II SA/Sz 514/20

WyrokWSA w Szczecinie2020-11-05

Skład orzekający: Maria Mysiak, Katarzyna Sokołowska, Patrycja Joanna Suwaj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia linii elektroenergetycznej może zostać wydana, jeśli inwestor nie przedstawił dokumentacji technicznej i formalno-prawnej dotyczącej rozbiórki istniejącej infrastruktury oraz nie przeprowadził rokowań z właścicielami nieruchomości?
Ratio decidendi
Decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości (art. 124 ust. 1a u.g.n.) jest ściśle związana z decyzją ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości (art. 124 ust. 1 u.g.n.). Dla jej wydania kluczowe jest samo istnienie decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. w obrocie prawnym, a nie jej wykonalność, skuteczność czy prawidłowość. Zarzuty dotyczące braku dokumentacji rozbiórkowej czy rokowań należą do zakresu postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości lub ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, a nie postępowania w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty zezwalającą na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV. Właściciele nieruchomości zarzucali organom brak wymaganej dokumentacji technicznej i formalno-prawnej dotyczącej rozbiórki istniejącej infrastruktury oraz brak rokowań. Organy administracji obu instancji uznały, że inwestycja ma charakter celu publicznego, a decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości jest prawomocna, co uzasadnia wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu i nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 listopada 2020 r. sprawy ze skargi J. L., I. P. oraz H. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oddala skargę. 1. Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 124 ust. 1a w zw. z art. 124 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm., przywoływanej dalej jako: "u.g.n."), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., przywoływanej dalej jako: "k.p.a.") Starosta [...] (przywoływany dalej jako: "Organ I instancji"): 1). zezwolił E. Spółce z o.o. z siedzibą w P. (przywoływanej dalej jako: "Inwestor") - na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości, w granicach działki nr [...] o pow. [...] ha, położonej w obrębie K., gmina C. i części nieruchomości w granicach działki nr [...] o pow. [...] ha, położonej w obrębie P., gmina C., stanowiących własność J. L., G. P., M. P., H. P. i I. P. w celu założenia i przeprowadzenia przez te działki napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji GPZ C. I - linia 110 kV K. - D. w związku z przebudową tej linii na dwutorową, w tym: - na działce nr [...] na podwieszenie napowietrznych przewodów ([...] przewodów roboczych po [...] przewody na każdy tor oraz [...] przewodów odgromowych) linii o długości [...] m wraz z posadowieniem słupa nr [...] na części nieruchomości w pasie technologicznym o szerokości 15 m (7,5 m od osi linii w każdą stronę) i łącznej powierzchni zajęcia [...] m2; - na działce nr [...] na podwieszenie napowietrznych przewodów ([...] przewodów roboczych po [...] przewody na każdy tor oraz [...] przewodów odgromowych) linii o długości [...] m wraz z posadowieniem słupa nr [...] na części nieruchomości w pasie technologicznym o szerokości 15 m (7,5 m od osi linii w każdą stronę) i łącznej powierzchni zajęcia [...] m. W pkt II ww. Organ nadał ww. decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu swej decyzji Organ I instancji wskazał, że Inwestor wnioskiem z dnia [...] maja 2019 r., uzupełnionym w dniu [...] maja 2019 r. wystąpił o udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości. W dniu [...] kwietnia 2019 r. została wydana decyzja w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z ww. nieruchomości, która nie była w żadnym trybie uchylona. Stwierdził, że dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., dopóty istnieje podstawa do udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Organ wyjaśnił, że wydanie decyzji uzasadnione jest inwestycją celu publicznego, służącą zlikwidowaniu większości problemów związanych z zasilaniem w energię elektryczną regionu. Konieczność realizacji zadań niezbędnych z punktu widzenia bezpieczeństwa energetycznego regionu i państwa, czy też służących zapewnieniu jemu lepszego potencjału energetycznego, stanowi interes społeczny w rozumieniu art. 108 § 1 k.p.a. Z przedstawionej zaś przez Wnioskodawcę dokumentacji bezspornie wynika, że pozyskał on już prawo do dysponowania większością nieruchomości, na odcinku, na którym znajduje się przedmiotowa nieruchomość, zaś uzyskanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. pozwoli mu na niezwłoczne przystąpienie do realizacji planowanej inwestycji. Wstrzymanie natomiast czynności związanych z przebudową istniejącej linii elektroenergetycznej stanowi realne zagrożenie dla prawidłowego, niezakłóconego funkcjonowania regionu, w tym zakładów pracy, instytucji użyteczności publicznej i gospodarstw domowych korzystających z przedmiotowej sieci dystrybucyjnej. 2. J. L., I. P., G. P. wnieśli odwołanie od ww. decyzji Organu I instancji z dnia [...] czerwca 2020 r., którzy wydanej decyzji zarzucili naruszenie: - art. 124 ust. 1a w zw. z art. 124 ust. 1 i ust. 3 u.g.n., poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na nieuzyskaniu wymaganego pozwolenia na uprzednią rozbiórkę infrastruktury elektroenergetycznej znajdującej się na przedmiotowych nieruchomościach oraz nieprzystąpienie do rokowań ze Stronami, mających na celu uzyskanie tytułu prawnego w postaci pozwolenia na demontaż istniejącej infrastruktury; - prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.a., polegające na niewyjaśnieniu stanu faktycznego niniejszej sprawy w zakresie ustalenia, czy Inwestor winien legitymować się pozwoleniem na rozbiórkę by przystąpić do demontażu infrastruktury. H. P. również wniósł odwołanie od ww. decyzji, której zarzucił naruszenie art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., art. 7a k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 12 k.p.a. oraz naruszenie art. 124 ust. 1a u.g.n. w zw. z art. 108 k.p.a. Podnosił, że nie rozpoznano wniosków Stron w przedmiocie odszkodowania z tytułu wywłaszczenia, względnie ustanowienia służebności przesyłu. Postępowanie o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości nie zakończyło się wydaniem prawomocnej decyzji. Ustalenie lokalizacji inwestycji w kształcie nadanym powołaną decyzją uniemożliwi dalsze prawidłowe i spokojne korzystanie z nieruchomości w dotychczasowy sposób albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem. Brak jest przesłanki do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ I instancji powołał się na szeroko pojęte zapotrzebowanie do korzystania z energii elektrycznej, co nie kwalifikuje się do zastosowania art. 108 § 1 k.p.a., gdyż na nieruchomości jest już elektryczność, poza tym jest to nieruchomość o charakterze rolnym, stąd "ciężko doszukać się tu realizacji celu publicznego". W uzupełnieniu odwołania, J. L. i I. P. zarzucili, że realizowana inwestycja stanowi budowę nowej, a nie przebudowę dotychczasowej infrastruktury elektroenergetycznej. 3. Decyzją z dnia [...] maja 2020 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Wojewoda (przywoływany dalej jako: "Organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji z dnia [...] czerwca 2019 r. Jak ustalił Organ II instancji, Burmistrz C. wydał decyzję z dnia [...] maja 2011 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia objętego przedmiotem sprawy. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] czerwca 2011 r., jest ona prawomocna, obowiązuje w porządku prawnym i wiąże organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie. Inwestycją celu publicznego jest inwestycja liniowa, która obejmuje swym zakresem demontaż istniejących przewodów wraz z osprzętem i demontaż słupów jednotorowych oraz montaż słupów dwutorowych z przewodami i osprzętem. W decyzji lokalizacyjnej podano, że trasa przebudowywanego odcinka napowietrznej linii elektroenergetycznej nie zostanie zmieniona. Zakres przebiegu inwestycji na działkach nr [...] i nr [...] oraz linie rozgraniczające teren inwestycji zostały określone na mapach w skali 1:1000, stanowiących jej integralne załączniki. Jak zauważył Organ II instancji, decyzją z dnia [...] maja 2020 r., utrzymano w mocy decyzję Organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2019 r. ograniczającą sposób korzystania z części ww. nieruchomości, a ponadto stwierdził, że przebieg linii wraz z pasem technologicznym oraz obszarem zajęcia nieruchomości, na którym następuje ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości został wskazany na załącznikach graficznych do decyzji, stanowiących jej integralną część. Następnie Organ II instancji zauważył, iż we wniosku z dnia [...] maja 2019 r. Inwestor uzasadniał, że przedmiotowa linia wysokiego napięcia jest obiektem strategicznym dla regionu, ponieważ jest jedynym źródłem zasilania miasta i gminy C., a jednocześnie jest to bardzo stara linia (rok budowy [...]), która wymaga pilnej przebudowy. Korzystanie z przestarzałych urządzeń może doprowadzić do wyłączeń linii i przerw w dostawie energii elektrycznej. Zrealizowanie przedmiotowej inwestycji spowoduje istotną poprawę niezawodności zasilania w energię elektryczną oraz służyć będzie poprawie bezpieczeństwa energetycznego regionu, a także pozytywnie wpłynie na jego rozwój gospodarczy i społeczny. Przedmiotowa linia jest linią wysokiego napięcia - 110 kV i jej budowa ma charakter regionalny, a nie tylko lokalny. Linie o takim napięciu stanowią część magistralną rozdziału energii na znacznym obszarze. Inwestycje w lokalną infrastrukturę sieciową są częścią ogólnopolskiego Planu Rozwoju Sieci Przesyłowej zatwierdzonego przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Powyższe przekonało Organ II instancji, a uprzednio Organ I instancji, że projektowana linia jest inwestycją celu publicznego, a więc inwestycją, której realizacja leży w interesie społecznym, służącym ogółowi ludzi zamieszkujących i przebywających na obszarze jej oddziaływania oraz uzasadniającym nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Stąd zarzuty odwołania, że wydana decyzja nie jest w interesie społecznym i narusza prawa jednostek, a nadto nie zachodzą przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, były chybione. Według Organu II instancji, zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania kwestionowanej odwołaniem decyzji i rozstrzygnięcia sprawy, tym samym nie zostały naruszone przepisy art. 77 § 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a. Odnosząc się dalej do zarzutów odwołania, Organ II instancji podniósł, że z treści przepisów nie wynika, aby wydanie decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości uzależnione było od prawomocności decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Wobec kwestionowania przez Strony kwalifikacji inwestycji jako przebudowy, chociaż w istocie stanowić ma rozbiórkę istniejącej linii elektroenergetycznej i budowę nowej linii, Organ II instancji wskazał, że zagadnienie to zostało szczegółowo omówione w decyzji odwoławczej z dnia [...] maja 2020 r., wydanej w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowych nieruchomości. Stąd, Organ orzekający w niniejszej sprawie przyjął za decyzją lokalizacyjną z dnia [...] maja 2011 r., że Inwestor zamierza dokonać przebudowy obecnej infrastruktury elektroenergetycznej. Za chybiony, Organ II instancji uznał zarzut odwołania, że dojdzie do sprzecznej z prawem sytuacji, wynikającej z wykonania decyzji bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na rozbiórkę i bez przeprowadzenia rokowań. Skoro tak, to również nie zachodzą okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 135 k.p.a. Odpowiadając na zarzut odwołania, że nie rozpoznano wniosków Stron w przedmiocie odszkodowania z tytułu wywłaszczenia, względnie ustanowienia służebności przesyłu, Organ II instancji wyjaśnił, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest sprawa ustalenia wysokości odszkodowania z tytułu wywłaszczenia ani ustanowienie służebności przesyłu. Kwestię ustalenia wysokości odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości szczegółowo omówiono w decyzji odwoławczej z dnia [...] maja 2020 r., wydanej w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowych nieruchomości. Ustanowienie służebności przesyłu nie należy do właściwości organów administracji publicznej i w tej kwestii należy zwrócić bezpośrednio do Inwestora w trybie cywilnym. Wobec zarzutu odwołania, iż ustalenie lokalizacji inwestycji w kształcie nadanym powołaną decyzją uniemożliwi dalsze prawidłowe i spokojne korzystanie z nieruchomości w dotychczasowy sposób albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, Organ II wskazał, że dokonano analizy jak najmniejszej uciążliwości przebiegu inwestycji dla współwłaścicieli nieruchomości. Z przedłożonych do akt sprawy map wynika, że inwestycja na działce nr [...] przebiega przez podmokłe łąki i nieużytki - określone w katastrze nieruchomości jako "Ł" i "N". Natomiast na działce nr [...] - przebiega przez grunt rolny, określony w katastrze nieruchomości jako "R". Podkreślił, że trasa przebudowywanego odcinka napowietrznej linii elektroenergetycznej nie ulegnie zmianie, więc nieuprawnione są twierdzenia o zmianie dotychczasowego sposobu korzystania z przedmiotowych nieruchomości albo o zmianie korzystania w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem. Założenie i przeprowadzenie na nieruchomościach nowych przewodów w miejsce istniejących nie spowoduje ograniczeń w zagospodarowaniu terenów ponad te, które wynikają z faktu istnienia linii w obecnym jej kształcie. 4. J. L., I. P., H. P. (przywoływani dalej jako: "Skarżący") wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na decyzję Organu II instancji z dnia [...] maja 2020 r. wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji z dnia [...] czerwca 2019 r. i przekazanie sprawy do ponownego jej rozpatrzenia przez Organ I instancji. Wydanej decyzji Skarżący zarzucili naruszenie: 1). prawa materialnego, tj. art. 124 ust. 1a w zw. z art. 124 ust. 1 i ust. 3 u.g.n., poprzez błędną ich wykładnię polegającą na zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia przez nie przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej w postaci napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV, pomimo tego, że Inwestor jako podmiot nie posiadający tytułu prawnego do przedmiotowych nieruchomości, na których powierzchni wówczas znajdowała się infrastruktura elektroenergetyczna, nie przedstawił wymaganej dokumentacji technicznej oraz formalno-prawnej, w tym zgłoszenia zamiaru dokonania rozbiórki tej infrastruktury i w następstwie nie wystąpił z wnioskiem o przystąpienie do rokowań mających na celu uzyskanie tytułu prawnego w postaci pozwolenia Skarżących na zajęcie ich nieruchomości gruntowych w celu rozbiórki oraz demontażu wówczas istniejącej infrastruktury, o co Skarżący występowali do Inwestora, a Organ I instancji wydając decyzję nie wykonał obowiązku domagania przedstawienia przez Wnioskodawcę przedmiotowej dokumentacji, w tym formalnego zgłoszenia, mającej na celu i zezwalającej na rozbiórkę wówczas istniejącej infrastruktury elektroenergetycznej oraz dokumentacji z przeprowadzenia rokowań w sprawie udzielenia przez Strony zezwolenia Inwestorowi na demontaż wówczas istniejącej infrastruktury elektroenergetycznej; 2) prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na niepodjęciu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy w zakresie ustalenia, czy Inwestor realizując inwestycję pod nazwą "przebudowa" odcinka napowietrznej Iinii elektroenergetycznej 110 kV, z jednotorowej na dwutorową z wymianą konstrukcji wsporczych, na odcinku szczegółowo opisanym w skardze, winien legitymować się stosowną dokumentacją techniczną i formalno-prawną, w tym formalnym zgłoszeniem zamiaru dokonania rozbiórki istniejącej wówczas infrastruktury elektroenergetycznej, by następnie przystąpić do podjęcia czynności w celu uzyskania od Skarżących tytułu prawnego w postaci zgody na demontaż przedmiotowej infrastruktury elektroenergetycznej wówczas istniejącej na nieruchomościach Skarżących oraz czy pomiędzy Inwestorem, a Skarżącymi były przeprowadzone rokowania, o których stanowi art. 124 ust. 3 u.g.n. w zakresie uzyskania zgody Skarżących na demontaż wówczas istniejącej infrastruktury elektroenergetycznej w celu przystąpienia do budowy na nieruchomościach Skarżących nowej infrastruktury elektroenergetycznej, które to czynności stanowią dwie odrębne kategorie prawne: rozbiórkę istniejącej i budowę nowej infrastruktury elektroenergetycznej w zakresie jednej inwestycji realizowanej przez Inwestora pod nazwą "przebudowa" odcinka napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV z jednotorowej na dwutorową z wymianą konstrukcji wsporczych. W uzasadnieniu skargi, Wnoszący ją podnieśli, że uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Organu I instancji z dnia [...] czerwca 2019 r. jest konieczne, gdyż jej wykonanie doprowadziłoby do sprzecznej z prawem sytuacji polegającej na tym, iż Inwestor posiadając zezwolenie na dysponowanie nieruchomościami Skarżących dokonałby, nieuregulowanego wymaganym i równocześnie nie posiadanym przez Inwestora, formalnym zgłoszeniem na rozbiórkę oraz koniecznymi i nie przeprowadzonymi rokowaniami dotyczący demontażu istniejącej jednotorowej infrastruktury elektroenergetycznej, co byłoby działaniem bez podstawy prawnej. Wnioskodawca przystąpiłby do budowy nowej, aktualnie już posadowionej, lecz jeszcze nie funkcjonującej, o zmienionych (w stosunku do uprzednio istniejącej na nieruchomościach Skarżących, jednotorowej infrastruktury elektroenergetycznej) parametrach technicznych o znacznie zwiększonym oddziaływaniu na środowisko pól elektromagnetycznych dwutorowej infrastruktury elektroenergetycznej. Skarżący wskazali na poparcie ww. twierdzeń stanowisko przedstawione w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 15 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1024/16. Uwzględniając powyższe Skarżący zauważyli, że Inwestor nie zainicjował, a powiatowy organ administracji budowlanej z urzędu, pomimo zwrócenia przez Skarżących tym podmiotom uwagi na ten aspekt przedmiotowej sprawy, nie przeprowadził postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia obowiązku dokonania zgodnej z prawem rozbiórki wówczas istniejącej infrastruktury elektroenergetycznej, na której już posadowiona została dwutorowa infrastruktura elektroenergetyczna o podwójnie zwiększonym potencjale szkodliwego oddziaływania na środowisko, a Organ II instancji tego nie rozważył i krytycznie nie zweryfikował, co skargę czyni zasadną i konieczną zarazem. 5. W odpowiedzi na skargę Organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. 6. Wyjaśnić należy, że Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 § i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019, poz. 2167 ze zm.). Zakres wskazanej kontroli sądowej wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., przywoływanej dalej jako: "p.p.s.a."), z którego wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, dokonana według, ww. kryterium legalności, w granicach rozstrzygania sądu administracyjnego, wykazała, że akt ten jest zgodny z prawem, co oznacza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaznaczyć należy, że niniejsza sprawa pierwotnie wyznaczona do rozpoznania na rozprawie, została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, a możliwość taką przewiduje art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem CIVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.). 7. Należy nakreślić ramy prawne sprawy, której przedmiot dotyczy zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości. Zgodnie z art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm., przywoływanej dalej jako: "u.g.n."), w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. W myśl natomiast art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), przywoływanej dalej jako: "k.p.a.") decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. Decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. jest decyzją ściśle związaną z decyzją, o której mowa w art. 124 ust. 1 tej ustawy, tj. decyzją ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości. Wydanie decyzji w trybie art. 124 ust.1a u.g.n., musi każdorazowo być poprzedzone ustaleniem organu, że w obrocie prawnym istnieje, wydana wcześniej decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości (np. przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej). W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że decyzja wydawana w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji o zezwoleniu na ograniczenie prawa unormowanej w art. 124 ust. 1 u.g.n. Taki charakter decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1a u.g.n. skutkuje tym, że traci ona podstawę swego bytu prawnego w następstwie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji podjętej w oparciu o art. 124 ust. 1 tej ustawy (por. postanowienie NSA z dnia 3 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 8/15, opubl. Lex nr 1628672; postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 526/14, opubl. Lex nr 1491176; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 247/14, opubl. Lex nr 1479364; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 8 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 1489/13, opubl. LEX nr 1467940). Dla zastosowania art. 124 ust. 1a u.g.n. ma znaczenie tylko fakt samego wydania decyzji, o której mowa w ust. 1 tego przepisu, nie zaś jej wykonalność, skuteczność czy prawidłowość, czy nawet skuteczne doręczenie. Stanowisko takie, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 2418/16 (opubl. w internetowej bazie - orzeczenia.nsa.gov.pl). 8. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd, uznał, że zaskarżona decyzja została wydana po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego z zachowaniem przepisów prawa procesowego oraz przy spełnieniu przesłanek materialnoprawnych wynikających z art. 124 ust. 1a u.g.n. Okolicznością niesporną jest bowiem, że Inwestor będący operatorem systemu dystrybucyjnego energii elektrycznej, uzyskał decyzję wydaną przez Starostę Choszczeńskiego z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] ograniczającą sposób korzystania z części nieruchomości, w granicach działki nr [...] obr. K., gm. C., oraz części nieruchomości nr [...], położonej w obr. P. , gm. C., stanowiących własność Skarżących, poprzez udzielenie Inwestorowi zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez te działki przewodów i urządzeń służących dystrybucji energii elektrycznej w postaci napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji GPZ C. I – linia 110 kV K. – D. w związku z przebudową tej linii na dwutorową. Wojewoda decyzją z dnia [...] maja 2020 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowych nieruchomości. Wniesiona przez Skarżących skarga na ww. decyzję została oddalona wyrokiem WSA w Szczecinie z dnia 5 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 513/20, przed ogłoszeniem wyroku w niniejszej sprawie. Inwestor legitymuje się też ostateczną decyzją właściwego organu z dnia [...] maja 2011 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia wyżej opisanego. Wskazanymi decyzjami związane są Organy obu instancji orzekające w sprawie objętej przedmiotem niniejszej skargi. Ma to istotne znaczenie wobec podnoszonych skargą zarzutów naruszenia zaskarżoną decyzją przepisów prawa procesowego oraz materialnego, poprzez niepodjęcie przez Organ I instancji czynności w celu ustalenia, czy przed wydaniem decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości Inwestor przedstawił dokumentację techniczną i formalno-prawną wskazującą, że uzyskał zgodę na demontaż i rozbiórkę linii elektroenergetycznej dotychczas znajdującej się na ww. nieruchomościach Skarżących, a w związku z tym, czy Inwestor przystąpił do rokowań ze Skarżącymi w celu uzyskania Ich zgody na prowadzenie ww. prac. Ponadto Skarżący kwestionowali charakter samej inwestycji pod kątem jej kwalifikacji, podnosząc, że dotyczy ona budowy nowej, a nie przebudowy dotychczasowej infrastruktury. Sąd uznaje powyższe zarzuty za nietrafne, nie dotyczą bowiem one istoty sprawy, tj. zakresu ustaleń i oceny prawnej organu, określonych do wydania prawidłowej decyzji w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. Zarzuty te mogły stanowić przedmiot rozważań w innych trybach, tj. w sprawie objętej wydaniem decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, ewentualnie w postępowaniu toczącym się w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. kończącym się wydaniem decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Związanie ww. decyzjami oznacza, że organ działający w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. musi w pełni respektować ustalenia oraz ocenę prawną przedstawioną w ww. decyzjach. Nie może on czynić własnych ustaleń i wywodzić wniosków w sferze zarezerwowanej do badania w innych postępowaniach administracyjnych. Wskazane wyżej zarzuty nie mogły więc skutecznie podważyć legalności wydania zaskarżonej decyzji. 9. W ocenie Sądu, prawidłowe jest rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji w zakresie spełnienia w sprawie przesłanek do nadania decyzji Organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności. Jak wskazuje się w judykaturze, ustawodawca w przepisie art. 124 ust. 1a u.g.n. przesądził o obligatoryjnym wydaniu decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oraz nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji gdy spełnione zostały przesłanki, o których mowa w tym przepisie (por. wyrok WSA z dnia 30 października 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 898/15, opubl. w internetowej bazie – orzeczenia.nsa.gov.pl). O ile zostały one spełnione - wskazany organ udziela w drodze decyzji, zezwolenia, a decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Organ zobowiązany jest do wydania decyzji na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym (art. 124 ust. 1a). Jak wynika z ustaleń Organu, przedmiotowa inwestycja ma zapewnić poprawę bezpieczeństwa użytkowania terenów pod linią elektroenergetyczną oraz zwiększenia niezawodności i efektywności zasilanych obecnych i przyszłych odbiorców energii elektrycznej na terenie miasta i gminy C.. Organ II instancji odwoływał się w swej argumentacji do Raportu Zespołu ds. Zbadania Przyczyn i Skutków Katastrofy Energetycznej, powołanego zarządzeniem Wojewody nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. Inwestor będący przedsiębiorstwem energetycznym, zgodnie z ustawą z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, jest zobowiązany zapewnić ciągłość i niezawodność dostaw energii, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych. Inwestycja ma charakter ogólnospołeczny o zasięgu regionalnym oraz stanowi część ogólnopolskiego Planu Rozwoju Sieci Przesyłowej zatwierdzonego przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Zrealizowanie przedmiotowej inwestycji spowoduje istotną poprawę niezawodności zasilania w energię elektryczną oraz służyć będzie poprawie bezpieczeństwa energetycznego regionu, a także wpłynie na rozwój gospodarczy i społeczny. Powyższe wskazuje, zdaniem Sądu, że uzasadnione były przesłanki nadania decyzji Organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności. Bez wątpienia rodzaj inwestycji oraz potrzeba jej realizacji wskazuje w tym przypadku na nadrzędność interesu społecznego nad interesem Skarżących jako właścicieli nieruchomości, przez które przebiega linia elektroenergetyczna. Tym samym, zaskarżona decyzja prawa nie narusza, bowiem Organ ją wydający uzasadnił jej wydanie ważnym interesem społecznym i gospodarczym. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, interes społeczny w sytuacji realizacji inwestycji celu publicznego winien być przedkładany ponad interes właściciela nieruchomości (vide: wyrok NSA z dnia 10 lipca 2009 r. sygn. akt I OSK 987/07). 10. Podsumowując, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja została wydana z zachowaniem wszelkich wymogów określonych w dyspozycji przepisów, będących podstawą jej wydania. Wydanie zakwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o pełny materiał dowodowy. Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a). W oparciu o art. 107 § 3 k.p.a. w decyzji tej zawarto podstawowe jej elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. Oznacza to, że podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne. Sąd, nie będąc związany zarzutami, wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie stwierdził istnienia tego rodzaju naruszeń przepisów prawa procesowego i materialnego, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. 11. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło