II SA/Sz 533/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. L. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na uchwałę Rady Miejskiej w Goleniowie z dnia 25 stycznia 2012 r. Nr XVI/173/12 w przedmiocie likwidacji Przedszkola Publicznego z Oddziałem Integracyjnym nr 6 "Tęczowa Kraina" w Goleniowie p o s t a n a w i a: przywrócić termin do wniesienia skargi. W dniu [...] r. Rada Miejska w Goleniowie podjęła uchwałę Nr XVI/173/12 w sprawie likwidacji Przedszkola Publicznego z Oddziałami Integracyjnymi Nr 6 "Tęczowa Kraina" w Goleniowie. Pismem z dnia [...] r. I. L. skierowała do Rady Miejskiej wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i uchylenie opisanej wyżej uchwały. W dniu [...] r. I. L. wniosła za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na uchwałę Rady Miejskiej w Goleniowie z dnia 25 stycznia 2012 r. Nr XVI/173/12 w przedmiocie likwidacji Przedszkola Publicznego z Oddziałem Integracyjnym nr 6 "Tęczowa Kraina" w Goleniowie. W skardze zawarto wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając wniosek skarżąca podała, że pismem z dnia [...] r. została poinformowana przez organ, iż w dniu [...] r. będzie rozpatrzone jej pismo z dnia [...] r. wzywające do uchylenia uchwały. Z tą też datą uzyskała informację o treści uchwały. Korespondencję zawierającą uchwałę skarżąca odebrała dopiero w dniu [...] r. dlatego, że był to termin poświąteczny a skarżąca przebywa na urlopie dla poratowania zdrowia. Zarządzeniem z dnia [...] r. Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi poprzez wskazanie daty ustania przyczyny uchybienia terminu oraz uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przywrócenia terminu. W piśmie z dnia [...] r. I. L. powtórzyła, iż o projektowanym terminie podjęcia uchwały we wnioskowanej kwestii przez Radę Miejską w dniu [...] r. została poinformowana pismem z dnia [...] r. Korespondencję zawierającą uchwałę odebrała w dniu [...] r. z uwagi iż był to termin przedświąteczny, a skarżąca przebywa na urlopie dla poratowania zdrowia. Korespondencję odebrała tuż po powrocie gdzie przebywała u córki. Skarżąca dodała, że o sposobie liczenia terminu do wniesienia skargi dowiedziała się z opracowania "Polskie postępowanie administracyjne sądowoadministracyjne i sądowe" – praca zbiorowa pod redakcją B. Adamiak w którym wskazano, że termin 30 dni do wniesienia skargi liczy się od dnia doręczenia skarżącej rozstrzygnięcia, to w tym przypadku od dnia otrzymania odpowiedzi na wezwanie jednostki samorządu terytorialnego o uchylenie przedmiotowej uchwały. O tym, że istnieje również inny pogląd prawny na te kwestię, informację uzyskała skarżąca w dniu [...] r. Gmina w prowadzonej korespondencji nie zawarła w jej treści jakiejkolwiek informacji o przysługujących skarżącej środkach odwoławczych i terminie do ich wniesienia. Do pisma załączyła oświadczenie A. L. stwierdzające, że I. L. w dniach [...] r. przebywała w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 t.j., dalej P.p.s.a.) Sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Stosownie zaś do treści art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W myśl zaś art. 87 § 3 P.p.s.a., wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi składa się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a). Po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych (art. 87 § 5 P.p.s.a.). Powyższe oznacza, że Sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. Warunki powyższe muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest uchwała Rady Miejskiej w Goleniowie z dnia 25 stycznia 2012 r. Nr XVI/173/12 w przedmiocie likwidacji Przedszkola Publicznego z Oddziałem Integracyjnym nr 6 "Tęczowa Kraina" w Goleniowie. Zaskarżenie takiej uchwały do sądu administracyjnego jest możliwe na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 j.t.), który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (ust. 3 art. 101). Do skarg wnoszonych do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ma zastosowanie art. 53 § 2 P.p.s.a. Zgodnie zaś z tym przepisem, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie sądów administracyjnych powołany przepis wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi; pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 30 dni i liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie) oraz drugi termin, który dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 60 dni i liczy się od dnia wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa). Analiza powołanego przepisu prowadzi do wniosku, że po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna już bieg drugi z tych terminów, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staję się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. W sytuacji gdy organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, to w tym terminie (60 dni od dnia wniesienia wezwania) powinna być wniesiona skarga (vide: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07, publ. ONSAiWSA 2007/3/60). W rozpoznawanej sprawie skarżąca pismem z dnia [...] r. wezwała Radę Miejską do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie uchwały Rady Miejskiej w Goleniowie z dnia 25 stycznia 2012 r. w przedmiocie likwidacji Przedszkola Publicznego nr 6 w Goleniowie. Odpowiedź na to wezwanie, Rada Miejska udzieliła podejmując uchwałę w dniu 28 marca 2012 r. Nr XVIII/211/12, w której uznała za nieuzasadnione wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożone przez I. L. W niniejszej sprawie termin do wniesienia skargi na opisaną uchwałę (tj. 60 dni od dnia wezwania z dnia [...] r.) upłynął w dniu [...] r., a więc w dzień ustawowo wolny od pracy, dlatego - w myśl przepisu art. 83 § 2 P.p.s.a., za ostatni dzień terminu uznać należało następny dzień po dniu wolnym od pracy tj. [...] r. Powyższą uchwałę doręczono skarżącej w dniu [...] r. tj. po upływie 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Jak wynika z akt sprawy, strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu [...] r., czyli po upływie omówionego powyżej terminu. W niniejszej sprawie skarżąca jako przyczynę uchybienia terminu wskazała min. brak pouczenia o przysługujących skarżącej środkach odwoławczych i terminie do ich wniesienia. W ocenie Sądu, ta okoliczność przesądza, iż skarżąca bez własnej winy uchybiła terminowi do wniesienia skargi, w sytuacji wcześniejszego wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Rada Miejska odpowiedź na złożone wezwanie udzieliła uchwałą z dnia 28 marca 2012 r. Nr XVIII/211/12 mieszcząc się w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Jednakże strona odebrała tą odpowiedź już po wskazanym terminie tj. [...] r. i jak wynika z akt sprawy, ani wraz z odpowiedzią na wezwanie ani wcześniej (np. w piśmie z dnia [...] r.) organ nie pouczył strony o możliwości i terminie zaskarżenia uchwały do Sądu. Co prawda art. 112 K.p.a. zapewniający ochronę stronie, która nie została prawidłowo pouczona w decyzji o środkach zaskarżenia, nie znajduje zastosowania w procedurze zaskarżania aktów prawa miejscowego, to nie może to oznaczać, że w przypadku zaskarżania takich aktów, skarżący nie ma żadnej ochrony w sytuacji braku pouczenia. Byłoby to sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa, wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji. Strony, którym przysługują tradycyjne środki odwoławcze (odwołania, zażalenia) nie mogą być w lepszej sytuacji prawnej niż podmioty, którym z uwagi na specyfikę postępowania przysługują środki prawne wskazane tylko w P.p.s.a. W tym miejscu należy wskazać na Kodeks Dobrej Administracji (obowiązujący w Polsce z dniem 1 maja 2004 r.) określający obowiązki urzędników administracyjnych oraz innych funkcjonariuszy zatrudnionych w urzędach i instytucjach państwowych, który w art. 10 ust. 3 stanowi, że w razie potrzeby urzędnik służy jednostce poradą dotyczącą możliwego sposobu postępowania w sprawie wchodzącej w zakres jego działania oraz dotyczącą pożądanego sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Mając powyższe względy na uwadze należy uznać, że brak pouczenia przez organ o terminie zaskarżenia uchwały, w sytuacji gdy skarżąca wzywa organ do usunięcia naruszenia prawa, powoduje, że uchybienie terminu do wniesienia skargi jest niezawinione przez stronę (por. postanowienie NSA z 30.05.2012 r. sygn. akt II OZ 464/12, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl.) Tym samym w rozpoznawanej sprawie należy przyjąć, iż brak stosownych pouczeń po złożeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa świadczy o niezawinionym uchybieniu terminu przez skarżącą. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 86 § 1 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.