II SA/Sz 478/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia NSA Danuta Strzelecka - Kuligowska po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółki A. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie z Jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Spółka A., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Wraz ze skargą złożony został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotowy wniosek opiera się przede wszystkim na wiarygodności zarzutu wadliwości zaskarżonej decyzji, a ponadto wykonanie ww. decyzji może spowodować utratę płynności finansowej Spółki A. i wyrządzić jej znaczną i nieodwracalną szkodę. Ze względu na dokonane przez Urzędy Celne zatrzymania urządzeń oraz wydawanie (bez względu na ciągle zmieniające się i rozbieżne orzecznictwo sądów administracyjnych oraz skierowane do TK w dniu 15 stycznia 2014 r. pytanie prawne czy też wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 11 września 2013 r.) decyzji oraz tytułów wykonawczych, kondycja finansowa Spółki A. została mocno naruszona, powodując stratę. Taka sytuacja może doprowadzić do szybkiej upadłości Spółki A., zaś późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia nie naprawi szkody. Dodatkowo wskazano, że Spółka A. już na chwilę obecną ponosi duże straty, nie tylko nie osiągając planowanych zysków z zatrzymanych urządzeń, ale ponosząc straty finansowe. Uiszczenie kar pieniężnych na obecnym etapie postępowania, kiedy dokonanie czynu z art. 107 k.k.s. nie zostało udowodnione żadnym prawomocnym orzeczeniem, dodatkowo pogorszy sytuację finansową Spółki A. i będzie niewspółmierne do zaistniałych okoliczności. Wobec powyższego, Spółka A. zasługuje na tymczasową ochronę w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny o losie przepisów będących podstawą do wymierzenia Spółce A. kary pieniężnej, skoro postępowanie w tym przedmiocie zostało już przez NSA zainicjowane. Nadto, w stosunku do strony prowadzone są już liczne postępowania egzekucyjne w oparciu o dotychczas wydane tytuły, co bardzo utrudnia normalne funkcjonowanie Spółki A., m.in. z uwagi na zajęcia nieruchomości czy rachunków bankowych oraz dokonywanie przez Spółkę A. wpłat na poczet kar, które stanowią ogromne obciążenie finansowe. Zdaniem Spółki, podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może być także szkoda grożąca Skarbowi Państwa w związku z wypłatą pobranych kar w razie stwierdzenia niekonstytucyjności art. 14 ust. 1 i 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych przez Trybunał Konstytucyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W razie wniesienia skargi organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać z urzędu lub na wniosek wykonanie zaskarżonego aktu w całości lub części (§ 2), jednakże po przekazaniu skargi przez organ sądowi, właściwym do udzielenia ochrony tymczasowej jest sąd (§ 3). Sąd może, na wniosek strony, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu sąd dokonuje więc oceny, czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. Oznacza to, że wniosek powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienia: z 25 maja 2004 r., sygn. akt [...] i sygn. akt [...] oraz z 18 maja 2004 r. sygn. akt [...]; niepublikowane) przyjmuje się, że to na stronie ciąży obowiązek uzasadnienia wniosku, w tym wskazania okoliczności uzasadniających jego uwzględnienie. Niezbędne jest odniesienie się do konkretnych okoliczności, pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku, sporządzonego (tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie) przez profesjonalnego pełnomocnika, uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt [....], postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu argumentacja przedstawiona przez skarżącą Spółkę A. jest niewystarczająca do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przede wszystkim wskazać należy, że brak jest podstaw do oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu pod kątem zasadności wniesionej skargi. W postanowieniu z dnia 28 kwietnia 2005 r. (sygn. akt II OZ 184/05, System Informacji Prawnej Lex nr 302251) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż niezgodność danego aktu z prawem, która będzie przedmiotem oceny Sądu pierwszej instancji w toku rozprawy i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi to dwie różne kwestie. O ile bowiem pierwsza z nich (kontrola legalności aktu) jest celem postępowania sądowoadministracyjnego, to druga – jako poprzedzająca merytoryczne rozstrzygnięcie sądu – ma odmienną funkcję. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności danego aktu z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie, niweczyłoby kontrolę sądową legalności zaskarżonego aktu. Podstawą do uwzględnienia wniosku strony w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie może być przeświadczenie strony o wadliwości zaskarżonego aktu administracyjnego. Ponadto, we wniosku nawet pobieżnie nie opisano aktualnej sytuacji ekonomicznej Spółki A. Ograniczono się tylko do stwierdzenia, że wskutek licznych postępowań przez organami celnymi Spółka A. poniesie niepowetowaną stratę. Nie wykazano majątku Spółki A., poniesionych strat, jak również wysokości środków znajdujących się na jej rachunku (rachunkach) bankowym. Każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pociąga za sobą dolegliwość finansową, rodząc określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia, nie oznacza to jednak, że zawsze w takiej sytuacji należy zastosować wyjątkowe rozwiązanie prawne, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Skarżąca Spółka A. we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazała, jak już wyżej wskazano, spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Do akt sprawy nie złożono żadnych dowodów obrazujących stan finansowy i majątkowy strony skarżącej, które pozwoliłyby sądowi na dokonanie oceny faktycznego wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na możliwość wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zatem, ewentualne uwzględnienie wniosku mogłoby nastąpić jedynie wówczas, gdyby wskazano w nim konkretne okoliczności odnoszące się do aktualnej sytuacji finansowej spółki, które dawałyby podstawy do stwierdzenia, że w przypadku egzekucji należności dojdzie do realizacji przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Ustosunkowując się z kolei do twierdzeń strony skarżącej, zgodnie z którymi podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może być także szkoda grożąca Skarbowi Państwa w związku z wypłatą pobranych kar w razie przegrania w Trybunale Konstytucyjnym, wskazać należy, że przesłanką wstrzymania wykonania decyzji zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w stosunku do strony postępowania, a nie innego podmiotu. W konsekwencji zatem potencjalna szkoda grożąca ewentualnie Skarbowi Państwa nie mogła stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku Spółki A. Dodatkowo należy zauważyć, iż rodzaj obowiązku nałożony na skarżącą tj. nałożenie kary pieniężnej nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, których spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne (por. post. NSA z dnia 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GZ 80/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). W sytuacji ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu stronie skarżącej kwoty pieniężnej orzeczonej w skarżonej decyzji. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.