II SA/Sz 568/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia WSA Barbara Gebel, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 października 2015 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta W. z dnia [...] nr[...]. Decyzją z dnia 9 stycznia 2015r. Burmistrz Miasta W. działając na podstawie art. 3 pkt 1, pkt 2, pkt 2a, pkt 16, art. 5 ust. 1, art. 8 pkt 6, art. 20 ust. 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz § 2 ust. 1, ust. 2 pkt 5 lit. a, c, d Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne oraz § 1 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych, po rozpatrzeniu wniosku A.P., odmówił wnioskodawczyni przyznania świadczenia w formie zasiłku rodzinnego na dziecko K.K. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2015/2016 przez K.K. Organ wskazał, że w skład rodziny oprócz A.P. wchodzi syn K.K. oraz jego ojciec K.K. Z analizy dokumentów dołączonych do wniosku wynika, że K.K. od 14 września 2012 r. do 31 maja 2014 r. był zatrudniony w G. natomiast od 1 czerwca 2014 r. jest zatrudniony w M. W odpowiedzi na zapytanie organu, czy w 2013 r. K.K. przysługiwała dieta na podstawie kodeksu pracy w związku z czasowym przebywaniem za granicą, zakład pracy G. w piśmie z dnia 6 stycznia 2015r. zaświadczył, że K.K. w 2013 r. przebywał za granicą i otrzymał dochód w wysokości [...] zł. Organ wskazał, iż ustalając dochód A.P. jako jego składnik uznał diety za pracę za granicą, stosownie do art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W okresie zasiłkowym 2014/2015 trwającym od 1 listopada 2014r. do 31 października 2015 r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na podstawie dochodu uzyskanego w 2013 r. Dochód rodziny A.P. w 2013 r. wyniósł [...] zł. Złożył się na niego: dochód K.K. podlegający opodatkowaniu w wysokości [...]zł oraz dochód K.K. niepodlegający opodatkowaniu w wysokości [...] zł. Miesięczny dochód rodziny wyniósł [...] zł. Dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł [...] zł, czyli przekracza wymagane 574,00 zł na osobę. Od powyższej decyzji A.P. wniosła odwołanie, podnosząc że nie zgadza się ze stanowiskiem organu w kwestii wliczenia diet przeznaczonych na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową, do dochodu rodziny. Na poparcie swego stanowiska przywołała wyroki WSA w Gorzowie Wlkp. sygn. akt II SA/Go 77/11 i II SA/Go 147/11. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 3 pkt 1 lit c, art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, po rozpatrzeniu odwołania A.P. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium wskazało, że stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na członka rodziny nie przekracza kwoty 574 zł. Do dochodu, w myśl art. 3 pkt 1 lit c tiret 10 ustawy, wlicza się należności ze stosunku pracy lub z tytułu stypendium osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przebywających czasowo za granicą - w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej na podstawie Kodeksu pracy. Kolegium zauważyło, że w orzecznictwie sądów administracyjnych nie ma jednolitości w kwestii interpretacji art. 3 pkt 1 lit c tiret 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a w uzasadnieniu decyzji powołało się na stanowisko prezentowane w wyrokach WSA w Gliwicach (sygn. akt IV SA/GI 379/13) oraz WSA w Bydgoszczy (sygn. akt II SA/Bd 735/12), zgodnie z którym diety wypłacone kierowcy transportu międzynarodowego zaliczają się do należności, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 ustawy, jako uzyskane w ramach stosunku pracy i w związku z wykonywaniem pracy poza granicami kraju. Organ wskazał na art. 21 a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, zgodnie z którym kierowcy w podróży służbowej przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z wykonywaniem tego zadania służbowego, ustalone na zasadach określonych w przepisach art. 775 § 3-5 Kodeksu pracy. Natomiast czasowe przebywanie poza granicami kraju odpowiada okresowi czasu, liczonemu od chwili przekroczenia granicy polskiej w drodze za granicę do chwili przekroczenia tej granicy w drodze powrotnej, co wynika z § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju. Na poparcie przyjętego stanowiska Kolegium powołało się na uzasadnienie projektu ustawy o świadczeniach rodzinnych, w którym jako założenie przyjęto, iż przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych będą brane pod uwagę dochody rodziny uzyskiwane ze wszystkich źródeł (druk sejmowy nr 1555 z 2003 r.). Z powyższych przyczyn Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji ustalając dochód rodziny A.P., jako jego składnik słusznie uznał otrzymywane przez członka tej rodziny należności ze stosunku pracy, uzyskiwane na pokrycie kosztów związanych z zagranicznymi podróżami służbowymi. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła A.P. wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W skardze zarzuciła naruszenie art. 3 ust.1 lit. c tiret 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i interpretację. Skarżąca podniosła, że interpretacja przez Kolegium wskazanego przepisu jest sprzeczna z art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 77 Kodeksu pracy oraz z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. A.P. ponownie powołała się na wyroki WSA w Gorzowie Wlkp. sygn. akt II SA/Go 77/11 i II SA/Go 147/11. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskrzonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane w skardze. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, wydane w trybie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku A.P. i odmawiające przyznania skarżącej zasiłku rodzinnego na dziecko wraz dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2015/2016. Zgodnie z brzmieniem art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych uprawnienie do zasiłku rodzinnego uzależnione jest od wysokości osiąganego w rodzinie wnioskodawcy dochodu. Z tych względów ustalenia organów odnoszące się do tej istotnej dla sprawy kwestii mają ogromną wagę. Zakres pojęcia "dochód" określony w art. 3 pkt 1 ww. ustawy, zawiera enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę składniki, wśród których wymienione zostały, jako dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych- należności ze stosunku pracy lub z tytułu stypendium osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, przebywających czasowo za granicą- w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej na podstawie Kodeksu pracy (art. 3 pkt 1 lit c tiret 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Istotę sporu między organami a skarżącą stanowiła kwestia zaliczenia do dochodu rodziny skarżącej, kwoty z tytułu diety z tytułu zagranicznej podróży służbowej uzyskanej od pracodawcy przez jej męża K.K. W wyniku analizy akt sprawy Sąd doszedł do przekonania, że przedwczesne na tym etapie sprawy jest przesądzenie czy diety o których mowa w art. 3 pkt 1 lit c tiret 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych zaliczają się do należności ze stosunku pracy o których mowa w przywołanym przepisie czy też nie, skoro z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika czy mąż skarżącej w ogóle taką dietę otrzymał, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości. Zauważyć należy, że wniosek organu z dnia 22 grudnia 2014r. skierowany do pracodawcy męża skarżącej G., w pkt 6 zawierał zapytanie cyt.: "czy pracownikowi K.K. przysługiwała dieta na podstawie kodeksu pracy w związku z jego czasowym przebywaniem za granicą? Jeśli tak to proszę o podanie wysokości samej diety wypłaconej w 2013r. bez kosztów przejazdu, noclegów, dojazdów środkami komunikacji miejscowej oraz innych wydatków określonych przez pracodawcę odpowiednio do uzasadnionych potrzeb pracownika określonych w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy lub regulaminie wynagradzania lub w umowie o pracę." Natomiast z odpowiedzi G. z dnia 6.01.2015r. na powyższe zapytanie organu wynika jedynie, że pracownik K.K. przebywał za granicą 260 dni za które otrzymał [...] zł oraz że kwota ta stanowi ok. 85% kwoty ustalonej dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej z tytułu podróży służbowych. Z powyższej informacji nie wynika więc czy K.K. za rok 2013 została wypłacona dieta z tytułu zagranicznej podróży służbowej, a jeżeli tak to w jakiej wysokości. Na kwotę podaną przez zakład zatrudnienia męża skarżącej składać się bowiem mogło samo wynagrodzenie i/lub sama dieta lub inne należności niebędące dietą np. zwrot kosztów podróży do których zalicza się m.in. przejazdy, noclegi i inne udokumentowane wydatki niezbędne w celu wykonywania poleceń służbowych, opłaty parkingowe itp. W związku z powyższym Sąd doszedł do przekonania, że ustalenia, na jakich oparto zaskarżoną decyzję, są niepełne i niewystarczające do wydania decyzji w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącej o przyznanie zasiłku rodzinnego na dziecko wraz dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Skoro zatem organ nie dokonał pełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, nie był on w stanie dokonać jego prawidłowej oceny. Opisana wyżej nieprawidłowość dotycząca braku pełnej informacji o dochodach męża skarżącej i składnikach tego dochodu i oparcie decyzji na niepełnym materiale dowodowym sprawy skutkowały naruszeniem art. 3 pkt 1 lit c tiret 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W toku ponownego rozpoznania sprawy właściwy organ uzupełni materiał dowodowy, przy uwzględnieniu wskazań zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku, celem prawidłowego ustalenia dochodu rodziny skarżącej za rok 2013r. mającego decydujący wpływ na wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, z uwagi na niewyjaśnienie przez organy istotnych okoliczności sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, tj. uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz decyzję Burmistrza Miasta W. z dnia 9 stycznia 2015r.