II SA/Po 464/12

WyrokWSA w Poznaniu2012-07-26

Skład orzekający: Edyta Podrazik, Elwira Brychcy, Jakub Zieliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy, badając interes prawny strony na etapie formalnym, zamiast przeprowadzić postępowanie wznowieniowe?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 149 § 2 i 3 k.p.a., poprzez przedwczesne rozstrzygnięcie o braku interesu prawnego strony na etapie badania formalnych przesłanek wznowienia postępowania. Prawidłowa procedura wymaga wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, a następnie merytorycznego zbadania interesu prawnego w toku wznowionego postępowania, co zapewnia stronie pełnię gwarancji procesowych.
Stan faktyczny
Skarżący M. i R. K. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o ustaleniu warunków zabudowy dla sąsiedniej działki, twierdząc, że nie uczestniczyli w nim bez własnej winy i że planowana inwestycja naruszy ich interes prawny. Organy obu instancji odmówiły wznowienia, uznając, że skarżący nie wykazali interesu prawnego, a jedynie interes faktyczny. Skarżący zarzucili naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez uznanie braku interesu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy S., zasądził zwrot kosztów postępowania od SKO na rzecz skarżących i określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2012 r. sprawy ze skargi M. K. i R. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy; I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] 2011 r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżących kwotę 440,- (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. Ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...]2009r. Burmistrz Miasta i Gminy S. ustalił na wniosek J. D. warunki zabudowy działki nr [...] położonej w S. przy ul. A. dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczo-garażowego wraz z jednostronnie otwartą przybudówką. W dniu 30 listopada 2011 r. do Burmistrz Miasta i Gminy S. wpłynął wniosek M. i R. K. o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją z dnia 1 października 2009r. z uwagi, iż jako strona nie uczestniczyli w tym postępowaniu bez własnej winy. W uzasadnieniu M. i R. K. wskazali, że nieruchomość dla której ustalono warunki zabudowy graniczy z ich nieruchomościami, na których znajduje się budynek mieszkalny i garaż. W ich ocenie postawienie na działce nr [...] w S. budynku gospodarczego skutkować będzie ograniczeniem możliwości swobodnego korzystania z nieruchomości stanowiącej ich własność. Według twierdzenia wnioskodawców, o ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] 2009 r. dowiedzieli się dopiero w listopadzie 2011 r. - po rozpoczęciu procesu inwestycyjnego. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] 2011 r. Burmistrz Miasta i Gminy S. odmówił wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczo-garażowego wraz z jednostronnie otwartą przybudówką na działce nr [...] położonej w S. przy ul. A. zakończonego decyzją ostateczną Burmistrza Miasta i Gminy S. nr [...] z dnia [...] 2009 r. Uzasadniając postanowienie organ wskazał, że wnioskodawcy nie wykazali interesu prawnego, a zatem nie przysługuje im przymiot strony w postępowaniu zakończonym ww. decyzją ostateczną z dnia 1 października 2009r. W związku z powyższym brak jest podstaw do wznowienia postępowania. Według organu, stronami postępowania w przedmiotowej sprawie byli inwestor, a także właściciel sąsiedniej działki nr [...] w S.. Właściciel sąsiedniej działki nr [...]w S. uznany został przez organ za stronę postępowania ze względu na lokalizację planowanego budynku gospodarczo-garażowego z jednostronnie otwartą przybudówką w odległości 2.0 m od granicy z tą właśnie działką. Według organu oddziaływanie budynku gospodarczo-garażowego kończy się na granicy wnioskowanej działki w stosunku do pozostałych sąsiednich działek (przy zachowaniu normatywnych odległości, zgodnie z prawem budowlanym a więc min. 3.0 m bez otworów okiennych i drzwiowych oraz min. 4.0 m z otworami drzwiowymi i okiennymi) dlatego też pozostali właściciele sąsiednich działek nie zostali uznani przez organ za stronę postępowania. M. i R. K. wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie podnosząc, że nieprzyznanie im statusu strony nie jest uzasadnione, gdyż posiadają oni interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa. Zrealizowanie planowanej inwestycji skutkować bowiem będzie ograniczeniem możliwości swobodnego korzystania przez żalących się z nieruchomości stanowiącej ich własność. Proces inwestycyjny polegający na wzniesieniu budynku oraz fakt, iż na sąsiedniej działce stać będzie budynek gospodarczy wiąże się z bezpośrednim oddziaływaniem na nieruchomości wnioskodawców, skutkującym ograniczeniem ich praw związanych z możliwością korzystania z nieruchomości. Po rozpoznaniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile postanowieniem z dnia [...] 2012 r. nr [...] utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. Organ odwoławczy powołując się na treść art. 145 § 1 pkt 4 i art. 28 k.p.a. wskazał, iż tylko przepisy prawa materialnego, stanowią podstawę interesu prawnego, stwarzając określonemu podmiotowi legitymację procesową strony, który to podmiot - zgłaszając żądanie wszczęcia postępowania ( czy też wznowienia postępowania) -powinien ten interes wykazać. W przypadku postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy terenu zasadą jest, iż stroną tego postępowania jest inwestor (wnioskodawca) oraz właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, na której planowana jest inwestycja. Natomiast ustalenie pozostałych stron postępowania w istocie sprowadza się przede wszystkim do ustalenia zakresu oddziaływań zamierzenia inwestycyjnego, w wyniku czego dochodzi do określenia kręgu osób, których prawa do korzystania z nieruchomości mogą zostać naruszone. Organ odwoławczy stwierdził, że sam fakt bezpośredniego przylegania do wnioskowanej działki nie świadczy o tym, że właściciele czy użytkownicy sąsiednich działek automatycznie zostają ujęci jako strony postępowania. Dla wykazania interesu prawnego należy ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznego z potrzebami danej osoby. Interes prawny stanowi związek o charakterze materialnoprawnym pomiędzy określoną normą prawną, a sytuacją w jakiej jednostka się znajduje. Tak rozumiany związek cechuje się obiektywnym, konkretnym i indywidualnym charakterem oraz możliwością jego zweryfikowania w świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego, który uzasadnia zastosowanie danego przepisu prawa materialnego. Według Kolegium wnioskodawcy nie wykazali tak rozumianego interesu prawnego, a jedynie interes faktyczny w rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy, nie poparty jednak konkretnym przepisem prawa materialnego. Dlatego też nie przysługuje im przymiot strony postępowania zakończonego wydaniem przez Burmistrza Miasta i Gminy S. decyzji nr [...]z dnia [...] 2009r. Odnośnie zastosowanej procedury postępowania, Kolegium podobnie jak organ pierwszej instancji podzieliło stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2011r. II OSK 1158/10, zgodnie z którym w przypadku oparcia wniosku o wznowienie postępowania na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 kpa - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu - okoliczność czy podanie pochodzi od podmiotu posiadającego interes prawny badana jest przed wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiocie wznowienia postępowania - postanowienia o wznowieniu postępowania, ewentualnie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Natomiast, gdy okaże się, że podanie takie złożyła strona, to po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, a więc w toku wznowionego postępowania, przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 będzie badana wyłącznie pod kątem ustalenia czy rzeczywiście wystąpiła sytuacja, iż bez własnej winy nie brała ona udziału w tym postępowaniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. i R. K. zarzucili obrazę przepisów postępowania – art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, że nie posiadają interesu prawnego w rozstrzygnięciu postępowania w sprawie ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczo-garażowego wraz z jednostronnie otwartą przybudówką, na działce [...] położnej w S. przy ul. A.. Zdaniem skarżących sam fakt, ze na sąsiedniej działce będzie wzniesiony budynek wiąże się z bezpośrednim oddziaływaniem na ich nieruchomość i w konsekwencji będzie stanowić ograniczenie praw związanych z korzystaniem z tej nieruchomości. Postawienie budynku użytkowego wiąże się z szeregiem emisji, które będą generowane w związku z budową oraz dostosowaniem nieruchomości na potrzeby działalności użytkowej. Emisje te będą oddziaływać na nieruchomość skarżących wykorzystywaną na cele mieszkaniowe. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – dalej: "p.p.s.a." ), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Dokonując kontroli legalności podjętych przez organ administracji rozstrzygnięć, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie o odmowie wznowienia postępowania w sprawie wydania warunków zabudowy zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy S. nr [...] z dnia [...] 2009r. Należy przypomnieć, iż wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową umożliwiającą ponowne przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponowne wydanie rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej już wcześniej decyzją ostateczną w przypadkach, gdy zachodzi przypuszczenie, że postępowanie poprzedzające wydanie owej ostatecznej decyzji administracyjnej było wadliwe. Enumeratywny katalog przesłanek wznowienia postępowania zawarty jest w art. 145 § 1, 145a § 1 oraz art. 145b § 1 k.p.a. Zgodnie z treścią, art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania administracyjnego może zostać wszczęte z urzędu lub na wniosek strony, z tym jednak zastrzeżeniem, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b k.p.a. następuje tylko na żądanie strony. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz literaturze przedmiotu powszechnie przyjmuje się, iż wznowienie postępowania na wniosek strony składa się z dwóch etapów. W pierwszym etapie organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania bada wyłącznie przesłanki formalne niezbędne do uruchomienia tego nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych, tj. ustala czy inicjatywa w sprawie wznowienia postępowania pochodzi od podmiotu mającego czynną legitymację procesową, czy wniosek został złożony z zachowaniem terminów określonych w art. 148 K.p.a. i czy wskazano w nim ustawową przyczynę wznowienia postępowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zarysowały się rozbieżne poglądy dotyczące kwestii, kiedy organ właściwy w sprawie wznowienia winien badać czy wniosek pochodzi od podmiotu posiadającego interes prawny, tj. czy powinno mieć to miejsce przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, czy też właściwy organ musi wznowić postępowanie i dopiero w jego toku zbadać, czy wniosek ten pochodził od strony postępowania. Zgodnie z pierwszym poglądem przyjmuje się, że dopuszczalna jest odmowa wznowienia postępowania z tego powodu, że osoba żądająca wznowienia postępowania nie jest stroną, bez potrzeby uprzedniego wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a. (tak np. NSA w wyroku z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 23/08 - dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Według innego stanowiska, wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania może nastąpić wyłącznie z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Takie postanowienie może zostać również wydane, gdy w sposób oczywisty, z twierdzeń strony, można wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia a treścią decyzji. Powodem tym nie może być jednak brak podstaw do wznowienia postępowania z przyczyn, np. wymienionych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż prowadziłoby to do oceny podstaw wznowienia przed wydaniem postanowienia o jego wznowieniu. Jeżeli zatem istnieją wątpliwości co do legitymacji podmiotu składającego wniosek o wznowienie postępowania, gdy zachodzi potrzeba badania tej legitymacji na gruncie akt sprawy, to wydanie decyzji powinno być poprzedzone postanowieniem z art. 149 § 1 K.p.a., z uwagi na konieczność przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia (patrz: wyroki NSA z dnia 11 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 52/11, z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 1286/09 i z dnia 18 grudnia 2007 r. o sygn. akt II OSK 1716/06 - dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z poglądem tym koresponduje stanowisko, iż niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych będzie miała miejsce, gdy żądanie wszczęcia postępowania złoży jednostka, niebędąca stroną w sprawie lub strona niemająca zdolności do czynności prawnych, a działająca bez przedstawiciela ustawowego. Wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych należy ograniczyć tylko do przypadków, gdy jednostka żądająca wszczęcia postępowania nie powołuje się na interes prawny. Ustalenie czy sprawa dotyczy interesu prawnego jednostki może nastąpić wyłącznie w toku postępowania, przy zapewnieniu udziału w tych czynnościach ustalających. Rozpoznanie interesu prawnego poza postępowaniem, bez zapewnienia czynnego udziału jednostki jest sprzeczne z zasadą demokratycznego państwa prawnego, którego wartością jest prawo do procesu, a zatem prawo do obrony w trybie regulowanym przepisami prawa. Z art. 149 § 2 k.p.a. wynika wyłączenie dopuszczalności wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania z powodu braku podstaw do wznowienia postępowania. Ustalenie wystąpienia podstaw wznowienia postępowania może nastąpić wyłącznie w toku postępowania wznowieniowego, prowadzonego zgodnie z regułami prawa procesowego. Postanowienie o odmowie wznowienia postępowania doręcza się żądającemu wznowienia postępowania. Jeżeli postanowienie o odmowie wznowienia postępowania zostało wydane z powodu braku interesu prawnego jednostki żądającej wszczęcia postępowania, prawo złożenia zażalenia przysługuje wyłącznie temu podmiotowi. Postanowienie o odmowie wznowienia postępowania wywołuje skutki prawne wobec tego podmiotu. W razie, gdy w wyniku wadliwej oceny organ wszczyna postępowania, pomimo że występują przyczyny niedopuszczalności wznowienia postępowania, postępowanie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu (por. B. Adamiak (w:) B. Admiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz 11. wydanie, str. 575-576 oraz M. Jaśkowska (w:) (M. Jaśkowska, A Wróbel, Komentarz aktualizowany do art.149 kodeksu postępowania administracyjnego, opubl. System Informacji Prawnej LEX/el. 2012. ). Istnieje również stanowisko, że w przypadku oparcia wniosku o wznowienie postępowania na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., okoliczność czy podanie pochodzi od pomiotu posiadającego interes prawny badana jest przed wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiocie wznowienia postępowania - postanowienia o wznowieniu postępowania, ewentualnie decyzji (obecnie postanowienia) o odmowie wznowienia postępowania. Jeżeli okaże się, że podanie takie złożyła strona, to po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. będzie badana wyłącznie pod kątem ustalenia czy rzeczywiście wystąpiła sytuacja, w której strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (patrz. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1158/10 http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd, zgodnie z którym, jeżeli w okolicznościach sprawy istnieją wątpliwości co do legitymacji podmiotu składającego wniosek o wznowienie postępowania, to konieczne jest wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, a następnie zbadanie tej przesłanki w toku wznowionego postępowania. Tylko w postępowaniu głównym możliwe jest bowiem, z zachowaniem zasad postępowania administracyjnego i gwarancji procesowych, jednoznacznie rozstrzygnięcie, czy zaistniały przyczyny wznowienia. Skoro legitymacja procesowa jest przesłanką materialnoprawną, to zasadnym jest badanie jej w toku już wszczętego postępowania, a więc po wydaniu postanowienia o wznowieniu, a nie przed jego wszczęciem, na etapie badania przesłanek formalnych. W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji już na wstępnym etapie wznowienia postępowania rozstrzygnęły czy została spełniona przesłanka wznowienia, mimo, iż jak to zostało wyżej wskazane kwestia ta winna zostać zbadana dopiero po wznowieniu postępowania. Stanowi to niewątpliwie naruszenie przepisów art. 149 § 2 i 3 k.p.a. i spowodowało uniemożliwienie wnioskodawcom skorzystania z pełni gwarancji procesowych takich jak np. prawa do wglądu do akt (art. 73 § 1 kpa), czy prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1 kpa). Należy zauważyć, iż dopiero korzystając z uprawnień strony we wznowionym postępowaniu wnioskodawcy będą mieli możliwość zapoznać się z materiałem sprawy zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy S. nr [...] z dnia [...] 2009r. i w oparciu o ten materiał wskazać na źródło swojego interesu prawnego w tym postępowaniu. Stwierdzone uchybienie uzasadniało uchylenie zaskarżonych postanowień na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit c. p.p.s.a. Niemniej Sąd zwrócił uwagę, iż w rozpatrywanej sprawie organy obu instancji nie wyjaśniły należycie kwestii zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienia postępowania, o którym mowa w art. 148. Zgodnie z § 1 tego artykułu podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z tym zastrzeżeniem, iż termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). Tym samym wskazanie przez wnioskodawcę przesłanki wznowienia o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nakłada na organ administracji publicznej obowiązek ustalenia z urzędu, czy podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w terminie jednego miesiąca, liczonego od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zaznaczyć przy tym należy, iż powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji, nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim - o czynność jej doręczenia. Artykuł 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja (por. wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2008 r. o sygn. akt II OSK 931/07 dostępny na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ) Dodać w tym miejscu trzeba, że to na stronie żądającej wznowienia postępowania, spoczywa obowiązek udowodnienia, kiedy konkretnie dowiedziała się o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Z kolei obowiązkiem organu administracyjnego jest ocena przedłożonych przez stronę dowodów i rzeczowe przedstawienie swojego stanowiska w tym zakresie w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia. Wznowienie postępowania na wniosek strony, pomimo uchybienia przez nią terminu do złożenia wniosku, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., albowiem godzi w zasadę ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych - art. 16 § 1 k.p.a. (por. wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 stycznia 2011 r. o sygn. akt VII SA/Wa 2056/10 oraz z dnia 6 kwietnia 2011 r. o sygn. akt VII SA/Wa 15/11 – dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). W rozpoznawanej sprawie M. i R. K. we wniosku z dnia 29 listopada 2011 r. o wznowienie postępowania oświadczyli, iż o ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. dowiedzieli się po rozpoczęciu procesu inwestycyjnego w listopadzie 2011 r., nie precyzując kiedy dokładnie dowiedzieli się tej decyzji i w jakich okolicznościach. Z uzasadnień postanowień organów I i II instancji nie wynika natomiast czy kwestia zachowania terminu o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. była badana przez organy. Należy zatem domniemywać, iż organy uznały, że termin został zachowany lecz nie wskazały na jakiej podstawie oparły takie stwierdzenie. Powyższy brak w uzasadnieniu obu postanowień stanowi naruszenie przepisu art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. zgodnie z którym, uzasadnienie faktyczne postanowienia powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej postanowienia, z przytoczeniem przepisów prawa. W aktach sprawy brak też jest jakichkolwiek konkretnych informacji i dowodów (poza oświadczeniem strony) co do zachowania przez wnioskodawców terminu do złaszenia wniosku o wznowienie postępowania. Jeszcze raz podkreślić należy, iż wyjaśnienie czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie jest istotne, gdyż wznowienie postępowania w sytuacji gdy wniosek został złożony z uchybieniem terminu stanowi rażące naruszenie prawa - godzi bowiem z w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji winien ustalić czy wniosek M. i R. K. z dnia 29 listopada 2011 r. o wznowienie postępowania został złożony z zachowaniem terminu o którym mowa w art. 148 k.p.a. Z tym zastrzeżeniem, iż to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż termin ten został zachowany a na organie obowiązek oceny przedłożonych w tym zakresie dowodów i oświadczeń. W przypadku ustalenia, ze wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie organ winien wydać postanowienie o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a. i dopiero w toku wznowionego postępowania rozpatrzyć merytorycznie czy wnioskodawcy posiadają interes prawny we wznowionym postępowaniu. Reasumując stwierdzone wyżej naruszenie przepisów prawa procesowego uzasadniało uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. gdyż mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., nr 163, poz. 1348 ze zm.) Z kolei o wykonalności zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło