II SA/Sz 618/11

WyrokWSA w Szczecinie2011-09-14

Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Maria Mysiak, Mirosława Włodarczak-Siuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy schorzenia kręgosłupa, które nie są wprost wymienione w wykazie chorób zawodowych, mogą zostać uznane za chorobę zawodową, jeśli są spowodowane sposobem wykonywania pracy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że aby choroba mogła zostać uznana za zawodową, musi być ona wymieniona w wykazie chorób zawodowych oraz musi istnieć udowodniony związek przyczynowy między warunkami pracy a chorobą. Schorzenia kręgosłupa skarżącego, mimo że mogły być związane z wykonywaną pracą, nie zostały ujęte w wykazie chorób zawodowych, co uniemożliwiło ich uznanie za chorobę zawodową.
Stan faktyczny
Skarżący R. K. domagał się stwierdzenia u niego choroby zawodowej – przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy. Organy sanitarne, opierając się na orzeczeniach lekarskich z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy oraz Instytutu Medycyny Pracy, stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, ponieważ schorzenia kręgosłupa skarżącego nie były wymienione w wykazie chorób zawodowych. Skarżący kwestionował prawidłowość badań i uzasadnienie decyzji, twierdząc, że jego schorzenia są wynikiem pracy i powinny zostać uznane za zawodowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 września 2011 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia 4 maja 2011 r., nr [...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 12 ust. 2 pkt 1 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania R. K. z dnia [...] r. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 10 listopada 2010 r., znak:[...] , nr 4/2010, o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy wymienionej w poz. 19 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy ustalił następujący stan faktyczny w sprawie: Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] w związku z otrzymanym w dniu 3 marca 2008 r. zgłoszeniem podejrzenia u R. K. choroby zawodowej – choroba [...] , wszczął postępowanie administracyjne. W toku postępowania R. K. został zbadany w kierunku choroby zawodowej w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] , który w dniu 30 maja 2008 r. wystawił orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - nie rozpoznano choroby zawodowej ujętej w pkt 19 wykazu chorób zawodowych, tj. nie rozpoznano przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy. W wyniku przeprowadzonych w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy badań, po zapoznaniu się z wynikami badań radiologicznych kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego rozpoznano: chorobę [...] oraz [...] ze zwężeniem przestrzeni [...] i[...] , lekarz specjalista neurolog nie stwierdził objawów neurologicznych. Dalej organ podał, że za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Stwierdzone u R. K. schorzenie nie jest objęte obowiązującym wykazem chorób zawodowych;[...] jest chorobą samoistną powodującą wtórne zmiany zwyrodnieniowe, choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa występuje z dużą częstotliwością w populacji ogólnej niezależnie od rodzaju wykonywanej pracy, jest następstwem zużywania się organizmu. R. K. nie zgadzając się z orzeczeniem lekarskim nr [...] wystąpił z wnioskiem o ponowne badanie w jednostce badawczo-rozwojowej w dziedzinie medycyny pracy tj. Instytucie Medycyny Pracy w [...] , gdzie został zbadany i otrzymał orzeczenie lekarskie nr KP(l)[...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W uzasadnieniu orzeczenia podano, iż R. K. od 1973 r. prowadzi własną działalność rolniczą, obecnie o profilu roślinnym, a praca ta związana jest z ponoszeniem wysiłku fizycznego, ekspozycją na zmiany temperatury, wilgoć. Opiniowany od 10 lat uznany jest za całkowicie niezdolnego do pracy rolniczej, a w prowadzeniu gospodarstwa pomaga mu żona. Po przeanalizowaniu całości zgromadzonej dokumentacji lekarskiej, przeprowadzonym badaniu lekarskim oraz na podstawie wyników badań pomocniczych nie znaleziono podstaw do rozpoznania u badanego choroby zawodowej. W trakcie badania neurologicznego rozpoznano chorobę [...] , [...] ze zwężeniem przestrzeni [...] oraz przewlekły objawowy zespół [...] . Wyżej wymienione schorzenia nie figurują w wykazie chorób zawodowych (pkt 19, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Dz. U. 132, poz. 1115) i nie pozwalają na rozpoznanie przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] przed wydaniem decyzji powiadomił R. K. o zebranym materiale dowodowym i możliwości zapoznania się z nim, złożenia oświadczenia oraz ewentualnego zgłoszenia nowych dowodów. R. K. pismem z dnia 7 lutego 2009 r. wniósł o wstrzymanie wydania decyzji do końca lipca 2009 r., ponieważ oczekuje na opinie lekarskie w kierunku ustalenia niepełnosprawności. W związku z powyższym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] z urzędu postanowieniem, znak:[..] , z dnia 25 lutego 2009 r. zawiesił na prośbę strony postępowanie administracyjne do dnia 31 sierpnia 2009 r. R. K. we wskazanym przez siebie terminie nie dostarczył żadnych dokumentów w sprawie swojej choroby zawodowej. W związku z powyższym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] postanowieniem z dnia 2 grudnia 2009 r. z urzędu podjął postępowanie administracyjne i na podstawie orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] r. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] , orzeczenia lekarskiego nr KP/1/[...] Instytutu Medycyny Pracy w [...] oraz dochodzenia epidemiologicznego wydał w dniu 6 stycznia 2010 r. decyzję nr[...] , znak: [...] , o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy wymienionej w pozycji 19 wykazu chorób zawodowych. R. K. w terminie ustawowym złożył odwołanie od w/w decyzji, w którym podniósł, iż decyzja organu I instancji jest dla niego krzywdząca. Zarzucił jednostkom orzeczniczym, że przeprowadzane badania lekarskie nie były zgodne ze sztuką medyczną. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] po rozpatrzeniu odwołania i dokonaniu oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz ocenie prawidłowości zastosowania odpowiadającej ustalonemu stanowi faktycznemu właściwego przepisu prawa, stwierdził wadliwość decyzji organu I instancji poprzez powołanie w niej nieprawidłowej podstawy prawnej oraz nieprawidłowego uzasadnienia prawnego, bowiem toczące się postępowanie administracyjne w sprawie choroby zawodowej R. K. winno opierać się na przepisach Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) wydanego w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 -Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zmianami). Nadto organ I instancji rozpatrując ponownie sprawę winien także wyjaśnić w postępowaniu dowodowym wszelkie wątpliwości zgłaszane przez stronę w toku postępowania. W rezultacie organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] prowadząc ponownie postępowanie administracyjne w sprawie choroby zawodowej R. K. w celu wyjaśnienia zarzutów podnoszonych w: 1. odwołaniu ww. z dnia 19 stycznia 2010 r. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 6 stycznia 2010 r. nr[...] , znak:[...] , w którym stwierdził, iż decyzja PPIS w [...] jest dla niego krzywdząca, a przeprowadzane badania lekarskie przez jednostki orzecznicze nie były zgodne ze sztuką medyczną oraz załączników dołączonych do odwołania; piśmie R. K. z dnia [...] r., w którym wnosi o wyjaśnienie: * czy miał prawo do specjalistycznych badań w kierunku przyczynowości jego schorzenia - czy miało to związek z wykonywaną jego pracą, * czy medycyna pracy ma tylko stwierdzać czy schorzenie znajduje się na wykazie chorób zawodowych, * czy kręgosłup jest narządem ruchu, oraz dołączonych kserokopii: zaświadczenia z dnia [...] r. znak: [..] wydanego przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego oraz kserokopii orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 18 marca 2009 r., znak:[...] , wydanego przez Powiatowy Zespół ds. orzekania o niepełnosprawności 76-100 [...] , zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w [...] z prośbą o ustosunkowanie się do załączonych dokumentów. Instytut Medycyny Pracy w [...] odpowiadając na w/w pismo wskazał iż: 1. Rodzaj badań pomocniczych czy konsultacji specjalistycznych określany jest przez lekarza prowadzącego postępowanie orzecznicze, a ich zakres obejmuje tylko te, które lekarz uzna za niezbędne i pomocne do wydania orzeczenia lekarskiego. Tym samym to nie opiniowany decyduje o ich zakresie. 2. Zadania służby medycyny pracy zostały określone w ustawie o służbie medycyny pracy z dnia 27 czerwca 1997 r. i ustawie z dnia 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o służbie medycyny pracy. 3. Kręgosłup zaliczany jest do narządu ruchu, jednak jego schorzenia nie figurują w wykazie chorób zawodowych, zarówno w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. 132, poz. 1115) jak i Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Do chorób układu ruchu, które można rozpatrywać jako zawodowe należą tylko: przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki, przewlekłe zapalenie kaletki maziowej, przewlekłe uszkodzenie łąkotki u osób wykonujących pracę w pozycji klęczącej lub kucznej, przewlekłe zapalenie okołostawowe barku, przewlekłe zapalenia nadkłykcia kości ramiennej, zmęczeniowe złamanie kości. Na fakt, że R. K. nie może się pogodzić z nie ujęciem schorzeń kręgosłupa w wykazie chorób zawodowych Instytut niestety nie ma wpływu. 4. Przesłane zaś zaświadczenie KRUS o uznaniu opiniowanego za niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym jak i orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności nie mają nic wspólnego z orzekaniem o chorobach zawodowych, nie wnoszą nic nowego do sprawy i dlatego nie mają wpływu na treść orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. R. K. po zapoznaniu się z odpowiedzią z Instytutu Medycyny Pracy w [...] w piśmie z dnia 16 czerwca 2010 r. stwierdził, że nie zostały wyjaśnione jego wątpliwości podnoszone w piśmie z dnia 14 kwietnia 2010 r. i nadal prosi o wyjaśnienie zagadnień związanych z badaniem opiniowanego, poruszanych w jego pismach. Natomiast w piśmie z dnia 21 czerwca 2010 r. oświadczył, że zebrany materiał w sprawie jego choroby zawodowej nie zawiera podstawowych danych tj. aktualnych badań stwierdzających uszkodzenia narządów wskutek wykonywania ciężkiej pracy oraz brak jest faktycznej oceny narażenia zawodowego. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] w związku podniesionymi w piśmie zarzutami zwrócił się ponownie o konsultacje do Instytutu Medycyny Pracy w [...] przesyłając następujące dokumenty: 1. Kartę oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej. 2. Odwołanie z dnia [...] r. wraz z 4 załącznikami. 3. Pismo z dnia [...] r. wraz z 2 załącznikami. 4. Pismo z dnia [...] r. 5. Pismo z dnia [...] r. Odpowiadając na powyższe pismo Instytut Medycyny Pracy w [...] po zapoznaniu się z kolejnymi zarzutami R. K., które merytorycznie nic nowego nie wnoszą do sprawy, poinformował, iż wszystkie wyjaśnienia zostały zawarte w piśmie z dnia 26 maja 2010 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] na podstawie orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] r. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] , orzeczenia lekarskiego nr KP/1/[...] Instytutu Medycyny Pracy w [...] oraz dochodzenia epidemiologicznego wydał w dniu [...] r. decyzję nr[...] , znak[...] , o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy wymienionej w poz. 19 wykazu chorób zawodowych. R. K. nie zgadzając się z rozstrzygnięciem w/w decyzji wniósł odwołanie (wraz z 3 załącznikami) w terminie ustawowym, w którym podniósł, iż nie zgadza się z nią w całości. Decyzja zawiera zapis sprzeczny z tym co on przedstawił. Odmowa uznania choroby zawodowej bez przeprowadzenia badań i odrzucenie dokumentów potwierdzających utratę zdrowia jest sprzeczna z obowiązującym prawem. W toku postępowania odwoławczego organ II instancji zwrócił się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] o ustosunkowanie się do odwołań R. K. z dnia 19 stycznia 2010 r., 23 listopada 2010 r., pism z dnia 14 kwietnia 2010 r. i 16 czerwca 2010 r. kierowanych do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] oraz pisma z dnia 26 czerwca 2008r. kierowanego do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] , w których stwierdza, iż oświadcza i zarzuca, że badania nie zostały przeprowadzone zgodnie ze sztuką medyczną, przeprowadzono tylko rozmowę, oględziny zewnętrzne, przejrzano dokumenty i wydano orzeczenie o odmowie uznania choroby zawodowej. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] w odpowiedzi poinformował, iż stwierdzone u R. K. schorzenie kręgosłupa nie jest objęte obowiązującym wykazem chorób zawodowych. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy podtrzymał orzeczenie lekarskie Nr [...] z dnia 30 maja 2008 r., w którym jest zawarte uzasadnienie braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Jednocześnie zaznaczył, że R. K. był ponownie badany w jednostce orzeczniczej II stopnia - Instytucie Medycyny Pracy w [...] , gdzie także otrzymał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wystąpił także z prośbą do Instytutu Medycyny Pracy w [...] o ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w odwołaniu pana R. K. z dnia 19 stycznia 2010 r., w którym zarzuca Instytutowi iż badania nie zostały przeprowadzone zgodnie ze sztuką lekarską, jak również do odwołania z dnia 23 listopada 2010 r. W odpowiedzi Instytut Medycyny Pracy w [...] wskazał, że zarzuty podnoszone przez Pana R. K. w obu odwołaniach były już wyjaśnione w piśmie z dnia 26 maja 2010 r. kierowanym do Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] i jednocześnie zaznaczył, że pisma ww. poruszają wciąż tą samą kwestię i nie wnoszą nic nowego do sprawy. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] po przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] oraz we własnym dochodzeniu zważył co następuje: Zgodnie z art. 2351 Kodeksu pracy (Dz. U. 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących na stanowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Zgodnie z art. 2352 Kodeksu pracy rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Przepis ten jednoznacznie określa, którą jednostkę chorobową można uznać za chorobę zawodową. Za chorobę zawodową można uznać tylko wybrane schorzenia spełniające określone kryteria formalne i medyczne. Oznacza to, że nie każda jednostka chorobowa, może zostać uznana za chorobę zawodową. Podstawą do stwierdzenia choroby zawodowej jest wykazanie ścisłego związku przyczynowego pomiędzy charakterem wykonywanej pracy, a powstałymi objawami chorobowymi, przy czym rozpoznana jednostka chorobowa musi być bezwzględnie ujęta w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). W niniejszym przypadku pomimo faktu, iż R. K. przez wiele lat podczas pracy w gospodarstwie rolnym był narażony na duży wysiłek fizyczny, ekspozycję na zmiany temperatury, wilgoć, to stwierdzone u ww. schorzenia nie figurują w wykazie chorób zawodowych określonych w ww. rozporządzeniu. Jedną z podstaw decyzji stanowi orzeczenie lekarskie jednostki orzeczniczej właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych. R. K. w czasie prowadzonego postępowania administracyjnego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej był badany dwukrotnie w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w [...] oraz Instytucie Medycyny Pracy w [...] i w obu przypadkach otrzymał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej- przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy ujętej w poz. 19 wykazu chorób zawodowych wyżej cyt. rozporządzenia. W myśl § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych ww. jednostki są właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych. W świetle przyjętego przez sądy administracyjne stanowiska, wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych, dotyczy wiedzy specjalnej i ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Związanie to powoduje niemożność podjęcia przez organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06; Wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 maja 2010 r., sygn. akt IV SA/GL 876/09). Na powyższą decyzję R. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy organom administatrcji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił: naruszenie prawa materialnego, w tym art. 237 § 1 pkt 3 K.p. i Konstytucji RP, przez błędną wykładnię, w szczególności przez przyjęcie, że chorobą zawodową może być wyłącznie choroba wymieniona w ustalonym przez Radę Ministrów wykazie chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie objawów tej choroby po zakończeniu pracy upoważnia do jej rozpoznania; naruszenie przepisów postępowania, w tym zwłaszcza przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, m.in. przez zaniechanie przeprowadzenia badań, o których przeprowadzenie wnosił skarżący, jak też zaniechanie przez organy administracji dodatkowych konsultacji i uzasadnienia orzeczenia lekarskiego oraz innych czynności, potrzebnych do uzupełnienia materiału sprawy, o których mowa w § 8 ust. 2 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że stanowisko organów jak i przeprowadzone postępowanie jest niewłaściwe i niezgodne z podstawowymi zasadami doświadczenia życiowego oraz wiedzą i faktami powszechnie znanymi, w tym że przyczyną schorzeń i zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa są szkodliwe dla zdrowia czynniki związane z pracą i sposobem wykonywania pracy, jak też z podstawowymi zasadami demokratycznych państw prawnych, z którymi sprzeczne jest odmówienie skarżącemu uznania jego wynikłych z warunków pracy i sposobu jej wykonywania schorzeń kręgosłupa, tylko dlatego, że nie zostały ze wskazaniem okresu wystąpienia objawów choroby zawodowej po ustaniu zatrudnienia szczegółowo wymienione przez organ wykonawczy państwa w wykazie chorób zawodowych. Nie jest przy tym prawdziwe twierdzenie organu administracji, iż jest on związany z orzeczeniem lekarskim w tym przedmiocie, co z ustawy, ani nawet z rozporządzenia, o którym mowa, nie wynika, a wręcz przeciwnie, że Państwowy Inspektor Sanitarny władny jest dokonać wszelkich czynności potrzebnych do uzupełnienia materiału i wyjaśnienia sprawy, w tym np. przeprowadzić dowód z badań i opinii biegłego, jak też samemu ocenić materiał sprawy, tym bardziej, że państwowi inspektorzy pracy są wysoko kwalifikowanymi lekarzami, w tym jak np. organ II instancji ze stopniem dr. nauk medycznych. Uzasadniając zarzut błędnej wykładni prawa materialnego skarżący wskazał, że jak wynika z art.207 § 1 pkt 3 i poz.19 spornego wykazu, każda przewlekła choroba układu ruchu, w tym kręgosłupa wywołana sposobem wykonywania pracy jest chorobą zawodową, a jedynie nie zostały wskazane inne niż wymienione pod tą pozycją szczegółowo choroby, których objawów ujawnienie po ustaniu zatrudnienia upoważnia do jej rozpoznania po zakończeniu pracy, co nie dotyczy skarżącego, u którego objawy zwyrodnieniowe kręgosłupa wystąpiły w czasie pracy. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje oceny, czy przy jej wydaniu nie doszło m.in. do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) Sąd przy wykonywaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. W ocenie Sądu, skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta została wydana po przeprowadzenie właściwego postępowania dowodowego, właściwej oceny wszystkich zebranych dowodów, poprawnych rozważań faktycznych, które znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji sporządzonego zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. Orzeczenie odpowiada prawu, bowiem nie narusza ani przepisów materialnoprawnych ani przepisów procedury. Jak trafnie wskazał w uzasadnieniu organ odwoławczy, definicję choroby zawodowej zawiera art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.). Jest nią choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Zgodnie z art. 2352 Kodeksu Pracy, rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Aby daną chorobę można było uznać za chorobę zawodową spełnione muszą być dwa warunki: rozpoznana choroba musi być objęta wykazem chorób zawodowych oraz konieczne jest stwierdzenie istnienia związku przyczynowego pomiędzy warunkami występującymi w środowisku pracy, a tą chorobą. Wykaz chorób zawodowych, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, a także podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych określają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) obowiązujące od 3 lipca 2009 r. Stosownie do § 11 ust. 1 tego rozporządzenia, do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia z tym, że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Przepis ten ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, bowiem postępowanie administracyjne zostało wszczęte w dniu 3 marca 2008 r. i do dnia wejścia w życie cytowanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych było prowadzone w oparciu o poprzednio obowiązujące rozporządzenie. Jak już była o tym wyżej mowa, chorobę zawodową można stwierdzić gdy spełnione zostaną kumulatywnie przesłanki; u osoby ubiegającej się rozpoznana zostanie choroba wymieniona w załączniku do wskazanego rozporządzenia, a jej etiologia związana jest z zatrudnieniem. Rozstrzygnięcie w przedmiocie, stwierdzenia lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje właściwy inspektor sanitarny na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności w oparciu o treść orzeczenia lekarskiego oraz oceny narażenia zawodowego pracownika. Nie chodzi tu przy tym o orzeczenie lub diagnozę jakiegokolwiek lekarza, gdyż wskazane wyżej rozporządzenie ściśle reguluje tę kwestię wskazując te jednostki służby zdrowia, które uprawnione są do wydawania orzeczeń w sprawach chorób zawodowych. Tak, więc warunkiem do wydania decyzji w przedmiocie choroby zawodowej jest jej rozpoznanie przez jednostki orzecznicze, wymienione w § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Takimi jednostkami w niniejszej sprawie były Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] oraz Instytut Medycyny Pracy w [...] . Stosownie do postanowień wymienionego wyżej rozporządzenia, za chorobę zawodową wymienioną w pozycji 19 uznaje się: przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy w postaci: przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki, przewlekłe zapalenie kaletki maziowej, przewlekłe uszkodzenie łąkotki u osób wykonujących pracę w pozycji klęczącej lub kucznej, przewlekłe zapalenie okołostawowe barku, przewlekłe zapalenie nadkłykacia kości ramieniowej, zmęczeniowe złamanie kości. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że uprawnione jednostki orzecznicze nie rozpoznały u skarżącego choroby zawodowej – pod postacią przewlekłej choroby układu ruchu wywołanego sposobem wykonywania pracy, wobec braku objawów klinicznych odpowiadających schorzeniom układu ruchu według wykazu chorób zawodowych (poz. 19). Rozpoznano natomiast chorobę [...] oraz [...] ([...] ) [...] ze [...] j [...] i wtórnymi zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa[...] , a zatem rozpoznano schorzenie nie wymienione w wykazie chorób zawodowych. Trafnie zatem, na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego, organ odwoławczy uznał, że w przypadku skarżącego nie ma podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja prawa nie narusza, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło