II SA/Sz 736/14
WyrokWSA w Szczecinie2015-05-07
Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Marzena Iwankiewicz, Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, nie wskazując konkretnych przepisów odrębnych, które mogłyby zostać naruszone, ani nie uzasadniając w sposób wyczerpujący obaw o negatywny wpływ planowanej inwestycji na środowisko?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, stosując art. 138 § 2 K.p.a. Organ odwoławczy nie wykazał w sposób wyczerpujący i przekonujący, jakie konkretne przepisy odrębne mogły zostać naruszone przez decyzję o warunkach zabudowy, ani nie uzasadnił wystarczająco obaw o negatywny wpływ inwestycji na środowisko. Brak precyzyjnego wskazania wad decyzji organu pierwszej instancji uniemożliwia organowi pierwszej instancji prawidłowe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i sanowanie ewentualnych uchybień.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która uchyliła decyzję Wójta Gminy G. ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie żelbetowego zbiornika na gnojowicę. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na wątpliwości co do zgodności z przepisami odrębnymi i potencjalny negatywny wpływ inwestycji na środowisko, jednak nie sprecyzował konkretnych przepisów ani nie uzasadnił obaw. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów K.p.a. i u.p.z.p. poprzez brak precyzyjnego wskazania wad decyzji organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.),, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 maja 2015 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego A. W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy G. na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 6, pkt 7, pkt 9, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, 4, art. 61 ust. 1, 4 i 5, art. 63 ust. 2, 4, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80 poz. 717 ze zm. – dalej u.p.z.p.), po rozpatrzeniu wniosku A.W., ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie żelbetowego zbiornika na gnojowicę o pojemności użytkowej do [...] m3 wraz z instalacjami zewnętrznymi, położonej na działkach nr [...] (drogi ogólnodostępne) w S.
W ustaleniach warunków organ określił funkcję działek nr [...] jako przemysłu hodowlanego – gospodarstwo rolne o profilu hodowli bydła mięsnego oraz określił inwestycję jako realizację okrągłego, żelbetowego zbiornika bezodpływowego
o pojemności użytkowej do [...] m3; budowę instalacji kanalizacyjnej odprowadzającej gnojowicę z budynku inwentarskiego do projektowanego zbiornika oraz instalacji kanalizacji ze zbiornika do odbioru gnojowicy przez beczkowozy; budowę pompowni z dachem płaskim; wykonanie poza licznikowej instalacji energetycznej 0,4 kV. Organ I instancji wskazał, że planowana inwestycja nie należy do przedsięwzięć, o których mowa w art. 59 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227) i nie znajduje się w katalogu zawartym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.). Ponadto organ ustalił, że planowane przedsięwzięcie nie może spowodować zanieczyszczenia wód powierzchniowych i podziemnych oraz gleby, nie może być źródłem uciążliwych lub szkodliwych odpadów, w żaden inny znaczący sposób nie może pogarszać warunków użytkowania terenów sąsiadujących, w szczególności nie może powodować powstawania promieniowania niejonizującego, a także nie może powodować emisji substancji zanieczyszczających powietrze atmosferyczne lub emisji nieprzyjemnych zapachów w ilościach ponadnormatywnych. W zakresie infrastruktury technicznej organ ustalił, że komunikacja istnieje w ramach istniejącego wjazdu z drogi gminnej dz. nr [...], odprowadzenie ścieków technologicznych z budynku inwentarskiego poprzez zewnętrzny system kanalizacji do zbiornika na gnojowice oraz ze zbiornika do punktu odbioru beczkowozami i rozwożenie po terenach rolnych jako nawóz naturalny. Nadto, stosownie do art. 115 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013, poz. 1232), organ ustalił, że tereny inwestycji i sąsiednie należą do terenów przeznaczonych pod zagospodarowanie mieszkaniowe jednorodzinne, dla których dopuszczalny poziom hałasu nie może przekraczać wartości ustalonych dla tych terenów w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. Nr 120, poz. 826). Organ uznał, że planowana inwestycja nie wprowadza do powietrza, wody, gleby lub ziemi wibracji w rozumieniu przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska. Nadto nie jest źródłem sztucznych pól elektromagnetycznych. Nie wpływa też na jakość powietrza i pozwala na utrzymanie
w nim dopuszczalnych poziomów substancji, które zostały ustalone w rozporządzeniu Ministra Środowiska dnia 3 marca 2008 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. 47, poz. 281) i nie pogarsza standardów jakości gleby określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002 r. w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi (Dz. U. Nr 165, poz. 1359). Dalej organ wskazał, że przedmiotowa inwestycja winna być zaprojektowana i realizowana zgodnie z przepisami prawa, które wymienił, w tym z aktami prawnymi wynikającymi ze specyfiki inwestycji. Organ I instancji stwierdził, że teren inwestycji oznaczony w ewidencji gruntów symbolem [...] nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze i nieleśne oraz że żaden z przepisów odrębnych nie sprzeciwia się realizacji tej inwestycji. Przeprowadzona analiza charakteru zamierzonej inwestycji oraz stanu faktycznego i prawnego jej terenu wykazała, że spełnione są warunki, o których mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p.
Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółka w S. złożyła odwołanie od ww. decyzji, w którym podała, że planowany zbiornik bezodpływowy ma być zlokalizowany w bliskim sąsiedztwie działki nr [...] w S. Na działce tej, w odległości zaledwie [...] m od projektowanego zbiornika, znajduje się ujęcie wody pitnej dla całej miejscowości S. W związku z tym, że decyzję wydano bez uwzględnienia ryzyka uszkodzenia zbiornika i powstania wskutek niego niekontrolowanego wycieku gnojowicy zagrażającego ujęciu wody pitnej dla mieszkańców miejscowości S., spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Skarżąca podniosła również zarzut braku określenia w dokumentacji projektowej budowy zbiornika sposobu utrzymania zwierząt hodowlanych w obiektach podłączonych do zbiornika, czy w systemie ściółkowym, czy bezściółkowym. Systemy te generują różne ilości gnojowicy i brak tych danych uniemożliwia dokonanie oceny prawidłowości doboru pojemności zbiornika do potrzeb wynikających z systemu utrzymania hodowli.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), powoływanej dalej jako K.p.a., oraz art. 61 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. i art. 96 ust. 1 w związku z art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Sp. w S., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że zaskarżona decyzja nie może się ostać w obrocie prawnym z uwagi na wątpliwości, czy jest zgodna
z przepisami odrębnymi (art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.). Katalog przepisów odrębnych, przez pryzmat których dokonywana jest ocena zgodności zamierzenia inwestycyjnego, zależy niewątpliwie od położenia terenu będącego przedmiotem ustaleń. Do przepisów odrębnych należy zaliczyć między innymi regulacje dotyczące: ochrony środowiska, ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, ochronie przyrody, gruntów rolnych i leśnych, przepisy sanitarne, unormowania z zakresu prawa geologicznego lub górniczego, a także ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. 2006 r. Nr 123 poz. 858). W ocenie organu, przepisy te w niniejszej sprawie, powinny pozostawać w bezpośrednim związku z przedmiotem regulacji art. 61 u.p.z.p., w tym znaczeniu, że powinny odnosić się bezpośrednio do ustalania warunków zabudowy na terenie szczególnym - ze względu na bliskość granicy, lub powinny być związane ze szczególnym zamierzeniem inwestycyjnym, stwarzającym potencjalne zagrożenie dla środowiska. W analizowanej sprawie, zważywszy rodzaj, rozmiar i technologię planowanej przez inwestora budowy zbiornika na gnojowicę o pojemności [...] m3 istnieje uzasadniona obawa o jej negatywny wpływ na środowisko. Obawy te podtrzymują cechy zabudowy i dane charakteryzujące obiekt, zawarte we wniosku inwestora. Zdaniem Kolegium, w procesie tym organ I instancji winien kierować się podstawowym kryterium jakim jest wynikająca z art. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska zasada przezorności. Należy zawczasu przewidzieć wszelkie następstwa ingerencji w środowisko oraz podjąć działania, które będą im zapobiegały lub będą je ograniczały do pewnego minimalnego stanu akceptowanego z punktu widzenia ochrony środowiska. Organ wyjaśnił także, że określony w art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. warunek zgodności decyzji o warunkach zabudowy z przepisami odrębnymi nie dotyczy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wydanego na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, które ma zastosowanie do późniejszego etapu inwestycyjnego.
A.W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
skargę na powyższą decyzję zarzucając jej naruszenie :
- art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. polegające na uznaniu, iż organ I instancji nie dokonał pełnej oceny zgodności zamierzenia inwestycyjnego z przepisami odrębnymi, w tym zwłaszcza przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzaniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków,
- art. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska polegające na uznaniu, iż organ I instancji naruszył zasadę przezorności,
- art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a., polegające na zaniechaniu przez organ II instancji wyjaśnienia podstawy prawnej zaskarżonej decyzji i przytoczeniu konkretnych, odrębnych przepisów prawa, co do których zachodzi obawa ich niezgodności
z decyzją o warunkach zabudowy.
Skarżący wskazał w uzasadnieniu skargi, że jest właścicielem działki nr [...], na której znajduje się już obora bydła mięsnego, płyta obornikowa oraz szczelny zbiornik na gnojówkę wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, zrealizowane m.in na podstawie decyzji nr [...] Wójta Gminy G. o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. W związku z powyższym zwrócił się do Wójta Gminy G. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla kolejnego drugiego zbiornika na gnojowicę, planowanego na ww. działce. Przed skierowaniem wniosku zwrócił się do Wójta Gminy G. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, który w dniu 10 lutego 2014 r. wydał decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego wskazując, że uzgodniono z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska oraz Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym, iż planowana inwestycja nie będzie miała znaczącego wpływu na ilość wprowadzanych do środowiska substancji lub energii w stosunku do stanu obecnego oraz że nie istnieje konieczność przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. W tym postępowaniu Wójt uwzględnił więc ww. decyzję stwierdzając, iż inwestycja nie należy do przedsięwzięć o których mowa w art 59 ust. 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji, o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. Z tego powodu, w ocenie skarżącego, organ II instancji nieprawidłowo uznał, iż organ I instancji nie dokonał oceny zgodności decyzji o warunkach zabudowy z przepisami odrębnymi w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. W przekonaniu skarżącego, w sytuacji gdy organ II instancji uznał, iż zachodzi obawa niezgodności decyzji o warunkach zabudowy z przepisami odrębnymi, to powinien był wskazać konkretne przepisy prawa, co do których istnieje ryzyko ich naruszenia. Tymczasem organ II instancji w sposób ogólny wskazał katalog przepisów odrębnych, jednakże bez sprecyzowania, które z nich mogłyby zostać ewentualnie naruszone przez wydanie uchylonej decyzji. Ponadto skarżący podał, że zamierzona inwestycja polega na budowie bezodpływowego, szczelnego, zamkniętego, podziemnego zbiornika żelbetowego, przykrytego dachem o konstrukcji drewnianej, pokrytym blachą trapezową, zabezpieczonego od środka, co minimalizuje ryzyko zagrożenia środowiska gruntowo-wodnego. Organ II instancji nie wskazał, poza ogólnym stwierdzeniem, takich cech zabudowy i danych charakteryzujących zbiornik, które stanowiłyby o ryzyku negatywnego jego wpływu na środowisko. Tym samym, choć organ II instancji, przyjął założenie, że inwestycja będzie negatywnie oddziaływać na środowisko, to jednak przesłanek uzasadniających takie założenie w żaden sposób nie wyjaśnił. Stanowisko organu II instancji w zasadzie uniemożliwia organowi I instancji ponowne przeprowadzenie postępowania w sprawie, albowiem organ ten nie wie, w jakim zakresie powinien przeprowadzić, powtórzyć lub uzupełnić postępowanie, celem powzięcia stosownej oceny. Następnie skarżący podniósł, że z uwagi na okoliczność umorzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak również fakt związania organu I instancji wymienioną decyzją, do rozważenia pozostała zatem tylko kwestia tego, czy i w jakim zakresie organ I instancji ocenił zgodność decyzji o warunkach zabudowy z przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Zdaniem skarżącego, organ II instancji powinien był wskazać, który przepis ww. ustawy mógłby zostać naruszony, czego niewątpliwie nie uczynił. Dalej skarżący podał, że to organ II instancji naruszył art. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska, gdyż planowana inwestycja (dodatkowy zbiornik) w swej istocie ma służyć zapobieganiu powstawaniu potencjalnych szkód w środowisku poprzez bezpieczne składowanie odpadów zwierzęcych w ilości odpowiadającej wielkości istniejącej obory bydła mięsnego. Ponadto, w ocenie skarżącego, organ II instancji oparł się wyłącznie na nieudowodnionym twierdzeniu PWiK Sp. w S., że planowane zamierzenie w pobliżu ujęcie wody stanowi potencjalne zagrożenie dla środowiska. Twierdzenie to nie zostało poparte okolicznościami odnoszącymi się do cech lub właściwości inwestycji, jak również nie zostało poparte konkretnymi przepisami prawa. Skarżący wskazał dodatkowo, iż istniejąca na działce obora wybudowana w systemie ściółki wysokiej znajduje się w znacznie bliższej odległości od ujęcia wody pitnej i nie stanowi dla niego żadnego zagrożenia. Tym bardziej zagrożenia takiego nie będzie stanowił oddalony o ok. 80 metrów od ww. ujęcia wody sporny zbiornik na gnojownicę, którego zamknięta i szczelna konstrukcja minimalizuje przedostawanie się odpadów do wód gruntowych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko
w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje :
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., uchylająca - na podstawie
art. 138 § 2 K.p.a. - decyzję organu I instancji ustalającą warunki realizacji inwestycji polegającej na budowie żelbetowego zbiornika na gnojowicę o pojemności użytkowej
do [...] m3 wraz z instalacjami zewnętrznymi, położonej na działkach nr [...] (drogi ogólnodostępne) w S.
W związku z tym, że zaskarżona decyzja ma charakter kasacyjny w pierwszej kolejności należy wskazać, że jak wynika z art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zakwestionowana w sprawie niniejszej decyzja jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygania spraw w postępowaniu odwoławczym. Z tego też względu użycie trybu określonego w art. 138 § 2 K.p.a. jest dopuszczalne wyłącznie w sytuacji, gdy organ odwoławczy przekonująco i w sposób wyczerpujący uzasadni istnienie przesłanek określonych w tym przepisie (art. 107 § 3 K.p.a.).
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja powyższych wymogów nie spełnia,
a w konsekwencji zastosowanie w rozpoznawanej sprawie normy art. 138 § 2 K.p.a. należało uznać za nieprawidłowe, w każdym zaś razie za nienależycie uzasadnione.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ II instancji powziął wątpliwość co do tego, czy decyzja organu I instancji jest zgodna z przepisami odrębnymi, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p., jednakże nie wskazał, które konkretnie przepisy prawa zostały ewentualnie naruszone wskutek ustalenia warunków zabudowy dla spornej inwestycji.
Rację ma skarżący, że ogólnikowe wskazanie na potrzebę ponownej analizy przez organ I instancji przepisów ochrony środowiska, ustawy o udostępnianiu informacji, o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, ochronie gruntów rolnych, prawa górniczego oraz zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzenia ścieków w odniesieniu do planowanej inwestycji bez podania konkretnych norm prawa, stanowi o naruszeniu art. 107 § 3 K.p.a.
Zdaniem Sądu, tak nieprecyzyjnie sformułowane stanowisko organu odwoławczego, w aspekcie art. 138 § 2 K.p.a., prowadzi do wniosku, że w istocie organ II instancji nie wykazał w jakim zakresie zachodzi konieczność wyjaśnienia sprawy, a tym bardziej, do wyjaśnienia jakich okoliczności, w oparciu o przepisy odrębne, ma zmierzać organ I instancji. Tak więc zawarte w zaskarżonej decyzji motywy rozstrzygnięcia nie czynią zadość treści art. 138 § 2 K.p.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że skorzystanie z dyspozycji art. 138 § 2 K.p.a. jest możliwe jedynie wówczas gdy organ odwoławczy wykaże i uzasadni konieczność przeprowadzenia w sprawie postępowania wyjaśniającego co najmniej w znacznej części, jedynie bowiem w takiej sytuacji można stwierdzić, że konieczny do wyjaśnienia przez organ I instancji zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 830/13, publ. LEX nr 1470202).
Sąd stwierdził nadto, że konsekwencją zaniechania przez organ II instancji dostatecznego określenia wad decyzji o warunkach zabudowy może być w zasadzie brak możliwości po stronie organu I instancji sanowania stwierdzonych, jednakże bliżej nieokreślonych uchybień, a przynajmniej może mieć to istotny wpływ na ponowne postępowanie w kontekście zasady ekonomiki postępowania wyrażoną w art. 12 § 1 K.p.a. (przedłużenie postępowania). Brak wiedzy co do zakresu w jakim postepowanie winno być powtórzone i uzupełnione może doprowadzić do powtórzenia błędów przy wydawaniu kolejnej decyzji o ustaleniu warunków dla planowanej inwestycji, a zatem może spowodować kolejny "powrót" sprawy do ponownego rozpoznania. Podkreślić także trzeba, że z przesłanką wykazania przez organ II instancji, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" ściśle związany jest wymóg określony w zd. 2 art. 138 § 2 K.p.a. Z tego też względu istotnym elementem decyzji kasacyjnej jest należyte wskazanie organowi I instancji jakie okoliczności powinien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Tego elementu zaskarżona decyzja również nie zawiera. Ogólne zalecenie Kolegium, że organ
I instancji rozpoznając ponownie wniosek skarżącego powinien mieć na uwadze zasadę przezorności wyrażoną w art. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska nie wyczerpuje dyspozycji art. 138 § 2 zd. 2 K.p.a.
Ponadto, organ II instancji uznał, że z uwagi na lokalizację planowanej inwestycji w pobliżu publicznego ujęcia wody i ze względu na cechy planowanej zabudowy i charakterystykę inwestycji zachodzi uzasadniona obawa o jej negatywnym wpływie na środowisko. Jednakże, jak słusznie zauważył skarżący, organ w żaden sposób nie uzasadnił swojej tezy i nie sprecyzował wyrażonych obaw, przynajmniej w stopniu umożliwiającym organowi I instancji przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego we właściwym kierunku i zakresie. Zdaniem Sądu, sformułowanie oceny w tak ogólny sposób w konsekwencji nie pozwala na stwierdzenie, że organ odwoławczy wykazał,
że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Czytając zaskarżoną decyzję trudno jest odkodować z jakiego powodu organ odwoławczy przyjął, że planowany obiekt stanowi zagrożenie dla środowiska.
Sąd stwierdził także, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów odwołania. W orzecznictwie podkreśla się, że nieustosunkowanie się przez organ do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 K.p.a. w sposób, który ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż sprawa nie zostaje załatwiona zgodnie z wynikającymi z tych przepisów zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 20 lutego 2014r., sygn. akt II GSK 1758/12, publ. LEX nr 1495108). W orzecznictwie wyrażono również pogląd, że to organ administracji winien wnikliwie rozpatrzeć wszystkie okoliczności sprawy, podejmując w tym celu wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 7 K.p.a.). Obowiązkiem zaś każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawej, co wypływa również z zasady wyrażonej w art. 11 K.p.a. (zasada przekonywania, czyli wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy). Na postawie art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W niniejszej sprawie Kolegium naruszyło zasady przepisy procedury administracyjnej określone w art. 7, 77 § 1, 8 i 11 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a., które w konsekwencji spowodowało również naruszenie art. 138 i art. 136 K.p.a. Sąd podziela wypracowane stanowisko sądów administracyjnych, że organ odwoławczy może powołać się na przepis art. 138 § 2 K.p.a. tylko wówczas, gdy wykaże,
że przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach art. 136 K.p.a. nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. W sytuacji bowiem, gdy przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego umożliwiłoby temu organowi prawidłowe załatwienie sprawy, podjęcie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej
z tym uzasadnieniem, że rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania w całości lub znacznej części jest równoznaczne
z naruszeniem obu tych przepisów (por. wyrok NSA z dnia 29 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1725/10, publ. LEX nr 1152012). W niniejszej sprawie Kolegium nie wskazało na powody, dla których nie było możliwe zastosowanie art. 136 K.p.a.
Z uwagi na powyższe przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ odwoławczy winien będzie najpierw rozważyć możliwość merytorycznego rozpatrzenia sprawy (art. 15 K.p.a. i art. 136 K.p.a.), a jeśli podejmie decyzję kasacyjną powinien wykazać do jakiego naruszenia przepisów postępowania doszło przy wydawaniu przez organ pierwszej I decyzji, czy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, z jakich powodów nie było możliwe zastosowanie art. 136 K.p.a. oraz jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Z podanych przyczyn zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podst. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Uwzględnienie skargi uzasadniało opatrzenie wyroku klauzulą ochrony tymczasowej z art. 152 P.p.s.a., a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło