II SA/Sz 509/19
WyrokWSA w Szczecinie2019-08-14
Skład orzekający: Katarzyna Sokołowska, Maria Mysiak, Danuta Strzelecka-Kuligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, którzy nabyli lokal mieszkalny wraz z udziałem w działce gruntu po dokonaniu podziału tej działki, posiadają legitymację do żądania wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją zatwierdzającą podział nieruchomości, a także czy organy administracji prawidłowo ustaliły termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawcy posiadają legitymację do żądania wznowienia postępowania, ponieważ wykazali swój interes prawny poprzez przysługujące im prawo własności do części działki powstałej w wyniku podziału. Ponadto, organy administracji naruszyły przepisy postępowania, nie przeprowadzając dogłębnej analizy kwestii dochowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący D. i Z. T. wystąpili o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o podziale działki, twierdząc, że została ona wydana na podstawie fałszywych dokumentów i wadliwych dowodów. Starosta odmówił wznowienia, uznając, że skarżący nie posiadają przymiotu strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie starosty, wskazując dodatkowo na uchybienie terminu do złożenia wniosku. Skarżący nabyli lokal mieszkalny z udziałem w działce po jej podziale, ale przed tym nabyciem byli najemcami.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Starosty D. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.) przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w D. po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi D. T. i Z. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego podziału działki I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty [...] z dnia [...] r., Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących D. T. i Z. T. solidarnie kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
D. i Z. T. wnioskiem z dnia [...] wystąpili do Starosty D. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w D. P. z dnia [...]
nr [...] w przedmiocie podziału działki nr [...] o powierzchni [...] ha położonej w obrębie [...] miasta Z. na działki nr [...],[...] i [...], z powodu wydania tego orzeczenia na podstawie okoliczności faktycznych, które okazały się fałszywe oraz na podstawie wadliwych dokumentów.
Starosta D. , działając w oparciu o art. 149 § 3, w związku z art. 147 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 roku poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej: "k.p.a.", postanowieniem z dnia [...] nr [...] odmówił wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego podziału działki nr [...] położonej w obrębie [...] m. Z., zakończonego ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w D. P. z dnia [...] [...]
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji wyjaśnił, że rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, organ w pierwszej kolejności zobowiązany jest ustalić, czy pochodzi on od osoby uprawnionej, tzn. będącej stroną w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Zasadą bowiem jest, że o podział nieruchomości ubiegać się może osoba mająca interes prawny w dokonaniu takiego podziału. W tej sytuacji regulacje prawne ograniczają krąg podmiotów postępowania o podział nieruchomości.
Zdaniem organu w postępowaniu podziałowym zakończonym ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w D. P. z dnia [...], przymiot strony miała Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa, której Skarb Państwa powierzył wykonywanie praw właścicielskich, czego nie można przypisać wnioskodawcom. Dla sprawy istotny jest fakt, że dopiero w dniu 26 listopada 1994 r., czyli pół roku później, wnioskodawcy nabyli na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego - własność lokalu mieszkalnego w budynku z udziałem w działce gruntu numer [...], na której ten budynek się znajduje, od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa.
Powstała w wyniku podziału działka nr [...], w chwili zakupu lokalu przez Wnioskodawców stanowiła już zupełnie odrębną nieruchomość dla której urządzona została księga wieczysta nr [...]. W tej sytuacji brak jest podstaw do uznania Wnioskodawców za następców prawnych Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa
w odniesieniu do działki nr [...].
Mając powyższe na względzie organ I instancji stwierdził, że D. i Z. T. nie posiadają przymiotu strony oraz nie posiadają legitymacji do żądania wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w D. P. z dnia [...]
Kwestionując wskazane postanowienie D. i Z. T. wnieśli na nie zażalenie, w którym powołując się na przesłanki wznowienia określone w art. 145 § 1 punkt 1 i punkt 5 k.p.a. zarzucili błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, że Wnioskodawcy w dniu wydawania przedmiotowej decyzji nie posiadali tytułu prawnego do działki nr [...] podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy powinien prowadzić do odmiennych wniosków.
Rozpoznając złożone zażalenie postanowieniem z dnia [...]
nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144, art. 145 § 1 pkt 1 i 5, art. 149 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w decyzji z [...]. Kierownik Urzędu Rejonowego w D. P., działając na podstawie art. 10 ust.2 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. 1991.30.127 t.j. z dnia 1991.04.10) orzekł w pkt 1 - Projekt podziału działki nr [...] o pow. [...] położonej w obrębie [...] miasta Z., stanowiącej własność Skarbu Państwa - Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa-Gospodarstwa Rolnego Skarbu Państwa w Z. – wykonany przez geodetę Z. Ż. i przedstawiony na mapie w skali 1:500 - stanowiącej załącznik do decyzji – zatwierdzić i umieścić na tej mapie klauzulę o jego zatwierdzeniu.
W punkcie 2 wskazano, że w wyniku podziału powstają działki:
- numer [...] o pow. [...] ha – działka przeznaczona na poszerzenie ulicy [...],
- numer [...] o pow. [...] ha – działka zabudowana,
- numer [...] o pow. [...] ha – działka zabudowana.
Ponadto organ II instancji przytoczył przepis art. 148 § 1 k.p.a., zgodnie z którym podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
D. i Z. T. jako podstawę wznowieniową wskazali art. 145 § 1 punkt 1 k.p.a. (dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe) oraz art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję).
Według Skarżących dokumenty, które miały stanowić podstawę do wydania decyzji z dnia [...] sporządzone zostały niezgodnie ze sztuką geodezyjną. Wprawdzie projekt podziału działki Nr [...] oraz opis i mapa zostały podbite przez uprawnionego geodetę Z. Ż., to jednak w rzeczywistości zostały wykonane przez pracownika AWRSP – Gospodarstwa Rolnego w Z.. Skoro dokument w postaci projektu podziału oraz opis i mapa, stanowiące jego integralną część pochodziły od osoby nieuprawnionej, zatem zdaniem Wnioskodawców należy uznać je za sfałszowane.
Kolegium mając na względzie treść zażalenia, zwróciło uwagę, że o powołanych okolicznościach Wnioskodawcy dowiedzieli się dopiero kilka dni przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania od osoby, która zastrzegła sobie anonimowość. Powołując się na pogląd wyrażony w orzecznictwie, organ odwoławczy podniósł, że ciężar dowodu dochowania terminu spoczywa na stronie. Tymczasem enigmatyczne stwierdzenie, że o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (sfałszowanie dowodów) strona dowiedziała się dopiero kilka dni przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania od osoby, która zastrzegła sobie anonimowość, oczywiście nie pozwala zweryfikować, czy podanie o wznowienie postępowania wpłynęło w terminie wskazanym w art. 148 § 1 k.p.a.
W ocenie Wnioskodawców fałszerstwa dokumentów w postaci projektu podziału oraz opisu mapy nie można obecnie udowodnić przed sądem karnym z uwagi na przedawnienie karalności tego przestępstwa. Jednak z orzeczenia Prokuratury Rejonowej w D. P. wynika, że do przestępstwa doszło, lecz jedynie z uwagi na upływ czasu jego ściganie obecnie jest niemożliwe.
Powyższe zdaniem Kolegium wyraźnie potwierdza, że o przesłance wznowienia postępowania opisanej w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. strona dowiedziała się znacznie wcześniej niż przed upływem miesiąca od wniesienia wniosku o wznowienie postępowania.
Ponadto Strony nie wykazały kiedy (w jakiej dacie) dowiedziały się
o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zaś złożenie wniosku z przekroczeniem terminu obliguje organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, stosownie do art. 149 § 3 k.p.a.
W dalszej części uzasadnienia Kolegium powołując się na stanowisko wyrażone w orzecznictwie, podniosło, że z podaniem o wznowienie postępowania może wystąpić tylko strona postępowania, która brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, lub która wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła, lecz posiada interes prawny w tej sprawie.
Poza sporem pozostaje, że D. i Z. T. nie brali udziału
w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego
w D. P. z [...] nr [...], w przedmiocie podziału działki nr [...] położonej w Z..
Tymczasem stroną postępowania o podział nieruchomości może być osoba, której przysługują do tej nieruchomości prawa rzeczowe. W postępowaniu podziałowym interes prawny ma więc właściciel danej nieruchomości, a także użytkownik wieczysty tej nieruchomości oraz osoby, którym przysługuje ograniczone prawo rzeczowe do tej działki, jeśli wykażą swój interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Dysponowanie przez osobę fizyczną, albo prawną wyłącznie tytułem obligacyjnym do nieruchomości nie może przesądzać o przysługiwaniu interesu prawnego do jej podziału.
Wnioskodawca był najemcą lokalu Nr [...] położonego w budynku przy
ul. [...] w Z. na działce nr [...]. Najemcą tym pozostawał
od 27 października 1982 r. do 26 listopada 1994 r., w którym to dniu dokonał zakupu tego lokalu wraz z udziałem w działce gruntu numer [...] (akt not. z 26 listopada 1994 r.). W świetle powyższego w chwili wydawania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w D. P. z [...] dotyczącej podziału działki nr [...], żadne prawa do tej nieruchomości gruntowej Wnioskodawcy nie przysługiwały.
D. i Z. T. wywiedli skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającego go postanowienia i przekazanie sprawy organowi I instancji celem merytorycznego rozpoznania.
Jednocześnie Skarżący rozstrzygnięciu Kolegium zarzucili naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 oraz art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz błąd
w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, że Skarżący nie posiadają legitymacji do skutecznego złożenia wniosku
o wznowienie postępowania, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowody powinien prowadzić do odmiennych wniosków.
Odnosząc się do kwestii zachowania terminu na złożenie wniosku podali,
że praktycznie niemożliwe jest udowodnienie w "sposób empiryczny" terminu, w którym Skarżący powzięli wiedzę o podstawie do wznowienia postępowania polegającej na sfałszowaniu dokumentu w postaci opisu i mapy stanowiącej podstawę decyzji z dnia 12 maja 1994 r., ponieważ rzeczywiście Skarżący informację tą powzięli od podmiotu, który obawia się podać swoje dane osobowe. Nie mogą zatem udowodnić, że zaledwie kilka dni przed złożeniem wniosku o wznowienie dowiedzieli się o tym, że opis i mapa nie zostały wykonane przez uprawnionego geodetę. Niemniej nic nie stało na przeszkodzie, aby Skarżący został przesłuchany na okoliczność, kiedy oraz od kogo dowiedział się o sfałszowaniu opisu i mapy przedmiotowej decyzji, przy czym fałszerstwo polegało na tym, że dokumenty te zostały podpisane przez biegłego geodetę, a w rzeczywistości zostały wykonane przez nieuprawniony podmiot.
Powołując się na stanowisko wyrażone w orzecznictwie, Skarżący podnieśli,
że organ administracji nie jest zwolniony od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia zachowania miesięcznego terminu przez stronę przewidzianego w art. 148 k.p.a.
Ponadto wskazali, że w momencie kwestionowanego podziału Agencja była właścicielem całej działki nr [...], zatem wszelkie podmioty, jakie w wyniku podziału, czy sprzedaży nabyły od niej część tej nieruchomości można i należy traktować jako następców prawnych Agencji.
Końcowo Skarżący zarzucili, że organy administracji zupełnie pominęły ich interes, w sytuacji gdy wskutek decyzji zostali bardzo skrzywdzeni i obecnie nie posiadają dostępu do drogi publicznej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie oraz utrzymało swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 j.t. ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a.").
Przeprowadzona przez tutejszy Sąd kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, pod kątem powyższego kryterium, dokonana w trybie uproszczonym, na co pozwala art. 119 pkt 3 p.p.s.a., wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżone, jak też utrzymane nią w mocy postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Kolegium utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji odmawiające D. i Z. T. wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w D. P. z [...]
nr [...] zatwierdzającą projekt podziału działki nr [...] położonej w Z. stanowiącej własność Skarbu Państwa z powodu braku przymiotu strony.
Wyjaśnienia wymaga, że w wyniku podziału działki nr [...] powstała m.in. działka nr [...], zabudowana budynkiem mieszkalno-biurowym, wolnostojącym, piętrowym. Na mocy umowy sprzedaży z dnia [...] (akt notarialny Rep. A nr [...]) Z. i D. T. nabyli lokal mieszkalny numer [...] znajdujący się w opisanym wyżej budynku wraz z udziałem w działce gruntu nr [...], będąc do dnia zakupu najemcami przedmiotowego lokalu mieszkalnego, co wynika z treści powołanego aktu notarialnego.
Istota sporu sprowadza się do oceny, czy wnioskującym o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości przysługuje legitymacja do wystąpienia z takim wnioskiem.
Przystępując do zbadania zasadności skargi, w pierwszej kolejności należało się zatem odwołać do przepisów, które stanowiły podstawę prawną wydania zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej: "k.p.a.", wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2). Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia (art. 149 § 3).
W doktrynie wyrażono pogląd, że wydanie postanowienia w trybie art. 149 § 3 odmawiającego wznowienia postępowania jest możliwe w razie wznowienia z przyczyn przedmiotowych (brak wskazania przesłanki postępowania) lub podmiotowych – oczywisty brak przymiotu strony, lub oczywisty brak legitymacji skargowej. Odmowa wznowienia postępowania administracyjnego może nastąpić z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych (por. Hauser, Stankiewicz, Komentarza do Kodeksu postępowania administracyjnego, wyd. Wolter Kluwers 2017 r., s.1021). Przy czym organ może odmówić wznowienia z przyczyn podmiotowych, gdy w świetle twierdzeń zawartych we wniosku wynika w sposób jednoznaczny i oczywisty, że wnioskodawca nie posiada interesu prawnego, a w rezultacie nie może zostać uznany za stronę w postępowaniu o wznowienie (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1332/09 – Lex nr 737704).
W sytuacji, gdy w okolicznościach sprawy istnieją wątpliwości co do legitymacji podmiotu składającego wniosek o wznowienie, to konieczne jest wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, a następnie zbadanie tej przesłanki w toku wznowionego postępowania (por. WSA w Poznaniu, z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Po 464/12, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zdaniem organów, Skarżący nie posiadali legitymacji do żądania wznowienia postępowania zakończonego decyzją podziałową, bowiem nie byli stronami toczącego się postępowania podziałowego. Ponadto, w ocenie organu I instancji Skarżący nie mogli być uznani za następców prawnych Strony, z udziałem której toczyło się to postępowanie, czyli – Agencji Rolnej Skarbu Państwa.
Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić, bowiem zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie sądów administracyjnych krąg stron w postępowaniu nadzwyczajnym nie musi być tożsamy z kręgiem osób biorących udział w postępowaniu zwyczajnym w charakterze strony. Możliwe jest bowiem wystąpienie z żądaniem wznowienia postępowania zakończonego decyzją zatwierdzającą podział nieruchomości przez osobę niebędącą stroną tamtego postępowania, z tym że skuteczność takiego żądania uzależniona jest od wykazania przez wnioskodawcę, że osobie tej służy własny, indywidualny interes prawny mający swe oparcie w normie wypływającej z przepisu prawa materialnego, niekoniecznie administracyjnego, do zgłoszenia żądania wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1123/11, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc się do kwestii następstwa prawnego wyjaśnić należy, że w prawie administracyjnym materialnym brak jest ogólnej regulacji następstwa prawnego. Publiczne prawa i obowiązki są związane z osobą, dla której zostały ustanowione i gasną z chwilą śmierci tej osoby. W Kodeksie postępowania administracyjnego regulację następstwa prawnego zawiera art. 30 § 4 z tym że przepis ten ma charakter wyłącznie procesowy. Z treści tego przepisu wynika bowiem, że w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa, lub śmierci strony "w toku postępowania" na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Następstwo procesowe w tym znaczeniu odnosi się więc tylko do zakończenia prowadzonego już postępowania przed właściwym organem.
Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie Skarżący bez potrzeby odwoływania się do kwestii następstwa po byłym właścicielu nieruchomości będącej przedmiotem podziału, swój interes prawny do żądania wznowienia postępowania wykazali przysługującym im prawem własności do części działki nr [...] – powstałej w wyniku podziału nieruchomości. Z tej przyczyny brak było podstaw do przyjęcia, że Skarżącym nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu wznowieniowym zakończonym ostateczną decyzją o podziale nieruchomości.
Dodatkowo, Kolegium jako przyczynę odmowy wznowienia postępowania wskazało uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Podkreślenia wymaga, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.). Jednym zatem z warunków procedowania w przedmiocie wznowienia postępowania jest uprzednie ustalenie, że spełniony został wskazany wyżej warunek formalny. Mimo że z regulacji zawartej w przepisie art. 148 k.p.a. wynika, że to strona musi wykazać, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, organ administracji publicznej nie jest zwolniony od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności. W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że obowiązek badania, czy wniosek o wznowienie postępowania wpłynął w terminie, spoczywa na organach obu instancji (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2012 r., I OSK 463/11, LEX nr 1145113). Poprzez badanie należy rozumieć swobodną ocenę przedstawionych przez stronę dowodów na okoliczność dochowania przez nią terminu, o którym mowa w art.148 § 1 k.p.a.
Tymczasem kwestia terminowości nie była rozstrzygana w postanowieniu organu I instancji, a w rezultacie Strony nie miały możliwości odniesienia się do tej materii na etapie składania zażalenia. Z kolei Kolegium – ustosunkowując się do twierdzenia Skarżących, że o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania dowiedzieli się dopiero kilka dni przed złożeniem wniosku od osoby, która zastrzegła sobie anonimowość – uznało brak możliwości zweryfikowania, czy podanie o wznowienie wpłynęło w terminie.
Powyższe świadczy o braku dogłębnej analizy kwestii dochowania terminu przez organ. Podkreślenia bowiem wymaga, że organ w razie wątpliwości co do "enigmatycznych" twierdzeń Stron potwierdzających zachowanie terminu powinien zwrócić się do Wnioskodawców celem wyjaśnienia tej kwestii, ewentualnie, jak zostało to podniesione w skardze, nawet przesłuchać Strony.
Natomiast z oświadczenia Stron, powołujących się na orzeczenie Prokuratury Rejonowej w D. P., że fałszerstwa dokumentów nie można obecnie udowodnić przed sądem karnym, organ II instancji wywnioskował, że o przesłance wznowienia Strona dowiedziała się znacznie wcześniej niż przed upływem miesiąca od wniesienia wniosku. Tego rodzaju konstatacja w żaden sposób nie wyjaśnia kiedy, zdaniem organu, Skarżący dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, a więc od kiedy rozpoczął bieg miesięczny termin do złożenia wniosku.
Taki sposób procedowania świadczy o naruszeniu przez organy rozstrzygające w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania art. 149 § 3 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż pozbawiło Strony możliwości wznowienia postępowania zakończonego decyzją podziałową.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy powinny uwzględnić ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu orzeczenia, a przede wszystkim wyjaśnić i przedstawić w uzasadnieniu decyzji prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy i jego ocenę.
W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł o uchyleniu postanowień obu instancji stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. w związku z art. 135 ww. ustawy. W przedmiocie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło