II SA/Sz 539/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi L. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia oddala skargę. Decyzją wydaną w dniu [...] maja 2019 r., nr [...] w oparciu o przepis art. 2 pkt 2 lit. a i art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o osobach deportowanych do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. z 2014 r., poz. 1001 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa o osobach deportowanych do pracy przymusowej" Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. odmówił L. M. przyznania uprawnienia do świadczenia określonego w rzeczonej ustawie. W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że złożony przez L. M. wniosek o przyznanie uprawnienia do świadczenia przewidzianego w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o osobach deportowanych do pracy przymusowej nie może zostać uwzględniony, ponieważ skarżąca nie spełnia przesłanki z art. 2 pkt 2 lit. a powołanej ustawy. Wnioskodawczyni urodziła się w dniu [...] lipca 1945 r. na terytorium [...], gdzie przebywali jej rodzice wywiezieni w czasie II wojny światowej do pracy przymusowej. Mając na uwadze, że ostatecznym terminem zakończenia represji jest dzień zakończenia II wojny światowej, tj. 8 maja 1945 r. w sprawie nie został spełniony warunek deportacji do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy. Okres przebywania na terytorium [...] po zakończeniu II wojny światowej nie jest represją w rozumieniu przepisów przywołanej ustawy. Opisaną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, L. M. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając jej naruszenie: - art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez ich niezastosowanie oraz niewystarczająco wnikliwe ustalenie stanu faktycznego, a nadto niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego, z którego wynika, że skarżąca padła ofiarą deportacji i należne jest jej świadczenie, o jakim mowa w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu przysługującym osobom deportowanym (...); - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. brak wskazania w uzasadnieniu decyzji dostatecznie jasnych przyczyn jej uchylenia przez organ oraz lakoniczne odwołanie się do orzecznictwa; - art. 1 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżącej nie należy się świadczenie przewidziane ww. ustawą mimo, że jej matka urodziła ją w miejscu wykonywania robót w miejscowości N. nad rzeką W. , gdzie została zesłana. W oparciu o opisane uchybienia skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W motywach skargi L. M. wywiodła, że organ w sposób niewyczerpujący ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, a uzasadnienie decyzji jest lakoniczne, zawarte w kilku zdaniach. Nie zgodziła się również z podaną przez organ datą graniczną zakończenia II wojny światowej, tj. dniem 8 maja 1945 r. wywodząc, iż nie można odnieść jej do realiów II wojny światowej. Nadto, powołała się na orzeczenia sądów administracyjnych, w których prezentowano stanowisko, że dziecko narodzone na terenie wykonywania robót przez deportowanych rodziców, tak jak jego rodzice pracujący przymusowo poza miejscem swego zamieszkania, zmuszone było do przymusowego pobytu wraz z ograniczeniem wolności i nie przebywało w miejscu deportacji dobrowolnie, w związku z czym jego pobyt z rodzicami utożsamiał się z pojęciem represji. Odpowiadając na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzją Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił skarżącej przyznania uprawnienia do świadczenia z uwagi na brak spełnienia warunku deportacji do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy. Materialnoprawną podstawę wydanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o osobach deportowanych do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez II Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. z 2014 r., poz. 1001 ze zm.). Jak wynika z treści art. 1a ust. 1 tej ustawy, świadczenie pieniężne przysługuje osobom, które w okresie podlegania represjom określonym w ustawie były obywatelami polskimi i są nimi obecnie. Natomiast represją w rozumieniu art. 2 pkt 2 lit. a ww. ustawy jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy w granicach terytorium państwa polskiego sprzed dnia 1 września 1939 r. lub z tego terytorium na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939 – 1945. Z treści powyższych przepisów wynika w sposób niebudzący wątpliwości, iż świadczenie pieniężne przysługuje wyłącznie osobie, która podlegała represji w rozumieniu art. 2 pkt 2 lit. a ustawy o osobach deportowanych do pracy przymusowej. Skarżąca, uprawnienie do przyznania wnioskowanego świadczenia wywodzi z faktu, iż w dacie jej urodzenia tj. w dniu [...] lipca 1945 r. jej matka przebywała na terytorium [...], gdzie została przymusowo wywieziona na roboty. W jej ocenie, błędne jest stanowisko organu, że nie spełnia ona warunku deportacji do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy, ponieważ urodziła się po zakończeniu II wojny światowej, które nastąpiło w dniu 8 maja 1945 r. Odnosząc się do powyższego wyjaśnić należy, iż na gruncie przepisu art. 2 pkt 2 lit. a ustawy o osobach deportowanych do pracy przymusowej przyjmuje się, że zakończenie represji należy wiązać z datą zakończenia II wojny światowej lub z dniem wyzwolenia danego terenu spod okupacji niemieckiej. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażane przez Naczelny Sąd Administracyjny, iż za datę zakończenia okresu deportacji należy przyjmować datę oficjalnego zakończenia II wojny światowej, tj. dzień 8 maja 1945 r. (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 918/09; z 24 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1757/11 dostępne na www.nsa.orzeczenia.gov.pl). Zatem prawidłowo organ uznał, iż urodzenie się L. M. w dniu [...] lipca 1945 r., tj. ponad 2 miesiąca po zakończeniu II wojny światowej, pomimo że miało miejsce poza granicami kraju, nie spełnia warunku deportacji mającej mieć miejsce "w okresie wojny", o której mowa w art. 2 pkt 2 lit. a ustawy o osobach deportowanych do pracy przymusowej. Za nietrafne uznać należy powoływanie się przez skarżącą na wybrane orzeczenia sądów administracyjnych, bowiem zapadły one w odmiennych okolicznościach faktycznych, dotyczących sytuacji, gdy dziecko zostało wywiezione wraz z rodzicami na roboty przymusowe oraz, gdy urodziło się podczas pobytu na deportacji swoich rodziców – w miejscu wykonywania robót przymusowych. Dlatego prawidłowe jest stanowisko organu o niespełnieniu przez skarżącą warunku deportacji do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy. Bezpodstawne pozostają również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów procesowych, tj. art. 7, 77 § 1 k.p.a., jak też art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu, organ ustalił należycie okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, zaś w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił przepisy prawa, które miały w sprawie zastosowanie. Uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji odpowiada wymogom przewidzianym przez art. 107 § 3 k.p.a. Zauważyć należy, że uzasadnienie prawne i faktyczne zaskarżonej decyzji porusza wszystkie istotne w sprawie kwestie, a o jego prawidłowości nie decyduje obszerność ale merytoryczna treść. Podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji nie mogło stanowić podnoszone przez skarżącą poczucie krzywdy oraz sytuacja materialna, ponieważ pozostają one bez wpływu na ocenę jej zgodności z obowiązującymi przepisami prawa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), skargę oddalił.