II SA/Sz 695/18
PostanowienieWSA w Szczecinie2018-09-04
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała organu z 1951 r. dotycząca powołania komisji ziemskiej podlega kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym?Ratio decidendi
Skarga na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego, wniesiona na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, może być rozpoznana przez sąd administracyjny tylko wtedy, gdy uchwała została podjęta przez organ gminy działającej od dnia 27 maja 1990 r. Uchwała z 1951 r. została podjęta przez organ niebędący organem gminy w rozumieniu ustawy o samorządzie gminnym z 1990 r., a zatem nie podlega kognicji sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na uchwałę Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Szczecinie z dnia 9 października 1951 r. w przedmiocie powołania Komisji Ziemskiej. Jako podstawę prawną wskazali art. 3 § 2 pkt 5 PPSA. Prezydent Miasta wniósł o odrzucenie skargi jako niepodlegającej kognicji sądu administracyjnego. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącym uiszczony wpis sądowy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 4 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. K., J. K., C. P., R. S., E. K. na uchwałę Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Szczecinie z dnia 9 października 1951 r., Nr LXXVI/335 w przedmiocie powołania Komisji Ziemskiej przy Miejskiej Radzie Narodowej w Szczecinie postanawia I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącym uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie [...] złotych
Pismem z dnia 30 kwietnia 2018 r. G. K., J. K., C. P., R. S., E. K., reprezentowani przez adwokata Z. W., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na uchwałę Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w S. z dnia 9 października 1951 r. Nr LXXVI/335, w przedmiocie powołania Komisji Ziemskiej przy Miejskiej Radzie Narodowej w S.. Jako podstawę prawną wniesienia skargi wskazano art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sady administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.
Prezydent Miasta S. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, jako niepodlegającej kognicji sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Przystępując do rozpoznania skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Stosownie bowiem do treści art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
§ 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3).
Takim przepisem szczególnym jest art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U z 2018 r., poz. 994 ze zm.) Na podstawie tego przepisu każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Jak wynika z powołanego przepisu, bezwzględnym wymogiem ustawowym objęcia uchwał zakresem kognicji sądu administracyjnego jest, aby zaskarżona uchwała była podjęta przez organ jednostki samorządu terytorialnego (organ gminy). Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, przewidziane w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym uprawnienie do zaskarżania do sądu administracyjnego uchwał podjętych przez organy gmin, ma zastosowanie tylko do uchwał organów gmin będących jednostkami samorządu terytorialnego, działających od dnia 27 maja 1990 r., czyli od dnia wejścia w życie ustawy o samorządzie gminnym (por. postanowienia NSA z dnia 30 października 1995 r., sygn. akt SA/Wr 2572/95, z dnia 23 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 859/08, z dnia 19 sierpnia 2015 r., sygn. akt II OSK 1879/15 oraz postanowienia: WSA w Szczecinie z dnia 23 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 40/15, WSA w Białymstoku z dnia 6 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 261/07 i WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 24 września 2015 r., sygn. akt II SA/Go 454/15). Zasada ta znajduje również zastosowanie do skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego, wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi, wniesionej na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym z 1990 r. jest uchwała Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w S. z dnia 9 października 1951 r. w przedmiocie powołania Komisji Ziemskiej przy Miejskiej Radzie Narodowej w S.. Z załączonych do skargi dokumentów wynika, że powołana w ten sposób Komisja Ziemska uchwałą nr 11 z dnia 28 listopada 1951 r. przydzieliła Ośrodkowi Szkolnemu przy Państwowym Liceum Ogrodniczym S.-Z. 4 ha ziemi, będącej w dotychczasowym użytkowaniu S. K..
Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie dekretu z 13 września 1946 r. o organizacji komisji ziemskich (Dz. U. Nr 61, poz. 340), który utracił moc z chwilą wejścia w życie ustawy z 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250). Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, uprawnienia komisji ziemskich przeszły na właściwe do spraw rolnych organy prezydiów powiatowych rad narodowych. Z kolei stosownie do ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) rady narodowe, jako terenowe organy jednolitej władzy państwowej, uprawnione były do powoływania komisji stałych, jak i doraźnych. Zastępująca ten akt ustawa z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (Dz. U. Nr 5, poz. 16) została uchylona art. 181 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 26, poz. 183). Z kolei ta ustawa utraciła moc z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Nastąpiło to z mocy art. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.).
W świetle powyższego stwierdzić należy, że skarga została wniesiona na uchwałę organu nie będącego organem gminy w rozumieniu ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Zaskarżona uchwała nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych, określonym w art. 3 p.p.s.a. Nie podlega też zaskarżeniu na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę jako niedopuszczalną. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu wpisu wydano na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło