II SA/Sz 75/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.),, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Z. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] stwierdziło, że odwołanie Z. Z. od decyzji z dnia [...] r. nr [...] wydanej przez Prezydenta Miasta S., wniesione zostało z uchybieniem terminu przewidzianego do jego złożenia zgodnie z art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu tego postanowienia, organ wskazał, że decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. uznająca świadczenie pielęgnacyjne na rzecz R. Z. w kwocie [...]zł za świadczenie nienależnie pobrane i nakazująca jego zwrot wraz z ustawowymi odsetkami, została odebrana przez skarżącego w dniu [...] r. Przedmiotowa decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o terminie wniesienia odwołania. Strona złożyła odwołanie od wspomnianego rozstrzygnięcia w dniu [...] r., a zatem po terminie do jego wniesienia. Zgodnie bowiem z treścią art. 57 § 1 k.p.a., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło, przy czym upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. W tej sytuacji termin do wniesienia odwołania minął w dniu [...] r. Z. Z. zaskarżył powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżący podniósł, że nie miał możliwości złożenia w terminie odwołania ze względu na to, że nie pozwalały mu na to warunki domowe, a dokładnie stan zdrowia jego żony. Dodał, że pismo to złożył "niezwłocznie jak tylko mógł". Podkreślił, że sytuacja jego rodziny jest tragiczna, bowiem jego żona posiadająca ustalony stopień niepełnosprawności otrzymuje rentę w wysokości [...] zł, on sam zaś z tytułu opieki nad żoną otrzymuje świadczenie pielęgnacyjne w kwocie [...]zł i to są ich wspólne dochody. Chcąc pomóc finansowo rodzinie, skarżący podejmował się czasami pracy na zlecenie w najmniejszym stopniu nie podejrzewając, że spowoduje to konieczność zwrotu świadczeń, a co za tym idzie pogorszenie i tak kiepskiej sytuacji w jakiej rodzina się znalazła. Strona wskazała, że nie ma najmniejszej nawet szansy, aby oddać pieniądze "wykazane w decyzjach" bo teraz nie stać rodziny na nic oprócz "wegetatywnego życia". Zmuszony do spłaty należności, skarżący obawia się, że stan zdrowia jego żony pogorszy się diametralnie ze względu na brak leków i pieniędzy na żywność. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga Z. Z. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. zostało wydane w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W myśl przepisu art. 134 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W tym miejscu należy zaznaczyć, że Sąd rozstrzygając niniejszą sprawę jest uprawniony jedynie do skontrolowania działania organu odwoławczego w zakresie obejmującym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w oparciu o art. 134 k.p.a. Orzekając zatem tylko w takim przedmiocie Sąd nie jest uprawniony do poddawania kontroli decyzji, od której skarżący wniósł (spóźnione) odwołanie, jak również do rozpoznania zawartego w tym odwołaniu wniosku o umorzenie należności określnych w decyzji z dnia [...] r. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa sądowoadministracyjnego, uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jego stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2126/12, opubl. w Lex nr 1497908). Norma wynikająca z art. 134 k.p.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że organ każdorazowo jest zobligowany do wydania postanowienia, na podstawie powołanego przepisu, w przypadku stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Zachowanie ustawowego terminu jest wymogiem skuteczności czynności procesowej wniesienia odwołania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność ww. środka zaskarżenia, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym prawem terminie. Organ na podstawie przekonujących dowodów (np. koperty, pisma z prezentatą wpływu, zwrotnego potwierdzenia odbioru kwestionowanego aktu) dokonuje ustaleń, co do daty doręczenia stronie rozstrzygnięcia oraz konkretnej daty złożenia pisma zawierającego środek zaskarżenia od tego rozstrzygnięcia. Należy podkreślić, że w tym zakresie skarżący nie przedstawił zarzutów, nie kwestionował ustaleń organu, podnosząc jedynie argumenty dotyczące sytuacji jego rodziny i braku możliwości ewentualnej spłaty kwoty świadczenia określonej w decyzji z dnia [...] r. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie można zarzucić wadliwości ustaleniom organu co do uchybienia terminu do wniesienia odwołania przez skarżącego. Zgodnie z treścią art. 129 § 1 i 2 k.p.a., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję (art. 129 § 1 k.p.a.). Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). Z kolei w myśl art. 57 § 1 k.p.a., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Z akt sprawy wynika bezspornie, że decyzja organu I instancji (zawierająca prawidłowe pouczenie o możliwości jej zaskarżenia) została doręczona do rąk skarżącego w dniu [...] r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, upływał skarżącemu w dniu [...] r. (który nie był dniem uznanym ustawowo za wolny od pracy ani też sobotą). Odwołanie od decyzji z dnia [...] r. zostało złożone przez skarżącego w [...] Centrum Świadczeń w dniu [...] r. W takiej sytuacji, ustalenie organu odwoławczego, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania było prawidłowe. Odnosząc się do twierdzeń zawartych w skardze, podkreślić należy, że z akt administracyjnych wynika, iż skarżący, składając odwołanie po terminie, nie wniósł o przywrócenie wspomnianego terminu. Natomiast podniesienie na etapie skargi, okoliczności dotyczących stanu zdrowia jego małżonki, nie mogło mieć wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Dodać należy, że wniosku o przywrócenie terminu nie można domniemywać (musi być on wyraźnie złożony). Także sam fakt dokonania określonej czynności po terminie, nie może być podstawą do domniemania, że osoba zainteresowana składa wniosek o przywrócenie terminu. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 czerwca 2008r., sygn. akt I OSK 1297/07, z art. 58 k.p.a. wynika jednoznacznie, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić wyłącznie na prośbę strony. W tym zakresie wyłączona została możliwość wszczęcia postępowania przez organ administracji z urzędu. Mając na uwadze powyższe, w świetle wywodów skargi oraz kontroli do jakiej Sąd jest zobligowany w świetle art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, brak jest podstaw do uznania, że zaskarżone postanowienie Kolegium z dnia [...] r. zostało wydane z naruszeniem przepisów, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia. Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.