II SA/Sz 5/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 marca 2009r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. numer [...]Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]działając na podstawie art. 5, art. 6, art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lipca 2006 r. (Dz. U. z 2006 r., Nr 130, poz. 903), rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 marca 2006 r. (Dz. U. z 2006 r., Nr 58, poz. 401), na podstawie art. 104, art. 109, art. 127 i art. 130 k.p.a. oraz upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy [...]z dnia [...] r. - odmówił przyznania K. P. zasiłku rodzinnego oraz jednorazowego dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego dla W. E. Organ I instancji stwierdził, iż zgodnie z art. 7 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny nie przysługuje osobie samotnie wychowującej dziecko, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka. W części 3 wniosku wnioskodawczyni nie wpisała ojca dziecka, ani nie przedstawiła wyroku zasądzającego alimenty na rzecz córki. W związku z tym, organ I instancji uznał, iż K. P. zasiłek rodzinny wraz z dodatkami na okres zasiłkowy [...]- nie przysługuje. K. P. odwołała się od powyższej decyzji podając, iż jest faktycznie matką samotnie wychowującą dziecko, bez żadnego dochodu, ojciec dziecka jest osobą niepełnosprawną, utrzymującą się z renty, w związku z tym odwołująca się nie może wystąpić o zasądzenie alimentów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wskutek rozpatrzenia odwołania K. P., decyzją z dnia [...]r. numer [...]wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 11a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992) - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ II instancji ustalił, iż K. P. jest osoba samotnie wychowującą córkę. Ojciec dziecka jest osobą schorowaną z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności. Ciężar utrzymania dziecka obciąża wyłącznie matkę dziecka. Zgodnie z art. 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba, że : 1) rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje, 2) ojciec dziecka jest nieznany, 3) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone, 4) sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka. Organ odwoławczy stwierdził dalej, iż w niniejszej sprawie nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz córki wnioskodawczyni i nie zachodzą przesłanki wskazane w pkt 1 do 4 w/w przepisu. Strona nie spełnia zatem warunków, określonych ustawą, do otrzymywania świadczeń rodzinnych. Organ II instancji wyjaśnił także, iż pomimo wiedzy o trudnej sytuacji odwołującej się, organy obu instancji działają na podstawie obowiązujących przepisów i są nimi związane. Powyższą decyzję K. P. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W skardze K. P. oświadczyła, iż przepis art. 7 pkt 5 ustawy o świadczeniach alimentacyjnych nie dotyczy jej osoby. Ojciec dziecka żyje, jest znany, ale nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne. Skarżąca i ojciec dziecka nie mieszkają razem, nie wychowują wspólnie dziecka, nie utrzymują wspólnie dziecka. R. E. (ojciec dziecka) w [...] r. uległ poważnemu wypadkowi komunikacyjnemu, jest osobą leżącą i wymaga całodobowej opieki i nie jest zdolny do udziału w wychowywaniu dziecka. Ma przyznaną rentę chorobową, która nie wystarcza mu nawet na zaspokojenie potrzeb związanych z leczeniem. Skarżąca wskazała dalej, iż z uwagi na powyższą sytuację nie może wnieść o ustalenie świadczenia alimentacyjnego, gdyż odebranie osobie chorej nawet drobnej części dochodów godzi w podstawowe zasady etyczne. Podkreśliła także, iż jej sytuacja rodzinna i materialna jest w ciężka i wyjątkowa. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zajmowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje : W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sąd administracyjny dokonuje kontroli działalności administracji publicznej na podstawie kryterium legalności, oceniając zgodność zaskarżonego aktu z przepisami prawa. W wyniku przeprowadzonej kontroli zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji Sąd uznał, iż decyzje te są zgodne z prawem. Przedmiotowe postępowanie administracyjne prowadzone było na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). Zgodnie z art. 7 w/w zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli: 1) dziecko lub osoba ucząca się pozostają w związku małżeńskim; 2) dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w rodzinie zastępczej; 3) osoba ucząca się została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie; 4) pełnoletnie dziecko lub osoba ucząca się jest uprawniona do zasiłku rodzinnego na własne dziecko; 5) osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba że: a) rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje, b) ojciec dziecka jest nieznany, c) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone, d) sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka. Natomiast stosownie do art. 11 a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ: 1) drugi z rodziców dziecka nie żyje; 2) ojciec dziecka jest nieznany; 3) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone. Bezsporne jest w sprawie, że skarżąca jest osobą samotnie wychowującą dziecko, małoletnią córkę na rzecz której nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne, ani też nie zaistniał fakt, iż ojciec dziecka nie żyje, czy też jest nieznany, ani też nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 7 pkt 5 lit. c i d wskazanej ustawy. K. P. podała w skardze, iż z uwagi na ciężki stan zdrowia ojca dziecka, niską rentę zobowiązanego podjęła decyzję o odstąpieniu od zasądzenia świadczeń alimentacyjnych na rzecz córki, jednakże trudna sytuacja rodzinna i materialna uzasadnia przyznanie jej prawa do zasiłku rodzinnego i dodatku do tego zasiłku. Zdaniem Sadu, w świetle obowiązujących przepisów prawa, pomimo zrozumienia dla trudnej sytuacji skarżącej, nie sposób przyjąć powyższe twierdzenie skarżącej za zasadne. Należy wyjaśnić, iż Kodeks rodzinny i opiekuńczy szczegółowo reguluje podmiotowy i przedmiotowy zakres obowiązku alimentacyjnego, określając, iż obowiązek ten ciąży na rodzicach dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie chyba, że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów utrzymania i wychowania. Przepisy tej ustawy w żaden sposób nie zobowiązują Państwa do przejęcia tego obowiązku od rodziców, w jakiejkolwiek sytuacji. Rodzic wychowujący dziecko ma prawo dochodzić na drodze sądowej świadczeń alimentacyjnych od drugiego z rodzica, a następnie gdy takie zostały zasądzone, uprawniona strona może ich dochodzić na drodze postępowania komorniczego. Bezskuteczna egzekucja alimentów uprawnia do uzyskania pomocy Państwa świadczonej w ramach funduszu alimentacyjnego, określonej ustawą z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2009r., Nr 1, poz. 7 ze zm.). Uzupełnieniem wskazanych przepisów są przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczące pomocy Państwa dla osób samotnie wychowujących dziecko, znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej, w przypadku gdy nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka, jednakże przyznawanej po spełnieniu określonych ustawą przesłanek (art. 11 a i art. 7 ustawy). Przepisy te nie dotyczą sytuacji, w której osoba samodzielnie wychowuje dziecko w związku z podjętymi przez siebie życiowymi decyzjami, lecz przede wszystkim z powodu śmierci drugiego rodzica (zobowiązanego do alimentów) i w sytuacji gdy ojciec dziecka jest nieznany, a więc brak jest możliwości określenia osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych. Także wskutek okoliczności, że powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone (art. 11 a ust. 1 pkt 3), jak też w sytuacji gdy sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka. W rozpatrywanej sprawie skarżąca, jak sama wskazała, podjęła decyzję o odstąpieniu od dochodzenia od ojca dziecka świadczeń alimentacyjnych, a zatem, pomimo, iż skarżąca, z uwagi na stan zdrowia ojca dziecka, faktycznie samotnie wychowuje dziecko, to nie może uzyskać wnioskowanych świadczeń rodzinnych. Nie spełnia bowiem wymogów, określonych ustawą o świadczeniach rodzinnych, warunkujących przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatku do tego zasiłku. Z analizy akt wynika, iz organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i w sposób wyczerpujący przedstawiły okoliczności, które przesądziły, iż brak jest prawnych możliwości przyznania skarżącej żądanych świadczeń. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.