II SA/Sz 755/12
WyrokWSA w Szczecinie2013-03-28
Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Elżbieta Makowska, Iwona Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę rozbudowy oczyszczalni ścieków o instalację biogazową może zostać wydana, jeśli inwestycja nie jest rozbudową istniejącego obiektu, a nową budową, oraz czy inwestor dysponuje prawem do nieruchomości na cele budowlane?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy administracji nieprawidłowo oceniły zgodność planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, błędnie uznając budowę biogazowni za rozbudowę istniejącej oczyszczalni ścieków. Ponadto, organy nie zbadały należycie prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a także nie zweryfikowały zgodności projektu z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach w kontekście odmiennej nazwy przedsięwzięcia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę rozbudowy oczyszczalni ścieków o instalację biogazową. Miasto i Stowarzyszenie wniosły skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Skarżący zarzucali m.in. niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, brak prawa do dysponowania nieruchomością przez inwestora oraz nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i prawnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. sprawy ze skarg Miasta [...] oraz Stowarzyszenia [...] na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody na rzecz Miasta [...] oraz Stowarzyszenia [...] kwotę po [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Starosta decyzją z dnia [...] r. nr [...] ,
po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] r., zatwierdził projekt budowlany
i udzielił Spółce A. z siedzibą w [...] pozwolenia
na rozbudowę oczyszczalni ścieków o instalację biogazową (biogazownia do produkcji energii i bionawozów) o mocy 1,6 MW w miejscowości [...] , na działce nr [...] w gminie [...] . Decyzję wydano na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r.Nr 243 poz. 1623 ze zm.) zwanej dalej "Prawo budowlane", oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) - zwanej dalej "K.p.a."
Odwołanie od tej decyzji wniosło Miasto [...] , Gmina [...] , Spółką C. Spółka z o.o. z siedzibą w [...] u oraz Stowarzyszenie ".
Miasto podniosło, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, 77 i 80 K.p.a. przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, co doprowadziło do nieuzasadnionego wydania pozwolenia na budowę, a także z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane przez wydanie decyzji niezgodnej z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy dla obrębu ewidencyjnego [...] , przyjętego uchwałą Nr VII/36/11 Rady Gminy [...]
z dnia 31 maja 2011 r. (Dz. Urz. Woj. [...] ego Nr 105 poz. 1929),
a także z naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy, przez wydanie pozwolenia na budowę mimo nie dysponowaniem przez inwestora terenem wnioskowanej inwestycji. Teren objęty pozwoleniem na budowę w części graficznej planu miejscowego oznaczony jest symbolem IT.1. W § 26 ust. 1 pkt 1 planu ustalono następujące przeznaczenie tego terenu: pod istniejące tereny infrastruktury technicznej (istniejąca oczyszczalnia ścieków i istniejąca kompostownia), dopuszcza się wyłącznie rozbudowę istniejących obiektów w celu ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko, pod warunkiem, że ich skumulowanie oddziaływania na środowisko nie przekroczy na granicy terenu IT.1 dopuszczalnych norm. W § 26 ust. 1 pkt 3 plan wprowadził zakaz lokalizacji i budowy wszelkich nowych inwestycji, instalacji i obiektów poza opisanymi w pkt. 1 oraz lokalizacji elektrowni wiatrowej. Zdaniem Miasta projektowana inwestycja nie jest rozbudową istniejących obiektów oczyszczalni ścieków ale budową biogazowi, która dla celów technologicznych wykorzystuje substraty powstałe w procesie oczyszczania ścieków. Także decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. nr [...] ustalająca środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa biogazowi do produkcji energii
i bionawozów na dz. [...] obręb ewidencyjny [...] " dotyczy budowy biogazowi, a nie rozbudowy istniejącej oczyszczalni ścieków i kompostowni.
Ponadto, istniejąca oczyszczalnia ścieków jest własnością Miejskich Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. (MWiK), więc jej rozbudowa musiałaby opierać się na tytule prawnym wynikającym z władania obiektem oczyszczalni. Tymczasem, zawarte przez inwestora porozumienie z dnia [...] r. z MWiK, mówi nie o rozbudowie oczyszczalni ale o planowanej budowie instalacji biogazowi,
w sąsiedztwie oczyszczalni, a przedmiotem porozumienia jest dostarczenie
w przyszłości przez MWiK osadu ściekowego do biogazowi, a nie rozbudowa oczyszczalni.
Prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie zapewniała inwestorowi też umowa dzierżawy terenu zawarta z użytkownikiem wieczystym gruntu, tj. Spółką B. Sp. z o.o. w dniu [...] r. Z treści § 6 pkt 1 tej umowy wynika, że ulega ona rozwiązaniu po 24 miesiącach od jej podpisania, jeżeli dzierżawca nie otrzyma prawomocnego pozwolenia na budowę. Umowę w tej części zmieniono w dniu [...] r. ustalając termin jej rozwiązania na 36 miesięcy. Tak więc w dniu złożenia wniosku
o pozwolenie na budowę, a także w dniu wydania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, inwestor nie posiadał prawa do dysponowania działką nr [...] w obrębie [...] . Pozwolenie na budowę zostało wydane [...] r., a umowa dzierżawy wygasła [...] r.
Gmina w odwołaniu od decyzji Starosty podniosła,
że decyzję wydano z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., a przez to z naruszeniem
art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, ponieważ organ I instancji wydał pozwolenie na rozbudowę oczyszczalni ścieków o instalację biogazową, mimo tego,
że Wójt Gminy dwukrotnie informował ten organ, o toczącym się postępowaniu wznowieniowym w sprawie dotyczącej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w sytuacji gdy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia objętego pozwoleniem na budowę, jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, nie jest możliwe wydanie decyzji głównej. Zatem Starosta obowiązany był zawiesić postępowanie dotyczące pozwolenia na budowę do czasu zakończenia postępowania dotyczącego środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, czego nie uczynił. Takie postępowanie organu naruszyło art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym pozwolenie na budowę może być wydane po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Tymczasem, ocena oddziaływania na środowisko w postępowaniu wznowieniowym nie została jeszcze zakończona.
Spółką C. Spółka z o.o. w odwołaniu od decyzji wskazała, że załączone przez inwestora do wniosku porozumienie o współpracy z dnia 26 października 2009 r. zawarte ze Spółką dotyczy wyłącznie zamiaru dostarczania osadu ściekowego do instalacji biogazowni, a zgodnie z § 4 tego porozumienia, jakiekolwiek dalsze działania wymagają podpisania szczegółowej umowy. W chwili obecnej Spółka C. nie wiąże z inwestorem żadna umowa, ani w zakresie dostawy osadu ściekowego, ani rozbudowy oczyszczalni ścieków o instalację biogazową. Planowana rozbudowa oczyszczalni ścieków o instalację biogazową dotyczy działki nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] , której w właścicielem jest Miejski Zakład Zieleni, Dróg i Ochrony Środowiska w [...], a nie Spółce C., nie jest to zatem rozbudowa oczyszczalni ścieków. W ocenie odwołującej się Spółki, z tych przyczyn decyzja powinna zostać uchylona.
Stowarzyszenie podniosło w odwołaniu, że decyzja narusza art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Narusza też art. 28 ust. 2 tej ustawy poprzez uznanie, że obszar oddziaływania planowanego obiektu obejmuje jedynie działki nr [...] i [...] tj. działkę na której będzie prowadzona budowa i działkę, na której znajduje się oczyszczalnia ścieków, rzekomo rozbudowywana przez inwestora, z pominięciem pozostałych nieruchomości graniczących z działką nr [...] także pośrednio, w szczególności właścicieli działki nr [...] na której znajduje się budynek mieszkalny. Decyzja organu I instancji narusza także art. 97-100 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150) przez niezapewnienie ochrony wód, jej jakości oraz utrzymywania jej ilości na poziomie zapewniającym ochronę równowagi biologicznej, jak i art. 127 tej ustawy, poprzez nie zapewnienie ochrony złóż kopalin. Narusza także art. 71 i 72 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199 poz. 1227) przez uznanie, że przesłanką do wydania decyzji organu I instancji była decyzja Wójta Gminy nr [...] z dnia [...] r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia "Budowa bioelektrowni do produkcji energii i bionawozów", a zatem dla innego przedsięwzięcia niż rozbudowa oczyszczalni ścieków o instalację biogazową. Decyzja narusza również art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. przez nie zawieszenie postępowania, mimo poinformowania organu I instancji, że decyzja Wójta Gminy nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach może być uchylona, bowiem toczy się postępowanie w trybie wznowienia postępowania. Narusza nadto ustalenia obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który zakazuje na działce nr [...] budowy nowych obiektów i jest obejściem ustaleń planu przez uznanie, że inwestycja jest rozbudową istniejącego obiektu budowlanego, tj. oczyszczalni ścieków. W rzeczywistości planowana inwestycja nie jest rozbudową istniejącego obiektu budowlanego ale budową całkowicie odrębnego obiektu budowlanego, nie powiązanego konstrukcyjnie z oczyszczalnią ścieków, który będzie mógł ewentualnie wykorzystywać odpady z tej oczyszczalni, dowożone samochodami.
W dniu [...] r. i w kolejnych dniach maja do organu odwoławczego wpłynęły wyjaśnienia inwestora, m. in. kopia umowy dzierżawy z dnia [...] r. oraz sprawozdanie Komisji Rewizyjnej Rady Miasta [...] z dnia [...] r.
Wojewoda decyzją z dnia [...] r. nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem Wójta Gminy [...] z tej przyczyny, że decyzja organu I instancji nie dotyczy interesu prawnego ani obowiązku tego organu w rozumieniu art. 28 K.p.a. i art. 28 Prawa budowlanego. Wojewoda wyjaśnił, że właścicielem działki nr [...] jest Gmina Miasto [...] , a użytkownikiem wieczystym Miejski Zakład Zieleni, Dróg i Ochrony Środowiska Sp. z o.o. w [...] .
Odrębną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda i, po rozpatrzeniu odwołania Miasta , oraz Stowarzyszenia utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] r. Uzasadniając wydane rozstrzygniecie podał, że w myśl art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę (...) właściwy organ sprawdza m. in. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (...), a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W myśl § 3 ust. 1 pkt 73 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 257 poz. 2573), planowana inwestycja została zaliczona do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i wymagała uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organem właściwym do wydania takiej decyzji jest Wójt Gminy [...] , po zasięgnięciu opinii w formie postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] . Do wniosku o pozwolenie na rozbudowę oczyszczalni ścieków inwestor dołączył projekt budowlany, oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, oraz decyzję Wójta Gminy nr [...] z dnia [...] r. o środowiskowych uwarunkowaniach.
Zgodnie z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu ewidencyjnego [...] , przyjętego uchwałą Nr VII/36/11 Rady Gminy z dnia 31 maja 2001 r. (Dz. Urz. Woj. [...] ego Nr 105 poz. 1929) działka inwestycyjna nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem IT.1. Teren ten został przeznaczony pod istniejące tereny infrastruktury technicznej (istniejąca oczyszczalnia ścieków i kompostownia), a plan dopuszcza wyłącznie rozbudowę istniejących obiektów w celu ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko, pod warunkiem, że ich skumulowane oddziaływanie na środowisko nie przekroczy na granicy terenu IT.1 dopuszczalnych norm. Miejscowy plan określa dla tego terenu nieprzekraczalne linie zabudowy, nakazuje wprowadzenie nasadzeń w postaci zieleni izolacyjnej na obrzeżach terenu, wmiarę możliwości w pasie o szerokości 1,5 m, ustala maksymalną wysokość budynków do 12 m, maksymalną wysokość obiektów budowlanych do 25 m, pozostałe parametry według wymagań technicznych i technologicznych.
Planowana biogazownia ma charakter ekologiczny i pozwoli na zagospodarowanie biodegradowalnych odpadów organicznych z oczyszczalni ścieków, które zostaną przetworzone na energię elektryczną i wartościowe nawozy. Budowa przedmiotowej instalacji stanowi zatem rozbudowę istniejącej oczyszczalni ścieków o instalację, która umożliwi utylizację odpadów powstałych w procesie oczyszczania ścieków. W ocenie Wojewody projektowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami planu miejscowego odnośnie funkcji terenu. Potwierdza to stanowisko Wójta Gminy zawarte w piśmie z dnia [...] r. skierowanym do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie w którym informuje, że budowa bioelektrowni do produkcji energii i bionawozów na działce nr [...] jest zgodna z uchwałą nr VII/36/11 Rady Gminy [...] i może stanowić element procesu technologicznego oczyszczalni ścieków w zakresie utylizacji osadów. Z projektu budowlanego wynika, że planowana biogazownia znajduje się na terenie przemysłowymi sąsiaduje od północy z kompostownią i oczyszczalnią ścieków, za którą znajduje się lokalna droga z [...] u do [...] oraz pola uprawne i pojedyncza zabudowa mieszkaniowa, od północnego wschodu i wschodu sąsiaduje z polami uprawnymi, od południa z polami uprawnymi, za którymi znajduje się las, od zachodu z działką drogową nr [...] . Inwestycja nie wykracza poza ustalone w planie miejscowym nieprzekraczalne linie zabudowy, od strony północnej i zachodniej przewidziano pas zieleni izolacyjnej i krzewów zgodnie z planem, a forma planowanego przedsięwzięcia również nie narusza ustaleń planu. Projekt budowlany został sporządzony i sprawdzony przez uprawnionych do tego projektantów, posiada uzgodnienia z rzeczoznawcami do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy, zabezpieczeń przeciwpożarowych, wymagań higienicznych i zdrowotnych, został uzgodniony przez Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej protokołem z dnia [...] r. Oddziaływanie inwestycji zamyka się w granicach działki i nie powoduje ponadnormatywnych uciążliwości dla otoczenia i środowiska. Zatem spełnia wymagania planu co do formy zabudowy. Z załączonego do wniosku oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynika, że prawo to wynika z umowy dzierżawy z dnia 1 października 2008 r. Umowa ta została zawarta pomiędzy inwestorem Spółką A. i Spółką B. w [...] u. Z pisma Prezydenta Miasta z dnia [...] r. wynika, że Gmina Miasto jest właścicielem
i współwłaścicielem spółek Miejski Zakład Zieleni, Dróg i Ochrony Środowiska
w [...] u oraz Spółką C. . Ważność umowy dzierżawy potwierdza załączone do akt sprawy sprawozdanie Komisji Rewizyjnej Rady Miasta z kontroli sprawdzającej pełnomocnika ds. nadzoru właścicielskiego i udziału Miasta w związkach i stowarzyszeniach w zakresie stanu realizacji umowy dzierżawy (wraz z aneksami) działki nr [...] zawartej pomiędzy inwestorem i Spółką B. w [...] u. Sprawozdanie to potwierdza prawdziwość oświadczenia inwestora co do prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę została dołączona decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [..] r. ustalająca warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia. Decyzja ta została wydana w oparciu o uzgodnienia z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w [...] u, Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, oraz w oparciu o sporządzony raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. jest ostateczna i wiąże organ wydający pozwolenie na budowę.
Wojewoda wskazał, że w związku z zastrzeżeniami Stowarzyszenia dotyczącymi nie uwzględnienia w raporcie oddziaływania na obszar Natura 2000 i występowania w sąsiedztwie zmineralizowanych wód wgłębnych, o których nie wspomniano w raporcie, Wójt Gminy wznowił postępowanie w sprawie wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i ponownie, pismem z dnia [...] r. zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o uzgodnienie warunków realizacji planowanej inwestycji, załączając przedłożone przez inwestora uzupełnienie do raportu oddziaływania na środowisko odnośnie kwestii podniesionych przez Stowarzyszenie. Jak wynika z uzupełnienia do raportu oddziaływania na środowisko na terenie objętej raportem nie występują udokumentowane zmineralizowane wody wgłębne zaliczane do wód leczniczych mających znaczenie użytkowe. Wody podziemne znajdujące się na tym terenie nie są objęte żadnymi przepisami szczególnymi ograniczającymi użytkowanie terenu, a jedynie przepisami ustawy Prawo wodne, których respektowanie inwestor przewidział w trakcie realizacji inwestycji i które zostały opisane w raporcie. W przypadku wysięku wód solankowych brak jest odrębnych zasad ich ochrony ponad ustalone w przepisach ustawy Prawo wodne, które będą respektowane. W aktach sprawy znajduje się pismo Uzdrowiska z dnia [...] r. stwierdzające brak występowania płytkich artezyjskich solanek na tym obszarze. Obszar inwestycji znajduje się poza obszarem Natura 2000, a w jego bezpośrednim sąsiedztwie nie stwierdzono występowania chronionych siedlisk przyrodniczych ani gatunków roślin i zwierząt. Odnośnie oddziaływania inwestycji na obszar ochrony uzdrowiskowej, w uzupełnieniu raportu stwierdzono, że wszelkie istotne oddziaływania na środowisko nie przekraczają dopuszczalnych norm i zasadniczo ograniczają się do obszaru działki inwestycyjnej. Zatem inwestycja nie będzie powodować negatywnego, skumulowanego oddziaływania na tereny ochrony środowiskowej w mieście [...] , a biorąc pod uwagę wszystkie inwestycje znajdujące się na tym obszarze, negatywne oddziaływanie na środowisko zmniejszy się. Za trafnością takiego stanowiska przemawia to, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, po przeprowadzonym postępowaniu na podstawie uzupełnionego raportu o oddziaływaniu na środowisko, postanowieniem z dnia [...] r. ponownie uzgodnił realizację przedmiotowej inwestycji.
Wojewoda wskazał, że wznowione przez Wójta Gminy [...] postępowanie w sprawie własnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest zagadnieniem wstępnym w stosunku do postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę, obligującym do zawieszenia postępowania. Konieczność zawieszenia postępowania administracyjnego zachodzi tylko wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, wydanie decyzji jest niemożliwe. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła, gdyż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest ostateczna, a w jeszcze nie zakończonym postępowaniu wznowieniowym, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] r. ponownie uzgodnił realizację tej inwestycji. Ewentualne zaś uchylenie decyzji Wójta Gminy [...] , będzie stanowiło podstawę do wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. W tej sytuacji, decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z prawem i brak było podstaw do jej uchylenia.
W dniu [...] r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. decyzję wniosło Miasto , wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji organu I instancji. Skarga ta została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Sz 755/12. Uzasadniając skargę Miasto ponowiło zarzuty podniesione w odwołaniu dotyczące udzielenia pozwolenia na budowę wbrew ustaleniom obowiązującego planu miejscowego, oraz mimo tego, że inwestor nie wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zdaniem Miasta , organy orzekające w sprawie niedokładnie wyjaśniły stan faktyczny sprawy czym naruszyły interes społeczny i słuszny interes obywateli, a postępowanie w sprawie przeprowadziły z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego określonych
w art. 7, 77, 80, 107 § 3 K.p.a. Naruszyły także przepisy prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane przez wydanie decyzji wbrew ustaleniom planu miejscowego, oraz art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy, przez wydanie pozwolenia na budowę podmiotowi nie mającemu prawa do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane. Strona skarżąca oświadczyła, że nie podziela stanowiska organu odwoławczego co do zgodności z prawem decyzji organu I instancji, ponieważ decyzję o pozwoleniu na budowę wydano z naruszeniem ww. przepisów prawa. Obowiązujący ma terenie objętym zamierzeniem plan miejscowy wprowadził zakaz budowy nowych obiektów na tym terenie, a z materiału dowodowego sprawy wynika, że planowana inwestycja jest budową nowego obiektu biogazowni (instalacji związanej z odzyskiem lub unieszkodliwianiem odpadów), która do celów technologicznych będzie wykorzystywała substraty powstałe w procesie oczyszczania ścieków. Potwierdza to decyzja Wójta Gminy ] z dnia [...] r. o środowiskowych uwarunkowaniach, która dotyczy budowy biogazowni do produkcji energii i bionawozów. Decyzja ta dotyczy inwestycji określonej w § 3 ust. 1 pkt 73 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (...). Gdyby planowana inwestycja dotyczyła rozbudowy oczyszczalni, byłaby to decyzja dla przedsięwzięcia określonego w § 3 ust. 1 pkt 72 lub § 2 ust. 1 pkt 38, ewentualnie przedsięwzięcia wymienionego w § 2 ust.2 lub w § 3 ust. 2 pkt 73 tego rozporządzenia. Określenie przez inwestora przedmiotowego przedsięwzięcia jako rozbudowy oczyszczalni ścieków jest zabiegiem mającym na celu ominięcie przepisów planu miejscowego. Organ wydający pozwolenie na budowę zobowiązany był stwierdzić zgodność projektu z ustaleniami decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w tym ocenić, czy projektowanym przedsięwzięciem jest rozbudowa oczyszczalni ścieków, czy budowa biogazowni. Ponadto, oczyszczalnia ścieków jest własnością Spółki C., a zawarte przez inwestora porozumienie z tą Spółką
z dnia [..] r. dotyczy dostarczania w przyszłości osadu ściekowego do biogazowni, a nie rozbudowy oczyszczalni ścieków.
Także umowa dzierżawy terenu inwestycji zwarta w dniu 1 października 2008 r. pomiędzy użytkownikiem wieczystym Spółką B. w [...]. i inwestorem nie dawała inwestorowi prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ wygasła [..] r. Tak więc w chwili złożenia wniosku o pozwolenie na budowę oraz w chwili wydania pozwolenia na budowę, inwestor nie posiadał prawa do dysponowania działką nr [...] . Dokonując weryfikacji decyzji organ II instancji winien był zbadać zarzuty podniesione w odwołaniu, a w uzasadnieniu wydanej decyzji szczegółowo się do nich odnieść, szczególnie, że dotyczyły one także naruszenia prawa materialnego. Organ odwoławczy tego nie uczynił i nie odniósł się do zarzutu wygaśnięcia umowy dzierżawy przed wydaniem pozwolenia na budowę. Z niewidomych natomiast przyczyn uznał, że ustalenia Komisji Rewizyjnej Rady Miasta [...] z dnia [...] r. potwierdzają ważność umowy mimo tego, że były dokonywane na rok przed wydaniem pozwolenia na budowę.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Odrębną skargę na ww. decyzję Wojewody wniosło Stowarzyszenie, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Skarga Stowarzyszenia została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Sz 756/12. Stowarzyszenie podniosło, że decyzję wydano z naruszeniem art. 7, 77, 80, 107 § 4 K.p.a. polegającym na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego i rozpatrzeniu materiału dowodowego, a także z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane polegającym na wydaniu decyzji wbrew ustaleniom zawartym w planie miejscowym, oraz wbrew ustaleniom decyzji Wójta Gminy z [...] r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy biogazowni.
Stowarzyszenie ponowiło zarzut podniesiony w odwołaniu, że decyzja narusza art. 97-100 ustawy Prawo ochrony środowiska przez nie zapewnienie ochrony wód, jej jakości, oraz utrzymania jej ilości na poziomie zapewniającym ochronę równowagi biologicznej. Stowarzyszenie wskazało, że decyzję wydano z naruszeniem art. 71 i 72 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez uznanie, że przesłanką do wydania pozwolenia na rozbudowę oczyszczalni ścieków o instalację biogazową była decyzja Wójta Gminy nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa bioelektrowni do produkcji energii i bionawozow", a nie na rozbudowę oczyszczalni ścieków Spółce C.. Organy nie zapewniły też udziału w postępowaniu właścicielom zamieszkałej działki nr [...] . Stowarzyszenie w uzasadnieniu skargi zauważyło, że inwestor w trakcie postępowania wprowadzał w błąd organy rozpoznające sprawę informując, że na działce nr [...] nie stwierdzono płytkiego występowania artezyjskich solanek jak i występowania udokumentowanych zmineralizowanych wód wgłębnych zaliczanych do wód leczniczych. Powoływał się przy tym na pismo Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. O występowaniu takich wód na tym obszarze organ ten informował już w [...] r. przy opracowywaniu projektu budowy kompostowni na tym terenie. W związku z tym, Stowarzyszenie wystosowało zapytanie do obecnego Dyrektora OUG w [...] czy udzielał informacji inwestorowi na temat nie występowania tam artezyjskich solanek. Dyrektor OUG w [...] pismem z dnia [...] r. jednoznacznie stwierdził, że informacji, na które powołuje się inwestor, nigdy nie udzielał. Z mapek opracowanych przez ten organ jednoznacznie wynika, że na terenie planowanej inwestycji występują chronione prawem wody wgłębne zmineralizowane jak i borowiny. Inwestor od samego początku informował, że takie wody i borowiny występują tylko po wschodniej stronie uzdrowiskowego [...] , tj. na terenie [...] . Przemilczał fakt, że to po zachodniej stronie [...] u od wielu lat wydobywano znaną w całej Polsce wodę mineralną "[...] ", a obecnie wydobywa się tam wodę mineralną "Jantar". Działka nr [...] jest terenem bardzo podmokłym, co widać gołym okiem nawet z pobliskiej drogi, woda gruntowa zalega na powierzchni działki. Działka ta sąsiaduje z działką nr [...] na której znajduje się budynek mieszkalny, w którym mieszkają ludzie. Inwestor w swoich opracowaniach nigdy nic na ten temat nie wspomniał. Z jego informacji wynika, że najbliższa zabudowa mieszkaniowa znajduje się w odległości 800 m od planowanej inwestycji, a w pierwszych opracowaniach, że odległość ta wynosi nawet 1 500 m. Tymczasem najbliższa zabudowa mieszkaniowa znajduje się kilkadziesiąt metrów od działki [...] , a większe skupiska ludzkie w odległości 300-600 metrów. Inwestor w swoich opracowaniach informował RDOŚ, że inwestycja nie wpłynie na utrudnienia komunikacyjne. Nigdzie jednak nie podał, jak dużo wsadu do biogazowni będzie musiał dostarczyć każdego dnia. W opracowaniach inwestora brak informacji o tym, że jedyna alternatywna droga do dowiedzenia wsadu i wywiezienia nawozów z biogazowni to ul. Grzybowska, która jest jedyną drogą dojazdową z [...] u do dwóch dzielnic [...] u ([..] II i [..] III) oraz do miejscowości letnich,
tj.[...] , [...] , [...] i [...] . W sezonie letnim na ulicy tej tworzą się ciągłe korki. Trudno sobie wyobrazić, aby turyści przyjeżdżający masowo
na wypoczynek godzili się na przemieszczanie się wśród śmierdzącego transportu kiszonki czy odpadów rybnych. To, że inwestor mimo wszystko chce wybudować swoją inwestycję można zrozumieć. Niezrozumiałe jest natomiast działanie Starosty ego, który wiedząc, że jest to teren typowo turystyczny, gdzie tysiące osób zainwestowało cały swój majątek budując pensjonaty, działa wbrew lokalnym interesom. Starosta był informowany przed wydaniem decyzji o przekłamaniach
w dokumentacji przedłożonej przez inwestora w Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, co miało wpływ na wydanie pozytywnego postanowienia tego organu, ale nie odniósł się do tych uwag i nie wyjaśnił wątpliwości. Natomiast Wojewoda [...] nie odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, po prostu je pominął. Lokalizacja planowanej inwestycji jest bardzo niekorzystna dla mieszkańców [...] u, [...] i [...]. Teren ten ze względu na bliskość pięknej plaży jest wykorzystywany turystycznie, a mieszkańcy tego terenu utrzymują się z wynajmu kwater turystom. W bardzo bliskiej odległości znajduje się strefa uzdrowiskowa A i obszar Natura 2000, a kilkaset metrów od działki nr [...] przebiega nowa ścieżka rowerowa prowadząca z [...]do niemieckiej miejscowości [...]. Jest to wspólna inwestycja unijna zrealizowana za pieniądze unijne. Trudno sobie wyobrazić aby tak niedaleko od ścieżki rowerowej powstała biogazownia z charakterystycznymi dla takiej inwestycji odorami. Stowarzyszenie oświadczyło, że nie jest przeciwne budowie biogazowni, ale nie w tej lokalizacji. W miejscowości [...] w Gminie [...] ten sam inwestor realizuje biogazownię, do której Stowarzyszenie nie ma żadnych zastrzeżeń, bo powstaje ona na terenie typowo wiejskim.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie,
w całości podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się
do zarzutu dotyczącego utrudnień komunikacyjnych na drodze stanowiącej dojazd
do planowanej inwestycji wskazał, że Zarząd Dróg Powiatowych w [...] u w dniu [...]r. wydał decyzję zezwalającą na lokalizację nowego zjazdu oraz przebudowę istniejącego zjazdu z drogi powiatowej nr [...]na działkę inwestycyjna nr [...]w [...].
Skarżące Stowarzyszenie w piśmie z dnia [...]r. stanowiącym uzupełnienie skargi oświadczyło, że koreferat sporządzony przez biegłego sądowego na potrzeby Regionalnej Komisji ds. Ocen Oddziaływania na Środowisko dotyczący kwestii objętych niniejszym postępowaniem, tj. określeniem oddziaływania na środowisko planowanej inwestycji, potwierdza zastrzeżenia co do opracowań środowiskowych sporządzonych na potrzeby inwestora przez Spółkę D. z siedzibą w [...] . Firma ta w swoich opracowaniach stwierdziła, że na działce nr [...] nie występują wody powierzchniowe, co miało decydujący wpływ
na stanowisko RDOŚ w [...] w sprawie budowy biogazowni, oraz decyzję Wójta Gminy [...] . Biegły sądowy na stronie 14 koreferetu potwierdził, że planowana inwestycja usytuowana jest na terenie o wysokim poziomie wód gruntowych i podsiąków źródliskowych wód słonych, których zwierciadło wody znajduje się stale na wysokim poziomie, zarówno na terenie inwestycji jak i w szerokiej okolicy. Biegły wskazał, że biogazwonie powinny być lokalizowane na terenach o niskim poziomie zalegania wód gruntowych (3-7 m pod powierzchnią gruntu) oraz potwierdził, że inwestycja zaplanowana jest na obszarze górniczych złóż wód mineralnych "[...] II" oraz to, że są to obszary ważne dla miasta uzdrowiskowego [...] i gminy turystycznej [...] . W opracowaniach inwestora fakty te zostały pominięte. Koreferat został dołączony do akt sprawy.
Na rozprawie w dniu [...] r. Sąd postanowił o połączeniu spraw o sygn. II SA/Sz 756/12 i II SA/Sz 755/12 do ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia
i prowadzeniu dalej pod sygnaturą II SA/Sz 755/12.
Na rozprawie Prezes Stowarzyszenia oświadczył, że popiera skargę i podaje,
że biogazownię będą zasilać tylko w 1/8 osady pochodzące z oczyszczalni ścieków, natomiast 7/8 będzie dowożone przez miasto [...] . Ze względu na to,
że właścicielem oczyszczalni jest spółka miejska, o rozbudowie tego obiektu można by mówić gdyby inwestorem była ta spółka. W przypadku Spółki A. można mówić tylko o budowie nowej instalacji. Przedstawiciel skarżącego Stowarzyszenia wskazał, że na terenach objętych inwestycją nie zostały wykonane badania inżynieryjno-geologiczne oraz, że na tym terenie znajduje się chronione środowisko przyrodnicze. Swój pogląd poparł stanowiskiem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz geologa, którzy zeznawali przed sądem powszechnym w [...] w sprawie z powództwa inwestora. Oświadczył, że [...] r. został sporządzony aneks do umowy dzierżawy działki nr [...] , który jest m. in. przedmiotem zainteresowania Centralnego Biura Antykorupcyjnego.
Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi i wskazał, że działka leży poza obszarem chronionym, w sąsiedztwie istniejącej oczyszczalni i kompostowni, co do których plan miejscowy dopuszcza rozbudowę. Ze względu na oddziaływanie inwestycji w granicach działki, do postępowania nie został dopuszczony mieszkaniec działki sąsiedniej. Projekt decyzji został uzgodniony przez wszystkie organy, a oświadczenie inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, było zgodne z obowiązującą umową.
Na pytanie Przewodniczącego pełnomocnik organu oświadczył, że biogazownia jest połączona z oczyszczalnią ścieków instalacjami. Kwestię różnicy między budową biogazowi, a rozbudową oczyszczalni pełnomocnik wyjaśnił przepisem zawartym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Pełnomocnik inwestora wniósł o oddalenie skargi i oświadczył, że Miasto [...] czerpie korzyści z umowy dzierżawy od [...] r., zaś czynsz dzierżawny wyniósł już ponad 300 tys. zł i z tego powodu Miasto nie jest zainteresowane zaskarżeniem przedmiotowej decyzji, a ze skargi nie wynika, w jakim charakterze Prezydent wniósł skargę. Pełnomocnik inwestora odczytał treść pisemnego oświadczenia, które złożył do akt. Oświadczył także, że są prowadzone rozmowy
ze Spółką C. w sprawie połączenia instalacji biogazowni z oczyszczalnią ścieków. Po okazaniu przez Przewodniczącego projektu budowlanego pełnomocnik inwestora oświadczył, że w dokumentacji projektowej przedłożonej organowi w celu uzyskania pozwolenia na budowę nie przewidziano miejsca styku instalacji biogazowni i oczyszczalni ścieków i tych instalacji na tym etapie nie zaprojektowano.
Przedstawiciel skarżącego Stowarzyszenia podał, że ze względu na przewidywany dowóz osadów, nie przeprowadzono analizy transportu.
Przedstawiciel inwestora zakwestionował podane przez Stowarzyszenie proporcje osadów pochodzących z oczyszczalni oraz dowożonych spoza tego terenu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest dokonywana na podstawie kryterium legalności czyli zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się tyko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.
Związku z wniesieniem skarg na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] przez Stowarzyszenie z siedzibą w [...] u oraz Miasto , Sąd na podstawie art. 111 § 1 P.p.s.a. zarządził połączenie spraw o sygn. akt II SA/Sz 755/12 i II SA/Sz 756/12 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić je dalej pod sygn. akt II SA/Sz 755/12.
Skargi należało uwzględnić, albowiem zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego była decyzja Wojewody z dnia [...] r., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę zamierzenia budowlanego polegającego na rozbudowie oczyszczalni ścieków o instalację biogazową (bioelektrowania do produkcji energii i bionawozów) o mocy 1,6 MW w miejscowości [...] , działka nr [...] , obręb [...] , gmina [...] na rzecz Spółki A.. z siedzibą w Warszawie.
Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim:
1) przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz
o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów;
3) wyrażeniu zgody przez ministra właściwego do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa - w przypadku budowy gazociągów o zasięgu krajowym lub jeżeli budowa ta wynika z umów międzynarodowych.
Uzgodnienie, wyrażenie zgody lub opinii, o których mowa w ust. 1 pkt 2, powinny nastąpić w terminie 14 dni od dnia przedstawienia proponowanych rozwiązań. Niezajęcie przez organ stanowiska w tym terminie uznaje się jako brak zastrzeżeń do przedstawionych rozwiązań ( ust. 2). Przepis ust. 2 nie dotyczy przypadków, w których stanowisko powinno być wyrażone w drodze decyzji, oraz uzgodnienia i opiniowania przeprowadzanego w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (ust. 3).
W myśl ust. 4 powołanego wyżej art. 32, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto:
1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
1a) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwolenia, o którym mowa
w art. 23 i art. 23a ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej, jeżeli jest ono wymagane;
2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Z kolei na podstawie art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji
o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa w art.12 ust. 7, oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (ust. 4).
Skarżący, tj. Stowarzyszenie oraz Miasto zarzucali wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz pomimo tego, że inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Z treści decyzji oraz akt administracyjnych sprawy wynika, że organy administracji budowlanej, zobowiązane do sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ograniczyły się jedynie do stwierdzenia, że sprawdziły zgodność planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] dla obrębu ewidencyjnego [...] zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Nr VII/36/11 z dnia 31 maja 2011 r. (organ I instancji). Wojewoda podał nadto, ze projektowane przedsięwzięcie jest zgodne z obowiązującymi ustaleniami planu miejscowego odnośnie funkcji. Organ odwoławczy przytoczył nadto opinię wyrażoną w tej materii przez Wójta Gminy w piśmie z dnia [...] r. skierowanym do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, że inwestycja pn. budowa bioelektrowni do produkcji energii i bionawozów na dz. nr [...] obręb [...] jest zgodna z przepisami uchwały Nr VII/36/11 Rady Gminy i może stanowić element procesu technologicznego oczyszczalni ścieków w zakresie utylizacji odpadów.
W ocenie Sądu, przeprowadzona przez organy obu instancji ocena zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego
w zakresie, który znalazł odzwierciedlenie w treści obu decyzji jest niewystarczająca do stwierdzenia, że organy należycie wywiązały się z tego obowiązku.
Teren, na którym Spółka A.. zamierza realizować rozbudowę oczyszczalni ścieków o instalację biogazową, czyli działka nr [...] obręb [...] objęta jest postanowieniami uchwały Rady Gminy Nr VII/36/11 z dnia
31 maja 2011 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] dla obrębu ewidencyjnego [...] (Dz. Urz Woj. Zachodniopomorskiego Nr 105, poz. 1929 ze zm.).
Nieruchomość, na której inwestor zamierza zrealizować inwestycję objętą zaskarżoną decyzją, czyli dz. nr [...] obręb [...] , w planie oznaczona jest symbolem "IT.1". Zgodnie z § 26 ust. 1 pkt 1 uchwały, dla terenów oznaczonych symbolem IT.1 o powierzchni 39,7 ha ustala się przeznaczenie: pod istniejące tereny infrastruktury technicznej (istniejąca oczyszczalnia ścieków i istniejąca kompostownia), dopuszcza się wyłącznie rozbudowę istniejących obiektów w celu ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko, pod warunkiem, że ich skumulowane oddziaływanie na środowisko nie przekroczy na granicy terenu IT.1 dopuszczalnych norm.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy istotne znaczenie ma rozumienie pojęcia rozbudowa, bowiem w myśl powołanego wyżej przepisu uchwały, na terenie oznaczonym w planie jako IT.1 pozwolenie na budowę mogło dotyczyć jedynie rozbudowy istniejących obiektów.
Wniosek Spółka A. o wydanie pozwolenia na budowę dotyczy rozbudowy istniejącej oczyszczalni ścieków.
W literaturze i doktrynie przez rozbudowę należy rozumieć zmianę innych charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego, jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość (wniosek a contrario z definicji legalnej "przebudowy" - art. 3 pkt 7a) (Komentarz do Prawa budowlanego, pod red. Z. Niewiadomskiego).
W orzecznictwie podkreśla się również, że brak legalnych definicji pojęcia "odbudowa, rozbudowa, nadbudowa" każe poszukiwać ich znaczenia na gruncie języka powszechnego, gdzie pojęcie "rozbudowa" oznacza szerszy zakres ingerencji
w substancję budowlaną, która może polegać nie tylko na wymianie elementów konstrukcyjnych, ale także pewnej zmianie granic budowli (wyrok NSA z dnia
13 listopada 2001 roku, II SA/Lu 892/00, niepubl.).
Według Uniwersalnego Słownika Języka Polskiego, pod red. Stanisława Dubisza, "rozbudowa" to powiększenie, rozszerzenie budowli, obszaru już zabudowanego, dobudowanie nowych elementów (Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, tom I, str. 11 i tom III, str. 981).
W świetle powyższego stwierdzić należy, że "rozbudowa obiektu budowlanego"
to rozbudowa obiektu istniejącego, a taka sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje. Jak wynika bowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego, na gruncie, na którym Spółka A. zamierza wybudować instalację, żaden budynek, budowla czy instalacja nie istnieją. Na działce tej nie jest również usytuowana oczyszczalnia ścieków, którą inwestor zamierzał rozbudować. Z projektu budowlanego, który organy zatwierdziły nie wynika, by pomiędzy oczyszczalnią ścieków oraz instalacją do produkcji biogazów i bionawozów był jakikolwiek punkt styczny. Okoliczność ta została potwierdzona na rozprawie przez pełnomocnika inwestora i poparta o świadczeniem, że połączenie ma nastąpić w przyszłości.
W przekonaniu Sądu, rzeczą organów orzekających w sprawie było sprawdzenie, w pierwszej kolejności, czy wniosek inwestora w istocie dotyczy rozbudowy oczyszczalni, a co za tym idzie, odpowiada ustaleniom planu miejscowego, czy też stanowi inwestycję nową, będącą budową instalacji do wytwarzania biogazu i bionawozów.
Dalej, odnosząc się do wniosku inwestora dotyczącego rozbudowy oczyszczalni ścieków należy zauważyć, ze rozbudowa istniejącego obiektu nie może pomijać w tym procesie władającego nieruchomością rozbudowywaną, czyli w tym przypadku władającej oczyszczalnią ścieków Spółki C.
Z akt administracyjnych sprawy przedłożonych Sądowi wraz ze skargą nie wynika, żeby Spółka C., w której władaniu jest oczyszczalnia, podejmowały jakiekolwiek działania zmierzające do rozbudowy oczyszczalni w [...] o instalację do produkcji biogazu i bionawozów. W zawartym w dniu [...] r. porozumieniu o współpracy, na które powołuje się inwestor, Spółka zadeklarowała jedynie możliwość dostarczania Spółce A. osadu ściekowego do mającej powstać w sąsiedztwie instalacji.
W ocenie Sądu, skoro inwestor w toku postępowania administracyjnego nie przedłożył żadnych dokumentów na okoliczność, że inwestycja będąca przedmiotem pozwolenia na budowę stanowi rozbudowę istniejącej oczyszczalni ścieków,
to ustalenia organów, że wnioskowana inwestycja jest "rozbudową" są nie tylko przedwczesne, ale i nieprawdziwe.
Zdaniem Sądu, nie można mówić o rozbudowie obiektu budowlanego wyłącznie
z tego powodu, że w taki sposób inwestor określił zamierzenie budowlane. Organ ma obowiązek, przed wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiocie pozwolenia na budowę, twierdzenie to zweryfikować pod względem formalno-prawnym.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że inwestycji Spółki A. nie można uznać jako rozbudowy oczyszczalni ścieków a zatem, skoro jest to inwestycja odrębna, to jako nowe przedsięwzięcie budowlane na terenie działki nr [...] obręb [...] , w świetle ustaleń obowiązującego na tym terenie planu miejscowego, zrealizowane być nie może, co winno skutkować odmową wydania pozwolenia na budowę.
Kolejną kwestią, której organy nie rozważyły z należytą uwagą jest prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Z akt sprawy wynika, że inwestor w oświadczeniu o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane wykazał, że jest dzierżawcą działki nr [...] obręb [...] na podstawie zawartej w dniu [...] r. umowy dzierżawy.
Skarżący kwestionowali prawo Spółki A. do dysponowania terenem twierdząc, że umowa ta wygasła wobec nie zrealizowania w umówionym terminie inwestycji na wydzierżawionym terenie.
Organ nie ma obowiązku badania prawdziwości złożonego przez inwestora oświadczenia, jest on związany bowiem oświadczeniem wnioskodawcy i może go nie uwzględnić tylko wówczas, gdy z zebranych w sprawie dowodów wynika
bezspornie, że wnioskodawcy w rzeczywistości nie przysługuje prawo, na które on się powołuje (por. wyrok NSA z dnia 14.06.2012, II OSK 507/11 – dostępny http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że umowa z dnia [...] r., której stronami są inwestor Spółka A. z siedzibą w [...]
i Miejski Zakład Zieleni Dróg i Ochrony Środowiska Spółką z o.o. z siedzibą
w [...] u, została zawarta na okres 25 lat od dnia podpisania umowy.
W myśl § 6 umowy, zawarta umowa rozwiązuje się po 24 miesiącach od jej podpisania jeśli dzierżawca nie otrzyma prawomocnego pozwolenia na budowę. Postanowienie to zmieniono w aneksie z dnia 16 sierpnia 2008 r. przedłużając termin
z 24 do 36 miesięcy.
Obowiązywanie umowy, w świetle jej § 6, było w dacie składania przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w dniu [...] r. wątpliwe i przez to kwestionowane przez skarżących. Zagadnienie to, skoro jest kontrowersyjne, winno zostać rozstrzygnięte przez sąd powszechny. Sąd administracyjny nie może sądu właściwego zastępować w interpretowaniu treści umowy.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy wątpliwości Sądu w kwestii oświadczenia inwestora o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane wzbudził jednak brak oświadczenia inwestora do dysponowania nieruchomością, na której usytuowana jest oczyszczalnia ścieków, a którą inwestor- jak to podał we wniosku- zamierzał rozbudować o instalację do produkcji biogazu i bionawozów.
Nie jest ani prawnie, ani logicznie uzasadnione prowadzenie rozbudowy obiektu budowlanego w sytuacji braku prawa do dysponowania na cele budowlane nieruchomością rozbudowywaną (tu nieruchomością, na której usytuowana jest oczyszczalnia ścieków). Organy prowadzące postępowanie w przedmiocie pozwolenia na rozbudowę obiektu budowlanego tego aspektu sprawy nie zbadały. Z akt sprawy nie wynika, czy pozwolenie na budowę (rozbudowę oczyszczalni) zamyka się w jednej działce nr [...] , czy też dotyczy innej nieruchomości.
Z przytoczonego wyżej art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wynika, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego
z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia
3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Z zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie wynika, żeby organ obowiązany do sprawdzenia zgodności projektu z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach z tego obowiązku się wywiązał. Podkreślić należy, że uzgodnienia zakończone wydaniem przez Wójta Gminy [...] decyzji z dnia 21 kwietnia 2010 r. dotyczyły przedsięwzięcia polegającego na "Budowie bioelektrowni do produkcji energii i bionawozów zlokalizowanej na działce nr [...] obręb ewidencyjny [...] gm. [...] ". Tymczasem pozwolenie na budowę – jak już wyżej Sąd zauważył - dotyczy "Rozbudowy oczyszczalni ścieków o instalację biogazową (bioelektrowania do produkcji energii i bionawozów) o mocy 1,6 MW w miejscowości [...] , działka nr [...] obręb [...] gmina [...] ". Podkreślić należy, że decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. została wydana przed uchwaleniem w dniu [...] r. planu miejscowego dla obrębu ewidencyjnego [...] . Wyjaśnienia zatem wymaga, czy – mając na uwadze treść ww. decyzji – wniosek o wydanie pozwolenia na budowę, jest jedynie zabiegiem redakcyjnym dot. sformułowań "budowa" i " rozbudowa", czy oddaje rzeczywiste intencje inwestora.
Organy dokonując analizy prawnej możliwości uwzględnienia w postępowaniu
w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [..] r. wezmą również pod uwagę argumenty Stowarzyszenia podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji a nie rozpatrzone przez organ odwoławczy, a odnoszące się do naruszenia art. 97-100 ustawy Prawo ochrony środowiska w kwestii nie zapewnienia ochrony wód, jej jakości, oraz utrzymania jej ilości na poziomie zapewniającym ochronę równowagi biologicznej jak i art. 71 i 72 ustawy
o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Ubocznie należy dodać, że analiza akt administracyjnych sprawy wskazuje również, iż Wojewoda [...] nie rozpatrzył odwołania wniesionego
od decyzji Starosty ego przez Miejskie Wodociągi i Kanalizację Spółkę
z o.o. z siedzibą w [...] u, na którego terenie zlokalizowana jest oczyszczalnia ścieków, którą Spółka A. zamierzał rozbudować. Jest to okoliczność dla Sądu całkowicie niezrozumiała, tym bardziej, że odwołująca się Spółka podnosiła istotne argumenty w rozpoznawanej sprawie, które mogły mieć wpływ na treść zaskarżonej decyzji Wojewody.
Reasumując - Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana co najmniej przedwcześnie, bez należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy, a zatem
z naruszeniem art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 i art. 32
ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Naruszenie ww. przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych rozważań.
Z tych powodów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., orzeczono jak
w pkt I sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w pkt II wyroku podjęto stosownie do art. 152 P.p.s.a., natomiast w odniesieniu do kosztów postępowania (pkt III) na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło