II SA/Sz 720/18

WyrokWSA w Szczecinie2019-01-31

Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie zajmującej lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, która wcześniej posiadała prawo do lokalu socjalnego, ale nie przedłużyła umowy najmu z przyczyn leżących po jej stronie, może zostać przyznany dodatek mieszkaniowy na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych?
Ratio decidendi
Dodatek mieszkaniowy na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przysługuje jedynie osobom, które nie posiadają tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, ale jednocześnie oczekują na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny. Osoba, która zrealizowała już prawo do lokalu socjalnego, ale utraciła tytuł prawny do niego z powodu nieprzedłużenia umowy najmu z własnej winy, nie spełnia tego warunku. Brak tytułu prawnego do lokalu, w połączeniu z brakiem oczekiwania na nowy lokal socjalny, wyklucza możliwość przyznania dodatku mieszkaniowego.
Stan faktyczny
Skarżący J. C. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego do zajmowanego lokalu socjalnego, do którego utracił tytuł prawny po wygaśnięciu umowy najmu z dnia 30 września 2014 r. Organy administracji odmówiły przyznania dodatku, uznając, że skarżący nie posiada tytułu prawnego do lokalu i nie oczekuje na lokal zamienny lub socjalny. Po uchyleniu przez WSA wcześniejszych decyzji, organy ponownie odmówiły przyznania dodatku, podtrzymując stanowisko o braku spełnienia przesłanek z art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych oraz błędną interpretację wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędzia WSA Arkadiusz Windak Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 - 4, art. 4, art. 5 ust. 1, 2, 4, 5, art. 6 ust. 1-10, art. 7 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2017 r. poz. 180), § 1-6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156 poz. 1817 z 2001 r. ze zm.) - odmówił J. C. przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 1 grudnia 2016 r. J. C. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego na lokal przy ul. [...] w K.. Na wniosku ZBM w K. potwierdził, iż wnioskodawca nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu mieszkalnego oraz zaznaczył, że umowa najmu dotycząca ww. lokalu obowiązywała do dnia 30 września 2014 r. Z przedłożonych do wniosku dokumentów wynikało, że od dnia 1 października 2014 r. J. C. nie posiadał tytułu prawnego do zajmowanego lokalu oraz prawa do lokalu zamiennego lub socjalnego. Decyzją z dnia [...] r. odmówiono stronie przyznania dodatku mieszkaniowego. J. C. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które decyzją nr [...] z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. J. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który w dniu 22 czerwca 2017 r. wydał wyrok (sygn. akt II SA/Sz 512/17) uchylający decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K.. Zgodnie z treścią wyroku przesłanką do uchylenia ww. decyzji był fakt, iż przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie sprostało wymaganiom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy nie był pełny, nie został prawidłowo oceniony oraz nie był wystarczający do wydania aktu administracyjnego. W związku z powyższym w celu pełnej oceny spełnienia przesłanek do przyznania dodatku mieszkaniowego istniała konieczność uzupełnienia materiału dowodowego. Realizując wskazania wyroku, Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w K. (z upoważnienia Prezydenta Miasta K.) w dniu [...] r. wydał postanowienie nr [...] w sprawie dopuszczenia dowodów, tj. kserokopii zapytania z dnia 15 września 2017 r. skierowanego do Zarządu Budynków Mieszkalnych w K. oraz kserokopii odpowiedzi nr [...] z dnia 2 października 2017 r. Z odpowiedzi tej wynika, iż przydział lokalu socjalnego przy ul. [...] w K. nastąpił w oparciu o wyrok z dnia 26 kwietnia 2012 r. (sygn. akt. [...]), a umowa najmu została zawarta w dniu [...] r. i obowiązywała do dnia 30 września 2014 r. Ponadto ZBM w K. poinformował, iż w dniu 30 września 2014 r. wnioskodawca złożył dokumenty w celu przedłużenia umowy najmu, z których wynikało, że spełnia wymogi do zajmowania lokalu socjalnego, jednak wśród dostarczonych dokumentów nie złożył wymaganego wniosku o przedłużenie umowy najmu na lokal socjalny oraz nigdy nie stawił się w ZBM w K. w celu podpisania aneksu do umowy o najem lokalu socjalnego, zawartej dnia [...] r. W tym samym piśmie ZBM w K. wskazał, iż J. C. żądał lokalu docelowego i nie wyraził jednoznacznej woli zawarcia aneksu do umowy najmu lokalu socjalnego przy ul. [...] w K.. J. C. zakwestionował dowody, które postanowieniem nr [...] zostały dołączone do akt niniejszego postępowania i jednocześnie wniósł o zwrócenie się do Urzędu Miejskiego w K. oraz do Zarządu Budynków Mieszkalnych w K. z wnioskiem o przesłanie dokumentów mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy wszczętej na wniosek z 2016 r. W związku z powyższym wystąpiono do Urzędu Miejskiego w K. oraz do ZBM w K. o wydanie uwierzytelnionych kopii wnioskowanych dokumentów. Wnioskowane dowody dołączono do akt postanowieniem nr [...] oraz nr [...]. Wnioskowane dokumenty z 30 września 2014 r. zostały włączone do akt bieżącej sprawy postanowieniem nr [...]. Powołując się na treść wyroku WSA w Poznaniu o sygn. akt IV SA/Po 618/07 oraz wyrok NSA sygn. akt I OSK 214/06 organ I instancji podkreślił, że w myśl art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, osobą oczekującą na przysługujący jej lokal zamienny lub socjalny jest też osoba, której już przysługuje prawo do lokalu socjalnego zgodnie z wyrokiem sądowym, na którego realizację oczekuje w lokalu, co do którego nie ma tytułu prawnego. Dlatego też, zdaniem organu, zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do przyznania wnioskodawcy dodatku mieszkaniowego, albowiem nie spełnia on jednego z kryteriów uprawniających do otrzymania dodatku, a mianowicie nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu. J. C. wniósł odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta K., w którym podniósł, że organ nie poddał szczegółowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a swoje stanowisko w sprawie podjął w oderwaniu od wytycznych zawartych w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 512/17, nie odniósł się do art. 23 ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów, nie wyjaśnił czy Dział Spraw Lokalowych Zarządu Budynków Mieszkalnych w K. wzywał go do uściślenia wniosków pisma z dnia 30 września 2014 r. i uzupełnienia ewentualnych braków, które zdaniem ww. komórki organizacyjnej Gminy Miasta K. wystąpiły. Ponadto, Prezydent w prośbach skierowanych do Zarządu Budynków Mieszkalnych w K. o udzielenie informacji w zakresie dotyczącym zalegania z opłatami oraz skierowania do sądu sprawy o zapłatę i eksmisję z zajmowanego lokalu, wykroczył poza wskazania kluczowe, a niezbędne i konieczne do ustalenia prawa do dodatku mieszkaniowego, wskazane w wyroku z dnia 22 czerwca 2017 r. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustaw z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2017 r. poz. 180 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając decyzję Kolegium wskazało, że J. C. zamieszkuje w lokalu socjalnym, który otrzymał na mocy wyroku Sądu Okręgowego w K. VII Wydział Cywilny z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt. [...]. Umowa najmu na zajmowany lokal przy ul. [...] w K. zawarta została na czas oznaczony, do dnia 30 września 2014 r. Na dzień rozpatrywania odwołania strony w aktach sprawy nie ma dokumentu potwierdzającego przedłużenie umowy najmu na zajmowany lokal, tym samym brak tytułu prawnego wyklucza możliwość przyznania dodatku mieszkaniowego. Z pisma Zarządu Budynków Mieszkalnych w K. z dnia 23 marca 2018 r. wynika, iż Społeczna Komisja Mieszkaniowa pozytywnie zaopiniowała regulację stanu prawnego zajmowanego lokalu socjalnego, strona ujęta jest w wykazie osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, co oznacza, iż w przypadku uzyskania przez ZBM z odzysku innego stosownego lokalu socjalnego zostanie on wskazany stronie. Jednak z uwagi na niewielki odzysk lokali socjalnych nadających się do natychmiastowego zasiedlenia organ nie może określić terminu wskazania nowego lokalu socjalnego, jak również nie może skonkretyzować terminu podpisania umowy najmu ze stroną. Kolegium zwróciło uwagę, iż w okolicznościach kiedy jedynym dochodem strony jest zasiłek stały otrzymywany z MOPR w maksymalnej wysokości to w przypadku przyznania dodatku mieszkaniowego kwota zasiłku stałego zostałaby pomniejszona o kwotę przyznanego dodatku mieszkaniowego. W świetle powyższego strona pomimo nie uregulowanego stanu prawnego do zajmowanego lokalu pobierając zasiłek stały w maksymalnej wysokości nie poniosła konsekwencji finansowych z powodu odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Na powyższą decyzję J. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając zaskarżonej decyzji : 1. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. polegającego na wydaniu zaskarżonej decyzji przez ten sam skład orzekający, który brał udział w wydaniu pierwotnej decyzji z dnia [...] r., następnie uchylonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 512/17. 2. naruszenie prawa materialnego poprzez nie zastosowanie art. 674 ustawy Kodeks cywilny w związku z § 14 pkt 3 umowy najmu lokalu socjalnego z dnia [...] r. w związku z przyznaniem przez Zarząd Budynków Mieszkalnych w K., że w dniu 30 września 2014 r. złożył dokumenty w celu przedłużenia umowy najmu z których wynikało, że spełnia wymogi do zajmowania lokalu socjalnego (art. 23 ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów), w związku ze zgodą Zarządu Budynków Mieszkalnych w K. na zamieszkanie w lokalu socjalnym położonym przy ul. [...] w K.. 3. błędną interpretację prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt [...] zawierającego orzeczenie w zakresie uprawnienia do lokalu socjalnego na czas nieokreślony. 4. nie uwzględnienie wskazówek i wytycznych zawartych w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 22 czerwca 2017 r. Zdaniem skarżącego, organ II instancji nie dopełnił obligatoryjnego obowiązku ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w oparciu o zgromadzone dowody przez organ I instancji oraz wskazania WSA w orzeczeniu sygn. akt II SA/Sz 512/17, nie wypowiedział się do kwestii podniesionych w odwołaniu od decyzji. Całkowicie pominął fakt przyznany pismem ZBM z dnia 2 października 2017 r., że w dniu 30 września 2014 r. złożył dokumenty w celu przedłużenia umowy najmu z których wynikało, że spełnia wymogi do zajmowania lokalu socjalnego oraz nie wypowiedział się z jakich powodów odmówił mocy dowodowej faktowi przyznanemu przez ZBM i innym dowodom zgromadzonym przez organ I instancji, w szczególności prawomocnemu wyrokowi Sądu Okręgowemu w K. sygn. akt [...]. Ponadto, według skarżącego, Kolegium w uzasadnieniu swego stanowiska wypowiedziało się w przedmiocie nie objętym wnioskiem w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego oraz odwołaniem, tj. w sprawie oczekiwania na wskazanie lokalu socjalnego. Błędnie wypowiedziało się też na temat "nie ponoszenia przez stronę skarżącą konsekwencji finansowych z zaistniałej sytuacji" przeinaczając treść art. 37 ust. 2, ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Kolegium oparło się na piśmie Zarządu Budynków Mieszkalnych (dalej zwanym ZBM) w K. z dnia 23 marca 2018 r., jednakże nie poddało tego pisma wnikliwej analizie. Z pisma wynika, że nieprzerwanie – za zgodą ZBM – nadal zamieszkuje w lokalu socjalnym. ZBM nie wytoczył powództwa o eksmisję oraz nie prowadzi sprawy egzekucji zadłużenia. Powyżej opisane stanowisko ZBM pozwala na zastosowanie art. 674 kc w związku z § 14 pkt 3 umowy najmu lokalu socjalnego. Zasady przedłużania zawartych umów najmu lokali socjalnych na następny okres reguluje, jak wskazał WSA, art. 23 ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów i uzależnia przedłużenie umowy najmu lokalu socjalnego od wykazania przez najemcę tego lokalu, że nadal znajduje się w sytuacji uzasadniającej zawarcie takiej umowy. Stąd błędne jest rozumowanie Kolegium, że przedłużenie umowy najmu lokalu socjalnego uzależnione jest od pozytywnej Opinii Społecznej Komisji Mieszkaniowej w ramach regulacji stanu prawnego do zajmowane lokalu socjalnego. ZBM przystąpił do regulacji stanu prawnego lokali socjalnych o nieuregulowanym stanie prawnym, dopiero po przekazaniu przez organ I instancji protokołu z mojego przesłuchania z dnia 3 stycznia 2017 r., sporządzonego przez organ I instancji, który to protokół zgodnie z właściwością został przekazany do ZBM w K. w dniu 11 stycznia 2017 r. Oderwane od stanu faktycznego są argumenty Kolegium dotyczące ujęcia go w "wykazie osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego". Skarżący poinformował, że od ww. projektu złożył odwołanie, w którym wniósł o skreślenie go z projektu wykazu osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego na rok 2017 (regulacja stanu prawnego), i przekazanie sprawy według właściwości, do uporządkowania sprawy umowy, zgodnie z ustawą o ochronie praw lokatorów (...). Nadto, w ocenie skarżącego, organ II instancji nie wyjaśnił podstawy prawnej w oparciu o którą uznał, że wygasło mu prawo do lokalu socjalnego, orzeczone prawomocnym wyrokiem sądu wraz z upływem okresu, na który była zawarta umowa najmu lokalu socjalnego. Uzasadnienie skarżonej decyzji nie odnosi się do przedstawionych w odwołaniu zarzutów i ich uzasadnienia. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z powodu braku przesłanek do uznania, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przy czym, w rozpoznawanej sprawie, Sąd dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji obowiązany jest uwzględnić fakt, że zapadła ona w następstwie uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. oraz poprzedzającej decyzji Prezydenta Miasta K. przez tut. Sąd wyrokiem z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 512/17. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej "P.p.s.a."), cena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przypomnieć należy, że w wyroku tym, Sąd nakazał rozstrzygnięcie kwestii braku tytułu prawnego do zajmowanego przez J. C. lokalu socjalnego, gdyż ocena skuteczności wygaśnięcia umowy najmu nie została dokonana na podstawie całokształtu materiału dowodowego, jaki powinien zostać zgromadzony. Zdaniem Sądu, kluczowe znaczenie dla tej oceny będzie natomiast miało ustalenie, czy skarżący był przed wygaśnięciem umowy najmu wzywany do przedłożenia dokumentów pozwalających na ustalenie, czy w dalszym ciągu spełniał wymogi do zajmowania lokalu socjalnego (art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów (Dz. U. z 2016 r. 1610 – j.t.) oraz czy z obowiązku tego wywiązał się we wskazanym przez organ terminie. Jeżeli tak to rzeczą organu powinno być ustalenie, z jakich przyczyn nie doszło do zawarcia ze Skarżącym kolejnej umowy najmu lokalu, który w dalszym ciągu zajmuje, a przede wszystkim, czy w dacie wygaśnięcia umowy najmu istniały przesłanki do zawarcia kolejnej umowy najmu. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd w obecnym składzie doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowej kontroli poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r., na mocy których odmówiono skarżącemu przyznania dodatku mieszkaniowego w oparciu o art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 966 ze zm.). Powołana ustawa reguluje zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach, w tym określa warunki jakie muszą być spełnione, aby wniosek o dodatek mieszkaniowy mógł być uwzględniony. Jednym z tych warunków jest tytuł prawny do lokalu rozumiany w sposób określony w art. 2 ustawy, to znaczy osoba ubiegająca się o przyznanie dodatku należy do kręgu osób wyszczególnionych w tym przepisie. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 ustawy dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych; 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego; 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych; 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem; 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Powodem odmowy przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego na jego wniosek z dnia 1 grudnia 2016 r. był brak tytułu prawnego do zajmowanego przez niego bezumownie lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. [...], w zestawieniu z tym, że w dniu złożenia wniosku skarżący nie oczekiwał na lokal zamienny albo socjalny i takiego prawa do lokalu zamiennego czy socjalnego nie posiadał. W ocenie Sądu, organy administracji obu instancji prawidłowo ustaliły, że skarżący nie spełnia wymogów określonych w art. 2 ust. 1 pkt 1-5 ustawy. Z kompletnie zgromadzonych w aktach dokumentów, w szczególności wniosku skarżącego z dnia 30 września 2014 r. i odpowiedzi organu z dnia 16 października 2014 r., pism wyjaśniających Zarządu Budynków Mieszkalnych z dnia 2 października 2017 r. i z dnia 23 marca 2018 r. oraz pisma Zarządu z dnia 18 sierpnia 2014 r. zobowiązującego stronę do dostarczenia odpowiednich dokumentów niezbędnych do przedłużenia umowy najmu i kolejnych pism w tym przedmiocie z dnia 29 sierpnia 2016 r. i 16 września 2014 r., wynika, że J. C. zamieszkuje w lokalu socjalnym, do którego prawo otrzymał na mocy wyroku Sądu Okręgowego w K. VII Wydział Cywilny z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt. [...]. Z przedmiotowego lokalu aktualnie korzysta bez tytułu prawnego, ponieważ umowa najmu na zajmowany lokal socjalny zawarta została na czas oznaczony, tj. od dnia [...] r. do dnia 30 września 2014 r. i nie została przedłużona z przyczyn leżących po stronie skarżącego. Skarżący, pomimo zobowiązania (pismo odebrane w dniu 3 września 2014 r.) i stosownych informacji ze strony Zarządu Budynków Mieszkalnych w K., nie złożył wszystkich wymaganych do przedłużenia umowy najmu dokumentów i nie zgłosił się do Zarządu celem podpisania aneksu do umowy najmu na lokal nr [...] przy ul. [...] w K.. Z akt wynika nadto, że skarżący w roku 2014 i 2015 domagał się jedynie zamiany dotąd zajmowanego lokalu socjalnego na inny, docelowy lub o lepszym standardzie. Zdaniem Sądu, skarżącemu nie można było przyznać wnioskowanego świadczenia na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w przepisie tym bowiem mowa jest o osobach nie posiadających tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, lecz "oczekujących na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny". Osobie ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy musi zatem już przysługiwać prawo do lokalu zamiennego lub socjalnego, na którego realizację oczekuje w lokalu, co do którego nie ma tytułu prawnego. Inaczej mówiąc art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy dotyczy osób, które posiadają już prawo do lokalu socjalnego, ale prawo to nie zostało jeszcze zrealizowane. Tymczasem skarżący zrealizował już prawo do lokalu socjalnego z zasobu Gminy K., uzyskane na mocy wyroku Sądu Okręgowego w K., w związku z którym skierowano go do zawarcia umowy najmu na lokal socjalny położony przy ul. [...] w K. (skierowanie z dnia 10 września 2013 r.) i taką umowę zawarł. Na podstawie umowy najmu, w okresie od dnia 16 września 2013 r. do dnia 30 września 2014 r. skarżący dysponował tytułem prawnym do zajmowanego lokalu. Niewątpliwie tytuł ten utracił z dniem 1 października 2015 r. na skutek nie przedłużenia czasu obowiązywania wskazanej umowy najmu, a więc nie dysponował na dzień składania wniosku o dodatek mieszkaniowy tytułem prawnym do zajmowanego lokalu socjalnego i nie był "osobą oczekującą" na przydział lokalu socjalnego w związku z wykonaniem wyroku właściwego sądu. Skoro tak to przyznanie dodatku mieszkaniowego, w świetle art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, było niemożliwe, o czym trafnie orzekły organy obu instancji. Odnosząc się do zarzutów postawionych w skardze wskazać należy, że w myśl art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. wyłączeniu od udziału w postępowaniu podlega jedynie ten pracownik, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Odnosi się to zatem do sytuacji wskazanej w art. 27 K.p.a., gdy ten sam skład orzekający Kolegium wydaje decyzję w I i II instancji. Wielokrotne wydanie decyzji w postępowaniach odwoławczych w tej samej sprawie i przez ten sam skład osobowy organu (w sprawie niniejszej –samorządowego kolegium odwoławczego), nie narusza zasady obiektywnego rozstrzygania sprawy. Pogląd taki wyrażono między innymi w wyrokach NSA z dnia 1 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 1144/15, z dnia 4 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 1736/13. Brak jest podstaw do takiej wykładni art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., która rozciągałaby jego zastosowanie również na sytuacje, gdy organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie na skutek bądź to uprzedniego uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, bądź też uchylenia decyzji organu odwoławczego w postępowaniu sądowoadministracyjnym i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji. Stad też zarzut naruszenia ww. przepisu jest chybiony. Nie sposób zgodzić się też ze skarżącym, że w sprawie mógł mieć zastosowanie art. 674 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, umowę najmu lokalu socjalnego zawiera się na czas oznaczony. Umowę najmu lokalu socjalnego można po upływie oznaczonego w niej czasu przedłużyć na następny okres, jeżeli najemca nadal znajduje się w sytuacji uzasadniającej zawarcie takiej umowy. W razie wzrostu dochodów gospodarstwa domowego najemcy ponad wysokość określoną w uchwale rady gminy uzasadniającej oddanie w najem lokalu socjalnego od dnia ustania najmu do czasu opróżnienia takiego lokalu stosuje się przepisy art. 18 ust. 1 i 2 (art. 23 ust. 3). Z powyższych norm, regulujących w sposób szczególny instytucję najmu lokali socjalnych, wynika, że lokale z mieszkaniowego zasobu gminy nie mogą być, z założenia, wynajmowane na czas nieoznaczony. To sprawia, że nie następuje przewidziane w art. 674 Kc automatyczne przedłużenie najmu na czas nieoznaczony z tego tylko powodu, że najemca nadal używał lokal po upływie terminu oznaczonego w umowie i było to tolerowane przez dotychczasowego wynajmującego (gminę). Zapis umowy najmu (§ 14) na który powołuje się skarżący odnosi się do zastosowania przepisów kodeksu cywilnego odpowiednio, tylko co do spraw nieuregulowanych w umowie najmu i ustawie o ochronie praw lokatorów. Tymczasem, kwestia okresu na jaki mogą być zawierane umowy najmu lokali od gminy została jednoznacznie określona w ww. ustawie, na podstawie której sporządzono również umowę najmu lokalu przy ul. [...]. Umowa ta obowiązywała do dnia 30 września 2014 r. i nie została przedłużona ani w sposób dorozumiany ani aneksem podpisanym przez obie strony zobowiązania. Podkreślić należy, że okoliczność, iż skarżący nadal zajmuje sporny lokal, nawet w sytuacji gdy gmina toleruje taki stan rzeczy, nie stanowi przesłanki pozytywnej do przyznania dodatku mieszkaniowego na ten lokal, przyznawanego - jak już wskazano- osobom spełniającym warunki wymienione w art. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów. Stąd też zarzut strony, że Kolegium nie poddało wnikliwej analizie tego faktu (pisma ZBM z 23 marca 2018 r.) nie jest zasadny. Słusznie natomiast zauważył skarżący, że kwestie finansowe poruszone w zaskarżonej decyzji nie mają znaczenia dla przedmiotu tej konkretnie sprawy, jednakże rozważania te w żaden sposób nie miały wpływu na rozstrzygniecie końcowe. Mając na względzie materiał dowodowy sprawy, ustalenia organów oraz wymienione powyżej przepisy prawa Sąd stwierdził, że sprawa została dostatecznie wyjaśniona – zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. z uwzględnieniem wytycznych Sądu z wyroku z dnia 22 czerwca 2017 r., a podjęte decyzje odpowiadają przepisom prawa. . W tym stanie rzeczy, podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło