II SA/Sz 728/10

WyrokWSA w Szczecinie2010-11-09

Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Elżbieta Makowska, Mirosława Włodarczak-Siuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy policjantowi, który jest współwłaścicielem domu jednorodzinnego, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, jeśli zajmowana przez niego część domu nie odpowiada przysługującej mu powierzchni mieszkalnej według norm zaludnienia?
Ratio decidendi
Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego przysługuje policjantowi, który jest współwłaścicielem domu jednorodzinnego, jeżeli zajmowana przez niego część domu (mieszkanie) nie odpowiada co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej według norm zaludnienia. Posiadanie domu jednorodzinnego przez policjanta lub jego małżonka w rozumieniu art. 95 ust. 2 i 3 ustawy o Policji jako przesłanka wyłączająca prawo do przydzielenia lokalu mieszkalnego i pomocy finansowej ma miejsce wówczas, gdy policjant posiada w takim domu mieszkanie odpowiadające przysługującej mu powierzchni mieszkalnej.
Stan faktyczny
Policjant P. B. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Policjant wraz z żoną byli współwłaścicielami domu jednorodzinnego, w którym zajmowali część o powierzchni nieodpowiadającej przysługującym normom zaludnienia. Organy odmówiły przyznania pomocy, uznając, że policjant posiada dom jednorodzinny, który zaspokaja jego potrzeby mieszkaniowe, a pomoc finansowa jest przeznaczona na odpłatne nabycie lokalu, podczas gdy nabycie udziału przez żonę nastąpiło w drodze dziedziczenia. Sąd uznał, że interpretacja organów jest nieprawidłowa.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Policji. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 listopada 2010r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Policji z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Komendant Miejski Policji w [,,,] decyzją z dnia [...] r. Numer [...] działając na podstawie art. 104 Kpa oraz art. 88 ust. 1, art. 89, art. 94 ust. 1 oraz art. 97 ust. 5 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. (Dz. U. z 2007 r., nr 43, poz. 277 ze zm.) w związku z § 3 a ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. nr 131, poz. 1468 ze zm.) - po rozpatrzeniu wniosku P. B. z dnia [...] r. o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego - postanowił odmówić P. B. przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...] . Organ I instancji wskazał w uzasadnieniu, że P. B. od daty mianowania na funkcjonariusza w służbie stałej, tj. od dnia 20 sierpnia 2002 r. do dnia 28 lutego 2007 r. pobierał równoważnik za brak lokalu mieszkalnego. W dniu [..] r. P. B. wystąpił z wnioskiem do Komendanta Miejskiego Policji w [...] o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Z dołączonych do wniosku dokumentów wynika, że żona funkcjonariusza D. B., w wyniku dziedziczenia po matce, stała się współwłaścicielką, w udziale [...] części, nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonej w [...] [...] 1. Powierzchnia mieszkalna budynku wynosi[...] , a więc udział D. B. wynosił [..] części masy spadkowej, czyli [...] m2 i nie odpowiadał normom zaludnienia. W związku z tym P. B. do dnia [...] r. tj. do dnia zawarcia umowy sprzedaży (Rep. A Nr[..] ), na podstawie której nabył wraz z żoną udział w ww. nieruchomości, w wysokości [..] części z udziału należącego do L. J. (teścia policjanta) - pobierał równoważnik za brak lokalu mieszkalnego. Pozostała część nieruchomości należy w udziale do [..] części do siostry żony policjanta J. S. oraz w udziale do [...] części do siostry i jej męża, którą nabyli na mocy tej samej umowy sprzedaży (Rep. A Nr[..] ). Organ podał dalej, że P. B. podjął starania (wraz z małżeństwem S.) zmierzające do fizycznego podziału nieruchomości i wyodrębnienia 2 lokali w celu zniesienia współwłasności. Decyzją Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia 6 września 2007 r. D. B. uzyskała pozwolenie na budowę schodów zewnętrznych do budynku mieszkalnego. W dniu 12 marca 2008 r. D. B. złożyła w Urzędzie Miejskim w [...] wniosek o wydanie dziennika budowy oraz wszyscy współwłaściciele nieruchomości, tj. D. B., P. B., J. S. i T. S. złożyli wniosek o wydanie zaświadczeń o samodzielności lokalu. Dom posiada aktualnie dwa oddzielne wejścia oraz zawarte zostały dwie umowy na dostawę wody, energii elektrycznej, gazu. Organ podkreślił następnie, że funkcjonariusz, już po złożeniu wniosku, przedstawił oświadczenie wydane przez inż. B. W. z Biura Projektowo - Usługowego Budownictwa "[..] ", który z datą 1 marca 2010 r. potwierdził, że lokal posiada oddzielne wejście i jest samodzielnym lokalem w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali ( Dz.U. z 2000 r., nr 80, poz. 903). Jednakże, do dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej, nie została zniesiona współwłasność przedmiotowej nieruchomości. Organ wskazał również, że ustawowe prawo policjanta do lokalu mieszkalnego określone zostało w art. 88 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. Zgodnie z tym przepisem, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego (określonego w art. 90) w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane ustawą resortowe formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, a w szczególności przydział lokalu mieszkalnego oraz prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 ustawy). O tym stanowią także przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez policjantów, wydane na podstawie delegacji ustawowej art. 94 ust. 2 ustawy o Policji. Treść przepisu art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, według której przedmiotowa pomoc finansowa przysługuje policjantowi w sytuacji określonej tą normą na uzyskanie spółdzielczego lokalu mieszkalnego, lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość lub domu jednorodzinnego wyraźnie wskazuje, że chodzi tu o pomoc, która umożliwi policjantowi uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego. Chodzi tu więc o sytuacje gdy policjant przy wsparciu omawianej pomocy finansowej ma uzyskać lokal w spółdzielni mieszkaniowej, własność lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość bądź własność domu jednorodzinnego. Zdaniem organu, P. B. nie może uzyskać pomocy finansowej, gdyż nie jest właścicielem lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość, a jedynie współwłaścicielem domu. Istota współwłasności polega bowiem na tym, że własność rzeczy przysługuje wszystkim współwłaścicielom niepodzielnie (art.195 kc), co przede wszystkim znaczy, że żaden z nich nie ma fizycznie wydzielonej części rzeczy na swoją własność. Wynika z tego, że przy tego rodzaju współwłasności pomoc finansowa określona w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji nie może być przyznana funkcjonariuszowi będącemu jednym ze współwłaścicieli, gdyż pomoc ta może być udzielona tylko na lokal (dom) którego funkcjonariusz jest właścicielem. Z analizy złożonego wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej wynika, że na dzień złożenia wniosku P. B. wraz z żoną byli współwłaścicielami domu, położonego na nieruchomości przy ul. [...] 1 w [...] , w udziale z małżeństwem J. i T.S., którzy nie są członkami rodziny policjanta w rozumieniu art. 89 ustawy o Policji. W przypadku współwłasności, przeszkodę w przyznaniu funkcjonariuszowi pomocy finansowej ze środków przeznaczonych na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych policjantów stanowi również fakt, że zarówno prawo do gruntu jak i nieruchomość budynkowa są przedmiotem współwłasności w częściach idealnych, co oznacza, że nie jest możliwe wyodrębnienie własności bez zniesienia współwłasności. Zatem, nawet fizyczne wyodrębnienie lokalu, bez zniesienia współwłasności, nie może stanowić pozytywnej przesłanki w przedmiotowej sprawie, bowiem z literalnej wykładni przepisu art. 94 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że funkcjonariusz nie może uzyskać pomocy finansowej w sytuacji, gdy nie jest właścicielem lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość lub domu jednorodzinnego, a jedynie współwłaścicielem w częściach ułamkowych. P. B. odwołał się od powyższej decyzji Komendanta Miejskiego Policji w [...] . W odwołaniu skarżący podał, że w świetle art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z kolei w myśl art. 94 ust. 1 ustawy policjantowi który nie otrzymał lokalu mieszkalnego przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Pomoc finansowa jest konsekwencją niezrealizowania uprawnień policjanta, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 ustawy, na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Z treści art. 94 ust. 1 ustawy wynika, że pomoc finansowa może być udzielana alternatywnie na uzyskanie lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. P. B. powołał się w tym miejscu na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 czerwca 2009 r., sygn. IV SA/GI 976/08, w uzasadnieniu którego Sąd dokonał interpretacji ww. przepisu stwierdzając, że z treści art. 94 ust. 1 ustawy o Policji wynika w sposób jednoznaczny, że pojęcie "odrębnej nieruchomości" dotyczy tylko lokalu mieszkalnego i nie może być łączone z domem jednorodzinnym. Za taką interpretacją tego przepisu przemawia wykładnia językowa, jak również systemowa, ponieważ zgodnie z art. 46 § 1 kc nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiący odrębny przedmiot własności, jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Skoro ustawodawca odróżnia dom jednorodzinny i lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość to oznacza, że nadaje im odmienne znaczenie i dysponowanie każdym z wymienionych rodzajów nieruchomości umożliwiających zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych stwarzało będzie podstawę o ubieganie się o przyznanie pomocy finansowej. Również w tym uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że współwłasność nie jest odrębną formą, a rodzajem własności. Ustawodawca zakłada przyjście funkcjonariuszowi z pomocą w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych poprzez przyznanie mieszkania lub innych form prawnych. W przypadku pomocy finansowej jest to działanie zmierzające do tego, aby dany funkcjonariusz dysponował lokalem, przy wykorzystaniu którego będzie mógł w sposób efektywny pełnić swoją służbę. Zatem celem tej pomocy jest zapewnienie warunków mieszkaniowych adekwatnych do jego sytuacji osobistej i rodzinnej. Odwołujący się podkreślił również, że zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym w wyroku z dnia 20 listopada 2009 r., sygn. I OSK 188/09, co do zasady nabycie lokalu mieszkalnego (nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym) na zasadzie współwłasności w udziale - nie wyklucza uprawnienia do uzyskania pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. Z przepisów kodeksu cywilnego regulujących współwłasność nie wynika bowiem, aby współwłaściciel miał uprawnienie do korzystania tylko z takiej części wspólnej rzeczy, która odpowiada wielkości jego udziału. Stosownie do art. 206 kc każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania i korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli (por. wyrok SN z dnia 27 kwietnia 2001 r. III CKM 29/99, Lex nr 52366). Żaden z przepisów ustawy o Policji, ani też przepisów rozporządzenia z dnia 17 października 2001 r. nie ogranicza przyznania pomocy finansowej do nabycia nieruchomości lokalowej na wyłączną własność uprawnionego. W ocenie skarżącego, odmowna decyzja jest nieuzasadniona, gdyż nie wzięto pod uwagę jaka nieruchomość jest przedmiotem współwłasności. W omawianej sprawie jest to dom jednorodzinny, który posiada fizycznie wydzielone lokale - co potwierdził w oświadczeniu inż. B. W., co oznacza, że lokal może stanowić odrębną nieruchomość. Ponadto, pomoc finansowa jest zastępczą formą realizacji prawa policjanta do przysługującego mu lokalu mieszkalnego , a jej celem jest pomóc policjantowi w realizacji tego prawa poprzez uzyskanie przez niego we własnym zakresie, ale przy wsparciu pracodawcy odpowiedniego lokalu lub domu jednorodzinnego. Dodatkowo skarżący podkreślił, że podział fizyczny domu już nastąpił - dom posiada dwa niezależne wejścia, dwie umowy na dostawę energii elektrycznej wody i gazu. Nie zdążył jednak, przed upływem trzech lat od daty podpisania aktu notarialnego, uregulować kwestii prawnych związanych ze zniesieniem współwłasności, dlatego też złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na dwa dni przed upływem terminu. Faktem jest, że do dnia złożenia wniosku, współwłasność nie została zniesiona, jednak z załączonych dokumentów jednoznacznie wynika, że od początku celem rodziny jest podział fizyczny i prawny nieruchomości. Ponadto oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodziną S., w związku z czym nie może być mowy o finansowaniu osób trzecich przez organa Policji, a wnioskowana pomoc dotyczy jedynie jego oraz żony i dzieci. Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia 24 czerwca 2010 r. numer [;..] działając na podstawie art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 94 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( Dz.U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277) w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2005 r., nr 100 , poz. 919 ze zm.) - po rozpoznaniu odwołania P.B. od decyzji Komendanta Miejskiego Policji w [...] Nr [...] z dnia 26 kwietnia 2010 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji wskazał w uzasadnieniu, że na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o Policji - policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości w której pełni służbę, lub miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Natomiast art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, stanowi, że policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Pomoc finansowa jest zastępczą formą realizacji uprawnień policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego określonego w art. 88 ustawy o Policji, a podstawową formą realizacji tego prawa jest przydział lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Przydział lokalu na podstawie decyzji administracyjnej nie następuje obligatoryjnie wobec wszystkich policjantów. Prawo to realizowane jest, wobec tych policjantów w służbie stałej, którzy nie posiadają samodzielnego lokalu mieszkalnego. Wskazane przepisy powinny być interpretowane łącznie z art. 95 ustawy o Policji. Dlatego też, jeżeli funkcjonariusz lub jego małżonek posiada lokal o powierzchni odpowiadającej co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej (lub dom) to nie jest uprawniony do przydziału lokalu, ani pomocy finansowej. Natomiast, jeżeli potrzeba mieszkaniowa funkcjonariusza nie została w odpowiedni sposób zaspokojona, gdy nie zaistniały przesłanki wynikające z art. 95 ustawy o Policji, a więc powierzchnia mieszkalna lokalu posiadanego przez policjanta nie zapewnia mu przysługujących norm zaludnienia na podstawie odrębnych przepisów, to jest on uprawniony do przydziału lokalu z zasobów Policji, a w konsekwencji również do pomocy finansowej. Organ wskazał w tym miejscu na wyrok WSA z Białegostoku z dnia 5 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 703/07, Lex nr 451169. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że istotnym elementem konstrukcji publicznego prawa podmiotowego do lokalu mieszkalnego unormowanej w art. 88 ustawy o Policji, jest pojęcie lokalu mieszkalnego, przy czym desygnatem tego pojęcia nie może być jakikolwiek lokal, tylko lokal spełniający określone wymogi (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 marca 2006 r., sygn. akt IV SA/Po 502/04, niepubl. ; wyrok NSA z dnia 13 marca 2000 r., sygn. akt I SA 658/99, Lex nr 55283). Okoliczność nieposiadania lokalu warunkująca istnienie prawa do przydziału lokalu oraz prawa do innych form pomocy mieszkaniowej będzie spełniona, gdy funkcjonariusz i jego rodzina nie dysponują lokalem, którego powierzchnia odpowiada przysługującej mu powierzchni mieszkalnej określonej w odrębnych przepisach (wyrok NSA z dnia 23 lipca 1999 r., sygn. akt I SA 866/99, Lex nr 48581). Organ przedstawił następnie, że wnioskodawca - będący od dnia 20 sierpnia 2002 r. funkcjonariuszem w służbie stałej - wystąpił o przyznanie mu pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego położonego w [...] przy ul. [...] 1, a ściśle na uzyskanie dodatkowych udziałów we własności przedmiotowego domu. Według złożonego oświadczenia, wnioskodawca posiada go poprzez faktyczne zamieszkiwanie od 17 lutego 2001 r. Od 2004 r. posiada prawo własności. Wcześniej przedmiotowy dom był własnością jego teściów, którzy również w nim mieszkali. Po śmierci teściowej wnioskodawcy (12.06.2004 r.) był on przedmiotem współwłasności teścia wnioskodawcy oraz jego żony i jej siostry (postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia 15.10.2004 r., III Ns 2407/04). Aktualnie wnioskodawca wraz z żoną oraz jej siostrą i jej mężem nabyli od teścia jego udziały w przedmiotowej nieruchomości, (akt notarialny Nr 807/2007 z dnia 28.02.2007 r.), przez co małżeństwo B. powiększyło udział we własności nieruchomości z 1/6 do 3/6 całości. Nabycie dodatkowego udziału we własności domu (2/6) było podstawą wystąpienia przez funkcjonariusza o przyznanie pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. Organ wskazał dalej, że zgodnie z § 2 pkt 1 i § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. Nr 105, poz. 84 ze zm.) - dla policjanta posiadającego rodzinę przydziela się po jednej normie zaludnienia dla niego i każdego członka jego rodziny, przy czym norma wynosi od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej. W przypadku czteroosobowej rodziny powierzchnia mieszkalna uwzględniająca wskazaną normę zaludnienia powinna wynosić od 28 do 40 m2, w efekcie wobec zajmowanego przez zainteresowanego domu jednorodzinnego o powierzchni 79, 44 m2 należało przyjąć, iż ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, bowiem zajmuje dom jednorodzinny o powierzchni zdecydowanie przewyższającej przysługujące policjantowi i jego rodzinie minimalne normy zaludnienia (aż o 51 m2). Organ II instancji podniósł następnie, że nabycie udziału we własności domu przez żonę wnioskodawcy nastąpiło z mocy prawa poprzez dziedziczenie, czyli nieodpłatnie, więc nie może być uwzględnione jako podstawa prawna do przyznania pomocy finansowej, której celem jest uzyskanie lokalu mieszkalnego przez co stanowi pomoc przy odpłatnym nabyciu lokalu. Organ wyraził wątpliwość, czy stosownie do treści art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o Policji, funkcjonariuszowi mógłby być przyznany lokal mieszkalny z zasobów Policji, a tym samym, czy on ma prawo do pomocy finansowej, czy też równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, skoro posiada dom jednorodzinny, zapewniający policjantowi i jego rodzinie przysługujące normy zaludnienia. Powyższe przesądza o braku podstaw prawnych do przyznania pomocy mieszkaniowej. Nadto, organ stwierdził, że pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, ma służyć pomocy w uzyskaniu przez funkcjonariusza m.in. domu jednorodzinnego - taki jest jej cel ustawowy. Natomiast bezspornym jest, że wnioskodawca zajmuje przedmiotowy dom od 9 lat, a zatem przyznanie stronie pomocy finansowej nie znajduje podstaw faktycznych. P. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na powyższą decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] , w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo. Skarżący uzasadnił, że od dnia 20 sierpnia 2002r. do dnia 28 lutego 2007 r. miał prawo do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Prawo to utracił dnia 28 lutego 2007 r., w związku z zawarciem umowy sprzedaży (Rep. A Nr[...] ), na podstawie której nabył wraz z żoną udział w wysokości 2/6 części z udziału należącego do ojca żony, L. J. ww. nieruchomości. Pozostałe udziały w wysokości [...] odziedziczyła siostra żony, J. S., a 2/6 zgodnie z umową sprzedaży kupiła od ojca wraz z mężem T.S.i. W związku z tym, że nie miał zdolności kredytowej by wykupić na własność całą nieruchomość, a dalsze mieszkanie z teściem nie było możliwe, zwrócił się z prośbą do siostry żony by razem z nami wykupiła udziały w nieruchomości od teścia, z założeniem, że dom zostanie podzielony na dwa oddzielne lokale. W chwili obecnej dom jest fizycznie podzielony na dwa odrębne lokale. Skarżący oświadczył następnie, że nie zdążył przed upływem 3 lat, od dnia podpisania aktu notarialnego, podzielić nieruchomości prawnie. Zniesienie współwłasności związane jest ze znacznymi kosztami (około 8000 tyś zł). Uzyskanie pomocy finansowej pozwoliłoby skarżącemu na prawny podział nieruchomości i tym samym uzyskanie samodzielnego lokalu. W związku z tym wystąpił z wnioskiem do Komendanta Miejskiego Policji w [...] o udzielnie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego położonego w nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym przy ul. [...] 1 w [...] . Skarżący zwrócił uwagę, że w aktach sprawy znajduje się opinia radcy prawnego Komendy Miejskiej w [...] , sporządzona w toku postępowania dot. uprawnienia do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, z której wynika, iż nie przyznanie skarżącemu pomocy finansowej byłoby nie zasadne. Podał również, że w związku z powyższym, złożył odwołanie od decyzji organu I instancji. Po złożeniu oświadczenia o tym, że zobowiązuje się do wydzielenia lokalu do 31 stycznia 2011 r. uzyskał informację, iż decyzja w moje sprawie będzie pozytywna. Jednakże otrzymał ostateczną decyzję wydaną przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o odmowie przyznania pomocy. W ocenie skarżącego, argumentacja decyzji odmownej opierająca się na fakcie współwłasności z osobami innymi niż wymienione w art. 89 ustawie o Policji, narusza zasady równości, wyrażonej art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzja odmowna jest nieuzasadniona, ponieważ nie wzięto pod uwagę jaka nieruchomość jest przedmiotem współwłasności. Jest nim bowiem dom jednorodzinny, który posiada fizycznie wydzielone lokale w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, co oznacza że lokal może stanowić odrębną nieruchomość. Ponadto z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż żona posiadała prawo do 79, 44 m2, co jest nie zgodne ze stanem faktycznym, gdyż żona miała prawo jedynie do 1/6 części przedmiotowej nieruchomości, czyli 13, 24 m2. Skarżący nie zgodził się również z argumentem organu II instancji, iż był w posiadaniu ww. nieruchomości od 2001 r., gdyż zgodnie z art. 336 kc posiadaczem rzeczy jest ten kto nim faktycznie włada. Zajmując pokój w domu teściów, w żadnym wypadku nie mógł określić siebie jako osoby, która faktycznie władała ww. nieruchomością. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] z w a ż y ł , co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury, która doprowadziła do wydania zaskarżonego aktu. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie. Przy tak wyraźnie określonych kompetencjach sądu administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 88 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z art. 94 ust. 1 powołanej ustawy wynika natomiast, że policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że sierżant P. B. w dniu 26 lutego 2010 r. wystąpił do Komendanta Miejskiego Policji z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Czteroosobowa rodzina skarżącego zajmowała część domu jednorodzinnego stanowiącego własność jego teściów. W wyniku spadkobrania po śmierci matki żona skarżącego D. B. stała się współwłaścicielem domu w udziale [..] części. Na podstawie umowy sprzedaży zawartej w dniu 28 lutego 2007 r. małżonkowie B. kupili od teścia skarżącego połowę jego udziałów w nieruchomości, tj. [...] części. W wyniku powyższego małżonkowie B. stali się współwłaścicielami domu jednorodzinnego położonego w [...] przy ul. [...] 1 w udziale [..]. Z akt administracyjnych sprawy wynikało również, że powierzchnia mieszkalna całego budynku wynosi 79,44 m2 natomiast norma zaludnienia dla rodziny policjanta wynosi od 28 do 40 m2. Organ odmawiając przyznania pomocy finansowej stwierdził, że policjant zajmuje wraz z rodziną dom jednorodzinny o powierzchni przewyższającej przysługujące normy zaludnienia. Organ stwierdził nadto, że od 12 czerwca 2004 r. , tj. od daty otwarcia spadku po teściowej, funkcjonariusz wszedł w posiadanie domu przy ul. [...] 1 w [...] i ze względu na to, jako że dziedziczenie jest nieodpłatnym nabyciem własności, pomoc finansowa, której celem jest pomoc w odpłatnym uzyskaniu lokalu skarżącemu nie przysługuje. W ocenie Sądu dokonana przez organ interpretacja przepisów ustawy w kontekście ustalonego stanu faktycznego sprawy jest nieprawidłowa. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że policjant wystąpił z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej po zawarciu umowy sprzedaży udziału 2/6 części nieruchomości przy ul. [...] 1 w [...] stając się w ten sposób wraz z udziałami przysługującymi żonie współwłaścicielem domu jednorodzinnego w ½ części. Jak już wyżej wskazano na podstawie ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, realizacja prawa policjanta do lokalu mieszkalnego może nastąpić dwojako: albo przez wydanie decyzji o przydziale lokalu albo zastępczo przez przyznanie określonych w ustawie świadczeń pieniężnych, min. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu. Uprawnienie policjanta do otrzymania pomocy finansowej powiązane jest z przesłanką niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych policjanta z uwagi na nieposiadanie lokalu w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. W tej sytuacji trzeba podkreślić, że zgodnie z art. 95 ust. 1 ustawy o Policji, lokalu mieszkalnego ( w tej sprawie: pomocy finansowej) nie przydziela się policjantowi " "posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy, którego małżonej posiada lokal mieszkalny lub dom, w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub dom, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 96 ust. 3". Policjantowi nie przyznaje się zatem pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, jeżeli nie przysługuje mu prawo do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej ze względu na wystąpienie przesłanek negatywnych przewidzianych w przytoczonym art. 95 ust. 1 ustawy o Policji. Posiadanie lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 95 pkt 2 i 3 ustawy o Policji nie jest powiązane z określonym tytułem prawnym do tego lokalu. Istotne jest to, czy posiadany lokal ma odpowiednią powierzchnię mieszkalną przysługującą policjantowi. W tym właśnie kontekście należy rozpatrywać sytuację, gdy policjant lub jego małżonek posiadają dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy. Istotne jest to, czy posiadanie takiego domu oznacza zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych policjanta w miejscowości, w której pełni służbę lub miejscowości pobliskiej. Przepisy art. 95 ust. 2 i 3 ustawy o Policji nie stanowią o tym, że policjant jest właścicielem lub współwłaścicielem domu, ale o tym, że policjant posiada dom, co wyrażnie wskazuje , iż chodzi tu o faktyczne posiadanie domu jako mieszkania, bez względu na to, jaki jest tytuł prawny posiadania tego domu (mieszkania). Prowadzi to do wniosku, że okoliczność, iż policjant ( jego małżonek) jest współwłaścicielem domu jednorodzinnego ( domu mieszkalno-pensjonatowego) nie oznacza, że tym samym posiada taki dom w rozumieniu art. 95 pkt 2 ustawy o Policji, co powoduje, że nie ma prawa do przydzielenia lokalu mieszkalnego, a więc nie ma również prawa do pomocy finansowej. Kwestia posiadania domu jako przesłanki wyłączającej prawo do przydziału lokalu i pomocy finansowej łączy się z zaspokojeniem lub niezaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych policjanta poprzez posiadanie odpowiedniego mieszkania w takim domu. Znamienne jest to, że w art. 95 pkt 2 nie wymienia się posiadania domów wielomieszkaniowych, ale co najważniejsze nie wskazuje się, że chodzi o dom jednorodzinny ( dom mieszkalno-pensjonatowy) stanowiący własność lub współwłasność policjanta ( jego małżonka). Prowadzi to do wniosku, że posiadanie domu jednorodzinnego ( domu mieszkalno-pensjonatowego) przez policjanta ( jego małżonka) w rozumieniu art. 95 pkt 2 i 3 ustawy o Policji , jako przesłanka wyłączająca prawo do przydzielenia lokalu mieszkalnego , a w konsekwencji do wyłączenia prawa do pomocy finansowej ma miejsce wówczas, gdy policjant posiada w takim domu mieszkanie odpowiadające przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Istota przedstawionego zagadnienia prawnego sprowadza się zatem do tego, czy pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przysługuje policjantowi, jeżeli policjant ( jego małżonek) jest współwłaścicielem domu, w którym zajmuje część domu ( mieszkanie) o powierzchni która nie odpowiada przysługującej mu powierzchni mieszkaniowej według norm zaludnienia lokali mieszkalnych. Tak rozumiane zagadnienie prawne należy rozstrzygnąć z uwagi na przedmiot rozpoznawanej sprawy oraz powyższe rozważania w ten sposób, ze pomoc mieszkaniowa na podstawie art. 94 ust. 1 ustawy o Policji przysługuje policjantowi, który ( jego małżonek) jest współwłaścicielem domu jednorodzinnego, jeżeli zajmowana przez policjanta część domu ( mieszkanie) nie odpowiada co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej według norm zaludnienia określonych w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. Nr 105, poz. 884 ze zm.)- por. uchwała NSA z dnia 18.11.2009, sygn. akt I OPS 7/09- opublikowana na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query. Przechodząc na grunt sprawy będącej przedmiotem rozpoznania stwierdzić należało, że skarżący do czasu zawarcia umowy sprzedaży części domu jednorodzinnego położonego w [...] przy ul. [...] 1 w udziale do [...] części zajmował wraz z rodziną część tego domu , którego współwłaścicielem do [..] części była żona skarżącego. Zważywszy jednak na powierzchnię mieszkalną domu wynoszącą, jak to już wyżej wskazano 79,44 m2 oraz przysługującą rodzinie policjanta według rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. powierzchnię mieszkalną wynoszącą od 28 do 40 m2, oczywistym jest, że prawo do 1/6 części współwłasności domu norm tych nie wyczerpywało. Zasadnie- wbrew twierdzeniom organu - policjant wystąpił o przyznanie mu pomocy finansowej, albowiem w miejscowości, w której pełni służbę ani w miejscowości pobliskiej nie posiadał lokalu mieszkalnego, który uwzględniałby ilość członków jego rodziny oraz przysługujące uprawnienia do powierzchni mieszkalnej. Dopiero kupno udziałów w nieruchomości stworzyło sytuację, w której potrzeby lokalowe policjanta i jego rodziny – z uwzględnieniem przysługującej powierzchni mieszkaniowej oraz faktycznie zajmowanej części domu zostały zaspokojone. Organy ponownie rozpatrując wniosek P.B. o przyznanie pomocy finansowej uwzględnią ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Komendanta Miejskiego Policji w [...] zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 94 i 95 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji. W kwestii wykonalności wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło