II SA/Sz 705/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka - Kuligowska po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie z jego skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją nakazującą rozbiórkę postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. K. W. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na opisane w sentencji postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie PINB w K. z dnia [...] r. odmawiające wznowienia postępowania zakończonego ostateczną PINB w K. Nr [...] z dnia [...] r., nr [...] nakazującą rozbiórkę budynku wczasowego nr 1 usytuowanego w m. C., gm. M. ul. [..], działka nr [...] inwestor – D. O., K. W. – z uwagi na uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W skardze K. W. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, podnosząc, że jego wykonanie doprowadzi do wyrządzenia znacznej szkody a skutki jego wykonania będą nieodwracalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej: "P.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym m. in. w postanowieniu NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. (sygn. akt GZ 138/2004), podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji, postanowienia – zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. – jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taki uszczerbek (majątkowy lub niemajątkowy), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego surogat w postaci sumy pieniężnej nie przedstawiałby znaczenia dla skarżącego, albo gdyby zachodziło zagrożenie życia lub zdrowia. Podkreślić, że nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 lutego 2009 r. (sygn. akt II FSK 136/09) przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Cechy tej nie mają z kolei akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że zaskarżone orzeczenie nie ma cech wykonalności, gdyż nie nakazuje stronie dokonania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, a stanowi jedynie odmowne orzeczenie w przedmiocie wniosku strony o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, a zatem rozstrzygniecie proceduralne. Postanowienie odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją nawet zawierającą nakazy określonego zachowania lub zakazy określonego zachowania, nie ma skutku walidacyjnego wobec wcześniejszej, ostatecznej decyzji. Nie powoduje ona powstania żadnych skutków w sferze interesu prawnego strony, nie nakłada na stronę skarżącą nowych praw lub obowiązków, które podlegałyby wykonaniu. W rezultacie takiego rozstrzygnięcia w obrocie pozostaje nadal decyzja podlegająca wykonaniu. Skoro zatem zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., to nie może do niego mieć zastosowania instytucja wstrzymania wykonania aktu uregulowana w omówionym przepisie. Uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, sprowadzałoby się bowiem do zawieszenia mocy skarżonego aktu nie wywołującego skutków materialnoprawnych. Jak już bowiem wspomniano, instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy bowiem jedynie aktów lub czynności, które nadają się do wykonania, bądź dobrowolnie, bądź przymusowo i tego wykonania wymagają (por. postanowienia NSA: z dnia 15 lutego 2010r., sygn. akt II OSK 2059/09; z dnia 3 września 2009r., sygn. akt II OZ 740/09; z dnia 16 listopada 2005r., sygn. akt II OZ 962/05; wszystkie dostępnie w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Mając na względzie zaistniałe w sprawie okoliczności stanu faktycznego i kierując się dyspozycją art. 61 § 3 i § 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia