II SA/Sz 561/11

Sygn. alt II SA/Sz 561/11 Dnia 30 listopada 2011 r. Postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Dolecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 listopada 2011 r. wniosku M. K. o cofnięcie prawa pomocy przyznanego Z. S., w sprawie z Jej skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [....]r. nr [...] , w przedmiocie wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim S. z dnia [...]r. nakazującej doprowadzenie do stanu poprzedniego samowolnie wykonanych robót budowlanych postanawia: odmówić cofnięcia prawa pomocy przyznanego Z. S. w zakresie całkowitym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał Z. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzając, że skarżąca wykazała brak dostatecznych środków na ponoszenie kosztów postępowania. Znajduje się bowiem w trudnej sytuacji finansowej, jest osobą starszą, schorowaną. Uzyskuje miesięczny dochód w wysokości [...] zł, jednakże ponosi koszty utrzymania mieszkania własnego, z którego musiała się wyprowadzić, a dużą część renty wydaje na zakup lekarstw i innych artykułów związanych z jej stanem zdrowia. M. K. we wniosku z dnia [...] r. stwierdziła, że zapoznając się z treścią akt dowiedziała się o przyznaniu skarżącej Z. S. prawa pomocy. Zdaniem wnioskodawczyni skarżąca ubiegając się o prawo pomocy nie ujawniła faktu, że jej syn Z. S. jest współwłaścicielem lokalu mieszkalnego przy ul. R. w S. w [...] części. W związku z tym jako współwłaściciel nieruchomości ma obowiązek solidarnego partycypowania w kosztach utrzymania lokalu mieszkalnego i jego dochody oraz stan majątkowy powinny być uwzględnione przy orzekaniu o prawie pomocy. Ponadto skarżąca odnosząc się do treści pkt. 12 formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wskazała, że ma pełnomocnika - adwokata - w postępowaniu przed sądem powszechnym w sprawie cywilnej przeciwko wnioskodawczyni o odszkodowanie. Wnioskodawczyni uważa, że łatwość z jaką skarżąca otrzymała prawo pomocy ośmiela ją do wnoszenia coraz to nowych spraw i uprawiania pieniactwa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie dotyczące wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma charakter incydentalny, ponieważ rozpoznanie tego wniosku nie wpływa na inne czynności procesowe podejmowane w sprawie. Dlatego stronami tego postępowania wpadkowego nie są strony postępowania głównego, ponieważ nie mają w nim interesu prawnego. Tak więc stroną postępowania o przyznanie prawa pomocy, jest osoba ubiegająca się o przyznanie jej takiego prawa, a sprawa toczy się pomiędzy nią, a rozpatrującym wniosek sądem administracyjnym (zob. postanowienie NSA z dnia 14 I 2009 r. I OZ 957/08). W związku z tym, że krąg stron postępowania o przyznanie prawa pomocy ograniczony jest tylko do podmiotu występującego z takim wnioskiem to w konsekwencji stwierdzić należy, że prawo do kwestionowania (zaskarżania) orzeczeń dotyczących prawa pomocy przysługuje tylko tym osobom, które złożyły wniosek o przyznanie tego prawa (zob. postanowienie NSA z dnia 23 VI 2008 r., II OZ 640/08). Z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie wystąpiła Z. S. i taka pomoc została jej przyznana, zatem tylko ona mogłaby kwestionować rozstrzygnięcie sądu dotyczące prawa pomocy. Takie uprawnienie nie przysługuje natomiast M. K. Zgodnie z art. 249 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Z treści powołanego przepisu wynika, że cofnięcie prawa pomocy może nastąpić zarówno w wypadku, gdy strona wprowadziła sąd w błąd co do swojej sytuacji majątkowej, rodzinnej czy zdolności płatniczych, jak i wówczas, gdy sytuacja ta oraz zdolności płatnicze ulegną poprawie już po wydaniu postanowienia o przyznaniu prawa pomocy. O cofnięciu prawa pomocy sąd może orzekać na wniosek lub z urzędu. Traktując wniosek M. K. jako informację o okolicznościach mogących wskazywać na to, że złożone przez skarżącą oświadczenie budzi wątpliwości, należy stwierdzić, że nie dają one podstaw do zastosowania art. 249 p.p.s.a. Skarżąca nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z innymi osobami. Partycypuje natomiast w kosztach zużycia prądu, gazu, ogrzewania. Obecnie przebywa u syna ale sama ponosi koszty jedzenia w związku z koniecznością stosowania specjalnej diety. Dużą część renty przeznacza na lekarstwa i środki higieny. Szczegółowe zestawienie dochodów i wydatków skarżąca Z. S. załączyła do oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym ubiegając się o przyznanie prawa pomocy. Okoliczność, że skarżąca jest współwłaścicielem lokalu mieszkalnego wraz z synem, chociaż nie ujawniona w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie wpływa w sposób istotny na jej stan majątkowy, ponieważ jest osobą obłożnie chorą i ponoszone przez nią wydatki na leczenie i utrzymanie są znaczne i nie ulegają zmniejszeniu. Zaś to, że skarżąca korzysta z pomocy pełnomocnika ustanowionego w postępowaniu w sprawie cywilnej prowadzonej przed sądem powszechnym nie jest podstawą do cofnięcia prawa pomocy w przedmiotowej sprawie. Mając na uwadze powyższe rozważania orzeczono jak w sentencji.