II SA/Sz 631/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r., [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oraz nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Razem ze skargą na opisane w sentencji postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, M. M. złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku wynika, że wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z narzeczonym, jest właścicielką działki położonej przy ul. [...] w K. oraz mieszkania o powierzchni [...]m2. Dysponuje miesięcznie dochodem w wysokości [...] zł brutto stanowiącym wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę. D. C. obecnie jest osobą bezrobotną. W wykonaniu wezwania starszego referendarza sądowego zobowiązującego do nadesłania dodatkowych dokumentów i oświadczeń potwierdzających przedstawioną sytuację materialną skarżąca nadesłała: karty pracy pracownika z wyliczeniem wysokości wynagrodzenia, które w marcu 2018 r. wyniosło [...] zł netto, kwietniu 2018 r. – [...] zł netto, w maju 2018 r. – [...] zł netto, wyciąg z konta w [...] za obejmujący okres od 03 marca do 26 czerwca 2018 r. Nadto skarżąca oświadczyła, że posiada w [...] kredyt gotówkowy na kwotę [...]zł z miesięczną ratą do spłaty w wysokości ok. [...] zł oraz kartę debetową z limitem [...] zł ze stanem zadłużenia na dzień 26 czerwca 2018 r. w wysokości [...] zł i miesięczną spłatą zadłużenia po [...] zł, z wypłaty pozostaje dla niej kwota [...]zł, z której opłaca czynsz za mieszkanie wynoszący [...] zł. Zaznaczyła, że w Spółdzielni Mieszkaniowej ma zadłużenie w wysokości [...] zł, pracuje dodatkowo po godzinach osiągając z tego tytułu dochód w wysokości ok. [...] zł, który przeznacza na utrzymanie i życie. Skarżąca aktualnie nie korzysta z nieruchomości położonej przy ul. [...] w K. i dlatego opłaty jej dotyczące są niewielkie, stanowi je podatek od nieruchomości w wysokości ok. [...] zł już opłacony. Opłaty za energię elektryczną wynoszą ok. [...] zł, za wodę ok. [...] zł miesięcznie. Wnioskodawczyni przedłożyła również oświadczenie D. C., w przedmiocie nieposiadania przez niego konta bankowego, braku dochodów oraz statusu osoby bezrobotnej. Starszy referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy, zważył: Stosownie do treści art. 245 § 3 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie referendarza sądowego (sądu) w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu M. M. podała, iż na miesięczny dochód jej dwuosobowego gospodarstwa domowego składa się wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w wysokości ok. [...] zł oraz z tytułu dodatkowej pracy w wysokości ok. [...] zł. Tymczasem z przedłożonych kart pracy wynika, że wypłacane wynagrodzenie jest wyższe niż podaje skarżąca, ponieważ wynosi ono [...] zł, [...] zł, [...] zł netto nadto z analizy historii konta bankowego przesłanego przez skarżącą wynika, że w marcu br. dokonała na nie wpłaty w wysokości [...] zł, w kwietniu – [...] zł, w maju – [...] zł i w czerwcu – [...] zł. Powyższe wskazuje, iż skarżąca faktycznie dysponuje dochodem w innej wysokości niż podaje. Uwagę również należy zwrócić na fakt odnotowania na kartach pracy, że wypłata wynagrodzenia dokonywana jest przelewem na konto, podczas, gdy na przedłożonym wyciągu z [...] wpłat tych nie odnotowano. Powyższe pozwala przypuszczać, że skarżąca dysponuje jeszcze innym kontem bankowym z którego wyciągów nie przedłożyła. W zestawieniu miesięcznych wydatków wnioskodawczyni podała następujące wydatki: prąd ok. [...] zł, woda [...] zł oraz czynsz [...] zł. Przy czym żadnego z nich nie udokumentowała, jak również wskazywanego zadłużenia w Spółdzielni Mieszkaniowej w kwocie ok. [...] zł. Z historii rachunku bankowego wynika, że w czerwcu opłata za prąd wyniosła [...] zł. Odnosząc się do spłacanych przez wnioskodawczynię rat kredytu oraz karty debetowej wyjaśnić należy, iż co do zasady okoliczność spłacania zobowiązań (pożyczek, kredytów) o charakterze prywatnoprawnym rozpatrywana jest jako możliwość ponoszenia dodatkowych kosztów z budżetu wnioskodawcy. Okoliczność ta świadczy o zdolności do zaciągania i spłacania tego typu zobowiązań. Dlatego też stwierdzić należy, że skoro skarżąca może ponosić koszty spłacanych rat kredytu oraz karty debetowej, to może również poczynić oszczędności tytułem niezbędnych kosztów postępowania. W orzecznictwie ukształtowało się stanowisko, że zobowiązania cywilnoprawne nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, takimi jak koszty sądowe, bowiem spowodowałoby to nieuzasadnione przerzucenie ciężaru ponoszenia kosztów sądowych na Skarb Państwa (postanowienie NSA z 28 września 2010 r., II OZ 908/10). Zestawiając kwotę wskazanych miesięcznych niezbędnych wydatków do których należy zaliczyć podane opłaty za prąd, wodę i czynsz wynoszących ok. [...] zł do których doliczyć jeszcze należy koszty zakupu żywności z wysokością miesięcznych wpływów na przedłożony rachunek bankowy, stwierdzić należy, iż skarżąca jest w stanie pokryć koszty sądowe w niniejszej sprawie na które aktualnie składa się wpis od skargi w wysokości [...] zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy to inaczej "prawo ubogich", a do takiej kategorii skarżącej, nie można zaliczyć. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź, gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (vide: postanowienie NSA z 19 października 2005 r. sygn. akt I GZ 107/05). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 318/05) "prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu". Końcowo wskazać należy, że skarżąca wypełniła i złożyła wniosek na nieaktualnym druku PPF zamiast na aktualnie obowiązującym urzędowym formularzu PPF stanowiącym załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. (Dz.U z 2015 r. poz. 1257). Jednak z uwagi na to, że złożony wniosek został wypełniony prawidłowo, referendarz sądowy obecnie rozpoznający wniosek, odstąpił od przesłania skarżącej aktualnego urzędowego formularza PPF i zobowiązania do jego wypełnienia i przedłożenia Sądowi. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia