II SA/Sz 716/10

WyrokWSA w Szczecinie2010-11-17

Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk - Meder, Barbara Gebel, Iwona Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli zebrany materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że osoba ta opuściła lokal w sposób dobrowolny i trwały, koncentrując swoje centrum życiowe w innym miejscu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli zebrany materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że osoba ta opuściła lokal w sposób dobrowolny i trwały. Zameldowanie ma na celu odzwierciedlenie stanu faktycznego, a nie przyznawanie praw do lokalu. W przypadku sprzecznych dowodów, należy kierować się ustaleniami organów, policji, straży międzygminnej oraz zeznaniami składanymi przed sądem cywilnym, a także faktem posiadania rzeczy osobistych w lokalu i brakiem ustalenia koncentracji interesów życiowych w innym miejscu.
Stan faktyczny
Wniosek o wymeldowanie M.R. z pobytu stałego złożyła jego siostra, R.S., twierdząc, że brat od dłuższego czasu nie zamieszkuje w lokalu. Organ I instancji, po przeprowadzeniu kontroli policyjnej i wizji lokalowej, wydał decyzję o wymeldowaniu. Wojewoda uchylił tę decyzję i odmówił wymeldowania, uznając, że nie ma jednoznacznych dowodów na opuszczenie lokalu. Skarżąca R.S. wniosła skargę do WSA, zarzucając organowi II instancji błędne ustalenie stanu faktycznego i ignorowanie dowodów świadczących o niezamieszkiwaniu M.R. w lokalu.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk - Meder, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 listopada 2010 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę Decyzją z dnia [...], znak: [...], na podstawie art. 15 ust.2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), Burmistrz [...] orzekł o wymeldowaniu W. R. z pobytu stałego, z lokalu mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...]. Z ustaleń przeprowadzonych przez organ I instancji wynika, że postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania z pobytu stałego M.R. zostało wszczęte na wniosek R. S. - siostry, właścicielki spornego lokalu, w dniu [...]. W uzasadnieniu swojego wniosku R. S. oświadczyła, że M.R. od [...] nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, wyprowadził się dobrowolnie, nie dopełniając obowiązku wymeldowania się. Prawdopodobnie przebywa u córki [...]. Burmistrz [...] wskazał, że R. S. wezwana w dniu [...] (protokół w aktach sprawy) zeznała, iż obecnie brat wyprowadził się od córki do mieszkania przy ul. [...], lecz nie zna dokładnego adresu. Zeznała także, że w miejscu pobytu stałego M. R. ma swój pokoik, w którym trzyma swoje rzeczy. Z uzasadnienia decyzji wynika dalej, że organ I instancji wysłał korespondencję do M. R., którą odebrali sąsiedzi - Państwo [...], informując jednocześnie, iż adresat przebywa u nich i korespondencja na pewno zostanie mu przekazana. Natomiast z miejsca pobytu stałego korespondencja powróciła z adnotacją " o niezamieszkiwaniu adresata". Z uwagi na wątpliwości co do miejsca pobytu stałego M. R. Burmistrz [...] wystąpił z wnioskiem do Komendy Powiatowej Policji w [...] o przeprowadzenie kontroli meldunkowej w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...]. Z pisma Komendy Powiatowej Policji w [...] z dnia [...] wynika, że M.R. od dłuższego czasu nie mieszka w miejscu pobytu stałego. Organ I instancji podniósł dalej, że w dniu [...] stawił się zainteresowany, celem złożenia wyjaśnień. Oświadczył, iż w Sądzie Rejonowym w [...] toczy się postępowanie o przywrócenie posiadania mieszkania matce, on sam mieszka gdzie się da, został wyrzucony przez siostrę z górnej części domu. Do zeznania dołączył kserokopię pozwu o zwrot darowizny. Następnie Burmistrz [...] wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania do czasu rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy pozwu o zwrot darowizny. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła R. S.. Wojewoda [...] uchylił w całości postanowienie organu I instancji. W związku z powyższym organ I instancji podjął czynności zmierzające do uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie. Mianowicie, w dniu [...] pracownik komórki ewidencji ludności wraz ze Strażnikiem Straży Międzygminnej w [...] przeprowadzili wizję lokalową w mieszkaniu przy ul. [...]. Na miejscu obecni byli: [...]. Zdaniem organu I instancji przedmioty codziennego użytku należące do M.R. przemawiały za stwierdzeniem, że faktycznie w tym mieszkaniu zamieszkuje. Z uzasadnienia decyzji wynika ponadto, że w dniu [...] R.S. złożyła wniosek o przesłuchanie sąsiadów na potwierdzenie faktu niezamieszkiwania M.R. w lokalu mieszkalnym przy ul. [...]. Organ I instancji wezwał do złożenia zeznań najbliższych sąsiadów, tj. [...]. Obie zgodnie zeznały, że M.R. nie mieszka w miejscu pobytu stałego, jego pobyt ma jedynie charakter odwiedzin. Jedna z zeznających stwierdziła również, że prawdopodobnie mieszka on aktualnie w [...]. Mając na uwadze nowe informacje, organ ponownie zwrócił się do Komendy Powiatowej Policji w [...] o przeprowadzenie kontroli meldunkowej w mieszkaniu nr [...]. Z pisma Komendy Powiatowej Policji w [...] z dnia [...] wynika, że M.R. w miejscu pobytu stałego nie przebywa od ok. [...] miesięcy, nie zamieszkuje również pod adresem miejsca domniemanego pobytu w [...]. Funkcjonariusze nie ustalili aktualnego adresu zamieszkania M.R. Zdaniem Burmistrza [...] nie ma wątpliwości, że M. R. nie zamieszkuje trwale w lokalu mieszkalnym przy ul. [...]. Aktualne zameldowanie strony pod tym adresem jest fikcją, która nie powinna mieć miejsca zgodnie z ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Od powyższej decyzji odwołanie złożył M. R.. Wskazał, że wcześniej zajmował w domu pokój z kuchnią na piętrze budynku, a obecnie mieszka w pokojach na parterze budynku. M. R. nie zgodził się z ustaleniami organu gminy, że nie mieszka w tym budynku, gdyż to właśnie przy ul. [...] koncentruje swoje centrum życiowe i jest to jedyne miejsce, w którym przebywa. Podkreślił, że organ I instancji potwierdził fakt, iż w czasie wizji lokalnej przeprowadzonej przez ten organ przebywał przy ulicy [...] oraz że w tym mieszkaniu są wszystkie jego rzeczy osobiste. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) – uchylił w całości decyzję organu I instancji i orzekł o odmowie wymeldowania M. R. z pobytu stałego, z lokalu położonego przy ul. [...]. Wojewoda [...] podniósł, że sposób rozpatrzenia sprawy o wymeldowanie M. R. nie zależy od tego, czy do momentu złożenia przez R.S. wniosku o jego wymeldowanie mieszkał on w przedmiotowym lokalu lecz od ustalenia, czy w chwili obecnej spełnia on przesłankę opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zdaniem organu odwoławczego z dowodów zebranych w sprawie nie wynika bezspornie, aby M. R. w chwili obecnej nie zamieszkiwał w lokalu przy [...], a tym samym by koncentrował interesy życiowe w innym miejscu. R. S. występując o wymeldowanie M. R. wskazała, że od [...] nie zamieszkuje on w przedmiotowym lokalu, a wyprowadzając się uczynił to dobrowolnie, zabrał swoje rzeczy osobiste, dokumenty i zamieszkał u swojej córki w lokalu przy ul. [...]. Natomiast przesłuchany do protokołu w dniu [...] M. R. wskazał, iż jego siostra R. S. wyrzuciła go z miejsca stałego zameldowania, tym samym zamieszkiwał, gdzie tylko mógł. Ponadto potwierdził, iż w [...] faktycznie przeniósł się do swojej córki. Przeprowadzona przez organ I instancji w dniu [...] kontrola meldunkowa wykazała, iż w lokalu przy [...] w części zamieszkanej przez matkę stron - J.R., znajdują się rzeczy należące do odwołującego się, a z treści protokołu wynika, iż bezspornie stwierdzony został fakt jego zamieszkiwania w tym lokalu. Wojewoda wskazał dalej, że z ustaleniami tymi nie zgodziła się wnioskodawczyni, wskazując, iż M. R. stwarza jedynie pozory zamieszkiwania w lokalu przy [...], a wyjaśnienia matki stron są stronnicze z uwagi na istniejący w rodzinie konflikt. Przesłuchani przez organ gminy świadkowie, tj. [...] oświadczyły, że skarżący nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania, lecz jedynie bywa tam, odwiedzając swoją matkę. Jednocześnie Ł.R. nadmieniła, że koncentruje on centrum życiowe w [...]. W piśmie z dnia [...] Policja w [...] wskazała, że M. R. od pół roku nie mieszka w lokalu przy [...]. Jednocześnie ustalono, iż nie mieszka on też w lokalu [...] w [...], a miejsca jego pobytu nie udało się ustalić. Natomiast w trakcie przeprowadzonych przez Policję w [...] kontroli meldunkowych nigdy nie zastano M. R. w miejscu stałego zameldowania, lecz jego matka potwierdzała, że jej syn mieszka przy [...], pracuje jako kierowca i późno wraca do domu. Wyjaśnienia R. S. i córki skarżącego J.K. wskazywały, że ww. nie mieszka pod tym adresem, lecz bywa tu sporadycznie, odwiedzając matkę. Ponadto Policja potwierdziła, iż M.R. dwukrotnie zgłaszał fakt wyrzucenia przez wnioskodawczynię jego rzeczy z mieszkania. Z uzasadnienia decyzji wynika dalej, że w dalszym etapie postępowania wyjaśniającego R. S. oświadczyła, iż w [...] wezwała M. R. do opróżnienia zajmowanych przez niego pomieszczeń, jednocześnie wskazując, że może on zamieszkać w suterenie, opłacając czynsz za wynajem tych pomieszczeń. Jej brat pomieszczeń tych nie wydał i mimo że tam nie mieszka, nie płaci też za ich wynajem. Ponadto wskazała, że M.R. sam określa siebie jako osobę bezdomną, która mieszka gdzie się da. O fakcie jego zamieszkiwania nie może też decydować jedynie obecność w domu należących do niego przedmiotów. Wnioskodawczyni nadmieniła także, iż M. R. po opuszczeniu w [...] lokalu przy [...] przeniósł się do córki do lokalu przy [...] i faktycznie mieszkał tam około [...] miesiąca, bowiem w końcu [...] na żądanie córki lokal ten opuścił i zamieszkał w [...]. Z informacji wnioskodawczyni wynika też, że kupił on dom w [...], lecz z uwagi na ogromne zadłużenie alimentacyjne uczynił to na nazwisko swojej córki S.R.. Z tych samych powodów zwolnił się z pracy, ponieważ komornik zajął jego wynagrodzenie. Zdaniem R. S. jej brat nie mieszka w miejscu stałego zameldowania, lecz jedynie odwiedza matkę, z uwagi jednak na układ mieszkań, nie jest ona w stanie podać, czy śpi w tym budynku i czy spożywa tu posiłki. Fakt niezamieszkiwania M. R. w przedmiotowym lokalu potwierdzili wskazani przez wnioskodawczynię świadkowie, tj.: [...]. Organ odwoławczy podniósł, że M.R. potwierdził, iż w [...] faktycznie wyprowadził się z lokalu przy [...], ponieważ jego rzeczy zostały wyrzucone przez wnioskodawczynię. Zamieszkał wówczas u swojej córki J.K.. Aktualnie mieszka ponownie w miejscu stałego zameldowania, w części zajmowanej przez jego matkę J.R., która umożliwiła mu zamieszkanie w tym lokalu. Zaprzeczył też twierdzeniu, że posiada mieszkania w [...], czy w [...]. Podważył też wiarygodność zeznań niektórych świadków, wskazując że jako osoby z nim zwaśnione mijają się z prawdą. Wskazał ponadto, że w [...]r. był osobą bezrobotną, natomiast od [...] do [...] zatrudniony był jako kierowca. Oświadczył też, że aktualnie opiekuje się swoją chorą matką i bratem T.R. Osoby te oraz K.F. potwierdziły fakt jego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Ponadto Straż Międzygminna w trakcie kontroli meldunkowej w dniu. [...]. ustaliła, iż mieszka on w miejscu stałego zameldowania. Wojewoda podał, że w trakcie postępowania administracyjnego wnioskodawczyni przedłożyła wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] w sprawie z powództwa M. R. przeciwko R.S. o zapłatę. Z treści uzasadnienia tego wyroku wynika, iż w sprawie tej badano także fakt zamieszkiwania M. R. w [...]. Sąd za bezsporne uznał, że ww. od [...] faktycznie zamieszkiwał u swojej córki, jednakże w chwili orzekania mieszkał już w spornym budynku za zgodą J.R.. Ustalenia te wynikają zarówno z zeznań M. R., jego matki, jak również z zeznań R. S.. Organ odwoławczy podkreślił, że w trakcie postępowania administracyjnego przesłuchano wielu świadków. Wszystkie osoby, utrzymujące bliższy kontakt z wnioskodawczynią w swoich zeznania potwierdzają, iż M. R. nie zamieszkuje w miejscy stałego zameldowania, natomiast świadkowie związani ze skarżącym zaprzeczają, że opuścił on przedmiotowy lokal. Postępowanie administracyjne wykazało także, że między stronami postępowania istnieją konflikty w sprawach majątkowym, o rozstrzygnięcie których zwracają się oni do sądu. Z uwagi na fakt, iż wyjaśnienia stron postępowania i wskazanych przez nie świadków są ze sobą sprzeczne, organ II instancji uznał, że należy w tej kwestii dać wiarę przede wszystkim ustaleniom organu gminy, Policji i Straży Międzygminnej oraz zeznaniom składanym przed sądem cywilnym. W ocenie Wojewody zabrane w sprawie dowody w dużym stopniu uprawdopodabniają twierdzenie, że M. R. aktualnie zamieszkuje pod ww. adresem. Okoliczność ta została w znacznym stopniu potwierdzona ustaleniami z przeprowadzonej przez organ gminy i Straż Międzygminną wizji lokalnej (stwierdzono, że w lokalu tym znajdują się jego rzeczy osobiste, ubrania i środki higieny osobistej) oraz ustaleniami dokonanymi przez Sąd w sprawie cywilnej. Równocześnie ustalenia i wywiad przeprowadzone przez Policję nie pozwalają uznać za bezsporne, iż opuścił on przedmiotowy lokal, albowiem wyjaśnienia rozpytanych w tej materii świadków także są sprzeczne. Zdaniem organu odwoławczego materiał dowodowy nie potwierdza też, że M. R. koncentruje aktualnie swoje interesy życiowe poza miejscem stałego zameldowania, np. lokalu w [...], wskazanym przez wnioskodawczynię, bowiem w oparciu o wyjaśnienia najbliższych sąsiadów tej nieruchomości Policja ustaliła, że ww. w lokalu tym nie zamieszkuje, lecz wykonuje tu tylko prace remontowe. W ocenie organu, materiał dowodowy w sprawie nie potwierdza zatem bezspornie, aby M. R. w chwili obecnej koncentrował swoje centrum życiowe poza lokalem przy ul. [...]. Pozwala natomiast na przyjęcie twierdzenia, że to właśnie tu aktualnie zamieszkuje. Tym samym, w opinii Wojewody, w niniejszej sprawie można przyjąć, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy może wskazywać, że M. R. przebywa w lokalu przy ul. [...] oraz że nie utracił zamiaru stałego przebywania w przedmiotowym lokalu. W mieszkaniu tym posiada on swoje rzeczy osobiste i ubrania. Nie ustalono też, by M. R. koncentrował aktualnie swoje interesy życiowe w innym miejscu, niż ten właśnie lokal. Jeżeli więc postępowanie dowodowe nie potwierdziło w sposób nie budzący wątpliwości faktu przebywania strony w innej miejscowości lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem, a jednocześnie materiał dowodowy wielce uprawdopodobnił fakt przebywania przez niego w lokalu przy ul. [...], to wówczas w niniejszej sprawie brak było przesłanek do podjęcia decyzji o wymeldowaniu M. R. z przedmiotowego lokalu. Odwołujący się nie spełnił zatem przesłanki opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ odwoławczy podkreślił, że utrzymanie zameldowania na pobyt stały osoby faktycznie przebywającej w danym lokalu ma za zadanie wyłącznie uporządkowanie oraz zaktualizowanie ewidencji ludności i tylko zapobiega utrzymywaniu fikcji w tej ewidencji. Ponadto utrzymanie zameldowania M. R. w lokalu przy ul. [...] w żaden sposób nie wpływa na sferę praw R. S. do tego lokalu, albowiem nie przyznaje ono M.R. praw do tego lokalu, ani też prawa do przebywania w nim. Zameldowanie pod określonym adresem potwierdza jedynie miejsce zamieszkania osoby. Wojewoda uwzględniając ustalenia poczynione w ramach postępowania odwoławczego nie podzielił stanowiska organu gminy. Dokonując bowiem oceny wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, nie można bowiem uznać za bezsporne, że M. R. w chwili obecnej nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...]. Faktem jest, iż lokal ten opuścił w [...] na skutek działań wnioskodawczyni, lecz następnie do lokalu tego powrócił i zamieszkał w części lokalu zajmowanej przez J.R., co zostało pośrednio potwierdzone m.in. przez sąd cywilny w sprawie o zapłatę. W chwili obecnej, zdaniem Wojewody, nie można uznać też, iż koncentruje on swoje interesy życiowe w innym miejscu. Od decyzji organu II instancji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosła R. S.. W uzasadnieniu skargi wskazała, że M. R. we wskazanym lokalu nie zamieszkuje, ale bywa w odwiedzinach. Jej zdaniem o powyższym fakcie świadczą dowody w sprawie, tj. oświadczenia z przesłuchania świadków, częsty zwrot korespondencji z adnotacją o niezamieszkiwaniu adresata. Skarżąca podniosła, że M. R. na użytek organów przeprowadzających wizje pozoruje zamieszkiwanie, demonstruje swoje rzeczy i przedmioty osobiste, ponieważ organ wcześniej powiadomił strony o mających się odbyć czynnościach. W opinii R. S. decyzja Wojewody Zachodniopomorskiego jest niezgodna ze stanem faktycznym i godzi w zasady współżycia społecznego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia [...] M. R. oświadczył, że mieszka przy ul. [...], w mieszkaniu zajmowanym przez jego matkę – J.R. Wspólnie z matką zajmuje większy pokój, w mniejszym pokoju zamieszkuje jego brat [...]. W mieszkaniu matki są też jego rzeczy osobiste - ubrania i drobne przedmioty gospodarstwa domowego, które są jego jedynym majątkiem. Oświadczył ponadto, że nie posiada żadnego mieszkania, ani nie wynajmuje lokalu, obecnie nie jest związany z żadną kobietą. Do powyższego pisma dołączone zostało oświadczenie matki M. R. – J.R., w którym wskazała między innymi, że twierdzenia jej córki R. S., jakoby jej syn jedynie ją odwiedzał, a nie mieszkał z nią, są nieprawdą. Na rozprawie w dniu [...] R. S. oświadczyła, że M. R. nie mieszka w domu przy ulicy [...] i nie ponosi z tytułu zamieszkiwania żadnych kosztów. Utrzymuje kontakty ze swoją byłą drugą żoną i według jej wiedzy mieszka w lokalach wynajmowanych przez drugą żonę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Sąd Administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1269 z późn. zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 wskazanej Sąd rozstrzyga skargę w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji uznał, że skarga jest nieuzasadniona. Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 z późn. zm.). Wskazany akt prawny przewiduje ewidencjonowanie przez właściwe organy miejsca pobytu osób, nakładając na nie obowiązek meldunkowy. Obowiązek ten polega, zgodnie z art. 4 tej ustawy, m.in. na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego, jak i na wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego. Regulacja ta wyraża funkcję, jaką spełnia ewidencja ludności, będąca instytucją służącą do odzwierciedlenia stanu faktycznego i jednocześnie źródłem informacji co do rzeczywistego i aktualnego miejsca pobytu konkretnej osoby, jak również charakteru tego pobytu. O zameldowaniu przesądza zatem stan faktyczny, polegający na rzeczywistym zamieszkaniu danej osoby pod określonym adresem. W przypadku osoby opuszczającej miejsce pobytu stałego lub czasowego, obowiązek meldunkowy polega na dokonaniu wymeldowania (art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). Jeżeli strona takiego obowiązku nie dopełni, wówczas zgodnie z treścią przepisu art. 15 ust. 2 tej ustawy organ gminy, wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Podkreślić należy, że przesłanką wydania decyzji o wymeldowaniu jest opuszczenie przez osobę miejsca stałego zameldowania. Jest to zatem jedyna przesłanka ustawowa, bowiem przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności nie określa dodatkowych uwarunkowań dotyczących sposobu opuszczenia lokalu, a w szczególności nie określa przyczyn jego opuszczenia. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu ww. przepisu jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2009 r., w sprawie II OSK 1256/08, wyrok z dnia 7 grudnia 2005 r., w sprawie II OSK 302/05, LEX nr 190969). Przejawem takiej dobrowolności jest niewymuszona wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z innym miejscem poprzez urządzenie w nim swego trwałego centrum życiowego. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie ma natomiast to, czy okoliczności faktyczne istniejące w dacie opuszczenia lokalu potwierdzają wolę osoby, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Postępowanie dowodowe prowadzone przez organ administracji publicznej w ramach postępowania administracyjnego w przedmiocie wymeldowania danej osoby winno zatem zmierzać do jednoznacznego ustalenia, czy opuściła ona dany lokal w sposób wskazujący na dobrowolne i trwałe zerwanie więzi z dotychczasowym miejscem zamieszkania. Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że Wojewoda [...] zasadnie przyjął, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że M. R. w chwili orzekania przez organ koncentrował swoje centrum życiowe poza lokalem przy ul. [...]. Zgodzić się więc należy ze stanowiskiem Wojewody, że w stanie faktycznym ustalonym w niniejszej sprawie, obowiązujące przepisy prawa nie dostarczyły podstaw do wymeldowania M. R. z pobytu stałego z ww. lokalu. Organ administracji zasadnie rozważył kwestie dotyczące braku opuszczenia lokalu, braku skoncentrowania spraw życiowych poza miejscem pobytu stałego, np. lokalu w [...], czy braku przeniesienia rzeczy ze spornego lokalu. Dowody zgromadzone w niniejszej sprawie, w tym również przez organ pierwszej instancji, a mianowicie: kontrole meldunkowe, oględziny lokalu, wywiad środowiskowy, czy zeznania sąsiadów w dużym stopniu uprawdopodobniają twierdzenie, że M. R. zamieszkuje w miejscu zameldowania na pobyt stały i tam koncentruje swoje sprawy życiowe. Ponadto z uwagi na fakt, iż wyjaśnienia stron postępowania i wskazanych przez nie świadków są ze sobą sprzeczne Wojewoda słusznie uznał, że należy dać wiarę przede wszystkim ustaleniom organu gminy, Policji i Straży Międzygminnej oraz zeznaniom składnym przed sądem cywilnym. Istotne są również wyjaśnienia M. R. ( zawarte w piśmie procesowym z dnia [...]) odnoszące się do jego obecnej sytuacji życiowej i potwierdzające fakt zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, a potwierdzone przez jego matkę J.R. Skoro więc nie można jednoznacznie ustalić, iż M. R. opuścił w sposób dobrowolny i trwały miejsce pobytu stałego, to brak jest podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w celu orzeczenia o jego wymeldowaniu z lokalu przy ul. [...]. Stanowisko organu odwoławczego w tej kwestii, Sąd uznał zatem za prawidłowe i odpowiadające przepisom prawa. Podkreślić należy, że zameldowanie i wymeldowanie są aktami rejestracji danych, dotyczących pobytu danej osoby w określonym lokalu, bądź ustania tego pobytu w dotychczasowym miejscu (opuszczenia lokalu). Postępowanie w sprawie wymeldowania (usunięcia z ewidencji) jest postępowaniem administracyjnym, prowadzonym według reguł prawa administracyjnego, jako prawa publicznego i ma jedynie na celu doprowadzenie stanu ewidencji ludności do zgodności ze stanem faktycznym. Zarzuty skarżącej odnoszące się do pominięcia przez organ odwoławczy dowodów z zeznań niezależnych świadków i dokumentacji Policji, w ocenie Sądu są nieuzasadnione, organ odwoławczy bowiem dowody te poddał ocenie i uznał, iż nie pozwalają one na jednoznaczne ustalenie faktu niezamieszkiwania M. R. w przedmiotowym lokalu. Natomiast powoływanie się przez skarżącą na zasady współżycia społecznego należy uznać za pozostające bez wpływu na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...], na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło