II SA/Sz 678/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 24 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 24 maja 2025 r., nr SO-1.6121.01.2021.AKZ w przedmiocie uznania za obywatela polskiego postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Z. D. (dalej "skarżący") 1 sierpnia 2025 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Wojewody z 24 maja 2021 r., nr SO-1.1410.4.2022.LJ., (prawidłowy nr: SO-1.6121.01.2021.AKZ – dopisek WSA). Skarżący wyjaśnił, że jego skarga w sprawie uznania za obywatelkę polską O. D. (obecnie A. ) jest zasadna albowiem organ administracji rażąco naruszył przepisy prawa tj. art. 16 § 2 art. 145 § 1 pkt 2 i 5, art. 156 k.p.a. § 1 pkt 2 i 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1989 z późn. zm., dalej: "u.o.p."). Skarżący dodał, że resztę podstaw prawnych oraz wykazany i uzasadniony interes prawny znajdują się w aktach sprawy sygn. akt II SA/Sz 438/25. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie, albo ewentualnie oddalenie. W uzasadnieniu organ administracji wskazał m.in., że skarżący nie był stroną postępowania administracyjnego w sprawie o uznanie O. D. za obywatela polskiego i nie uzyskał takiego przymiotu aż do chwili obecnej, co oznacza, że skarżący nie ma legitymacji do składania wniosków i żądań dotyczących tego postępowania. Tym samym nie przysługuje mu prawo wniesienia do Sądu skargi na decyzję Wojewody o uznanie O. D. za obywatela polskiego. Argumenty skarżącego, że ma interes prawny w sprawie są bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi w każdym przypadku poprzedzone jest ustaleniem, czy sprawa będąca jej przedmiotem podlega kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a mianowicie, czy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, czy skargę wniósł uprawniony podmiot oraz czy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2025 r., poz. 935 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że podmiot wnoszący skargę musi wykazać istnienie po jego stronie interesu prawnego, czyli osobistego, konkretnego i aktualnego prawnie chronionego interesu, który może być realizowany na gruncie określonego przepisu prawa, najczęściej materialnego, bezpośrednio wiążącego zaskarżony akt z indywidualną i prawnie chronioną sytuacją strony (por. postanowienie NSA z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 355/14, dostępne w internetowej bazie – orzeczenia.nsa.gov.pl). Od wykazania związku między chronionym przez przepis prawa interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej, uzależnione jest uprawnienie do złożenia skargi do sądu. Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu administracyjnego wyraża się w tym, że podmiot ten działa we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie na jego rzecz uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego nań obowiązku, wynikającego z obowiązujących przepisów prawa. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego podstawę skierowania żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. W niniejszej sprawie oznacza to, że interes prawny do wniesienia ewentualnej skargi do Sądu ma adresat skarżonej decyzji - O. D. (obecnie A. ), która była stroną postępowania prowadzonego przez Wojewodę w przedmiocie uznania za obywatela polskiego. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 3 u.o.p. w sprawach innych niż o nadanie obywatelstwa polskiego i wyrażenie zgody na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego oraz uregulowanych w ustawie należących do właściwości konsulów, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej, stosuje się przepisy k.p.a. o ile ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie natomiast z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Skarżący w tej konkretnej sprawie sądowej ma więc wyłącznie interes faktyczny, nie był bowiem stroną prowadzonego w sprawie O. D. (obecnie A. ) postępowania administracyjnego, jak również nie przedłożył dokumentów potwierdzających jego interes prawny w tym postępowaniu. Sąd nie miał też obowiązku poszukiwać za skarżącego takich informacji we własnym zakresie. W konsekwencji skarga Z. D., który nie posiada interesu prawnego w niniejszej sprawie, musi zostać - jako niedopuszczalna - odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. Stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy, dlatego Sąd postanowił zwrócić skarżącemu uiszczony wpis sądowy w kwocie 200 zł.