II SA/Sz 562/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Ć. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie pozwolenia na wykonanie robót budowlanych p o s t a n a w i a: 1/ oddalić wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2/ ustanowić adwokata. Pismem z dnia [...] r. K. Ć. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na opisaną w sentencji decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. o odmowie uchylenia w wyniku wznowienia postępowania własnej decyzji z dnia [...] r. udzielającej W. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na wykonaniu wyłazu na poddasze nieużytkowe w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym przy ul. [...] Wezwany do uiszczenia wpisu od ww. skargi, K. Ć. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku podał, że jego zobowiązania finansowe pozwalają funkcjonować Jego rodzinie na pograniczu wypłacalności, a tym samym nie pozwalają na dokonanie opłaty wpisu sądowego oraz pełnomocnika z wyboru W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i [...] – letnim synem. Majątek małżonków stanowi mieszkanie o powierzchni [...] m2. Żona zatrudniona jest w P. i z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł netto, wnioskodawca z tytułu wynagrodzenia otrzymuje pensję w wysokości [...] zł netto, natomiast syn nie pracuje. Dodatkowo skarżący wskazał, że miesięczne zobowiązania rodziny kształtują się następująco: czynsz [...]zł, energia elektryczna – [...]zł, gaz [...] zł, rata kredytu w ING – [...] zł, abonament telefoniczny –[...]zł, abonament za RTV – [...] zł, rata kredytu w SKOK – [...]zł, rata kredytu w Banku Pocztowym –[...]zł, rata kredytu w PKO BP –[...] zł, Internet – [...] zł, kablówka – [...] zł. nadto dwa razy w roku rodzina ponosi koszty uzupełnienia wykształcenia B. Ć. w wysokości[...] zł. Do formularza skarżący załączył kserokopię zestawienia wysokości wynagrodzenia własnego z okresu ostatnich trzech miesięcy. Mając na uwadze, że złożony formularz PPF zawierał braki formalne tj. brak określenia zakresu wnioskowanego prawa pomocy oraz podpisu, wezwaniem z dnia 24 czerwca 2013 r. na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), dalej P.p.s.a. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do usunięcia ww. braków formalnych złożonego wniosku w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Równocześnie na podstawie art. 255 P.p.s.a. wnioskodawca został wezwany do przedłożenia w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy : - zaświadczenia z PUP o posiadaniu przez P. Ć. statusu osoby bezrobotnej, - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania i innych niezbędnych wydatków z okresu ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów z posiadanych kont, rachunków bankowych wszystkich dorosłych domowników z okresu ostatnich trzech miesięcy, - kserokopii umów kredytów i pożyczek wraz z harmonogramem spłat i wskazaniem celu w jakim były zaciągane. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w zakreślonym terminie uzupełnił braki formalne formularza PPF, odnośnie części wezwania dotyczącego nadesłania ww. dokumentów i oświadczeń przesłał zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy podające, że P. Ć. zarejestrowany jest jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, wyciąg z własnego rachunku w B. wyciąg z konta bankowego żony B. Ć. w P., potwierdzenie operacji bankowych dokonywanych opłat związanych z miesięcznymi bieżącymi wydatkami ponoszonymi na utrzymanie mieszkania tj. czynsz, gaz, energia, umowę kredytu konsolidacyjnego w kwocie [...] zł przeznaczonego na spłatę kredytu mieszkaniowego oraz zobowiązań finansowych, z ratą w wysokości [...] zł, umowę pożyczki na kwotę [...] tys. zł zawartej w S. z rata w wysokości [...] zł, umowę o kredyt gotówkowy zawartej z B. na kwotę[...] zł, z ratą do spłaty w wysokości [...] zł oraz umowę o pożyczkę zawartą z I. w wysokości [...] tys. zł, z miesięczną ratą do spłaty w kwocie [...] zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Przystępując do oceny sytuacji materialnej i możliwości płatniczych skarżącego, w pierwszej kolejności należy wskazać, że generalną zasadą jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Natomiast prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jak i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). Dodatkowo w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on przekonać sąd (referendarza sądowego) o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Zatem wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi należycie udokumentować swoją sytuację materialną, ponieważ to na podstawie przekazanych przez niego informacji sąd (referendarz sądowy) dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie (postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10, z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Na gruncie rozpoznawanej sprawy, oceniając możliwości finansowe wnioskodawcy w kontekście poniesienia kosztów sądowych, należy mieć na uwadze, że na obecnym etapie postępowania wynoszą one [...] zł ( wpis od skargi), nadto skarżący musiałby ponieść koszty ustanowienia adwokata z własnych środków. Zatem występując z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, skarżący powinien wykazać, że jego sytuacja nie pozwala na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie referendarza sądowego, mając na uwadze złożone przez skarżącego informacje i dokumenty nie można uznać, że nie jest on w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i dorosłym synem. Z przesłanych dokumentów wynika, że miesięczny dochód trzyosobowej rodziny wynosi ok. [...] zł netto. Miesięczne udokumentowane wydatki związane z bieżącym utrzymaniem to opłaty za czynsz - [...] zł i prąd [...] zł, internet – [...] zł, gaz – [...] zł, TV kablowa – [...], abonament RTV – [...] zł. Dużą część budżetu domowego pochłaniają spłaty rat kredytów i tak: kredyt konsolidacyjny na spłatę kredytu mieszkaniowego – [...] zł, pożyczki w banku – łącznie [...] zł. Fakt, że skarżący obowiązany jest spłacać zobowiązania z tytułu umów kredytowych, które zawarł jeszcze przed wniesieniem skargi nie uzasadnia uwzględnienia jego wniosku w całości. W orzecznictwie sądowym ustabilizował się pogląd, że obowiązek spłaty zobowiązań kredytowych nie stanowi przesłanki, która obliguje do przyznania prawa pomocy w zakresie wnioskowanym przez skarżącego. O ile kredyt mieszkaniowy należy uwzględnić jako wydatek związany z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych, o tyle spłata kredytów, pożyczek konsumpcyjnych nie może być uznawana za wydatek, którego ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Z przesłanych dokumentów nie wynika, by spłata zaciągniętych kredytów i pożyczek stanowiła zagrożenie dla bytu rodziny i uniemożliwiała ponoszenie kosztów postępowania. Przeciwnie fakt ich udzielania przez banki wskazuje na płynność finansową skarżącego. W innym wypadku bank nie przyznałby mu pożyczki, czy kredytu. Jak wynika z przesłanych dokumentów zobowiązania kredytowe skarżący spłaca terminowo. Należy również mieć na uwadze, że żona skarżącego uzyskuje stały dochód w wysokości [...] zł netto, oprócz tego otrzymuje stypendium naukowe wysokości [...] zł oraz zwrot z zakładu pracy opłat za studia. Również najstarszy syn pomaga w spłacie długów, co wynika z przesłanego wyciągu z konta bankowego. Mając powyższe na uwadze referendarz sądowy doszedł do wniosku, że skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe związane z niniejszą skargą, ponieważ nie wykazał, że w jego sytuacji uzasadnione jest przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast mając na uwadze całokształt okoliczności należało dojść do wniosku, że środki na wskazanym poziomie nie pozwalają K. Ć. ponieść kosztów profesjonalnej pomocy prawnej bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego, stwierdzić należy, że zostały spełnione przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Mając powyższe na względzie, w oparciu o przepis art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.