II SA/Sz 640/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka -Kleczaj,, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 września 2016 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Regionalnej w Szczecinie sprawy ze skargi A. L. na uchwałę Rady Miejskiej w Dębnie z dnia 2 lipca 2015 r. nr X/60/2015 w przedmiocie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie Gminy Dębno oddala skargę. Rada Miejska w Dębnie uchwałą Nr X/60/2015 z dnia 2 lipca 2015 r. zatwierdziła taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie Gminy Dębno. Skargę na tę uchwałę wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. A. L. domagając się jej uchylenia ze względu nato, ze uchwała narusza przepisy rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków. W uzasadnieniu skargi A. L. podniósł, że uchwała wyodrębniła tylko jedną grupę taryfową odbiorców i wprowadziła dwa osobne abonamenty: w rozliczeniu o wskazania wodomierza głównego oraz w rozliczeniu o wskazania wodomierza mierzącego ilość wody bezpowrotnie zużytej. Tymczasem w § 5 pkt 2 lit. a powołanego rozporządzenia abonamenty są wskazane do rozliczania jako abonamenty zastępcze a nie wspólne, o czym świadczy użycie w tym przepisie spójnika "lub". W ocenie skarżącego tak sformułowana uchwała daje możliwość stosowania podwójnego naliczania opłat abonamentowych w jednej grupie, co powoduje wzrost cen wody: w przypadku jednego abonamentu cena wzrasta o 4,88 zł natomiast w przypadku dwóch o 6,80 zł. Skarżący zarzucił również, że zaskarżona uchwała nie motywuje odbiorców do racjonalnego korzystania z wody i odprowadzania ścieków, promuje osoby, które zużywają duże ilości wody, ponad 20 m3 i podnosi opłaty dla osób, które wodę oszczędzają. A. L. podniósł również zarzut dotyczący § 3 uchwały, o utracie mocy obowiązującej uchwały nr XXXVIII/303/2013 Rady Miejskiej w Dębnie z dnia 27 czerwca 2013 r., która przestała obowiązywać po wprowadzeniu przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Dębnie nowej taryfy, albowiem Rada Miejska w 2014 r. nie podjęła stosownej uchwały. W związku ze zobowiązaniem Sądu do wykazania naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, o których mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, skarżący w piśmie z dnia 4 lipca 2016 r. wskazał, że uchwała dotyczy wszystkich mieszkańców gminy a on jest radnym Rady Miejskiej w Dębnie, reprezentuje również swoją mamę oraz iż zrezygnował z założenia podlicznika by nie płacić podwójnego abonamentu. Na rozprawie w dniu [...] r. wyjaśnił, że mieszka w R. na terenie gminy Dębno, uchwała bezpośrednio go dotyczy bowiem zawarł umowę z Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji w Dębnie na dostawę wody i odprowadzanie ścieków. Burmistrz Dębna w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie oraz zasadzenie od skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu pisma podkreślał, że użyty w § 5 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. spójnik "lub" nie oznacza rozłączności zdań podrzędnych lecz stanowi funktor alternatywy nierozłącznej, co w praktyce oznacza, że "zastosowanie może mieć jedno ze zdań składowych lub też drugie lub tez oba łącznie. Alternatywę rozłączną, tzn. taką, gdzie zastosowanie może mieć tylko i wyłącznie jedno ze zdań składowych oznacza się w legislacji łącznikiem "albo"." W ocenie Burmistrza, dopuszczalne jest stosowanie dwóch abonamentów równocześnie. Odnosząc się do kwestii popełnienia błędu formalnego, polegającego na utracie mocy obowiązującej § 3, organ stwierdził, ze zarzut ten jest bezprzedmiotowy i nie wpływa na ważność uchwały. Podkreślał również, że organ nadzoru nie dopatrzył się naruszenia prawa przedmiotowa uchwałą. Na rozprawie w dniu 22 września 2016 r. pełnomocnik Burmistrza Dębna wniósł o umorzenie postepowania albowiem zaskarżona uchwała przestała obowiązywać z mocy prawa, gdyż ustanawiała stawki na jeden rok do 31 sierpnia 2016 r. Nadto upłynął rok od podjęcia zaskarżonej uchwały i z tego powodu nie jest zasadne stwierdzanie jej nieważności. Prokurator Prokuratury Regionalnej w S., który zgłosił swój udział w postępowaniu wniósł o odrzucenie skargi ze względu na brak legitymacji skarżącego w zaskarżeniu uchwały bowiem nie można jej wywieść z faktu zamieszkiwania na terenie gminy i podlegania zaskarżone uchwale. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że skarżący A. L. spełnił określone w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 446) dalej powoływanej jako: "u.s.g." wymogi formalne uprawniające do wniesienia skargi na przedmiotową uchwałę. Stosownie do treści tych przepisów każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego, przy czym do sprawy tej nie stosuje się przepisów art. 52 § 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej: " p.p.s.a.". Skarżący pismem z dnia [...] r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, po czym w dniu [...] r. wniósł skargę do Sądu (art. 53 § 2 p.p.s.a.). W następnej kolejności rozstrzygnąć należało kwestię legitymacji procesowej skarżącego, tj. ustalić, czy zaskarżoną uchwałą został naruszony jego interes prawny. Merytoryczna ocena zasadności skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie jest bowiem możliwa, jeśli skarżący nie ma legitymacji procesowej do wniesienia skargi (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2012 r., sygn. I OSK 208/12). Skarga wnoszona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie jest bowiem rodzajem skargi powszechnej, służącej każdemu, kto zarzuca naruszenie porządku prawnego. Środek ten bowiem jest nakierowany na ochronę praw podmiotowych. Niewątpliwie zaskarżona uchwała dotyczy praw i obowiązków skarżącego, albowiem jest on nie tylko mieszkańcem gminy Dębno ale również podmiotem praw i obowiązków umowy zawartej z Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji w Dębnie na dostawę wody i odprowadzanie ścieków, do której mają zastosowanie przepisy zaskarżonej uchwały. Nie ma przy tym znaczenia, że skarżący kwestionując głównie prawną możliwość obciążania odbiorców wody dwoma abonamentami powstrzymał się od założenia dodatkowego wodomierza mierzącego pobór wody bezpowrotnie zużytej. Przedmiotem dokonywanej przez Sąd oceny legalności czyli zgodności z obowiązującym porządkiem prawnym jest uchwała nr X/60/2015 Rady Miejskiej w Dębnie z 2 lipca 2015 r. w sprawie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzenie ścieków na terenie Gminy Dębno podjęta na podstawie art. 20 i art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2015 r. poz. 139) zwana dalej: "ustawa". Z przepisów uchwały ( § 5 oraz § 2 ust. 2) wynika, że od dnia 1 września 2015 r. wszystkich odbiorców zakwalifikowano do jednej taryfowej grupy odbiorców, cena m3 dostarczonej wody w rozliczeniach dokonywanych na podstawie odczytu wskazań wodomierza lub na podstawie przepisów dotyczących przeciętnych norm zużycia wody wynosi 3,27 zł (§ 1 ust. 1 lit. a), natomiast stawka opłaty abonamentowej na odbiorcę w rozliczeniach w oparciu o wskazania wodomierza głównego lub urządzenia pomiarowego wynosi 4,88 zł na miesiąc zaś w rozliczeniach w oparciu o wskazania wodomierza mierzącego ilość wody bezpowrotnie zużytej 1,92 zł na miesiąc. Cenę m3 odprowadzanych ścieków ustalono na kwotę 7,74 zł. W ocenie skarżącego, przepis § 5 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz.U. Nr 127 poz. 886) uniemożliwia nałożenie na odbiorcę więcej niż jednej opłaty abonamentowej, albowiem z przepisu tego wynika, że taryfy, w zależności od ich rodzaju i struktury, dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców zawierają stawkę opłaty abonamentowej na odbiorcę w rozliczeniach w oparciu o wskazania wodomierza głównego lub wskazania wodomierza mierzącego ilość wody bezpowrotnie zużytej. Podkreślił również istotne znaczenie dla prawidłowego interpretowania tego przepisu spójnika "lub", który wyklucza stosowanie obydwu abonamentów. W myśl § 2 pkt 11 powołanego wyżej rozporządzenia stawka opłaty abonamentowej jest wielkością wyrażoną w jednostkach pieniężnych, w zł na odbiorcę usług za okres rozliczeniowy, którą odbiorca usług jest obowiązany zapłacić przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu za utrzymanie w gotowości do świadczenia usług urządzeń wodociągowych lub kanalizacyjnych oraz jednostkę usługi odczytu wodomierza lub urządzenia pomiarowego i rozliczenia należności za ilość dostarczonej wody lub ilość odprowadzonych ścieków; do stawki opłaty abonamentowej dolicza się podatek wymieniony w pkt 9. Z treści powyższej definicji wynika zatem, że opłata abonamentowa ustalana jest w stałej wysokości, na którą nie ma wpływu ilość pobranej wody, czy też ilość odprowadzanych ścieków. Co do zasady organ nie może ustalić różnych stawek opłaty abonamentowej dla odbiorców w ramach tej samej grupy taryfowej. Zauważyć jednak należy, że zgodnie z zaskarżoną uchwałą na terenie gminy Dębno wszystkich odbiorców usług zakwalifikowano do jednej grupy taryfowej. Nie przewiduje się odrębnej taryfy np. dla odbiorców wody bezpowrotnie zużytej. W tej sytuacji wprowadzenie zróżnicowanych abonamentów w obrębie jednej taryfy nastąpiło w celu uregulowania sytuacji osób, które mają zainstalowany dodatkowy wodomierz, mierzący ilość wody bezpowrotnie zużytej. Opłaty abonamentowej za ten wodomierz, podobnie jak opłaty za wodomierz główny, dotyczy definicja określona w § 2 pkt 11 rozporządzenia, określająca cel jej pobierania bez względu na ilość i rodzaj pobranej wody. Zgodnie z art. 5 pkt 1 ustawy, przedsiębiorstwo kanalizacyjne ma obowiązek zapewnić zdolność posiadanych urządzeń kanalizacyjnych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilości i pod odpowiednim ciśnieniem oraz dostaw wody i odprowadzania ścieków w sposób ciągły i niezawodny, a także zapewnić należytą jakość dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków. Z obowiązkiem tym łączą się koszty utrzymania urządzeń w gotowości. Skoro w obrębie tej samej grupy taryfowej odbiorca pobiera wodę dla dwóch różnych celów w oparciu o odczyt z dwóch odrębnych wodomierzy, ustalenie dwóch opłat abonamentowych nie jest niezgodne z prawem. Przepis § 5 pkt 2 lit a rozporządzenia w przypadku zainstalowania dwóch wodomierzy: głównego i dodatkowego, umożliwia ustalenie odbiorcom wody stawki abonamentowej w rozliczeniach w oparciu o wskazania wodomierza głównego i stawki abonamentowej w rozliczeniach w oparciu o wskazania wodomierza mierzącego ilość wody bezpowrotnie zużytej. Z kolei u odbiorców posiadających jeden wodomierz, stawki abonamentowej w rozliczeniach w oparciu o wskazania wodomierza głównego, bądź abonamentu właściwego dla wodomierza mierzącego ilość wody bezpowrotnie zużytej. Użyta w analizowanym przepisie alternatywa łączna w postaci spójnika "lub" odnosi się do sytuacji, w której możliwe w stosunku do jednego odbiorcy jest zastosowanie jednego lub drugiego z wymienionych abonamentów lub obydwu razem. Reasumując, Sąd podziela stanowisko organu w tej sprawie, a w konsekwencji stwierdza, że zaskarżona uchwała została podjęta zgodnie z prawem. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uznał, że niniejsza skarga jest niezasadna i na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.