II SA/Sz 541/13

WyrokWSA w Szczecinie2013-10-04

Skład orzekający: Barbara Gebel, Marzena Iwankiewicz, Danuta Strzelecka-Kuligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może nakazać właścicielowi nieruchomości przyłączenie jej do istniejącej sieci kanalizacyjnej, jeśli nieruchomość nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków, a istnieją techniczne możliwości przyłączenia?
Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości jest zobowiązany do przyłączenia jej do istniejącej sieci kanalizacyjnej, jeśli nieruchomość nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania prawne. Brak przydomowej oczyszczalni ścieków jest przesłanką bezwzględnie przesądzającą o konieczności przyłączenia. Kwestie techniczne wykonania przyłącza są ustalane w warunkach technicznych przez przedsiębiorstwo komunalne i nie stanowią przeszkody do wydania decyzji nakazującej przyłączenie.
Stan faktyczny
Skarżąca K.Ż. została zobowiązana decyzją Burmistrza do przyłączenia swojej nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Skarżąca odwołała się, podnosząc m.in. kwestie błędnego oznaczenia nieruchomości i braku odpowiedzi na prośby o wskazanie studzienki do przyłączenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, wskazując, że nieruchomość nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków, a nakaz przyłączenia jest zasadny. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc m.in. techniczne niemożliwości przyłączenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 października 2013 r. sprawy ze skargi K. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej oddala skargę Decyzją z dnia [...] Burmistrz nakazał K.Ż. przyłączenie nieruchomości nr [...], położonej w [...] na działce nr [...] obręb [...], do istniejącej sieci kanalizacyjnej, położonej w pasie drogi (działka nr [...] obręb [...]) w terminie do dnia [...]. W uzasadnieniu organ podał, że K.Ż. jest właścicielką nieruchomości w [...] nr [...] gm. [...], dla której w Sądzie Rejonowym prowadzona jest księga wieczysta Nr [...], zabudowanej budynkiem mieszkalnym, użytkowanym przez K.Ż. W dniu [...] została zakończona budowa sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowości [...]. Przekazanie sieci do eksploatacji nastąpiło w dniu [...], o czym poinformowano wszystkich mieszkańców, których pouczono też o treści przepisu art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zgodnie z którym właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. W dniu [...] pracownicy Urzędu Miejskiego wraz z przedstawicielem KPP, w oparciu o Uchwałę Nr IX/114/2007 Rady Miejskiej w Choszcznie z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Choszczno, dokonali kontroli w Raduniu i stwierdzili, że K.Ż. nie przyłączyła swojej nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. W dniu [...] do K.Ż. zostało przesłane pismo informujące o obowiązku podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, w terminie 30 dni. Po dokonaniu ponownej kontroli, pismem z dnia [...], organ poinformował K.Ż. o obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Kontrola w dniu [...] wykazała, że nieruchomość K.Ż., nadal nie jest podłączona do sieci kanalizacyjnej. Dnia [...] zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przyłączenia nieruchomości położonej w [...] nr [...], stanowiącej własność K.Ż., do istniejącej sieci kanalizacyjno-sanitarnej. Po dokonaniu oględzin w dniu [...] stwierdzono, że posesja K.Ż. nadal nie jest podłączona do sieci. Dlatego też, organ zgodnie z art. 5 ust. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wydał decyzję nakazującą wykonanie przedmiotowego obowiązku. W odwołaniu od decyzji Burmistrza, K.Ż. podniosła, że jest właścicielką nieruchomości nr [...] położonej na działce nr [...] w [...], a nie nieruchomości nr [...]. Wskazała, że nie uchyla się od obowiązku przyłączenia posesji do sieci, ale oczekuje równego traktowania wszystkich mieszkańców wobec prawa, gdyż dla wybranych właścicieli gmina wykonała przyłącza. Ponadto podała, że pomimo pism kierowanych do burmistrza o wskazanie studzienki do której może się przyłączyć, nie uzyskała odpowiedzi. Zdaniem odwołującej się, organ nie chce zagwarantować jej możliwości przyłączenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Kolegium podało, iż organ I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego i nie ustalił pełnego stanu faktycznego sprawy, bowiem nie ustalił czy nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. Nadto organ odwoławczy wskazał, iż przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, nie dają organom podstawy prawnej do określenia terminu, w którym należy przyłączyć nieruchomość do kanalizacji i w tym zakresie orzeczenie organu stanowi naruszenie prawa. Jako pozaprawny i nie mający znaczenia, Kolegium uznało zarzut mylnego wskazania adresu działki nr [...], który w ocenie organu stanowił oczywistą pomyłkę. Burmistrz decyzją z dnia [...]., nr [...], działając na podstawie art. 104 § 1 i art. 107 K.p.a. oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 7 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r. poz. 391) nakazał K.Ż. przyłączenie nieruchomości nr [...], położonej w [...] na działce nr [...] obręb [...], do istniejącej sieci kanalizacyjnej, położonej w pasie drogi (działka nr [...] obręb [...]). Organ wskazał, iż w dniu [...] dokonano oględzin dotyczących podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej i stwierdzono na podstawie oświadczenia K.Ż., że posesja nadal nie jest podłączona do sieci i nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. W związku z powyższym K.Ż., zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, obowiązana jest przyłączyć nieruchomość do sieci kanalizacyjnej. Odwołując się od powyższej decyzji K.Ż. wniosła o jej uchylenie, powołując się na argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K.Ż. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji, organ powołał się na treść art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, stanowiącego podstawę wydania nakazu przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Jego zdaniem, wskazany przepis pozwalała na odstąpienie od obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej tylko wtedy, gdy nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków, spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Z ustaleń organu I instancji wynika, że nieruchomość stanowiąca własność skarżącej nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków, a zatem kryterium zwalniające z obowiązku przyłączenia do sieci nie zostało spełnione. Kolegium podkreśliło, że nakaz zawarty w przepisie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, ma na celu potwierdzenie istnienia obowiązku przyłączenia do sieci kanalizacyjnej dla wskazanej osoby, nie określa natomiast szczegółowych warunków wykonania przyłączy. Jego realizacja wymaga w pierwszej kolejności wystąpienia do Spółki A. o wydanie warunków technicznych zawierających wszystkie niezbędne wytyczne realizacji inwestycji. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, budowa sieci kanalizacyjnej jest zadaniem obowiązkowym gminy. W ramach realizacji tego obowiązku gmina zobowiązana jest do budowy sieci, przez którą, zgodnie z przepisem art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, rozumieć należy przewody wodociągowe lub kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi dostarczana jest woda lub którymi odprowadzane są ścieki, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Natomiast w ramach przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci, który to obowiązek nałożony został na jej właściciela, w rozumieniu przepisu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, rozumieć należy zapewnienie przyłącza kanalizacyjnego i wodociągowego do istniejącej sieci. K.Ż. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżąca podkreśliła, że przyłączenie jej nieruchomości do sieci jest technicznie niemożliwe, z uwagi na brak przyłącza, które jest częścią składową sieci. Powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 261/12 podała, że wydanie decyzji o nałożeniu obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej wymaga uprzednio ustalenia czy przedmiotowa nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków, czy została wybudowana sieć kanalizacyjna i przyłącze, tak aby określić czy przyłączenie nieruchomości do sieci jest technicznie możliwe. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją było ustalenie obowiązku przyłączenia nieruchomości skarżącej do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Kwestie związane z utrzymaniem czystości i porządku w gminach, w tym dotyczące konieczności podłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, regulują przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r. poz. 391). W świetle art. 5 ust. 1 tej ustawy właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku poprzez m.in.: 1) wyposażenie nieruchomości w urządzenia służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymywanie tych urządzeń w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym; 2) przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych; 3) zbieranie powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie; 3a) gromadzenie nieczystości ciekłych w zbiornikach bezodpływowych; 3b) pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi (...). Dyspozycja powołanego przepisu ustawy jest jasna i nie budzi zastrzeżeń interpretacyjnych. Treść art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy wskazuje, że dla realizacji celów ustawy na właściciela nieruchomości ustawodawca nałożył obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, a w sytuacji gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona - obowiązek wyposażenia nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych. Od obowiązku podłączenia do istniejącej sieci kanalizacji zwalnia tylko posiadanie przydomowej oczyszczalni ścieków bytowych, spełniającej wymagania określone w przepisach odrębnych. Dokonane w sprawie niekwestionowane ustalenia potwierdzają, że nieruchomość położona w [...], na działce oznaczonej nr ewidencyjnym [...], zabudowana budynkiem mieszkalnym dwurodzinnym i stanowiąca własność K.Ż., nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych. Skarżąca mimo wielokrotnych ponagleń organu, odmawia podłączenia swojej posesji do sieci kanalizacyjnej, położonej w pasie drogi przylegającym do nieruchomości skarżącej. Z powyższych faktów wynika zatem, że obowiązków w zakresie utrzymania czystości i porządku o jakich mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy, K.Ż. nie wykonała. Zdaniem skarżącej, nie ma ona możliwości przyłączenia się do omawianej sieci, z uwagi na brak przyłącza. Jak słusznie stwierdziło Kolegium, decyzja wydawana w trybie art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, nie określa szczegółowych warunków przyłączenia. Techniczny sposób wykonania przyłączenia ustalany jest w warunkach technicznych ustalanych przez miejskie przedsiębiorstwo komunalne. Zarzuty skarżącej w tym zakresie, dotyczą w istocie sfery prawa budowlanego i pozostają poza zakresem niniejszego postępowania administracyjnego. Odnosząc się do wskazanego w skardze fragmentu uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stwierdzić należy, iż sąd nie jest związany wyrokami innych sądów administracyjnych w innych sprawach, nawet jeśli dotyczą tego samego przedmiotu. Ponadto, jak wynika z akt administracyjnych przyłączenie nieruchomości skarżącej do sieci kanalizacyjnej jest możliwe, co potwierdza pismo Spółki A. z dnia [...] i załączone do niego "warunki techniczne przyłącza kanalizacyjnego dla budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...] ob. [...]", które zostały wydane K.Ż. w dniu [...] i które utraciły ważność po upływie dwóch lat (k.27-31 akt administracyjnych organu I instancji). Wyjaśnić należy, że regulacje prawne w zakresie lokalizacji przyłączy i ich realizacji zawarte są w ustawie z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz.858 ze zm.). Reasumując sąd uznał, że organy słusznie nałożyły na skarżącą obowiązek, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, gdyż spełnione zostały warunki do podłączenia nieruchomości do sieci, tj. w pasie drogi dz. nr ewid. [...] istnieje sieć kanalizacyjna, a posesja skarżącej nie posiada przydomowej oczyszczalni ścieków. Przesłanki te bezwzględnie przesądzają o konieczności przyłączenia nieruchomości do sieci. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło