II SA/Sz 551/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego p o s t a n a w i a odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Pismem z dnia [...] r. B. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nakładającą na B. S. oraz I. M. nakaz doprowadzenia obiektu budowlanego wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] r. unieważnionego decyzją ostateczną [...] Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. do stanu poprzedniego przez wykonanie rozbiórki rozbudowanej i nadbudowanej części budynku oraz przywrócenie do stanu poprzedniego gabinetu lekarskiego wykonanego z pomieszczeń piwnicznych, na terenie działki nr [...] w [...] przy ul. [...]. Wezwana do uiszczenia wpisu od ww. skargi w kwocie 500 zł, B. S. wniosła o zwolnienie z ww. opłaty W formularzu PPF przesłanym na wezwanie Sądu wnioskodawczyni wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, że Jej dochód miesięczny wynosi [...] zł netto ( po potrąceniu alimentów). Skarżąca ma na utrzymaniu córkę, której płaci miesięcznie kwotę [...] zł z tytułu alimentów. Córka jest studentką V roku na kierunku [...] oraz dodatkowo studiuje zaocznie [...]. Miesięczne koszty utrzymania domu kształtują się na poziomie ok. [...] zł, ponadto skarżąca spłaca trzy kredyty – łączna miesięczna rata z tego tytułu wynosi [...] zł, oraz kredyt zaciągnięty na kupno telewizora, którego miesięczna rata wynosi [...] zł. Taka sytuacja finansowa zmusiła skarżącą do korzystania z odnawialnego kredytu w koncie bankowym na kwotę [...] zł. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach B. S. oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką K. W., a posiadany majątek stanowi dom o powierzchni [...] m2. Pismem z dnia [...] r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do nadesłania w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy następujących dokumentów : - wyciągów z posiadanych kont bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, - kserokopii wyroku sądu zasądzającego alimenty na rzecz córki K. W, - oświadczenia w jakiej części I.M.ponosi opłaty związane z utrzymaniem domu w związku z ustanowioną na jego rzecz służebnością mieszkaniową, - oświadczenia, czy ojciec K.W.ponosi koszty jej utrzymania. Z dokumentów przesłanych przez B.S.wynika, że miesięczne koszty utrzymania domu wynoszą ok. [...] tj. telefon [...]gaz [...]woda i ścieki [...] Skarżąca ponosi je sama, były mąż I.M.nie partycypuje w ww. kosztach. Łączne miesięczne zobowiązanie z tytułu spłaty rat trzech kredytów wynosi [...]Wnioskodawczyni dołączyła kserokopię protokołu zawartej ugody , w której zobowiązuje się płacić na rzecz córki tytułem alimentów kwotę [...]mesięcznie kopię wyroku Sądu Apelacyjnego zasądzającego od I.M.i B.S.na rzecz R.G.kwotę [...]wraz z odsetkami oraz zawiadomienie o wszczęciu egzekucji tytułu niepłacenia ww. kwoty. W przesłanym zestawieniu operacji na koncie wnioskodawczyni za okres od dnia [...] r. do [...] r. , odnotowano wpłatę dokonaną w dniu [...] r. przez córkę K. W. w wysokości [...] zł tytułem spłaty kredytu oraz wpłatę z dnia [...] r. dokonaną przez [...], ul. [...], [...] tytułem świadczenia ZUS w kwocie [...] zł. Mając powyższe na uwadze referendarz sądowy ponownie wezwał B. S. do złożenia oświadczenia w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie posiadanych dokumentów, jaki kredyt spłaca córka na konto wnioskodawczyni, oraz co stanowi kwota [...] zł wpłacana na konto wnioskodawczyni jako systematyczny wpływ, tytułem świadczenia ZUS emerytura/renta oraz nadesłania wyciągu z posiadanego konta bankowego za okres ostatnich trzech miesięcy. W odpowiedzi B. S. uiściła kwotę wpisu od skargi w wysokości [...] zł , oświadczając, że w związku z wakacjami córka zwróciła jej część alimentów, oraz, że w związku z powyższym cofa wniosek o zwolnienie od uiszczenia wpisu w ww. sprawie. Mając na uwadze, że skarżąca w piśmie z dnia [...] r. cofnęła wniosek o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej wpisu sądowego, wniosek należało rozpoznać w pozostałym zakresie dotyczącym częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr.153,poz.1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3 cyt. artykułu). Częściowe zwolnienie od opłat i wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245§ 4 ) Rozpoznanie wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy, który obejmuje częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, sprowadza się do ustalenia, czy w niniejszej sprawie spełniona jest przesłanka określona w art. 246 § 1 pkt 2 , zgodnie z którą przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym uzależnione jest od wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. ( postanowienie NSA z dnia 17.03.2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl). Rozpoznanie wniosku B. S. wymaga zatem ustalenia, czy wykazała Ona, że poniesienie kosztów postępowania sądowego zainicjowanego skargą na wskazaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zagrażałoby codziennej egzystencji wnioskodawczyni. Dokonując oceny złożonego wniosku o prawo pomocy, należy odnotować, że wnioskodawczyni nie wykazała, że w jej sytuacji zachodzą podstawy do uwzględnienia zgłoszonego żądania. Przede wszystkim ze złożonych w toku postępowania dokumentów źródłowych , w ocenie referendarza sądowego , nie wynika, aby sytuacja materialna wnioskodawczyni nie pozwalała jej na partycypowanie w kosztach postępowania sądowego. Skarżąca otrzymuje regularne wynagrodzenie, stać Ją na płacenie alimentów córce w wysokości [...] zł miesięcznie, spłatę kredytu na telewizor , nie zalega z bieżącymi opłatami, związanymi z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Ponadto mimo wezwania referendarza sądowego skarżąca nie wyjaśniła kwestii związanej ze spłatą na Jej rzecz przez córkę kwoty ok. [...] zł tytułem spłaty kredytu oraz wpływu na jej konto kwoty ok. [...] zł z tytułu przelewu dokonanego przez ZUS. Mimo wcześniejszych twierdzeń, skarżącą stać było na pokrycie wpisu sądowego w kwocie 500 zł. W świetle powyższych okoliczności oświadczenia, wnioskodawczyni należy uznać za niejednoznacznie obrazujące jej sytuację materialną. Należy podkreślić, że referendarz sądowy nie jest zobowiązany do prowadzenia dalszego dochodzenia w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są znane mimo istniejącego po stronie skarżącej ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy. Na marginesie należy zauważyć, że postanowienia niekończące postępowanie w sprawie, takie jak postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy, mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zmiana takiego postanowienia może nastąpić jednak wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpiła zmiana okoliczności sprawy. Podkreślić należy, iż mają to być okoliczności relewantne dla rozpatrywanej kwestii, a więc dla oceny przesłanek umożliwiających ewentualne przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.