II SA/Sz 471/08

WyrokWSA w Szczecinie2008-10-09

Skład orzekający: Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Elżbieta Makowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut błędu co do osoby zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym, dotyczący nieuiszczenia opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania, może być uwzględniony, jeśli zobowiązany twierdzi, że nie parkował pojazdem, ale nie wskazał innej osoby korzystającej z pojazdu w spornym okresie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania oraz opłaty dodatkowej wynika z mocy prawa i spoczywa na korzystającym z drogi. W przypadku użyczenia pojazdu, obowiązek ten obciąża użyczającego, chyba że udowodni on, że pojazd był w posiadaniu innej osoby. Skoro skarżący nie wykazał, kto inny korzystał z pojazdu w spornym okresie, a jedynie zaprzeczył własnemu parkowaniu, zarzut błędu co do osoby zobowiązanego nie mógł zostać uwzględniony. Sąd podkreślił, że postępowanie egzekucyjne ma specyfikę przymusową i szybkościową, a zasada czynnego udziału strony jest w nim ograniczona.
Stan faktyczny
Skarżący M. M. został wezwany do zapłaty opłaty dodatkowej za nieopłacony postój pojazdu, którego był użyczającym. Skarżący wniósł zarzut w postępowaniu egzekucyjnym, twierdząc, że nie parkował pojazdem w spornych okresach, ponieważ był w pracy i korzystał z innego samochodu. Organy egzekucyjne uznały zarzut za nieuzasadniony, wskazując, że skarżący był użytkownikiem pojazdu na podstawie umowy użyczenia i nie wykazał, aby pojazdem korzystała inna osoba. Po utrzymaniu w mocy postanowienia organu pierwszej instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędzia NSA Elżbieta Makowska Protokolant Michał Iwanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2008 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę Upomnieniem z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta S. wezwał M. M. do uregulowania należności w łącznej kwocie 758,80zł za parkowanie pojazdu marki Ford o nr rej. [...] w dniach od 11 stycznia 2005 r. do 2 września 2005 r. (w terminach i miejscach szczegółowo wymienionych w upomnieniu), tytułem opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w Strefie Płatnego Parkowania (750,00 zł) oraz kosztów upomnienia (8,80 zł). Upomnienie to doręczono zobowiązanemu w dniu 25 września 2006 r. Dodać należy, że organ ustalił wcześniej, iż właściciel wymienionego pojazdu umową użyczenia z 4 września 2004 r. oddał go M. M. do bezpłatnego używania na okres od dnia zawarcia umowy do dnia 3 września 2005 r. M. M. pismem z dnia 25 września 2006 r. złożył "odwołanie dot. upomnienia" wnosząc o umorzenie wszczętego postępowania jako bezzasadnego i oświadczając, że nie parkował użyczonego mu samochodu marki Ford w strefie płatnego parkowania w dniach i godzinach wymienionych w upomnieniu, ponieważ w tych dniach i godzinach był w pracy, a podczas pracy korzystał z innego samochodu. Prezydent Miasta S. występując w przedmiotowej sprawie w roli wierzyciela i organu egzekucyjnego wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], obejmujący należności z tytułu opłat dodatkowych za nieopłacony postój w Strefie Płatnego Parkowania wskazanego pojazdu w łącznej kwocie 750 zł wraz z kosztami upomnienia w kwocie 8,80 zł. Jako podstawę prawną egzekwowanej należności wierzyciel wskazał ustawę z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 z późn.zm.), uchwałę Nr XIII/269/03 z dnia 1 grudnia 2003 r. oraz uchwałę Nr XXIX/576/04 z dnia 22 listopada 2004 r. Wskazany tytuł wykonawczy został doręczony zobowiązanemu przez organ egzekucyjny w dniu 24 sierpnia 2007 r. Pismem z dnia 30 sierpnia 2007 r. M. M. , powołując się na przepisy art. 33 punkty 4 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wniósł do Prezydenta Miasta S. zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, podnosząc błąd co do osoby zobowiązanego. W uzasadnieniu zarzutu zobowiązany podniósł m.in., że nigdy nie otrzymał żadnego zawiadomienia o nieopłaconym postoju w Strefie Płatnego Parkowania użyczonego mu pojazdu. Otrzymanie więc upomnienia wywołało wielkie zdziwienie. M. M. oświadczył ponadto, że w okresie wymienionym w upomnieniu w godzinach 0700 – 1700 pracował zarobkowo oraz odbywał staż, a także że posiadał samochód służbowy, a użyczony samochód marki Ford o numerze rejestracyjnym [...] służył mu jedynie podczas weekendów, ponieważ samochód służbowy miał do swojej dyspozycji od poniedziałku do piątku. Zatem fizyczną niemożliwością było aby mógł parkować ten pojazd w wymienionych miejscach. Prezydent Miasta S., postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wydanym na podstawie art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), uznał zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] za nieuzasadnione. Argumentując swoje stanowisko, organ w pierwszej kolejności przytoczył treść art.33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i stwierdził, że zarzut nieistnienia obowiązku jest nieuzasadniony, bowiem wnosząc taki zarzut zobowiązany powinien okazać dowody, że obowiązek nie istnieje ponieważ nigdy nie powstał, albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub innych przyczyn. Zarzut zaś błędu co do osoby zobowiązanego, zdaniem organu, dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby co do której prowadzi się egzekucję. M. M., jak wynika z umowy użyczenia pojazdu, był we wskazanym okresie użytkownikiem pojazdu Ford [...], wobec powyższego nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego. Ponadto organ wskazał, że obowiązek uiszczania opłat za parkowanie oraz obowiązek zapłaty kary pieniężnej w przypadku stwierdzenia braku opłaty za postój wynika wprost z przepisów prawa - ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - i spoczywa na korzystającym z dróg. Fakt obecności pojazdu marki Ford o nr rej. [...] został zarejestrowany w strefie płatnego parkowania przez wykonujących swe obowiązki inspektorów – na różnych ulicach i przez różnych inspektorów -, poprzez umieszczenie za szybą samochodu zawiadomienia, gdyż prawo nie przewiduje w tym zakresie szczególnej formy, np. w postaci orzeczenia. Nie zgadzając się z powyższym, M. M. złożył zażalenie na postanowienie Prezydenta Miasta S., wnosząc o jego uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że organ administracji nie przeprowadził postępowania dowodowego, które pozwoliłoby ponad wszelką wątpliwość ustalić osobę, która we wskazanych dniach i godzinach parkowała przedmiotowy samochód w strefie płatnego parkowania. Skarżący podniósł także zarzut prowadzenia postępowania egzekucyjnego bez wymaganej podstawy prawnej, bowiem jego zdaniem, nieuzasadnionym jest twierdzenie, że w stosunku do jego osoby – kwestionującej fakt parkowania przedmiotowego samochodu w okolicznościach wskazanych w zawiadomieniu – obowiązek zapłaty powstaje z mocy prawa. W sytuacji, gdy organ przeprowadził quasi postępowanie dowodowe, w którym ustalono, iż rzekomy obowiązek obciąża jego osobę a nie właściciela samochodu, rzekomy obowiązek nie powstał z mocy prawa tylko wskutek czynności organu egzekucyjnego. Efektem powyższego powinno być wydanie decyzji administracyjnej nakładającej na skarżącego obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej, z wszelkimi wiążącymi się z tym wymogami formalnymi. Brak takiej decyzji pozbawia zobowiązanego możliwości kwestionowania ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy oraz naruszeń przepisów prawa przez pracowników SPP, co ogranicza prawa obywatelskie albowiem zakres zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym jest bardzo wąski. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] Nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kpa oraz art. 33 i 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 z późn. zm.), utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy przytoczył treść art.33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stwierdzając, iż wymieniony przepis enumeratywnie wymienia jakie okoliczności mogą stanowić podstawę zarzutu – katalog ten jest wyczerpujący i zamknięty. Ponadto organ stwierdził, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b ust. 1, 2, 3, 4 i 5 i art. 13 ustawy o drogach publicznych oraz uchwała Rady Miasta Szczecina Nr XIII/269/03 z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta Szczecina oraz sposobu ich pobierania oraz uchwała Nr XXIX/576/04 Rady Miasta Szczecina z dnia 22 listopada 2004 r. Kolegium wskazało, iż zgodnie z § 7 ust.1 w/w uchwały opłatę za parkowanie uiszcza się przed rozpoczęciem parkowania bez uprzedniego wezwania poprzez: 1) wykupienie biletu oraz czytelne, jednoznaczne i trwałe jego skasowanie przez zakreślenie znakami "x" miesiąca, dnia, godziny i minuty (z dokładnością do 5 minut) rozpoczęcia postoju; 2) wykupienie abonamentu; 3) wniesienie opłaty zryczałtowanej. Obowiązek wniesienia opłaty za parkowanie oraz opłaty dodatkowej powstaje z mocy prawa, a niewniesiona opłata podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W myśl § 11 ww. uchwały opłata dodatkowa za niewniesienie opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania wniesiona w terminie 7 dni od dnia nieopłaconego postoju wynosi 20,- zł, a po tym terminie 50,- zł. Zdaniem organu, obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie powstaje z mocy prawa, w związku z czym żaden przepis prawa nie nakłada obowiązku wydania decyzji lub innego rodzaju orzeczenia, które stanowiłoby podstawę egzekwowanego obowiązku. Osoba, która parkuje pojazd w strefie płatnego parkowania bez ważnego biletu parkingowego winna mieć pełną świadomość, że narusza obowiązujące prawo w tym zakresie i może otrzymać zawiadomienie, które nie nakłada obowiązku, ale stwierdza jedynie fakt nieuiszczenia opłaty z tytułu parkowania pojazdu w strefie płatnego parkowania bez ważnego biletu. Następnie Kolegium odniosło się do zarzutu podniesionego przez M. M., iż nie parkował samochodu w strefie płatnego parkowania. Organ uznając zarzut za nieuzasadniony stwierdził, iż zobowiązanym do opłaty za płatny postój jest korzystający z drogi, jednakże, gdy korzystającym z drogi nie jest właściciel pojazdu winien on wskazać osoby, które korzystały z pojazdu w terminach i godzinach określonych szczegółowo w upomnieniu. Skarżący potwierdził fakt zawarcia umowy użyczenia z dnia 4 września 2004 r. pojazdu marki Ford o numerze rej. [...] Umowa użyczenia została zawarta z L. M. i obowiązywała od dnia jej zawarcia tj. od 4 września 2004r. do dnia 9 września 2005 r. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z treścią upomnienia doręczonego skarżącemu oraz kopiami zawiadomień o nieopłaconym postoju, fakt obecności pojazdu w strefie został stwierdzony w okresie od dnia 11 stycznia 2004 r. do dnia 2.09.2005 r., zatem w okresie obowiązywania umowy użyczenia. Ponadto organ egzekucyjny uzyskał oświadczenie właściciela pojazdu, który zaprzeczył aby korzystał z tego auta, gdyż w okresie określonym w upomnieniu pojazd był użyczony skarżącemu. Skarżący nie wskazał jakichkolwiek innych użytkowników pojazdu, jak również nie wykazał aby pojazd został np. skradziony. Zatem zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, jako bardzo ogólnikowy i zupełnie nieskonkretyzowany, nie może zostać uwzględniony. Kolegium stwierdziło także, iż w przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że samochód marki Ford o nr rej. [...] użytkowany przez skarżącego został zarejestrowany w strefie płatnego parkowania przez pełniących swoje obowiązki inspektorów i zapisany przez nich na blankiecie zawiadomienia o nieopłaconym postoju, które zostało umieszczone za wycieraczką przedniej szyby samochodu. Nie jest możliwe, aby uwzględniając zasady wiedzy i doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania uznać, że inspektor SPP wypisał zawiadomienie o nieopłaconym postoju, wpisując w nim markę i numer rejestracyjny samochodu zobowiązanego mimo, że tego dnia, o wskazanej godzinie w tej części miasta nie widział takiego pojazdu na terenie strefy, bądź też wystawił takie wezwanie widząc prawidłowo wypełniony i ważny blankiet opłaty za postój. W przedmiotowej sprawie zawiadomienia ( 15 ) zostały wystawione w różnych okresach czasu, przez różne osoby, w różnych częściach miasta, w związku z tym nie jest możliwe uznanie za prawdopodobne, że zawiadomienia były wypisywane omyłkowo lub też "dla żartu", w celu pokrzywdzenia skarżącego. W końcowej części organ odwoławczy wskazał, że zgłaszanie innych zarzutów na etapie zażalenia jest spóźnione. M. M. na powyższe postanowienie wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżący, domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec jego osoby, ewentualnie skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucił zaskarżonemu aktowi: 1) obrazę art.10 § 1 w związku z art.81 Kpa, która przejawiła się w uniemożliwieniu stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w szczególności w postępowaniu wymiarowym, a jedyną możliwością dochodzenia praw przez stronę pozostała możliwość zgłoszenia zarzutów w prowadzonej już egzekucji, których zamknięty katalog określony jest w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, 2) obrazę art. 80 Kpa, która przejawiła się w uznaniu za udowodnioną okoliczność, iż to skarżący był użytkownikiem pojazdu marki Ford w chwili zarejestrowania go przez inspektorów SPP w strefie płatnego parkowania, tymczasem prawidłowa ocena materiałów postępowania pozwala jedynie na uprawdopodobnienie tej okoliczności, 3) obrazę art.13 ust.1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, poprzez błędną jego wykładnię i zastosowanie, które przejawiło się w: a) uznaniu, iż użytkownik pojazdu jest zobowiązany do wskazania korzystającego z drogi w dacie i godzinie zarejestrowanej przez inspektorów SPP, w sytuacji gdy żaden z przepisów prawa nie nakłada na obywatela takiego obowiązku, b) uznaniu, iż w sytuacji gdy nie jest możliwe ustalenie korzystającego z drogi w dacie i godzinie zarejestrowanej przez inspektorów SPP, obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za nieopłacony postój spoczywa na tym w czyim posiadaniu znajduje się pojazd, c) uznaniu, iż skarżący jest zobowiązany do uiszczenia opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania w sytuacji gdy żaden z przeprowadzonych dowodów nie wskazuje na jego osobę jako użytkownika drogi w dacie i godzinie zarejestrowanej przez inspektorów SPP, d) pozbawieniu skarżącego prawa do kwestionowania zasadności, zgodności z prawem i prawidłowości nałożenia na skarżącego opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w innym trybie niż wynikający z możliwości zgłoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, e) brak podstawy do prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby skarżącego, albowiem w stosunku do niego obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej nie wynika z mocy prawa, a z postępowania jakie zostało przeprowadzone przez urzędników państwowych wyniku którego został wydany w stosunku do skarżącego tytuł wykonawczy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. odpowiadając na skargę, wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2008 r. skarżący podtrzymał swoją skargę i wyjaśnił, że do prowadzenia działalności gospodarczej posiadał, w okresie objętym upomnieniem, samochód marki Nissan Primera, natomiast z użyczonego mu samochodu marki Ford korzystał wyłącznie w weekendy. Ponadto skarżący złożył pismo procesowe z dnia 5 października 2008 r., w którym wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów, na okoliczność posiadania i użytkowania przez skarżącego, w okresie objętym upomnieniem, samochodu marki Nissan Primera. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia, dokonana według kryterium zgodności z prawem i w granicach rozstrzygania Sądu zakreślonych w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), nie dostarczyła podstaw do uwzględnienia skargi. Sąd na rozprawie w dniu 9 października 2008 r., na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił o oddaleniu wniosku dowodowego jako nieprzydatnego do wyjaśnienia sprawy. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w postępowaniu egzekucyjnym, a zatem w pierwszej kolejności badaniu poddano zgodność tego postanowienia z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), dotyczącymi właściwości organów i trybu egzekucji należności pieniężnych, i w tym zakresie uchybień nie stwierdzono. Skarżący, stosownie do pouczenia zawartego w doręczonym mu tytule wykonawczym z dnia [...] Nr [...], w ustawowym terminie wniósł zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wskazując na nieistnienie obowiązku uiszczenia opłaty z tytułu nieopłaconego postoju w Strefie Płatnego Parkowania oraz błąd co do osoby zobowiązanego. Natomiast podnoszone przez skarżącego zarzuty co do nieistnienia egzekwowanego obowiązku i błędu co do osoby zobowiązanego oraz dopuszczenia się przez organy administracji licznych naruszeń przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego - są chybione. Na wstępie wskazać należy, że art.18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz.1954 z późn.zm.) przewiduje w tym postępowaniu egzekucyjnym odpowiednie zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawodawca nakazuje zatem stosowanie przepisów Kpa w postępowaniu egzekucyjnym nie wprost lecz odpowiednio, to jest z uwzględnieniem jego specyfiki polegającej przede wszystkim na przymusowym jego charakterze, a także szybkości i skuteczności wykonania określonych prawem obowiązków. Przy interpretacji zasad ogólnych postępowania administracyjnego (art. 6-16 Kpa), w tym też zasady czynnego udziału stron w postępowaniu przewidzianej w art. 10 Kpa należy wziąć pod uwagę odrębność celów postępowania administracyjnego i postępowania egzekucyjnego. Zasada ta przejawiająca się między innymi w obowiązku zagwarantowania stronie dostępu do akt oraz w umożliwieniu stronie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, odnosi się jedynie do postępowania orzekającego i jedynie do postępowania poprzedzającego wydanie decyzji. Sposób więc stosowania tych przepisów kodeksu należy uznać za cechujący się znacznym ograniczeniem z uwagi na inną funkcję procesową (wyrok NSA z dnia 13.10.2005 r. Sygn.akt II FSK 157/05 Lex 173123, wyrok WSA). Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm.), korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. W myśl art. 13b ust. 1 wskazanej ustawy, opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Kolejne przepisy art. 13b ustawy o drogach publicznych określają: zasady ustalania strefy płatnego parkowania (ust. 2) i upoważniają radę gminy (miasta) do ustalania takiej strefy (ust. 3) oraz do ustalania wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów w takiej strefie i do określenia sposobu pobierania tej opłaty (ust. 4 pkt 1 i 3). W ust. 5 wymienionego artykułu ustawodawca określił między innymi dopuszczalne różnicowanie wysokości opłat w zależności od czasu parkowania, a w ust. 7 wskazał, że wymienione opłaty pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi. Ponadto, zgodnie z art. 13f omawianej ustawy, za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową (ust. 1), przy czym wysokość i sposób jej pobierania określa rada gminy (miasta), lecz jej wysokość nie może przekraczać 50 zł (ust. 2), opłatę tę pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi (ust. 3). Uchwałą Nr XIII/269/03 z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta Szczecina oraz sposobu ich pobierania (Dz.Urz.Woj.Zach. Nr 113, poz. 1932 z późn. zm.), Rada Miasta Szczecina wykorzystała upoważnienie zawarte we wskazanych wyżej przepisach ustawy o drogach publicznych. Uchwała ta, jak i uchwała ją zmieniająca Nr XXIX/576/2004 z dnia 22 listopada 2004 r. (Dz.U.Woj.Zach. Nr 99, poz. 2168), wydane na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego, są aktami prawa miejscowego i zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP stanowią źródło powszechnie obowiązującego prawa na terenie Miasta Szczecina. Przepisy omawianych uchwał Rady Miasta Szczecina, jako przepisy powszechnie obowiązujące na terenie Szczecina, dotyczą więc każdego, kto parkuje pojazd na terenie wyznaczonej strefy płatnego parkowania. Nie sposób zatem uznać, że działanie organów administracji cechowała dowolność, nieznajdująca oparcia w przepisach powszechnie obowiązującego prawa. Istotne dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy jest również stwierdzenie, że obowiązek ponoszenia opłat za pozostawienie pojazdu w strefie płatnego parkowania wynika z przepisów prawa, bez potrzeby jego konkretyzacji w drodze aktu indywidualnego np. decyzji (wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt FSK 2580/04; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 26 lipca 2006 r., sygn. II SA/Sz 534/06, niepublikowane). Opłata dodatkowa, o której mowa w art. 13f ustawy o drogach publicznych, jest bowiem funkcjonalnie związana z opłatą za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania uregulowaną w art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, a ustawowe określenie: "Za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust.1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową", wskazuje na to, że obowiązek jej uiszczenia wynika z mocy prawa, zwłaszcza że ustawodawca nie przewidział konieczności wydawania w tym przedmiocie decyzji lub innego aktu administracyjnego. Nie powinno również budzić wątpliwości, że w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej uiszczenia obciąża - co do zasady - właściciela pojazdu. Właściciel jest bowiem na ogół korzystającym z drogi, chyba że udowodni, że pojazd użyczył innej osobie, a taka sytuacja wystąpiła w rozpatrywanej sprawie. Skarżący, nie kwestionuje, iż w oparciu o umowę użyczenia w okresie objętym upomnieniem samochód marki Ford o numerze rej. [...] pozostawał w jego władaniu, jedynie podnosi, iż nie parkował w miejscu i czasie wskazanym w upomnieniu, gdyż korzystał w tym czasie z innego pojazdu. Skarżący poza domaganiem się przedstawienia mu przez organ egzekucyjny dowodów potwierdzających, że to on parkował nie podjął próby wyjaśnienia, kim mogły być inne osoby korzystające w tym czasie z jego pojazdu. Tymczasem, wbrew stanowisku skargi, dowodów takich nie mógł przeprowadzić organ, albowiem - jak to wskazano powyżej - to nie organ egzekucyjny nakłada na korzystającego z dróg publicznych obowiązek uiszczenia należnej opłaty. Nie musi zatem, a nawet nie może prowadzić postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie korzystającego z dróg publicznych poprzez zaparkowanie samochodu, ponieważ na to nie pozwalają przepisy postępowania egzekucyjnego w administracji (art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Ma on w tej sytuacji prawo domniemywać, że korzystającym z dróg publicznych była osoba, której właściciel użyczył przedmiotowy pojazd – w tym przypadku M. M.. Ten ostatni zaś może dochodzić swych racji, podnosząc w toku postępowania egzekucyjnego zarzut, o którym mowa w art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. błędu, co do osoby zobowiązanego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.06.2007 r., sygn. akt I OSK 209/07, Lex 344875), wskazując jednocześnie osoby, którym w tym czasie umożliwił korzystanie z pojazdu. Zgodnie z § 11 ust. 1 uchwały Rady Miasta Szczecina, opłata dodatkowa za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w SPP wniesiona w terminie 7 dni od nieopłaconego postoju wynosi 20 zł, a po tym terminie 50 zł. Bezsporne jest zatem, że za każdy stwierdzony przez upoważnionego inspektora Strefy Płatnego Parkowania w Szczecinie nieopłacony postój właściciel pojazdu obowiązany jest uiścić opłatę dodatkową w wysokości 20 lub 50 zł, w zależności od tego kiedy opłatę tę uiścił. Wobec stwierdzenia, że według zapisu ustawy obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu (w tym opłaty dodatkowej) powstaje z mocy prawa, bez potrzeby konkretyzacji tego obowiązku w drodze decyzji, oczywistym jest, że po stronie zarządcy (zarządu) drogi nie istnieje również obowiązek doręczania właścicielowi czy innej osobie użytkującej pojazd, takiej decyzji. Sporządzane przez inspektora w razie stwierdzenia nieuiszczenia opłaty za postój "zawiadomieni" dokumentuje jedynie fakt nieuiszczenia opłaty, a zarazem informuje posiadacza pojazdu o powstałym obowiązku dokonania opłaty, lecz nie nakłada tego obowiązku. Podkreślić przy tym należy, że taki sposób zawiadamiania nie narusza konstytucyjnych praw i wolności obywatelskich, w tym prawa do obrony. Posiadacz pojazdu ma bowiem zagwarantowaną możliwość obrony swoich praw m.in. właśnie poprzez złożenie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, przy czym takie postępowanie wszczyna się dopiero po uprzednim doręczeniu upomnienia (wezwania do zapłaty), z wykazaniem żądanej należności. Pomimo nieuiszczenia opłaty za postój, zobowiązany ma więc dodatkową możliwość uiszczenia opłaty dodatkowej bez wszczynania postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne wszczyna bowiem dopiero doręczenie tytułu wykonawczego. Jeżeli zobowiązany kwestionuje istnienie obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej poprzez wniesienie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, oceny zasadności tego zarzutu dokonuje wierzyciel jak w tym przypadku będący równocześnie organem egzekucyjnym, a jego ocena, tak jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie, podlega kontroli organu drugiej instancji, a następnie sądu administracyjnego. W aktach rozpatrywanej sprawy znajduje się 15 zawiadomień o nieopłaconym postoju pojazdu marki Ford o nr rej. [...], wystawionych przez różnych inspektorów Strefy Płatnego Parkowania (o czym świadczą odmienne numery służbowe i podpisy). Z zawiadomień tych wynika, że pojazd zobowiązanego bez uiszczenia opłaty, parkowany był w Strefie Płatnego Parkowania. W zawiadomieniach wskazane są konkretne dane, dotyczące ulicy postoju, godziny sporządzenia zawiadomienia, nr rejestracyjnego i marki pojazdu, daty (dzień, miesiąc, tok) oraz numery służbowego inspektora wypełniającego zawiadomienie. Posiadając takie, jak opisane wyżej dowody, organ egzekucyjny (wierzyciel), uwzględniając zasady wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zasady logicznego rozumowania, dokonując tzw. swobodnej oceny dowodów zgodnie z art. 80 Kpa, miał podstawę do przyjęcia, że dowody te w sposób wystarczający dokumentują fakty nieuiszczenia przez skarżącego opłaty za parkowanie pojazdu w Strefie Płatnego Parkowania, co skutkowało naliczeniem opłaty dodatkowej. Wobec tego za nieuzasadnione uznać należy stanowisko skarżącego, że zawiadomienia dotyczące postoju jego pojazdu w Strefie Płatnego Parkowania bez uiszczonej opłaty zostały wystawione bezpodstawnie. Skarżący zaprzecza, aby w dniach i godzinach wskazanych w upomnieniu parkował przedmiotowym pojazdem w Strefie Płatnego Parkowania. Tymczasem nie sposób przyjąć, aby różni inspektorzy SPP, działając w zmowie mogli przez okres ośmiu miesięcy wystawiać zawiadomienia o nieopłaconym postoju, wpisując w nich markę i numer rejestracyjny samochodu skarżącego, pomimo że w tych dniach nie widzieli takiego pojazdu na terenie strefy, bądź też wystawiali takie wezwania, widząc prawidłowo wypełniony i ważny blankiet opłaty za postój. Wobec powyższego żądanie zapłaty kwoty 758,-zł z tytułu 15 nieuiszczonych opłat, w datach wskazanych w upomnieniu, jest zasadne. W tym stanie rzeczy nie można również zgodzić się ze skarżącym, że organ egzekucyjny nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący dowodów wskazujących na istnienie egzekwowanego obowiązku. Podkreślić przy tym należy, że zobowiązany w każdej chwili mógł zapoznać się z tymi dowodami, kontaktując się z organem egzekucyjnym. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło