II SA/Sz 701/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 maja 2025 r. sprawy ze skargi A. L. na postanowienie Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Sławnie wystawił w dniu 29 stycznia 2024 r. tytuł wykonawczy nr 1/2024 przeciwko A. L. (dalej "skarżąca") z uwagi na niepoddanie małoletniego syna S. D. obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (1, 2 i 3 dawka szczepienia podstawowego), błonicy, tężcowi i krztuścowi (1, 2, 3 i 4 dawka szczepienia podstawowego), inwazyjnemu zakażeniu wywołanemu przez Haemophilus influenzae typu B (1, 2, 3 i 4 dawka szczepienia podstawowego), ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu - poliomyelitis (1, 2 i 3 dawka szczepienia podstawowego), inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae (1, 2 i 3 dawka szczepienia podstawowego), odrze, śwince i różyce (szczepienia podstawowe). Tytuł wykonawczy wraz z postanowieniem Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 21 lutego 2024 r. nr WZPS-1.3151.130.2024.MK o nałożeniu na skarżącą grzywny w celu przymuszenia w wysokości [...] zł wobec uchylania się od obowiązku wykonania czynności określonej w tytule wykonawczym. Tytuł wykonawczy poprzedzony był upomnieniem. Na postanowienie Wojewody Zachodniopomorskiego skarżąca złożyła zażalenie do Ministra Zdrowia (sprawa odrębna). Na tytuł wykonawczy skarżąca złożyła zarzut na podstawie: - art. 33 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2502; dalej "u.p.e.a.") w postaci braku wymagalności obowiązku szczepień; - art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. w postaci niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym; - art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a. w postaci prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; - art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. w postaci niedopuszczalności egzekucji lub zastosowanego środka egzekucyjnego; - art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. w postaci zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; - art. 33 §1 pkt 4 u.p.e.a. w postaci błędu co do osoby zobowiązanej. Zarzuciła organowi również prowadzenie egzekucji w oparciu o błędne dowody. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Sławnie jako wierzyciel wydał w dniu 19 kwietnia 2024 r. na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. postanowienie nrPS-N-EP.9022.1.27.2024, w którym oddalił wniesiony przez skarżącą zarzut. Wierzyciel wskazał, że podstawą zarzutu mogą być wyłącznie przyczyny wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a., zatem w oparciu o treść zastrzeżeń podniesionych przez skarżącą organ uznał, że dotyczą one braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a.) i błędu co do zobowiązanego (art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a.). Wierzyciel podał, że skarżąca uważa, iż ogłoszony w formie komunikatu Program Szczepień Ochronnych na dany rok nie może stanowić określenia obowiązku dla wykonania szczepień. Wierzyciel wskazał, że w tytule wykonawczym nie powoływał się na komunikat Programu Szczepień Ochronnych, lecz na rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077; dalej "rozporządzenie MZ z 2023 r."). Wyjaśnił, że obowiązek szczepień ochronnych określony jest wprost w ustawie z dnia 5 grudnia 2018 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r., poz. 1657 ze zm., dalej "u.z.z.z."). Obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym był wymagalny na dzień wystawienia tytułu wykonawczego. Wierzyciel wyjaśnił, że wymagalność obowiązku następowała z chwilą wejścia osoby, objętej obowiązkiem szczepienia w konkretne granice wiekowe. Wierzyciel wskazał, że syn skarżącej nie został zaszczepiony. Wierzyciel podał, że zarzut niewymagalności obowiązku może być podniesiony w sytuacji gdy stan zdrowia dziecka uniemożliwia mu podanie szczepionki. Podniósł, że choć skarżąca przedstawiła zaświadczenie z 21 marca 2024 r. o przeciwskazaniu podania szczepionki przeciw gruźlicy dziecku, to dotyczyło ono w istocie odroczenia szczepienia do dnia 5 kwietnia 2024 r. W dokumentacji medycznej brak jest informacji o stwierdzeniu przeciwwskazań dających podstawy do długotrwałego odroczenia wykonania jakichkolwiek szczepień. Ponadto wierzyciel w dniu 10 kwietnia 2024 r. uzyskał informację od lekarza POZ (tego samego, który wystawił zaświadczenie z 21 marca 2024 r.), że u syna skarżącej nie istnieją przesłanki zdrowotne do odraczania szczepień i może być on szczepiony w pełnym zakresie. Zdaniem wierzyciela, skarżąca nie podejmowała działań w kierunku zaszczepienia syna, co świadczyło, iż uchylała się od tego obowiązku. Odnośnie błędu co do osoby zobowiązanej, wierzyciel wskazał, że zarzut ten jest niezasadny. Zgodnie z art. 5 ust. 2 u.z.z.z., w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1 ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią. Zatem wbrew twierdzeniom skarżącej, osobą zobowiązaną nie mógł być jej małoletni syn. Ponadto wierzyciel wskazał, że podstawą zarzutu mogły być jedynie okoliczności wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a., zatem podnoszone przez skarżącą inne kwestie, tj. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, prowadzenie egzekucji w oparciu o błędne dowody, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, zastosowanie zbyt uciążliwego środka nie mieściły się w ww. przepisie. Kwestie te mogą być podstawą skargi na czynności egzekucyjne lub zażalenia na postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Skarżąca złożyła zażalenie na ww. postanowienie, wskazując że jej syn jest alergikiem, przyjmującym stosowne leki, zaś szczepienia mogą wywołać u niego niepożądane efekty. Według jej wiedzy, stosowne szczepionki nie chronią dzieci w pełni przed zachorowaniem, co wyklucza uznanie ich użycia za szczepienia ochronne. m.in. na niezgodne. Termin szczepienia wyznaczony w upomnieniu był bezprawny, gdyż skarżąca nie uchyla się od obowiązku szczepienia dziecka, lecz chce je wykonać w terminach przewidzianych prawem. Podniosła, że Inspektor Sanitarny nie może być wierzycielem obowiązku wynikającego z wyznaczonego przez siebie terminu szczepienia. z prawem ograniczenie prywatności. Zachodniopomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Szczecinie, działając m.in. na podstawie wart. 138 § 1 pkt 1, art. 123, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej "k.p.a.") wydał w dniu 20 czerwca 2024 r. postanowienie nr NEP.906.39.2024, w którym utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela z dnia 19 kwietnia 2024 r. Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i wskazał, że obowiązek szczepień ochronnych określony jest wprost w przepisach prawa i obowiązek ten był wymagalny w dniu wystawienia tytułu wykonawczego. Obowiązek szczepienia wynika wprost z przepisów prawa, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1b i art. 17 ust. 1 u.z.z.z. Przedział wiekowy poddania się obowiązkowym szczepieniom na dzień wystawienia tytułu wykonawczego określało rozporządzenie MZ z 2023 r., w tym załącznik nr 1 do rozporządzenia. Organ odwoławczy wyjaśnił, że na podstawie art. 17 ust. 2 u.z.z.z. wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego poprzedzone jest lekarskim badaniem kwalifikacyjnym. Jedynie w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego mogłoby zostać stwierdzone wystąpienie przeszkód wynikających ze stanu zdrowia, uniemożliwiających wykonanie szczepienia, na co brak jest dowodów w aktach sprawy w odniesieniu do dziecka skarżącej. Zwlekanie z uodpornieniem dziecka do górnych granic przedziału wiekowego, zwłaszcza jeśli chodzi o choroby wieku dziecięcego, naraża dziecko na zachorowanie, które może wiązać się z bardzo ciężkim przebiegiem i wystąpieniem powikłań. Organ odwoławczy wskazał, że błędny jest pogląd, iż wymagalność obowiązku następuje dopiero po przekroczeniu górnych granic wiekowych, wynikających z rozporządzenia MZ z 2023 r. Organ odwoławczy stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż skarżąca uchyla się od wykonania obowiązku, o czym świadczyły zapisy w dokumentacji medycznej. Na skutek zgłaszanych zastrzeżeń przez skarżącą co obowiązku szczepień z uwagi na stan zdrowia dziecka, wystawiono w dniu 22 kwietnia 2021 r. skierowanie do Gabinetu Konsultacyjnego ds. szczepień w Poradni Chorób Zakaźnych w S., lecz nie odnotowano tam wizyty skarżącej z synem, ani rejestracji w tej placówce. W dokumentacji medycznej syna skarżącej brak jest ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień, czy też istnienia długotrwałych przeciwwskazań przeciwko szczepieniom. Z zaświadczenia z 8 kwietnia 2024 r. wynikało zaś, że brak jest przesłanek zdrowotnych u syna skarżącej co do wykonania szczepień. W ocenie organu odwoławczego, wierzyciel prawidłowo odniósł się do podniesionych zarzutów, mieszczących się w zakresie art. 33 § 2 u.p.e.a. Organ odwoławczy wyjaśnił, że tytuł wykonawczy został poprzedzony upomnieniem, które doręczono skarżącej. Z uwagi, że obowiązek poddania się szczepieniom wynika wprost z przepisów prawa, Inspektor Sanitarny nie wydaje decyzji dotyczącej szczepień ochronnych. Obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny, zaś Inspektor Sanitarny jako wierzyciel jest uprawniony do żądania wykonania tego obowiązku na drodze egzekucji administracyjnej. Zdaniem organu odwoławczego, błędem jest twierdzenie, że szczepienia ochronne są eksperymentem medycznym. Szczepienia ochronne wykonywane są preparatami ,które zostały legalnie dopuszczone do obrotu medycznego w Polsce i dokładnie przebadane pod względem skuteczności i bezpieczeństwa. Odnoszą się do ryzyka wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepionkowego u dziecka, organ stwierdził, że nie można hipotetycznie zakładać, iż wystąpi on u jej syna. Niewykluczenie wszystkich przeciwwskazań do stosowania szczepionki nie jest uzasadnieniem na niewywiązywanie się z obowiązku przez rodzica. Obowiązek szczepień ochronnych wynika wprost z przepisów, a jego wykonanie nie jest zależne od pism, które miałyby rzekomo zapewnić o pełnej ochronie przed danymi chorobami. Skarżąca złożyła skargę na ww. postanowienie i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zarzuciła organowi naruszenie: 1. art. 15 u.p.e.a., przez prowadzenie postepowania egzekucyjnego w administracji mimo braku uprzedniego doręczenia upomnienia; 2. art. 124 § 2 k.p.a., przez brak wskazania w uzasadnieniu skarżonego postanowienia podstawy faktycznej określenia wymagalności obowiązku; 3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, tj. uznanie przez organ, że skarżąca nie wykonała obowiązku podczas gdy obowiązek nie może być uznany za wymagalny z uwagi na brak określenia wymagalności obowiązku przez lekarza. Ponadto brak jest oświadczenia skarżącej dotyczącego odmowy szczepień; 4. art. 7, art. 7a, art. 77 i art. 81a k.p.a. w zw. z art. 18 u.z.z.z. przez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącej, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego; 5. art. 80 k.p.a., przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że skarżąca uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień, a strona podejmuje kroki w celu wykonania obowiązku. Zarzuty skargi zostały uszczegółowione w uzasadnieniu skargi. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu uproszczonym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej "p.p.s.a."). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje: Spór dotyczy oddalenia zarzutu skarżącej przez wierzyciela. Bezsporne było, że syn skarżącej nie został poddany szczepieniom w terminie wynikającym z kalendarza szczepień. Na podstawie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzut określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie (art. 33 § 4 u.p.e.a.). W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a., b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1 u.p.e.a., c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Zgodnie z art. 34 § 1 i § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, wierzyciel zaś wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia. Zarzuty są sformalizowanym środkiem prawnym i mogą dotyczyć wyłącznie kwestii objętych art. 33 § 2 u.p.e.a. Podnoszone przez skarżącą inne okoliczności, wykraczające poza art. 33 § 2 u.p.e.a. nie mogły być rozpoznane przez organ w tym postępowaniu. Kwestie te mogą być podstawą skargi na czynności egzekucyjne lub zażalenia na postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Skarżąca złożyła na przedmiotowy tytuł wykonawczy zarzuty, opisując je przy użyciu przepisów u.p.e.a. poprzednio obowiązujących, słusznie zatem organ przyporządkował je według treści art. 33 § 2 u.p.e.a. jako zarzuty z pkt 6 - w postaci braku wymagalności obowiązku szczepień oraz pkt 3 - błędu co do zobowiązanego. Podkreślić należy, że profilaktyka przed chorobami epidemicznymi jest zgodnie z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP obowiązkiem władz publicznych. W celu realizacji zadań profilaktycznych w art. 5 u.z.z.z. wprowadzono powszechne obowiązki w zakresie zapobiegania i zwalczania zakażeń lub chorób zakaźnych. Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 lit.b u.z.z.z., osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 tej ustawy jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy czym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2022 r. poz. 1876 ze zm.; dalej "u.p.p.r.p."). Oznacza to, że w niniejszej sprawie nie wystąpił błąd co do osoby zobowiązanego, którym jest skarżąca jako matka dziecka. Sądowi wiadomo z urzędu, że sprawa dotycząca ojca dziecka objęta była sygn. II SA/Sz 699/24 (IIGZ 130/25). Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy u.z.z.z., zamieszczone w rozdziale IV - poświęconym szczepieniom ochronnym. Z art. 17 ust. 2 u.z.z.z. wynika, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5). Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Realizacja tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie go przez zobowiązanego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu (zob. wyroki NSA z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3322/17, II OSK 43/18). Zgodnie z art. 17 ust. 7 u.z.z.z., urodzenie żywego dziecka nakłada na osobę wystawiającą zaświadczenie o żywym urodzeniu, obowiązek założenia karty uodpornienia oraz książeczki szczepień dziecka. Natomiast stosownie do art. 17 ust. 9 u.z.z.z., do obowiązków lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną należy powiadomienie osoby obowiązanej do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym lub osoby sprawującej pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną albo opiekuna faktycznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.p.r.p., o obowiązku poddania się tym szczepieniom, a także poinformowanie o szczepieniach zalecanych. Z zebranego materiału dowodowego nie wynikało, żeby istniały przeciwwskazania do poddania syna skarżącej szczepieniom ochronnym. Z treści znajdującego się w dokumentacji medycznej zaświadczenia wynikało jedynie, że dziecko nie może zostać poddane szczenieniu na gruźlicę w przez określony czas (przeszkoda przemijająca), nie można zatem ww. dokumentu interpretować jako potwierdzenia okoliczności uniemożlwiającej poddania dziecka w ogóle szczepieniom ochronnym. Skarżąca wzywana była do stawienia się z dzieckiem na szczepienie i badania profilaktyczne. Ponadto do strony były kierowane upomnienie i dalsza korespondencja w sprawie poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom. Podkreślić należy, że stawienie się na badania kwalifikacyjne jest elementem poddania się obowiązkowi szczepienia ochronnego. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem jest przymusowe dochodzenie wykonania szczepienia. Z uwagi na zgłaszane zastrzeżenia przez skarżącą co obowiązku szczepień z uwagi na stan zdrowia dziecka, wystawiono w dniu 22 kwietnia 2021 r. skierowanie do Gabinetu Konsultacyjnego ds. szczepień w Poradni Chorób Zakaźnych w S., lecz nie odnotowano tam wizyty skarżącej z synem, ani rejestracji w tej placówce. W dokumentacji medycznej syna skarżącej brak jest ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień, czy też istnienia długotrwałych przeciwwskazań przeciwko szczepieniom. Z zaświadczenia z 8 kwietnia 2024 r. wynikało zaś, że brak jest przesłanek zdrowotnych u syna skarżącej co do wykonania szczepień. W świetle przedstawionego stanu faktycznego, uzasadnione było twierdzenie organów, że skarżąca uchyla się od obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym. Tytuł wykonawczy został poprzedzony upomnieniem, które doręczono skarżącej. Obowiązek poddania się szczepieniom wynika wprost z przepisów prawa, które zostały wymienione w tytule jako podstawa prawna obowiązku. Inspektor Sanitarny nie wydaje decyzji dotyczącej szczepień ochronnych. Obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny, zaś Inspektor Sanitarny jako wierzyciel jest uprawniony do żądania wykonania tego obowiązku na drodze egzekucji administracyjnej. W odniesieniu do zarzutu braku wymagalności obowiązku szczepień wskazać należy, że obowiązek ten wynika z ustawowych regulacji, a więc z powszechnie obowiązujących przepisów, natomiast jedynie jego realizacja odbywa się według Programu Szczepień Ochronnych, który rokrocznie jest modyfikowany stosownie do aktualnej sytuacji epidemiologicznej i ogłaszany przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, o którym mowa w art. 17 ust. 11 u.z.z.z. W komunikacie tym wskazuje się jakim szczepieniom i w jakim czasie powinny poddać się określone osoby. Podstawą jednak obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym jest regulacja ustawowa - art. 5 ust. 1 pkt 1 lit.b i art. 17 ust. 1 u.z.z.z. Natomiast określenie szczegółowego kalendarza szczepień, obwarowanego względami medycznymi, warunkami epidemiologicznymi, pozostawione zostało regulacji w formie komunikatu ogłoszonego przez wyspecjalizowany organ administracji publicznej. W komunikacie wskazuje się jakim szczepieniom i w jakim czasie powinny poddać się określone osoby (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2547/18). Obecnie obowiązujące rozporządzenie MZ z 2023 r. zawiera schemat szczepień (załącznik nr 1). Reasumując, w świetle powyższych rozważań, Sąd nie ma wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie choroby objęte tytułem wykonawczym są objęte obowiązkowym szczepieniem ochronnym, a syn skarżącej – jako osoba małoletnia – podlega obowiązkowi tych szczepień. W rezultacie jako niezasadne należało zarzuty skargi zmierzające do zakwestionowania wymagalności obowiązku szczepień. Mając na uwadze treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdza, że niezasadne były zarzuty skargi związane z naruszeniem przepisów k.p.a. Organ w sposób wyczerpujący i zarazem poprawny wyjaśnił stan faktyczny oraz ocenił zebrane dowody. Wyniki ustaleń przedstawił w uzasadnieniu wydanego postanowienia. W zaskarżonym postanowieniu prawidłowo też wskazano i zinterpretowano przepisy prawa, z których wynika wymagalność obowiązku podania dziecku szczepionek. Zgodnie z art. 68 ust. 1 Konstytucji RP każdy ma prawo do ochrony zdrowia, a władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom (art. 68 ust. 3 Konstytucji RP). Nie wymaga pogłębionych wyjaśnień, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W rozpoznawanej sprawie nie bez znaczenia pozostaje także to, że - jak stanowi art. 95 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego - władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny. W realiach demokratycznego państwa prawnego tak dobro dziecka, jak i interes społeczny jednoznacznie wymagają, aby rodzice dziecka korzystali z osiągnięć współczesnej medycyny w sposób wolny od ideologicznych uprzedzeń i dobrowolnie poddawali dziecko szczepieniom ochronnym, m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit.b u.z.z.z., i równocześnie, by chronić prawa dziecka, których ochronę zapewnia Rzeczpospolita Polska, o czym stanowi art. 72 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z 12 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3542/15). Nadto, jak już wyżej wskazano, ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, tj. badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w danym indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Nie można przyjąć, aby tego rodzaju rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw i wolności (por. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 389/16). Wskazać również należy, że w wyroku Wielkiej Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 8 kwietnia 2021 r. (sprawa nr 47621/13 - Vavřička i inni), zapadłym na tle stosowania czeskich przepisów dotyczących szczepień ochronnych Trybunał wskazał, że obowiązek szczepienia stanowi ingerencję w integralność fizyczną osoby i jako przymusowa interwencja medyczna wchodzi w zakres gwarancji prawa do poszanowania życia prywatnego i art. 8 Konwencji. Zdaniem Trybunału, ustawowy nakaz szczepień i wynikające stąd sankcje administracyjne realizują ważne cele społeczne, to jest ochronę zdrowia publicznego i ochronę praw innych osób: szczepienia chronią zarówno osoby zaszczepione, jak i osoby, które z powodów medycznych nie mogą się zaszczepić, a tym samym polegają na tzw. "stadnej" odporności całego społeczeństwa. Wskazano, iż ustawowy obowiązek szczepień stanowczo poparły w pozwanym państwie wszelkie autorytety medyczne, a obowiązkowe szczepienia mogą zostać uznane za prawidłową reakcję organów państwowych wobec pilnej potrzeby ochrony zdrowia publicznego i indywidualnych osób przed ciężkimi chorobami. Trybunał podkreślił również, że w przypadku dziecka nadrzędną przesłanką jest jego dobro, a zaszczepienie i ochrona przed groźnymi chorobami bezsprzecznie leżą w interesie dziecka. Celem polityki szczepień jest ochrona każdego dziecka - czy to zaszczepionego indywidualnie, czy w drodze odporności "stadnej" - przed poważnymi chorobami. Tym samym ingerencja w prawo do poszanowania prywatności skarżących nie mogła zostać uznana za naruszenie ze względu na ważne interesy społeczne, które realizowała. Nie doszło zatem do naruszenia art. 8 Konwencji (por. K. Warecka, Obowiązek szczepienia a Konwencja Praw Człowieka. Omówienie wyroku Wielkiej Izby ETPC z dnia 8 kwietnia 2021 r., nr 47621/13, System Informacji Prawnej LEX/el 2021). Stwierdzić należy bowiem, że obowiązek szczepień ochronnych w Polsce jest uregulowany prawnie i ma ścisły związek z zapobieganiem szerzenia się chorób zakaźnych. Przy czym, jak zasadnie wskazał NSA w wyroku z dnia 6 kwietnia 2011 r., (sygn. akt II OSK 32/11), wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami kodeksu wykroczeń. Oznacza to, że wynikający z przepisów obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie, aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie poddanie dziecka szczepieniu ochronnemu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. Przywołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.