II SA/Sz 740/07

WyrokWSA w Szczecinie2007-12-12

Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Henryk Dolecki, Stefan Kłosowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku określonego w tytule wykonawczym przy rozpatrywaniu zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku określonego w tytule wykonawczym, gdy rozpatruje zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Jego rolą jest jedynie badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Wszelkie zarzuty dotyczące zasadności obowiązku powinny być podnoszone w ramach innych środków prawnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w kwocie 1000 zł. Grzywna została nałożona z powodu niewykonania przez J. K. nakazu rozbiórki szopy drewnianej. Skarżący kwestionował własność szopy oraz jej lokalizację, a także podnosił, że decyzja nakazująca rozbiórkę była nieważna.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.),, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2007 r. w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę Postanowieniem z dnia [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., działając na podstawie art. 13 8 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa, art. 119 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991r. nr 36, poz. 161 ze zm.) i art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia J. K. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. P. z dnia [...], o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości 1000 zł, z powodu uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, określonego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. P. z dnia [...] – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. P. po ustaleniu, że J. K. nie wykonał nałożonego decyzją [...] nakazu rozbiórki szopy drewnianej, usytuowanej na działce nr [...]w K. P. przy ul. [...], postanowieniem wydanym na podstawie art. 2 § 1 pkt 2 i art. 119 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nałożył na zobowiązanego grzywnę w wysokości 6598,17 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki szopy, określonego w tytule wykonawczym z dnia [...]. Na postanowienie to zażalenie złożył J. K., wnosząc o jego uchylenie. Organ odwoławczy uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji wskazując, że tytuł wykonawczy, nie został wystawiony według określonego wzoru oraz nie zawierał prawidłowej pieczęci urzędowej. Ponadto niezasadnie przyjęto, że obowiązek rozbiórki dotyczył budynku, a przedmiotową szopę należy uznać jako obiekt budowlany, który nie jest trwale związany z gruntem. Organ I instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wydał w dniu [...] postanowienie znak [...], nakładające na inwestora J. K., grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 1000 zł z powodu uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, określonego w tytule wykonawczym z dnia [...]. Na postanowienie to zażalenie złożył J. K., wnosząc o jego uchylenie. Skarżący zarzucił, że przedmiotowa szopa stoi na prywatnej posesji - działce nr [...], stanowiącej własność Wspólnoty Mieszkaniowej bloku nr [...], którą zarządza Administracji Domów Mieszkalnych w K. P. Ponadto skarżący podniósł, iż w czasie budowy szopy w 1988 r. nie było wymagane pozwolenie na budowę. Organ II instancji odnosząc się do podniesionych zarzutów stwierdził, że grzywna w celu przymuszenia nałożona została w celu wyegzekwowania obowiązku orzeczonego w ostatecznej decyzji administracyjnej, którego zobowiązany nie wykonał dobrowolnie, pomimo upomnienia. Biorąc pod uwagę szacunkową wartość wykonanych robót budowlanych, jak również sytuację materialną skarżącego, organ odwoławczy uznał, iż nałożona grzywna w celu przymuszenia w wysokości 1000 zł jest zasadna i adekwatna do zakresu nałożonego obowiązku. Wysokość grzywny jest zgodna z art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zatem postępowanie organu I instancji jest zasadne i zgodne z przepisami prawa. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że kwestia rozbiórki przedmiotowego obiektu, pełniącego funkcję garażu, została ostatecznie rozstrzygnięta decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. P. z dnia [...] i nie ma podstaw prawnych do zalegalizowania obiektu, objętego prawomocnym nakazem rozbiórki. Obowiązek rozbiórki obiektu orzeczony w ostatecznej decyzji administracyjnej, nie został wykonany, zatem organ zobowiązany był do wyegzekwowania nakazanego obowiązku i zastosowania odpowiedniego środka egzekucyjnego, jakim jest postanowienie o nałożeniu grzywny. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożona, a nie uiszczona lub nie ściągnięta grzywna w celu przymuszenia podlega umorzeniu, a w przypadku uiszczenia lub ściągnięcia grzywny, może być ona w uzasadnionych przypadkach na wniosek zobowiązanego zwrócona w całości lub w części (art. 125 i 126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Od powyższego postanowienia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. złożył J. K. wnosząc o jego uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżący zarzucił naruszenie art. 7 i 77 kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy, w szczególności brak prawidłowego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a przez to ustalenie błędnego stanu faktycznego oraz naruszenia art. 156 § 1 pkt 5 i 6 kpa z powodu nieważności decyzji organu I i II instancji, albowiem decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. P. z dnia [...] nakazująca mu rozbiórkę jego szopy umiejscowionej na działce [...]- była nieważna w dniu jej wydania z uwagi na niewykonalność mającą charakter trwały, ponieważ żadna z szop umiejscowionych na działce [...] nie stanowi własności skarżącego, a nadto w razie wykonania nakazu rozbiórki którejkolwiek z szop na działce [...] naraziłby się na odpowiedzialność karną za zniszczenie cudzego mienia. Na te okoliczności zwracał uwagę organom obu instancji w toku postępowania. Ponadto skarżący wyjaśnił, że posiada od wielu lat drewnianą wiatę usytuowaną w użytkowanym przez niego ogródku na działce [...], którą wykorzystuje do garażowania samochodu, za zgodą członków wspólnoty do której działka [...] należy. Zdaniem skarżącego organ I instancji został celowo wprowadzony w błąd co do umieszczenia przedmiotowej wiaty przez właściciela sąsiedniej posesji z którym skarżący pozostaje w konflikcie, a następnie organ nie wyjaśnił okoliczności sprawy, w szczególności nie sprawdził miejsca położenia wiaty, która nie znajduje się na drodze gminnej i przez to błędnie ustalił stan faktyczny sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Mając na uwadze zakres kompetencji Sądu oraz stan faktyczny i prawny sprawy należało stwierdzić, że skarga nie jest zasadna. Skarżący w zażaleniu wskazuje na okoliczności, które jego zdaniem uzasadniają twierdzenie o niemożności wykonania obowiązku nałożonego na niego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. P. z dnia [...], a mianowicie nakazu rozbiórki szopy drewnianej, usytuowanej na działce nr [...] przy ul. [...], w K. P., stanowiącej drogę gminną. Jak twierdzi skarżący jest on wprawdzie właścicielem szopy drewnianej, którą wykorzystuje do garażowania samochodu, ale znajduje się ona na innej działce, o numerze [...], będącą własnością wspólnoty mieszkaniowej. Zgodnie z art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Natomiast w myśl art. 122 § 1 i 3 powołanej ustawy grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 i postanowienie o nałożeniu grzywny. Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Skarżący został pouczony o przysługujących mu uprawnieniach – o zarzutach i zażaleniu (k. 17 i 21 akt administracyjnych). Okoliczności, które podnosi mogłyby być rozważane w ramach przysługującego mu prawa do zgłoszenia zarzutów. W rozpatrywanej sprawie skarżący wniósł zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Zażalenie to przysługuje zobowiązanemu niezależnie od tego, czy złożył zarzuty w myśl art. 122 cyt. ustawy (zob. R. Hauser, Z. Leoński, A. Skoczylas: Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2005, s. 538). W związku z podniesionymi przez skarżącego okolicznościami, dokonując kontroli prawidłowości postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia należy wskazać, że zgodnie z art. 29 cyt. ustawy organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, ale nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Regułę tę potwierdza orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. m in. wyrok NSA z 29 IV 1992 r., SA/Wr 336/92). W związku z tym stanowisko organu przyjmujące brak uprawnienia do badania zasadności i wymagalności obowiązku określonego w decyzji z dnia [...] wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. P., jest zgodne z prawem. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło