II SA/Sz 574/14
WyrokWSA w Szczecinie2014-11-27
Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Barbara Gebel, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo organu informujące o pozostawieniu wniosku o udostępnienie lokalu w celu przeprowadzenia prac remontowych bez rozpoznania, w sytuacji gdy wnioskodawca został już ujęty w ostatecznym wykazie osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu, stanowi akt z zakresu administracji podlegający kognicji sądów administracyjnych?Ratio decidendi
Pismo organu informujące o pozostawieniu wniosku o udostępnienie lokalu w celu przeprowadzenia prac remontowych bez rozpoznania, mimo że wnioskodawca był już na ostatecznym wykazie, stanowi akt z zakresu administracji publicznej, który kształtuje sytuację prawną strony i podlega kontroli sądów administracyjnych. Sąd uznał, że organ miał prawo badać aktualną sytuację wnioskodawcy i pozostawić wniosek bez rozpoznania z powodu złożenia nieprawdziwych oświadczeń dotyczących zbycia lokalu mieszkalnego, co skutkowało utratą punktów kwalifikacyjnych.Stan faktyczny
Skarżąca I.S. wniosła skargę na pismo Prezydenta Miasta, które pozostawiło jej wniosek o udostępnienie lokalu do remontu bez rozpoznania. Organ uznał, że skarżąca podała nieprawdziwe informacje dotyczące stanu przegęszczenia w jej obecnym lokalu oraz zataiła fakt zbycia posiadanego wcześniej lokalu mieszkalnego. Skarżąca kwestionowała zasadność ponownej weryfikacji jej wniosku po ujęciu jej w ostatecznym wykazie oraz zarzucała organowi naruszenie przepisów uchwały Rady Miasta Szczecin dotyczącej zasad wynajmowania lokali.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 listopada 2014r. sprawy ze skargi I. S. na czynność Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia lokalu w celu przeprowadzenia prac remontowych oddala skargę.
Zarząd Budynków i Lokali Komunalnych, zwany dalej "ZBiLK" pismem z dnia [...], nr [...], poinformował I.S. o braku podstaw do uznania, że jej wniosek dotyczący wynajęcia lokalu mieszkalnego do remontu winien w wyniku weryfikacji otrzymać 17 punktów, bowiem podczas analizy sprawy ustalono, że przyznanie 5 punktów za stan przegęszczenia nie znajduje uzasadnienia, ponieważ nie dotyczył okresu 12 miesięcy przed złożeniem wniosku. Ponadto oświadczenia złożone przez I.S. i jej męża w dniu [...] dotyczące zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych oraz posiadania kiedykolwiek tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego okazały się niezgodne z prawdą, w części dotyczącej posiadania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego. Podczas rozmowy uzyskano bowiem informację, że po śmierci ojca I.S. zmuszona była opuścić lokal przy ul. [...]. Zgodnie z powyższym, w dniu [...] ZBiLK wystąpił do Spółdzielni Mieszkaniowej [...], z zapytaniem o stan prawny lokalu położonego przy ul. [...]. Wyjaśnienia otrzymane z ww. Spółdzielni Mieszkaniowej w dniu [...] jednoznacznie potwierdziły, że I.S. była współwłaścicielem tego lokalu, który następnie, w dniu [...], został zbyty przez I.S. i jej brata D.K. (akt notarialny - umowa sprzedaży Repertorium A numer [...]).
Tak więc zgodnie z zastrzeżeniem zawartym na stronie 4 wniosku o wynajęcie lokalu mieszkalnego, skutkiem złożenia oświadczeń zawierających nieprawdziwe dane lub zatajenia danych dotyczących własnej sytuacji mieszkaniowej i materialnej
w zakresie wymaganym uchwałą nr XVIII/507/12 Rady Miasta Szczecin z dnia
23 kwietnia 2012 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali oraz pomieszczeń tymczasowych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miasto Szczecin (Dz. Urz. Woj. Zacho. z 2012 r., poz.1310 ze zm.), pozostawiono wniosek bez rozpoznania.
W piśmie tym ZBiLK wyjaśnił także, że na gruncie obowiązującego prawa złożone oświadczenia podlegają, jak każdy inny dowód ocenie organu na tle całokształtu zebranych dowodów. Tak więc, wskazane jest dalsze gromadzenie dowodów na każdym etapie sprawy, celem dokonania ostatecznych ustaleń zgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy.
Biorąc pod uwagę powyższe ZBiLK uznał, że złożony przez I.S.
w dniu [...] wniosek o udostępnienie lokalu w celu przeprowadzenia prac remontowych dla osoby ujętej w ostatecznym wykazie pozostaje bez rozpoznania.
Nie zgadzając się z takim stanowiskiem, I.S. pismem z dnia
[...] wystąpiła z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.
Odpowiadając na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa ZBiLK, działający
w imieniu Gminy Miasto Szczecin, podtrzymał uprzednio zajęte stanowisko szeroko je uzasadniając.
I.S. pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na akt z zakresu administracji - pismo
z dnia [...], jako na akt odmawiający jej udostępnienia lokalu w celu przeprowadzenia prac remontowych oraz umieszczenia w ostatecznym wykazie osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu.
Skarżąca wyjaśniła w skardze, że w związku z koniecznością losowania pomiędzy wnioskodawcami lokalu pierwszego wyboru zrezygnowała z tego lokalu na rzecz lokalu drugiego wyboru, który wobec najwyższej liczby punktów miała zagwarantowany. W dniu [...]. złożyła wniosek o udostępnienie jej lokalu do przeprowadzenia remontu dla osoby umieszczonej w ostatecznym wykazie. Po tej czynności została zobowiązana do złożenia dodatkowego oświadczenia
o niezaspokojonych potrzebach mieszkaniowych oraz że nie posiada tytułu prawnego do innego lokalu. Następnie, po złożeniu odpowiednich dokumentów, uzyskała telefonicznie informację, że podała nieprawdziwy okres zamieszkiwania małżonka w lokalu przy ul. [...], co doprowadziło do zawyżenia przyznanej jej punktacji o 5 punktów, pomimo że informacji takiej udzielił zarządca budynków STBS. Także jedynie ustnie przekazano jej, że dysponuje 12 punktami i z tą liczbą punktów może otrzymać lokal do remontu. Wobec tego złożyła kolejny wniosek o udostępnienie lokalu dla przeprowadzenia remontu w dniu [...]. Następnie wyłącznie ustnie poinformowano ją o pozostawieniu tego wniosku bez rozpoznania, dodając informację o zatajeniu zbycia lokalu przy ul. [...]. W nowym wykazie osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu po wcześniejszym wykonaniu remontu lokalu, które nie otrzymały lokalu z poprzednich wykazów, nie została ujęta.
Skarżąca podniosła, że na tym etapie postępowania organ nie podjął próby wyjaśnienia i ustalenia okoliczności, nabycia jak i zbycia lokalu przy ul. [...]. Pierwotnie była jedynym spadkobiercą po ojcu, jednakże działania ojca i odwołanie testamentu, skutkowały nabyciem spadku wraz z bratem, który zażądał od niej zbycia lokalu i spłaty, a nie była w stanie zadośćuczynić żądaniu, zwłaszcza, że lokal w spółdzielni był zadłużony.
Ponadto skarżąca zarzuciła, że dopiero [...], na jej pisemne żądanie, uzyskała stanowisko organu na piśmie, w którym jednakże pominięto wyjaśnienia w zakresie braku realizacji wniosku z dnia [...], a wskazano jedynie przyczyny pozostawienia bez rozpoznania wniosku z dnia [...]. Zdaniem skarżącej, organ - wobec braku obiektywnej oceny zdarzeń związanych ze złożonym wnioskiem i braku podstaw do przypisania jej odpowiedzialności za zatajenie informacji o posiadaniu i zbyciu innego lokalu mieszkalnego - rażąco naruszył przepisy uchwały Nr XVIII/507/12 Rady Miasta Szczecin z dnia 23 kwietnia 2012 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali oraz pomieszczeń tymczasowych, wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miasto Szczecin (zwaną dalej uchwałą). Dlatego też, pismem z dnia [...], jej pełnomocnik wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, przywołując istotne naruszenia przepisów uchwały, wskazując na brak podstaw do kolejnej weryfikacji wniosku po ujęciu jej w ostatecznym wykazie, a zwłaszcza do stawiania jej zarzutu podania nieprawdziwych informacji mogących skutkować pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi, doręczonej jej w dniu [...], także w sposób istotny pominięto zasady weryfikacji wniosków ujęte w obowiązującej uchwale i powołując się na bliżej nieokreślone zasady ogólne odmówiono realizacji jej wniosku. Zdaniem skarżącej, postępowanie prowadzące do odmowy wskazania lokalu do remontu, a obecnie umieszczenia jej w wykazie, stoi w rażącej sprzeczności z treścią i jednoznacznym brzmieniem uchwały. W myśl przepisów uchwały osoby ubiegające się o zawarcie umowy najmu składają wniosek o zawarcie umowy najmu (§ 34). Wniosek taki, w tym przypadku z dnia [...], podlega ocenie organu i na tej podstawie sporządzany jest ostateczny wykaz podawany do publicznej wiadomości. Tak więc, to do wniosku z dnia [...], odnoszą się zapisy zawarte w § 34 ust. 2 uchwały.
Po umieszczeniu wnioskodawcy w ostatecznym wykazie żaden przepis uchwały nie przewiduje prowadzenia postępowania obejmującego ponowną weryfikację wniosku
i podjęcie rozstrzygnięcia o pozostawieniu tego wniosku bez rozpatrzenia. Natomiast
w tej sprawie przyjęto, że składany przez osoby już umieszczone na ostatecznym wykazie wniosek o udostępnienie lokalu w celu przeprowadzenia prac remontowych, stanowiący jedynie adresowy wybór lokalu, podlega tym samym rygorom co wniosek stanowiący podstawę ujęcia wnioskodawcy w ostatecznym wykazie osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu. W ocenie skarżącej, brak jest jakichkolwiek podstaw do takiej wykładni przepisów uchwały i podejmowania rozstrzygnięć w zakresie pozostawienia takiego wniosku bez rozpoznania. Wniosek
o udostępnienie lokalu w celu przeprowadzenia prac remontowych stanowi czynność techniczną wyboru lokalu i nie może być pozostawiony bez rozpoznania, gdyż pochodzi od osoby już zweryfikowanej i umieszczonej w ostatecznym wykazie. Rozstrzygnięcie zatem wniosku z dnia [...], skutkujące w zasadzie zniknięciem jej z wykazów, pomimo nie otrzymania lokalu do remontu, jest nieważne. Skarżąca podkreśliła dalej, że powinien być jej udostępniony lokal do remontu, zgodnie z drugim wskazaniem, a w przypadku rozdysponowania tego lokalu, winna znaleźć się na wykazie osób, które nie otrzymały lokalu z poprzednich wykazów. Nawet gdyby ograniczyć przyznaną jej liczbę punktów do 12, to winna znaleźć się w kolejnym wykazie osób, które nie otrzymały lokalu z poprzednich wykazów. Podstawę do takiego uznania stanowią przepisy obejmujące zasady przyznawania punktów ujęte w załączniku do uchwały Nr XVI 11/507/12 Rady Miasta Szczecin z dnia 23 kwietnia 2012 r. Poza tym w żadnym miejscu wniosku o zawarcie umowy najmu lub wniosków o udostępnienie lokali, nie znajduje się zapis o obowiązku wykazania wcześniejszego posiadania tytułu prawnego do lokalu lub nieruchomości. Istniejące zapisy odnoszą się do wykazania stanu obecnego posiadania tytułu prawnego. Tak więc nie można postawić jej zarzutu złożenia, w momencie składania wniosku, oświadczenia zawierającego nieprawdziwe dane lub zatajenie danych rzutujących na uzyskaną liczbę punktów.
W odpowiedzi na skargę, pełnomocnik Prezydenta Miasta wniósł o jej odrzucenie, bowiem niniejsza sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Brak właściwości sądu administracyjnego wynika z tego,
iż wniesiona skarga dotyczy czynności nieobjętej zakresem właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 p.p.s.a.). Jak wynika ze skargi została ona wniesiona na akt z zakresu administracji z dnia [...] odmawiający I.S. udostępnienia lokalu w celu przeprowadzenia prac remontowych oraz umieszczenia w ostatecznym wykazie osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu. Natomiast wskazanym pismem z dnia [...] Dyrektor ZBiLK poinformował skarżącą, iż wniosek z dnia [...] o udostępnienie lokalu w celu przeprowadzenia prac remontowych dla osoby ujętej w ostatecznym wykazie pozostaje bez rozpoznania, uzasadniając niniejsze stanowisko. Wobec tego, treść niniejszego pisma nie może być zakwalifikowana jako akt z zakresu administracji, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 6) ww. ustawy.
W przypadku, gdyby sąd nie odrzucił wniesionej przez skarżącą skargi, pełnomocnik wskazał, iż skarga ta powinna zostać oddalona w całości.
Stwierdził, że I.S. w dniu [...] złożyła w Zarządzie Budynków i Lokali Komunalnych - jednostce budżetowej Gminy Miasto Szczecin wniosek o wynajęcie lokalu mieszkalnego do remontu i została objęta ostatecznym wykazem osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu, uzyskując 17 punktów. W wyniku ponownej weryfikacji naliczonych punktów, której wynajmujący dokonał, już po ogłoszeniu ostatecznego wykazu ustalono, że stan przegęszczenia, zgodnie z liczbą osób zgłoszonych zarządcy (Spółka A.) w celu uiszczania opłat za korzystanie z lokalu, tj. zamieszkiwanie w obecnym lokalu 4 osób, miał miejsce dopiero od [...]. Wobec tego przesłanka do uzyskania 5 pkt, wedle załącznika do uchwały nr XVIII1507112 Rady Miasta Szczecin z dnia 23 kwietnia 2012 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali oraz pomieszczeń tymczasowych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miasto Szczecin, nie została spełniona z przyczyn formalnych, polegających na braku zgłoszenia 4 osób do zarządcy w okresie co najmniej 12 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku. Zatem wynajmujący nie był uprawniony do naliczenia 5 pkt za stan przegęszczenia na etapie oceny wniosków i przyznawania punktów wnioskodawcy oraz ustalania projektu wykazu, jak i ostatecznego wykazu. Zarządca potwierdził, iż w lokalu zamieszkiwanym przez skarżącą przy ul. [...] w [...] do [...] zgłoszono do opłat 3 osoby, a dopiero od [...] 4 osoby, a zatem skarżąca nie spełniła przesłanki uprawniającej ją do przyznania 5 punktów.
W dniu [...] skarżąca i jej mąż R.S. złożyli oświadczenia, iż nigdy nie posiadali tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego. Podczas spotkania, w tym samym dniu w ZBiLK skarżąca wskazała, iż po śmierci ojca była zmuszona opuścić lokal mieszkalny przy ul. [...]. Z uzyskanych informacji wynika, iż skarżąca była współwłaścicielem lokalu przy ul. [...], który następnie w dniu [...] został zbyty przez skarżącą i jej brata - współwłaściciela. W dniu [...] skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie lokalu w celu przeprowadzenia prac remontowych dla osoby ujętej w ostatecznym wykazie. Pismem z dnia [...] ZBiLK poinformował I.S., iż nie ma podstaw, aby jej wniosek uzyskał 17 pkt, bowiem po pierwsze przyznanie 5 pkt za stan przegęszczenia nie znajduje uzasadnienia faktycznego (brak potwierdzenia zarządcy w wymaganym uchwałą okresie), a po drugie złożyła niezgodne z prawdą oświadczenie, iż nigdy nie posiadała tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego. W tej sytuacji zgodnie z uchwałą nr XVIII/507/12 Rad Miasta Szczecin z dnia 23 kwietnia 2012 r., o czym skarżąca była pouczona w składanych wnioskach, złożenie przez wnioskodawcę oświadczeń zawierających nieprawdziwe dane lub zatajenie danych dotyczących własnej sytuacji mieszkaniowej i materialnej w zakresie wymaganym uchwałą, a niezbędnych do rozpatrzenia wniosku, opracowania wykazów osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu, skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania.
Zdaniem pełnomocnika, podkreślenia wymaga, iż zgodnie z § 34 ust. 2 uchwały nr XVIII1507112 Rady Miasta Szczecin z dnia 23 kwietnia 2012 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali oraz pomieszczeń tymczasowych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miasto Szczecin, złożenie przez wnioskodawcę oświadczeń zawierających nieprawdziwe dane lub zatajenie danych dotyczących własnej sytuacji mieszkaniowej i materialnej w zakresie wymaganym uchwałą
a niezbędnych do rozpatrzenia wniosku, opracowania wykazów osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu, skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Oświadczenie złożone przez skarżącą i jej męża w dniu [...], jak później się okazało, zostało złożone niezgodnie z prawdą, gdyż wnioskodawczyni w dniu [...], na mocy aktu notarialnego sporządzonego przez Notariusz, Repertorium A numer [...], dokonała zbycia udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego położonego
przy ul. [...]. Fakt zbycia przez osobę ubiegającą się o przydział lokalu komunalnego tytułu prawnego do lokalu położonego na terenie Gminy Miasto Szczecin ma istotny wpływ na dalsze postępowanie kwalifikacyjne, z uwagi na fakt, iż w przypadku zbycia przez wnioskodawcę tytułu prawnego, o którym mowa powyżej, w postępowaniu kwalifikacyjnym, takiej osobie odejmuje się 20 punktów (załącznik do ww. uchwały - Kryteria oceny według aktualnej sytuacji bytowej osoby ubiegającej się o lokal mieszkalny). Utrata tak dużej ilości punktów z kolei, w okolicznościach niniejszej sprawy oznaczałaby, iż wnioskodawczyni nie zostałaby ujęta w ostatecznym wykazie osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego do remontu. Jak wynika z ww. załącznika do uchwały dla odjęcia 20 pkt za zbycie tytułu prawnego do lokalu na terenie Gminy Miasto Szczecin, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie ma znaczenia możliwość zamieszkiwania w tym lokalu, lecz fakt zbycia. Okoliczność możliwości zamieszkiwania osoby w lokalu podlega badaniu w przypadku, gdy wnioskodawca ubiegający się o lokal komunalny posiada tytuł prawny do lokalu, z tym, że brak możliwości zamieszkiwania powinien być udowodniony. Ponadto w niniejszej sprawie, wobec złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia przez skarżącą o nie posiadaniu tytułu prawnego do lokalu, pomimo tego, iż lokal ten przed złożeniem wniosku o najem lokalu komunalnego skarżąca zbyła, organ nie był zobligowany do wyjaśniania dodatkowych okoliczności, skoro wniosek skarżącej należało pozostawić bez rozpoznania. Skarżąca świadomie zataiła przed organem fakt zbycia lokalu mieszkalnego, tj. postąpiła nieuczciwie, po czym domaga się ochrony swoich praw w niniejszym postępowaniu.
Nadto z okoliczności faktycznych sprawy wynika, iż I.S.
w postępowaniu kwalifikacyjnym, opartym o kryteria oceny załączone do ww. uchwały, przyznano o 5 pkt za dużo, z uwagi na niespełnienie przez nią przesłanek opisanych w kryterium piątym oceny. Mianowicie, jak wynika z informacji uzyskanych w dniu [...] od zarządcy nieruchomości położonej przy ul. [...] (Spółka A.), stan przegęszczenia wynikający z wniosku złożonego przez I.S., który miał wpływ na przyznanie jej ww. punktów, występował w miejscu jej zamieszkania dopiero od [...], tj. od miesiąca złożenia wniosku o wynajęcie lokalu mieszkalnego, zaś zgodnie z kryterium oceny numer pięć, stan taki powinien mieć miejsce w okresie co najmniej 12 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku. Punkty nalicza się w zależności od liczby zamieszkujących osób zgłoszonych u zarządcy w celu ponoszenia opłat za korzystanie z lokalu. Sama skarżąca ostatecznie przyznaje, iż przyjmując datę zgłoszenia do zarządcy, punkty te nie mogłyby być przyznane, co wynika z ww. załącznika do uchwały. Bezpodstawnie zaś skarżąca wskazuje, iż nastąpiło to bez jej winy, bowiem to od najemcy lokalu wyłącznie zależy zgłoszenie osób zamieszkujących lokal, a zaniechanie w tym zakresie stanowi celowe i rażące działanie na szkodę właściciela lokalu.
Stąd też, pomimo dokonania weryfikacji przedstawionych okoliczności faktycznych dopiero po sporządzeniu ostatecznego wykazu osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, nie sposób zgodzić się z argumentacją wnioskodawczyni przedstawioną w skardze, wskazującą na to, że taka weryfikacja jest niedopuszczalna i stanowi nadużycie interpretacyjne przywoływanej uchwały. Pełnomocnik organu podkreślił, iż to właśnie dokonywanie interpretacji przedstawionej przez wnioskodawczynię prowadziłoby do otwarcia drogi do obchodzenia prawa poprzez zaniechanie dokonania weryfikacji wniosku na wcześniejszym etapie. To z kolei prowadziłoby do naruszenia jednej z fundamentalnych zasad, tj. zasady równości wobec prawa, poprzez zawieranie umów z osobami, które oceniane według tych samych kryteriów co wszyscy, uzyskiwałyby tytuł prawny do lokalu pomimo, iż ich sytuacja wskazuje na konieczność przyznania im niższej punktacji, niż faktycznie przyznana. Podkreślenia wymaga, iż Gmina Miasto Szczecin - ZBiLK zobligowana jest na każdym etapie procedowania w zakresie przyznania lokali mieszkalnych, w tym lokali do remontu, weryfikować istnienie podstaw do zawarcia umowy z wnioskodawcą, w szczególności, gdy przed zawarciem umowy ujawnione zostaną nowe lub niezgodne z prawdą okoliczności, mające wpływ na zakwalifikowanie danego wnioskodawcy do zawarcia umowy.
Organ podkreślił, że w ramach fundamentalnej zasady praworządności obok obowiązku przestrzegania prawa mieści się również obowiązek działania w granicach prawa z uwzględnieniem celowości (E. Iserzon, Prawo administracyjne. Podstawowe Instytucje, Warszawa 1968, s. 41-42, J. Borkowski (w:) J. Starościak (red.) System prawa administracyjnego t. I, s. 63) . Należy przy tym zauważyć, że ze względu na zróżnicowany stopień determinacji prawnej działań organów administracyjnych, niemożliwe jest nieraz ścisłe rozgraniczenie między kryterium legalności i celowości (M. Kamiński, Legalnościowe oceny decyzji administracyjnej, PS 2008, nr 2, s. 62). W tym kontekście za słuszną należy uznać konstrukcję tzw. legalności celu, pozwalającą na uwzględnienie W ramach realizowania zasad legalności również wymogu ochrony innych zasad. W świetle tej koncepcji niedopuszczalne są rozstrzygnięcia nienaruszające określonej normy, jednak sprzeczne z celami, jakie chciał osiągnąć prawodawca, konstruując normę, które wynikają z charakteru konkretnego aktu prawnego lub całokształtu przepisów prawnych (J. Goździkiewicz-Biechońska, Zasada praworządności działania administracji, [w:] Wadliwość decyzji administracyjnych, LEX 2011).
Podkreślenia, zdaniem pełnomocnika organu, wymaga, iż w okolicznościach niniejszej sprawy, interpretacja uchwały Rady Miasta Szczecin, opowiadająca się za niemożliwością weryfikacji wniosku po umieszczeniu danej osoby w ostatecznym wykazie, pomimo złożenia przez taką osobę oświadczenia niezgodnego z prawdą
w zakresie okoliczności, mających istotny wpływ na zakwalifikowanie tej osoby do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, prowadziłaby do absurdalnych - pochwalających taki sposób postępowania - wniosków. Tego rodzaju wykładnia zachęcałaby przyszłych wnioskodawców do składania fałszywych oświadczeń
w istotnych z punktu widzenia postępowania kwalifikacyjnego kwestiach, w celu uzyskania komunalnego lokalu mieszkalnego. Analizując tę wykładnię w świetle braku sankcji prawnej za tego rodzaju oświadczenia, należałoby dojść do wniosku,
iż przywoływana uchwała Rady Miasta Szczecin otwiera drogę dla nierównego traktowania osób ubiegających się o uzyskanie komunalnego lokalu mieszkalnego,
a składających oświadczenia w zakresie kwestii podlegających ocenie zgodnie
z prawdą.
Powyższa wykładnia prowadziłaby do naruszenia Konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, która w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego oznacza nakaz jednakowego traktowania podmiotów i sytuacji podobnych. Wszystkie podmioty prawa (sytuacje) charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną) powinny być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminacyjnych, jak i faworyzujących. Wobec przedmiotowej zasady, jeżeli wynajmujący pozostałym wnioskodawcom odejmowałby 20 punktów za fakt zbycia tytułu prawnego do lokalu, albo przyznawałby 5 punktów za stan przegęszczenia, po ustaleniu ilości osób zgłoszonych zarządcy w okresie co najmniej 12 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, to tak samo należało postąpić w przypadku I.S.. Innego rodzaju zachowanie Gminy naruszałoby w sposób ewidentny zasadę równości, a także przekreślałoby cel samej uchwały nr XVIII/507/12.
Z powyższych względów, uznać należy, iż słusznie pozostawiono wniosek I.S. bez rozpoznania, a co za tym idzie nie doszło w tym zakresie do naruszenia prawa. W konsekwencji brak jest podstaw do zawarcia z I.S. umowy o udostępnienie lokalu w celu przeprowadzenia prac remontowych.
Również stwierdzić należy, iż całkowicie chybione są twierdzenia skarżącej,
iż nie poinformowanie o zbyciu lokalu mieszkalnego nabytego w drodze spadkobrania nie wpłynęłoby na uzyskanie przez skarżącą liczbę punktów, bowiem jak wyżej wskazano zbycie tytułu prawnego do lokalu skutkowało odjęciem 20 pkt osobie ubiegającej się o najem lokalu komunalnego, zatem fakt ten istotnie wpłynąłby na sytuację skarżącej, która nie otrzymałaby 12 punktów i nie znalazłaby się na wykazie osób zakwalifikowanych do najmu lokali komunalnych. Wprawdzie we wniosku złożonym przez skarżącą nie było oświadczenia w zakresie zbycia lokalu mieszkalnego, to niemniej jednak oświadczenie w tym zakresie skarżąca złożyła po ujawnieniu okoliczności zbycia przez nią lokalu i co istotne złożyła oświadczenie niezgodne z prawdą, co w sposób jednoznaczny dyskwalifikuje jej wniosek o najem lokalu komunalnego i uprawnienie do ubiegania się o udostępnienie lokalu w celu przeprowadzenia prac remontowych. Ponadto błędnie podnosi skarżąca, iż warunkiem odjęcia 20 punktów za zbycie lokalu jest zastosowanie pkt 3 uwag dotyczących tego kryterium oceny wniosków, tj. nie naliczenie punktów ujemnych może nastąpić w przypadku udowodnienia braku możliwości zamieszkiwania w lokalu. Okoliczność możliwości zamieszkiwania osoby w lokalu podlega bowiem badaniu wyłącznie w przypadku, gdy wnioskodawca ubiegający się o lokal komunalny posiada tytuł prawny do lokalu, z tym, że brak możliwości zamieszkiwania powinien być udowodniony. Wyjaśnianie zaś okoliczności zbycia lub rezygnacji z tytułu prawnego do lokalu w ogóle nie zostało przewidziane przedmiotową uchwałą, co oznacza, iż sam fakt zbycia tytułu prawnego, niezależnie od przyczyn i okoliczności towarzyszących tej czynności skutkuje odjęciem 20 punktów. Jednakże jak zostało już wskazane, wobec złożenia nieprawdziwego oświadczenia przez skarżącą, niniejsze kwestie pozostają drugorzędne dla oceny tej sprawy. Skarżąca bezzasadnie twierdzi, jakoby przypisano jej winę za zdarzenia bez badania stanu faktycznego i przyczyn jakie doprowadziły do tych zdarzeń. Negatywny dla skarżącej skutek pozostawienia jej wniosku bez rozpoznania wynika wyłącznie ze świadomego zawinionego działania skarżącej, która pouczona
w kolejnych wnioskach o konsekwencjach składania oświadczeń zawierających nieprawdziwe dane lub zatajenie danych dotyczących własnej sytuacji mieszkaniowej
i materialnej w zakresie wymaganym uchwałą, oświadczyła nieprawdę co do posiadania tytułu prawnego do lokalu. Przepis § 34 ust. 2 Uchwały, dotyczy natomiast każdego wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu, złożonego na każdym etapie ubiegania się o lokal. Przyjmując, iż norma ta dotyczy wyłącznie pierwszego wniosku o najem lokalu, również nie zachodzą podstawy do udostępnienia skarżącej lokalu w celu przeprowadzenia prac remontowych oraz zawarcia docelowej umowy najmu lokalu, bowiem wniosek ten z powodu niniejszego oświadczenia należało pozostawić bez rozpoznania. Innego rodzaju zachowanie Gminy naruszałoby w sposób ewidentny zasadę równości, a także przekreślałoby cel samej uchwały nr XVIII/507/12.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz.270, zwanej dalej "P.p.s.a.").
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie istotne dla oceny dopuszczalności skargi było ustalenie, czy zaskarżony akt – pismo z dnia
[...] - którym poinformowano skarżącą, że jej wniosek z dnia [...] o udostępnienie lokalu w celu przeprowadzenia prac remontowych dla osoby ujętej w ostatecznym wykazie pozostaje bez rozpoznania jest aktem z zakresu administracji publicznej i w konsekwencji podlega kognicji sądów administracyjnych.
W ocenie sądu, choć powyższe pismo nie zawiera określenia "skreślenie
z ostatecznego wykazu osób zakwalifikowanych do wynajmu mieszkania" i prawidłowo sformułowanego rozstrzygnięcia, faktycznie jest właśnie takim rozstrzygnięciem, indywidualnymi władczym aktem z zakresu administracji publicznej, kształtującym sytuację prawną skarżącej.
Dodać należy, że jak wynika z przedłożonych sądowi statutu Zarządu Budynków i Lokali Komunalnych (stanowiącego załącznik do uchwały Nr XIX/553/12 Rady Miasta Szczecin z dnia 4 czerwca 2012 r. ) – jednostki budżetowej Gminy Miasto Szczecin oraz pełnomocnictw, do zadań ZBiLK należy, między innymi, zarządzanie nieruchomościami stanowiącymi własność Gminy Miasto Szczecin, polegające na wykonywaniu funkcji właścicielskich, a w tym przyjmowanie i rozpatrywanie wniosków o przydział lokalu mieszkalnego i zawieranie umów najmu (§ 2 ust.1 lit.b, ust.2 pkt 13 i 14 statutu), a dyrektor ZBiLK działa w ramach pełnomocnictw udzielonych przez Prezydenta Miasta Szczecin składając oświadczenia woli w zakresie praw i obowiązków, obejmujących działalność statutową jednostki budżetowej oraz podejmując czynności w zakresie zarządzania nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu mieszkaniowego Gminy Miasto Szczecin oraz komunalnymi lokalami użytkowymi i garażami, a w szczególności wynikające z uchwały Nr XVIII/507/12 Rady Miasta Szczecin z dnia 23 kwietnia 2012 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali oraz pomieszczeń tymczasowych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miasto Szczecin, zwanej dalej "uchwała Nr XVIII/507/12". Pełnomocnictwo w tym zakresie posiada także osoba, która podpisała pismo z dnia [...], tj.– zastępca dyrektora ZBiLK.
W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08 (ONSAiWSA 2008 r., nr 6, poz. 90), przyjęto, że akt organu gminy dotyczący zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. NSA w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela to stanowisko. Wobec tego uznać należy, że również akt skreślenia z takiej listy jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. (por. postanowienia NSA z dnia 22 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 362/10, z dnia 13 października 2010 r. sygn. akt I OSK 1645/10, z dnia 6 września 2011 r. sygn. akt I OSK 1437/11, z dnia 15 maja 2014 r. sygn. akt I OSK 1059/14 - orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy bowiem zwrócić uwagę, że stosownie do § 34 ust. 1 i 36 ust.1 uchwały uchwała Nr XVIII/507/12, wnioski osób występujących o najem lokali przyjmuje ZBiLK, a ich ocena dokonywana jest przez wynajmującego, za którego uchwała uważa Gminę Miasto Szczecin (§2 pkt 5), a w imieniu którego działa ZBiLK.
Tak więc, zdaniem sądu, tego rodzaju rozstrzygnięcia są rozstrzygnięciami
w sprawie z zakresu administracji publicznej podjętymi przez Gminę Miasto Szczecin, a więc aktami, o których stanowi art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a.
Przechodząc do badania zasadności skargi w pierwszej kolejności sąd zbadał, czy możliwe, w świetle przepisów uchwały Nr XVIII/507/12, było zweryfikowanie wniosku skarżącej pomimo, iż była ona w roku 2013 umieszczona na poz. 296 ostatecznie zatwierdzonego wykazu osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu.
Zgodnie z § 37 ust.1 uchwały "Wnioskodawcy objęci ostatecznym wykazem zobowiązani są przed wydaniem skierowania do zawarcia umowy najmu udokumentować fakt spełnienia kryterium dochodu i niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, z zastrzeżeniem ustępu 3. Dochód należy przedstawić za okres 3 miesięcy poprzedzających wydanie skierowania do zawarcia umowy najmu.
W przypadku przekroczenia kryterium dochodu, o którym mowa w § 8 ust. 2, wynajmujący odstępuje od realizacji wniosku z mieszkaniowego zasobu gminy i składa ofertę wynajęcia lokalu z zasobów towarzystw budownictwa społecznego". Przepis ten wskazuje więc na obowiązki wnioskodawcy dotyczące niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych oraz dochodu, przewidując w przypadku przekroczenia dochodu możliwość odstępstwa od realizacji wniosku z mieszkaniowego zasobu gminy. Nie dotyczy on jednak sytuacji skarżącej. Jednakże, zdaniem sądu, do skarżącej ma zastosowanie § 37 ust.4 uchwały Nr XVIII/507/12: "Osoby zakwalifikowane do wynajęcia lokalu i objęte ostatecznym wykazem, z którymi w danym roku kalendarzowym nie zawarto umów najmu, zachowują to prawo na rok następny, jeżeli nadal spełniają kryteria określone w uchwale".
Tak więc wynajmujący miał prawo badać aktualną sytuację wnioskodawcy.
Po pierwsze ZBiLK wykazał, że w roku złożenia wniosku, tj. 2012, skarżąca
w oparciu o błędną informację o osobach zamieszkujących w zajmowanym przez nią lokalu, uzyskała na podstawie kryteriów oceny, według aktualnej sytuacji bytowej osoby ubiegającej się o lokal mieszkalny – lp. 5 w pierwotnym brzmieniu a obecnym 8 - będącej załącznikiem do uchwały Nr XVIII/507/12, uzyskała 5 punktów z powodu przegęszczenia, dzięki którym ogólnie uzyskała 17 punktów. Ponadto, po uzyskaniu dodatkowych informacji okazało się, że skarżąca była współwłaścicielką mieszkania przy ul. [...], które zbyła dnia [...], a więc bezpośrednio przed złożeniem wniosku o wynajęcie lokalu mieszkalnego z zasobów gminy, o czym nie poinformowała w złożonym wniosku. Zgodnie z - lp. 7 w pierwotnym brzmieniu a obecnym 10 - załącznika do uchwały, "zbycie odpłatne i nieodpłatne lub rezygnacja z posiadanego wcześniej tytułu prawnego do lokalu lub nieruchomości – w okresie 5 lat poprzedzających złożenie wniosku" powoduje naliczenie -20 punktów, a więc skoro skarżąca została zakwalifikowana do zawarcia umowy najmu z liczbą 17 punktów, to pozbawienie jej mylnie przyznanych 5 punktów z tytułu przegęszczenia oraz odjęcie 20 punktów za zbycie lokalu, spowodowałoby ujemną liczbę całkowitą punktów, która uniemożliwiałaby zakwalifikowanie skarżącej do wykazu osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu w roku 2014 r.
Dodać także należy, że zgodnie z § 34 ust.2 uchwały Nr XVIII/507/12 złożenie przez wnioskodawcę oświadczeń zawierających nieprawdziwe dane lub zatajenie danych dotyczących własnej sytuacji mieszkaniowej i materialnej w zakresie wymaganym uchwałą a niezbędnych do rozpatrzenia wniosku, opracowania wykazów osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu, skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Stosowne pouczenie w tym zakresie zawierał druk wniosku złożonego przez skarżącą. Skarżąca pomimo, że zbyła odpłatnie lokal mieszkalny nie wskazała na tą okoliczność przy składaniu wniosku z dnia [...], ani z dnia [...], a nadto w dniu [...] złożyła oświadczenie, że nigdy nie posiadała lokalu mieszkalnego. Stąd, w ocenie sądu, wynajmujący miał pełne prawo do zbadania aktualnej sytuacji bytowej I.S., według przepisów uchwały Nr XVIII/507/12 w aktualnie obowiązującym brzmieniu, a następnie przy ustalaniu wykazu na rok 2014 pozostawić wniosek skarżącej bez rozpatrzenia, zgodnie z wymienionym powyżej § 34 ust.2 uchwały.
Dodać także należy, że w świetle zapisów uchwały, brany jest pod uwagę jedynie fakt zbycia lokalu mieszkalnego w okresie 5 lat poprzedzających złożenie wniosku o wynajem, nieistotne są natomiast przyczyny i okoliczności tego zbycia.
W tej sytuacji, sąd podziela stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę,
iż wykładnia przepisów uchwały Nr XVIII/507/12 z pominięciem możliwości weryfikacji wniosków osób zamieszczonych w wykazie ostatecznym naruszałaby zasadę równości, wynikającą z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium legalności sąd uznał, iż skarga nie może być uwzględniona, bowiem wydając zaskarżony akt organ prawa nie naruszył.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał,
że niniejsza skarga jest niezasadna i na podstawie art.151 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło