II SA/Sz 637/10
WyrokWSA w Szczecinie2010-10-06
Skład orzekający: Iwona Tomaszewska, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Miejska w Łobzie, uchwalając zmiany w regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków, przekroczyła swoje upoważnienie ustawowe, wprowadzając możliwość zawierania umów z poszczególnymi odbiorcami usług z pominięciem wodomierza głównego oraz narzucając długość okresu obrachunkowego?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w Łobzie w części dotyczącej możliwości zawierania umów z poszczególnymi odbiorcami usług z pominięciem wodomierza głównego oraz w części dotyczącej narzucenia długości okresu obrachunkowego. Uzasadniono to przekroczeniem przez Radę upoważnienia ustawowego zawartego w art. 19 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Sąd uznał, że ustawa nie zawiera delegacji do wprowadzania takich postanowień w regulaminie, a kwestie te powinny być regulowane umownie lub są już kompleksowo uregulowane w ustawie.Stan faktyczny
Rada Miejska w Łobzie podjęła uchwałę zmieniającą regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Zmiany te obejmowały dodanie przepisu dopuszczającego zawieranie umów z poszczególnymi odbiorcami usług w budynkach wielolokalowych z pominięciem wodomierza głównego oraz określenie długości okresu obrachunkowego. Przedsiębiorstwo A. zaskarżyło tę uchwałę, zarzucając naruszenie prawa poprzez przekroczenie delegacji ustawowej. Rada Miejska wniosła o odrzucenie skargi.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w §1 pkt 1 i pkt 3 w części dotyczącej § 16 ust. 2, stwierdził, że uchwała w zakresie wynikającym z pkt I nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Gminy Łobez na rzecz Przedsiębiorstwa A. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 06 października 2010r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa A. na uchwałę Rady Miejskiej w Łobzie z dnia 30 listopada 2007 r. nr XVII/93/07 w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków I stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w §1 pkt 1 i pkt 3 w części dotyczącej § 16 ust. 2, II stwierdza, że zaskarżona uchwała w zakresie wynikającym z pkt I nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III zasądza od Gminy Łobez na rzecz Przedsiębiorstwa A. kwotę [...] ( [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Rada Miejska w Łobzie w dniu 30 listopada 2007 r. podjęła uchwałę
Nr XVII/93/07 zmieniającą uchwałę Nr XXXX/308/06 z dnia 28 stycznia 2006 r.
w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Podstawę prawną, jaką powołano w uchwale, był art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r., Nr 123, poz. 858 ze zm.).
Rada mocą powyższej uchwały postanowiła:
1) w § 6 uchwały Nr XXXX/308/06 z dnia 28 stycznia 2006 r. dodać ust 8
w brzmieniu " W przypadku nieruchomości, w której lokale stanowią odrębne własności dopuszcza się zawarcie umów z poszczególnymi odbiorcami usług z pominięciem wodomierza głównego pod warunkiem wykonania instalacji tak, aby wszystkie wodomierze były zlokalizowane
w miejscu przeznaczonym na wodomierz główny";
2) § 10 ust. 2 otrzymał brzmienie " 2. Mogą obowiązywać różne cykle (okresy) rozliczeń dla poszczególnych odbiorców usług";
3) § 16 otrzymał brzmienie:
"1. Odbiorca reguluje należności za dostarczoną wodę i odprowadzane ścieki na podstawie faktur wystawionych przez przedsiębiorstwo
w okresach obrachunkowych określanych w umowie,
2. Długość okresu obrachunkowego określanego w umowie nie może być krótsza niż 1 miesiąc ani dłuższa nic 6 miesięcy".
Na powyższa uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyło P. w Ł. wnosząc o: stwierdzenie nieważności uchwały oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Strona skarżąca zarzuciła, że uchwała została podjęta z naruszeniem prawa poprzez przekroczenie delegacji ustawowej, określonej w art. 19 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków i wprowadzenie:
a) możliwości zawierania umów o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków z odbiorcami w przypadku, gdy w nieruchomości wyodrębnione są lokale;
b) okresu obrachunkowego w umowie łączącej przedsiębiorstwo wodno – kanalizacyjne z odbiorcą, podczas gdy ustawa pozwala tylko na zawarcie w regulaminie warunków i trybu zawierania umów, natomiast okres obrachunkowy, zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 3 ustawy, pozostawiono
do regulacji umownej.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że przepis art. 19 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków, nie zawiera delegacji dla rady gminy do ustalenia możliwości zawierania umów o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków z odbiorcami w przypadku, gdy w nieruchomościach wyodrębnione są lokale.
Nie ma też upoważnienia do ustanowienia warunków umów, jakie łączyć będą przedsiębiorstwo wodno – kanalizacyjne z odbiorcą. W art. 19 ust. 2 pkt 2 ustawy mowa jest jedynie o warunkach i trybie zawierania umów.
Strona skarżąca podniosła, że brak delegacji dla rady gminy nie jest przypadkowy, gdyż w tym zakresie, obowiązują przepisy ustawy. Zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy, jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielolokalowym lub budynkami wielolokalowymi, umowa o dostarczenie wody lub odprowadzanie ścieków, jest zawierana z ich właścicielem lub zarządcą. Przepis art. 6 ust. 6 dopuszcza wprawdzie możliwość zawierania umów z poszczególnymi odbiorcami, jednak wymienia szereg warunków, które muszą być wtedy spełnione, a zawarcie takiej umowy ustawa uzależnia od złożenia wniosku przez zarządcę lub właściciela. Ponadto, w ocenie skarżącego przedsiębiorstwa, rada w zaskarżonej uchwale narzuciła długość okresu rozliczeniowego, tymczasem ta kwestia powinna być ustalona przez strony w umowie zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy. Takie uregulowanie wykracza poza upoważnienie zawarte w art. 19 ust. 2 ustawy i stanowi ustalenie w kwestiach ustawowo przekazanych do regulacji umownej (vide wyrok WSA we Wrocławiu, z dnia 15 marca 2007 r. II S.A/Nr 745/06,NZS 2007/4/69).
W dalszej części uzasadnienia skargi, skarżące przedsiębiorstwo podniosło,
że posiada interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały, gdyż jest spółką,
w której przedmiocie działalności leży dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków. Działalność prowadzona jest na terenie miasta Ł. Wobec czego, jest adresatem zaskarżonej uchwały. Wprowadzone uchwałą zmiany naruszają okres obrachunkowy, który powinien być pozostawiony do regulacji umownej. Dopuszczają możliwość zawierania umów z poszczególnymi odbiorcami usług z pominięciem wodomierza głównego, bez zachowania warunków określonych w ustawie.
Rada Miejska w Ł. odpowiadając na skargę wniosła o jej odrzucenie alternatywnie o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podniesiono, że Rada podejmując wskazaną uchwałę przyjęła, iż zamontowanie wodomierzy "indywidualnych" w miejscu przeznaczonym dla wodomierza głównego pozbawia lokatorów możliwości manipulacji przy urządzeniach pomiarowych i rurociągach, a ewentualne różnice w odczytach wodomierzy powstają wyłącznie z niedokładności tych urządzeń – dodanie zatem ust. 8 w § 6 pozwoli wyeliminować dodatkowe koszty wynikające z różnic, a powstałe nie z winy odbiorców. Nadanie nowego brzmienia ust. 2 § 10 podyktowane było brakiem podziału odbiorców w Gminie Ł. na grupy taryfowe, zaś zmiana w § 16 miała na celu uściślenie zapisów w umowie.
W ocenie Rady Miejskiej w Ł. zaskarżona uchwała prawa nie narusza,
o czym świadczy m.in. brak zastrzeżeń ze strony Wojewody. Przede wszystkim, zdaniem Rady, nie można uznać, że strona skarżąca wykazała należycie, iż zmiana Regulaminu naruszyła jej interes prawny. Nie spełnia bowiem tego warunku wskazanie, że skarżąca spółka jest adresatem zmiany regulaminu, czy to, jak to ocenia strona, że okres obrachunkowy winien być pozostawiony regulacji umownej. Odnosząc się do zarzutów skargi Rada wskazała, że posłużenia się przez ustawodawcę w art. 19 ust . 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków zwrotem "w tym", wskazuje na to, iż w uchwalonym przez radę gminy regulaminie obligatoryjnie muszą zostać zamieszczone postanowienia odnoszące się do wszystkich kwestii wymienionych w tym przepisie. Niewyczerpanie zakresu przedmiotowego przekazanego przez ustawodawcę do uregulowania w drodze regulaminu, stanowi istotne naruszenie prawa.
Rada podkreśliła, że art. 19 ust. 2 ustawy, jako zakres delegacji wskazuje prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego oraz odbiorców usług.
Kwestionowane przez stronę skarżącą zmiany Regulaminu mieszczą się zatem
w zakresie delegacji tj. praw i obowiązków przedsiębiorstwa oraz odbiorców ustawy.
Zapis § 6 ust. 8 Regulaminu opisuje sytuację, w której daje się możliwość zawarcia umów na dostawę wody z poszczególnymi odbiorcami usług, w nieruchomości, w której lokale stanowią odrębne własności, z pominięciem wodomierza głównego.
Jest to rozwiązanie szczególne, bowiem w miejscu wodomierza głównego zlokalizowane są wszystkie wodomierze tj. dokonujące opomiarowania zużycia wody
na całej nieruchomości. Możliwość zawarcia umów z poszczególnymi właścicielami lokali jest wówczas rozwiązaniem racjonalnym i uzasadnionym ekonomicznie.
Zapis ten nie jest sprzeczny z art. 6 ustawy, nie wykracza również poza delegację ustawową, reguluje, bowiem obowiązki i prawa przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego. Przepis art. 6 tej ustawy w swej hipotezie przewiduje jeden wodomierz główny oraz wielość wodomierzy "lokalnych", zachodzi wówczas potrzeba rozliczenia różnic ze wskazań wodomierzy "lokalnych" ze wskazaniami zużycia wody przez wodomierz główny. W przypadku, o którym mowa w § 6 ust. 8 Regulaminu
nie ma jednego wodomierza głównego, a rolę wodomierza głównego spełniają wszystkie wodomierze (skoncentrowane w jedynym miejscu) opomiarowujące zużycie wody na całej nieruchomości – nie zachodzi wówczas potrzeba rozliczania różnic wskazań.
W ocenie Rady Miejskiej w Ł., zapis w § 16 ust 2 Regulaminu, nie wykracza poza delegację ustawową i nie jest z nią sprzeczny, ponieważ reguluje prawa
i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego oraz odbiorcy usług (sposób rozliczeń).
Zapis ten jest racjonalny i uzasadniony. Okres nie dłuższy niż 1 miesiąc zabezpiecza interes odbiorcy usług, strzegąc przed próbą określenia okresów w sposób uciążliwy (np.: 3 dniowy) natomiast okres 6 miesięcy daje bezpieczeństwo przedsiębiorstwu płynności finansowej w trakcie roku.
W ocenie Rady, strona skarżąca wnosząc o uchylenie zmiany Regulaminu w całości nie wskazuje argumentów świadczących o przekroczeniu delegacji ustawowej
w uregulowaniu, o jakim mowa w § 10 ust. 2 oraz § 16 ust. 1 Regulaminu czy też ich sprzeczności z ustawą o zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Zakres tej kontroli obejmuje również orzekanie, zgodne z art. 3 § 2 pkt 5,
w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organu jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.
Zgodnie z art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W razie uwzględnienia skargi sąd skargę oddala stosownie do art. 152 tej ustawy.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest uchwała Nr XVII/93/07 Rady Miejskiej w Łobzie z dnia 30 listopada 2007 r. zmieniająca uchwałę Nr XXXX/308/06
w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków.
Materialnoprawną podstawą uchwały są przepisy art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków (tj. Dz. U. z 2006 r., Nr 123, poz. 858 ze zm.)
Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostanie naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Z przytoczonego przepisu wynika, że w pierwszej kolejności obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy wniesiona skarga podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny i czy spełnia wymogi formalne, do których w niniejszej sprawie zaliczyć należy:
1) zaskarżenie uchwały z zakresu administracji publicznej,
2) wcześniejsze bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia
3) zachowanie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Uchwała rady gminy w przedmiocie regulaminu dostarczania wody
i odprowadzania ścieków jest aktem prawa miejscowego zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tj. Dz. U. z 2006 r., Nr 123, poz. 858 ze zm.) – dalej u.z.w.ś. - jest zatem aktem z zakresu administracji publicznej.
Strona skarżąca dopełniła wymogu bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, (pismo z dnia [...] r., doręczenie Radzie Miejskiej w Ł. w dniu [...] r.). Uchwałą z dnia 27 maja 2010 r.
Nr LIII/355/10, Rada Miejska w Łobzie odmówiła uwzględnienia wezwania P. w Ł. do usunięcia naruszeń prawa przez uchylenie uchwały Nr XVII/93/07 Rady Miejskiej w Łobzie dnia 30 listopada 2007 r. o zmianie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków.
Uchwała ta została doręczona stronie skarżącej w dniu [...]r., zaś strona wniosła skargę do sądu w dniu [...] r., zatem skarga została wniesiona w terminie określonym w art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tak więc wniosek Rady o odrzucie skargi okazał się bezzasadny.
Następnie Sąd był zobowiązany do zbadania legitymacji strony skarżącej
do zaskarżania przedmiotowej uchwały. Badanie czy podmiot wnoszący do sądu administracyjnego skargę na uchwałę organu gminy dotyczącą sprawy z zakresu administracji publicznej jest do tego upoważniony, następuje w kontekście przesłanek określonych w art. 101 ust 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w przeciwieństwie
do postępowania prowadzonego na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone (wyrok NSA z dnia 3 września 2004r., OSK 476/04, ONSA i WSA z 2005 r., Nr 1, poz. 2 ).
Interes prawny skarżącego, do którego nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy
o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Interes prawny jest więc kategorią materialnoprawną obejmującą uprawnienia i obowiązki oparte na prawie.
W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawna materialnego.
Zgodnie zaś z ugruntowanym orzecznictwem na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, a nie w przyszłości, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. "Wnoszący skargę w trybie
art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją,
a zaskarżoną przezeń uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) właśnie jego interes prawny lub uprawnienie albo jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka wspólnoty samorządowej" (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, OSNP z 2004 r., Nr 7, poz. 114, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt II S.A./Br. 364/04,LEX nr 173736).
Skarżący winien w skardze wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę
(por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1563/04, LEX nr 171196, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2006 r. (sygn. akt II OSK 1127/05, LEX nr. 194894).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, w ocenie sądu P. w Ł. ma interes prawny
w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały. Źródłem legitymacji skargowej są przepisy ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tj. Dz. U. z 2006 r., Nr 123, poz. 858 ze zm. – dalej u.z.w.ś).. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.z.w.ś – przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne – jest obowiązane zapewnić zdolność posiadanych urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilości i odprowadzania ścieków w sposób ciągły i niezawodny.
Zgodnie z art. 6 ust. 2 tej ustawy – przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne jest obowiązane do zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci
i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem zawarcia umowy. Przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne jest obowiązane zapewnić budowę urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, ustalonych przez gminę w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminny oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w zakresie uwzględnionym w wieloletnim planie rozwoju i modernizacji, o którym mowa w art. 21 ust. 1 (art. 15 ust 1 u.z.w.ś).
Z przytoczonych przykładowo przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu
w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków wynika bezspornie, że adresatem zaskarżonej uchwały jest niewątpliwie P. w Ł.
W ocenie sądu skarżąca spółka wykazała również, że wprowadzane przedmiotową uchwałą zmiany Uchwały Nr XXXX/308/06 Rady Miejskiej w Łobzie
z dnia 28 stycznia 2006 r. w sprawie regulaminu dostarczenia wody i odprowadzaniu ścieków naruszają interes prawny skarżącej spółki, gdyż wyznaczają okres obrachunkowy, który powinien być pozostawiony do regulacji umownej oraz dopuszczają możliwości zawarcia umów o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków z poszczególnymi odbiorcami usług z pominięciem wodomierza głównego w przypadku, gdy w nieruchomości wyodrębnione są lokale, pod warunkiem wykonania instalacji tak, aby wszystkie wodomierze były zlokalizowane w miejscu przeznaczonym na wodomierz główny. Trafny jest zarzut strony skarżącej, że powyższe zmiany regulaminu Rada Miejska w Ł. wprowadziła z naruszeniem ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. zbiorowym zaopatrzeniu w wodę oraz zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
Wskazać należy, że ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę oraz zbiorowym odprowadzaniu ścieków określa zasady i warunki zbiorowego zaopatrzenia w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi oraz zbiorowego odprowadzenia ścieków, w tym zasady działalności przedsiębiorstw wodociągowo – kanalizacyjnych, zasady tworzenia warunków do zapewnienia ciągłości dostaw
i odpowiedniej jakości wody, niezawodnego odprowadzania i oczyszczania ścieków, wymagania dotyczące jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, a także zasady ochrony interesów odbiorców usług, z uwzględnieniem wymagań ochrony środowiska i optymalnych kosztów.
Przepis art. 19 przytoczonej wyżej ustawy zawiera upoważnienie dla rady gminy do uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, w którym powinny być określone prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym;
1) minimalny poziom usług, świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody
i odprowadzania ścieków;
2) szczegółowe warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług;
3) sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach;
4) warunki przyłączenia do sieci;
5) techniczne warunki określające możliwość dostępu do usług wodociągowo – kanalizacyjnych;
6) sposób dokonywania odbioru przez przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne wykazanego przyłącza;
7) sposób postępowania w przypadkach niedotrzymania ciągłości usług
i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków;
8) standardy obsługi odbiorców usług, a w szczególności sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczącej w szczególności zakłóceń
w dostawie wody i odprowadzania ścieków;
9) warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowej.
Zawarte w przytoczonym przepisie upoważnienie jest upoważnieniem określającym materię, którą pozostawiono szczegółowemu uregulowaniu w drodze aktu prawa miejscowego. Upoważnienie to nie daje więc radzie gminy podstaw
do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących materie inne niż wyznaczone
w tym przepisie.
Nie zasługuje, zatem na aprobatę stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę,
"że enumeratywne wskazanie elementów, które winny się znaleźć w regulaminie obligatoryjnie nie pozbawia możliwości wyjścia poza katalog pod warunkiem,
że regulacje dotyczą praw i obowiązków przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego oraz odbiorców usług".
Wskazać, bowiem należy, że przepis art. 19 ust. 2 u.z.w.ś. – niewątpliwie zobowiązuje Radę do wyczerpania zakresu regulacji wskazanego w tym przepisie. Regulamin powinien zatem określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego, ale wyłącznie w granicach upoważnienia ustawowego, co nie daje podstaw do dowolności w nakładaniu praw i obowiązków.
Trafne jest stanowisko strony skarżącej, że nie ma upoważnienia ustawowego dla Rady do ustalenia możliwości zawarcia umów o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków z odbiorcami w przypadku, gdy w nieruchomości wyodrębnione są lokale.
Wskazać należy, że co do zasady zgodnie z art.6 ust 5 u.z.w.ś. – jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielolokalowym, umowa o której mowa w ust 1. (tj. umowa do dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków) jest zawierana przez przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne z ich właścicielem lub z zarządcą.
Wprawdzie przepis art. 6 ust. 6 tej ustawy dopuszcza możliwość zawarcia umowy
z osobą korzystającą z lokalu, lecz przepis ten zawiera siedem warunków które należy spełnić.
Ponadto z takim wnioskiem do przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego występuje właściciel lub zarządca budynku wielolokalowego.
W związku z wywodami zawartymi w odpowiedzi na skargę wyjaśnić trzeba, że kompetencje uchwałodawcze jednostki stanowiącej samorządu terytorialnego nie tylko nie mogą wykraczać poza upoważnienie ustawowe, ale również nie mogą wkraczać w materię zastrzeżoną dla ustawy.
Jeśli zatem ustawa reguluje jakieś zagadnienie, tak jak w omawianym przypadku czyni to ustawa w odniesieniu do sposobu zawierania umów na dostarczenie wody do budynków wielolokalowych, to oznacza wobec braku wyraźnego upoważnienia ustawowego przekazującego radzie kompetencje prawotwórcze w tym zakresie, że uregulowanie ustawowe jest kompletne, a rada gminy nie posiada uprawnienia do poprawiania lub uzupełniania ustawy.
Wśród warunków zawarcia umowy z osobą korzystającą z lokalu w budynku wielolokalowym, ustawodawca nie wskazał takiego warunku jak postanowiła Rada
w zaskarżonej uchwale tj. pominięcia wodomierza głównego pod warunkiem zlokalizowania poszczególnych wodomierzy w miejscu przeznaczonym na wodomierz główny.
W tej sytuacji, Sąd uznał, że Rada dodając w § 6 ust. 8 regulaminu, podjęła w tej części uchwałę z przekroczeniem upoważnienia ustawowego.
Sąd podzielił też stanowisko strony skarżącej, że Rada określając w § 16 ust. 2 długości okresu obrachunkowego w umowie, uczyniła to z przekroczeniem upoważnienia określonego w art. 19 ust 2 pkt 2 u.z.w.ś. zgodnie z którym regulamin powinien określać szczegółowe warunki i tryb zawierania umów z odbiorcą usług.
Kwestia długości okresu obrachunkowego nie mieści się w zakresie pojęciowym "warunki i tryb zawierania umów", gdyż słowo "warunki" odnosi się do warunków jakie muszą być stworzone aby możliwe było zawarcie umowy o czym świadczy zwrot "warunki i tryb", a nie dotyczy warunków rozumianych jako treść poszczególnych postanowień umowy.
Zgodnie zatem z art. 6 ust. 3 pkt 2 u.z.w.ś. długość okresu obrachunkowego mieszcząca się "w sposobie i terminie wzajemnych rozliczeń" pozostawiona jest
do uregulowania w drodze umowy przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego
z odbiorcą i nie może być narzucana uchwałą rady.
Mając na względzie przestawione wyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 147 § 1 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania zostało wydane na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło