II SA/Sz 763/24
WyrokWSA w Szczecinie2024-12-05
Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Joanna Świerzko-Bukowska, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji administracyjnej na adres, pod którym strona faktycznie nie zamieszkuje, może skutkować uznaniem tej decyzji za ostateczną, a tym samym odmową wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. z powodu niezawinionego braku udziału strony w postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że organy nieprawidłowo oceniły kwestię ostateczności decyzji, która była przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania. Doręczenie decyzji na nieprawidłowy adres, nawet przy zastosowaniu fikcji doręczenia, nie może skutkować uznaniem decyzji za ostateczną, jeśli strona wykaże, że faktycznie nie zamieszkiwała pod wskazanym adresem i nie miała możliwości udziału w postępowaniu z przyczyn od niej niezawinionych.Stan faktyczny
Skarżący D. Ż. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie decyzji Burmistrza B. z dnia 12 czerwca 2023 r. ustalającej opłatę zastępczo wniesioną przez gminę za pobyt jego wstępnego w domu pomocy społecznej. Skarżący podniósł, że bez własnej winy nie brał udziału w tym postępowaniu, ponieważ pisma i decyzja były mu doręczane na adres, pod którym nie zamieszkiwał. Organ I instancji odmówił uchylenia decyzji, uznając doręczenie za skuteczne na podstawie fikcji doręczenia (art. 44 k.p.a.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie utrzymało tę decyzję w mocy. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 17 lipca 2024 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza B. z dnia 19 stycznia 2024 r. (która utrzymała w mocy decyzję z 12 czerwca 2023 r.). Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie na rzecz skarżącego D. Ż. kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi D. Ż. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 17 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie opłaty zastępczo wniesionej przez gminę za pobyt w domu pomocy społecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza B. z dnia 12 czerwca 2023 r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie na rzecz skarżącego D. Ż. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Burmistrz B. wydał w dniu 19 stycznia 2024 r. decyzję nr 176.2024 na podstawie art. 104 i art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2023 r., 775 ze zm.- dalej "k.p.a."), w której odmówił D. Z. (dalej "skarżący") uchylenia własnej decyzji nr 647.2023 z dnia 12 czerwca 2023 r. w przedmiocie ustalenia opłaty zastępczo wniesionej przez Gminę B. za okres od 1 stycznia 2023 r. do 28 lutego 2023 r. za pobyt M. Z. w domu pomocy społecznej oraz orzeczenia obowiązku jej zwrotu i określenia terminu zwrotu.
Organ I instancji podał, że skarżący pismem z dnia 14 grudnia 2023 r. wnosząc o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną powołał się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. podnosząc, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Nie otrzymał bowiem żadnej korespondencji od organu, przez co nie miał wiedzy o toczącym się postępowaniu w sprawie ustalenia opłaty za pobyt [...] w domu pomocy społecznej oraz o wydaniu w tej sprawie decyzji administracyjnej nr 647.2023. Powodem tej sytuacji miało być kierowanie pism przez organ na adres pod którym skarżący nie mieszkał.
Przystępując do analizy przesłanki wznowienia postępowania organ I instancji wskazał, że niepodważalne jest, iż skarżący, wbrew ogólnemu twierdzeniu zawartemu we wniosku wiedział, że jest podmiotem postępowań w sprawie ustalenia opłaty za pobyt [...] w domu pomocy społecznej, bowiem w dniu 27 czerwca 2022 r. odebrał pod adresem ul. [...] w P. decyzję z dnia 15 czerwca 2022 r. nr 838.2022 ustalającą obowiązek wnoszenia opłaty za pobyt wstępnego w domu pomocy społecznej.
Organ I instancji wyjaśnił, że Ośrodek Pomocy Społecznej w B. w toku prowadzonych postępowań występował do Ośrodka Pomocy Społecznej w Policach o przeprowadzenie ze skarżącym rodzinnego wywiadu środowiskowego.
W dniu 11 stycznia 2024 r. otrzymał informację o bezskutecznej próbie przeprowadzenia wywiadu, do której dołączono podpisane przez skarżącego zwrotne potwierdzenie odbioru wezwania. Pismo adresowane było na wskazany przez Ośrodek, znany wówczas jedyny adres skarżącego w P.. Organ I instancji stwierdził, że skarżący odbiera zatem pod tym adresem korespondencję. Zdaniem organu, skoro decyzja nr 647.2023 wysłana została na adres w P. i nie została odebrana przez skarżącego, a po dwukrotnym awizowaniu została zwrócona przez operatora pocztowego jako niepodjęta w terminie, to w myśl art. 44 k.p.a. została ona skutecznie doręczoną. Organ I instancji wskazał, że w aktach sprawy znajdują się pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, urzędu skarbowego i wyciąg z bazy PESEL, w których jako aktualny podawany jest powyższy adres. Skarżący aż do dnia 11 grudnia 2023 r. nie kontaktował się z organem i nie podał innego adresu do doręczeń. Organ I instancji podniósł, że skarżący w czerwcu 2022 r. odebrał korespondencję pod ww. adresem w P. i nie poinformował organu o innym adresie zamieszkania czy też adresie do korespondencji. Z dołączonych do wniosku dokumentów wynikało, że już w dacie doręczenia decyzji nr 838.2022 skarżący miał mieszkać w S., ale przedstawione dowody na okoliczność zamieszkiwania przez skarżącego w S., zdaniem organu I instancji, nie doprowadziły do obalenia fikcji doręczenia i zniweczenia skutków procesowych upływu terminu na skuteczne wzruszenie decyzji ostatecznej.
Organ I instancji stwierdził, że trudno w przedstawionych realiach uznać, żeby brak udziału skarżącego w prowadzonym postępowaniu nie wynikał z jego winy, skoro skarżący nie był nim zainteresowany do dnia zgłoszenia się do organu.
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym zrzucił organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Skarżący wskazał, że wbrew twierdzeniom organu i instancji ziściła się przesłanka polegająca na niezawinionym braku udziału strony w postępowaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie decyzją z dnia 17 lipca
2024 r. nr SKO.4110.371.2024, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium podzieliło argumenty zawarte
w zaskarżonej decyzji. Podkreśliło, że skoro organowi I instancji nie były znane inne adresy zamieszkania skarżącego, dlatego też powołanie się przez niego na przesłankę zawartą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie znajduje uzasadnienia. Skarżący nie wykazał bowiem braku winy w zapewnieniu organowi I instancji możliwości ustalenia jego aktualnego adresu. Z tych powodów Kolegium uznało, że w sprawie należało odmówić uchylenia decyzji z uwagi na niewystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ odwoławczy podkreślił, że w celu doręczenia przez organ administracyjny pisma stronie postępowania niezbędne jest w odniesieniu do osób fizycznych uprzednie ustalenie przez ten organ miejsca zamieszkania lub miejsca pracy albo adresu do korespondencji wskazanego w bazie adresów elektronicznych. W niniejszej sprawie organ i instancji ustalił miejsce zamieszkania skarżącego, wykorzystując wszelkie możliwe sposoby. Przepisy k.p.a. nie zawierają szczególnych norm regulujących zasady uzyskiwania przez organ adresów stron, ustala się je na podstawie wszystkich informacji możliwych do uzyskania przez organ, w tym również adresu z dotychczasowych postępowań w sprawie odpłatności za pobyt wstępnego w DPS. Pod adresem w P. skarżący odebrał również późniejszą korespondencję (tj. skierowaną do niego przez OPS w Policach). Adres ten widnieje także w potwierdzeniu dokonania przelewu tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa z dnia 30 stycznia 2024 r. Organ odwoławczy podał, że skarżący nadal posługuje się adresem zamieszkania w P.. Poza tym gdyby skarżący chciał, aby kierowana do niego korespondencja trafiała pod inny adres niż adres zameldowania, to mógł skorzystać z usługi "Dosyłanie", jaką posiada w swojej ofercie operator pocztowy Poczta Polska.
Zdaniem organu odwoławczego, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało, że organ I instancji podjął działania w celu ustalenia adresu skarżącego. Adres skarżącego w P. potwierdzony został w bazach innych organów. W toku działań organ I instancji nie ustalił innego adresu skarżącego. Ponadto do dnia 11 grudnia
2023 r. skarżący nie zgłaszał ośrodkowi innego adresu (pomimo, iż wiedział, że jest stroną postępowania o ustalenie opłaty za pobyt wstępnego w domu pomocy społecznej). W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji mógł więc przyjąć, że korespondencja do skarżącego kierowana jest pod prawidłowy adres, a wobec faktu, że pierwsza z decyzji została odebrana, iż skarżący uchyla się od odbierania kolejnej korespondencji.
Według organu odwoławczego, skarżący praktycznie obalił fikcję doręczenia decyzji z 12 czerwca 2023 r. przez wykazanie, że nie mieszkał pod wskazanym adresem, ale jednocześnie nie wykazał, że przyjęcie tej obalonej fikcji, wynikającej bezpośrednio z mocy prawa, nie było przez niego niezawinione.
Skarżący złożył skargę na ww. decyzję i wniósł o jej uchylenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zarzucił organowi naruszenie przepisów postepowania, tj.:
- art. 42 § 1 k.p.a. w zw. z art. 44 § 1 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., poprzez przyjęcie, że decyzja nr 647.2023 z dnia 12 czerwca 2023 r. kierowana była na adres zamieszkania strony, wskutek czego w sprawie ziściły się przesłanki, tzw. fikcji doręczenia, podczas gdy z akt sprawy wynika, że skarżący od sierpnia 2019 r. nie zamieszkuje pod wskazanym adresem, czym organ I instancji doprowadził do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu;
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego, polegający na całkowicie wybiórczej, jednostronnej i dowolnej ocenie materiału dowodowego i uznaniu, że skarżący posługuje się adresem korespondencyjnym w P., podczas gdy nie mieszka on tam od 2019 r.;
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez dowolne ustalenie, że brak udziału strony w postępowaniu zakończonym decyzją nr 647.2023 z dnia 12 czerwca 2023 r. jest zawiniony;
- art. 41 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez odmowę uchylenia decyzji nr 647.2023 z dnia 12 czerwca 2023 r., podczas gdy ziściła się przesłanka do jej uchylenia, polegająca na niezawinionym braku udziału strony w postępowaniu.
W uzasadnieniu skargi zarzuty zostały uszczegółowione.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje:
Spór w sprawie dotyczy odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ustalającej i zobowiązującej skarżącego do zwrotu kwoty opłaty zastępczo wniesionej przez gminę za pobyt wstępnego ([...]) w DPS.
Skarżący, składając wniosek o wznowienie postępowania powołał się na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wskazując, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym opłaty zastępczo wniesionej przez gminę, o czym świadczy fakt, iż pisma w sprawie, jak i decyzję organ I instancji doręczał mu pod nieprawidłowy adres.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Niezawiniony brak udziału strony w postępowaniu jest istotną wadą postępowania, powodującą wzruszalność wadliwej decyzji ostatecznej. Przesłanka braku winy strony oznacza sytuację, gdy nie została ona zawiadomiona o wszczęciu postępowania lub nie została dopuszczona do udziału w istotnych czynnościach procesowych albo nie mogła w nich brać udziału z powodów przez nią niezawinionych. Nie jest przy tym wymagane, aby winę w tym zakresie ponosili inni uczestnicy postępowania lub organ administracyjny. Tak samo nie jest wymagane, aby brak udziału strony ostatecznie wywarł wpływ na treść decyzji - co jest oceniane dopiero w postępowaniu wznowieniowym.
W rozpatrywanej sprawie skarżący był jedynym adresatem decyzji i jedynym podmiotem wskazywanym jako strona. Stąd prawidłowość doręczenia decyzji miała zatem kluczowe znacznie dla uzyskania przez ów akt administracyjny statutu ostateczności.
Procedurę doręczeń decyzji administracyjnych regulują przepisy rozdziału 8
działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. Zasadą jest, że w przypadku osoby fizycznej, doręczenie następuje do rąk adresata, w jego mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych (art. 42 § 1 k.p.a.). Ponadto, jak wynika z art. 42 § 2 i § 3 k.p.a. pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, a w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i § 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. W razie nieobecności adresata doręczenia można dokonać za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 zdanie 1 k.p.a.). W razie niemożności dokonania doręczenia
w powyższy sposób, przepis art. 44 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. przewiduje możliwość zastosowania tzw. prawnej fikcji doręczenia. W przypadku doręczenia przez pocztę, poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej (art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a.). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w placówce pocztowej, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w powyższym siedmiodniowym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). W takiej sytuacji, zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, na jaki pozostawiono pismo w placówce pocztowej, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Aby przyjąć, iż przesyłka została skutecznie doręczona w trybie art. 44 k.p.a. konieczne jest spełnienie wszystkich przesłanek określonych w tym przepisie.
Doręczenie jest w postępowaniu administracyjnym czynnością sformalizowaną, gdyż stanowi gwarancję podstawowych praw strony w tym postępowaniu, a jednocześnie chroni organ przed negatywnymi skutkami działań strony zmierzającej do utrudnienia czy wydłużenia postępowania. Czynność ta powinna być zatem dokonana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie uregulowaniami. Za wszelkie błędy popełnione w zakresie doręczenia odpowiada organ administracji publicznej i to bez względu na to, czy czynność tę realizował samodzielnie, czy też zlecał jej wykonanie innym uprawnionym podmiotom, a ich wystąpienie skutkuje niemożnością uznania czynności doręczenia za skuteczną (por. wyroki NSA z dnia 24 maja 2022 r., sygn. akt. I FSK 2295/21 oraz z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt. I FSK 1134/11). Oznacza to, że adresat pisma nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień przy doręczaniu korespondencji, będących wynikiem zaniedbań organu lub podmiotu dokonującego doręczenia, a wszelkie pojawiające się w tym zakresie wątpliwości winny być interpretowane i oceniane na jego korzyść (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2024 r. sygn. akt. II GSK 962/23).
Podkreślić należy, że przesłanką zastosowania procedury przewidzianej w przytoczonym powyżej przepisie art. 44 k.p.a., w tym uznania fikcji doręczenia na podstawie art. 44 § 4 k.p.a., jest "niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 k.p.a. i 43 k.p.a.". Niemożność ta obejmuje sytuacje, w których adresatowi będącemu osobą fizyczną nie doręczono pisma w żadnym z miejsc przewidzianych w art. 42 k.p.a. lub też nie doręczono pisma żadnej z osób wymienionych w art. 43 k.p.a. Należy przyjąć, że niemożność doręczenia w sposób wskazany w art. 42 k.p.a. dotyczy przypadków, w których podmiot doręczający nie zastał adresata pisma (adresat był nieobecny w miejscach wymienionych w tym przepisie). Doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. może wywrzeć skutek prawny jedynie, jeśli nastąpiło na właściwy adres, tj. adres będący faktycznie miejscem zamieszkania strony, ewentualnie innym adresem wskazanym przez stronę w postępowaniu jako właściwy do doręczeń. Natomiast domniemanie doręczenia nie ma zastosowania do pisma błędnie zaadresowanego, a kierowanie korespondencji na nieprawidłowy - w rozumieniu art. 42 k.p.a. - adres nie może skutkować uznaniem doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. za skuteczne.
Praktyka orzecznicza sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, jednoznacznie wskazuje na taką wykładnię dyrektywy zawartej w art. 42 § 1 k.p.a., zgodnie z którą mieszkaniem strony jest miejsce, gdzie znajduje się jej centrum życiowe, przede wszystkim miejsce, w którym zamieszkują członkowie rodziny, z którymi strona prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 274/18). Chodzi o rzeczywiste, faktyczne mieszkanie adresata. Mieszkaniem takim będzie więc każde miejsce, w którym adresat przebywa z zamiarem dłuższego pobytu, umożliwiającego doręczenie mu pisma (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 120/09; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 1021/11; wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 606/09).
Stanowisko to jest odzwierciedleniem ugruntowanego w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądu, wedle którego przez mieszkanie w rozumieniu przywoływanego przepisu należy rozmieć miejsce, w którym adresat przebywa z zamiarem dłuższego a nie krótkotrwałego pobytu (por. postanowienie SN z dnia 23 września 2008 r., sygn. akt I UK 68/08, postanowienie SN z dnia 27 października 2009 r., sygn. akt II UK 81/09, postanowienie SN z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt II UK 61/12).
W realiach badanej sprawy organy obu instancji nie kwestionują faktu, że skarżący nie odebrał korespondencji dotyczącej postępowania mającego za przedmiot ustalenie opłaty zastępczo wniesionej przez Gminę za pobyt [...] w DPS. Wprawdzie w aktach brak jest zawiadomienia o wszczęciu postępowania, ale przedłożone przez skarżącego wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania dokumenty - zarówno w ocenie Kolegium jak i Sądu- potwierdzają twierdzenia skarżącego, iż w okresie, w którym toczyło się badane postępowanie nie zamieszkiwał on w P., lecz w S..
W tym miejscu warto przywołać art. 41 k.p.a. stanowiący, iż w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu a zaniedbanie takiego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny.
Powyższy przepis zwalnia organ z obowiązku badania, czy znany mu adres strony pozostaje aktualny - jednak tylko na etapie toczącego się postępowania i pod warunkiem, że strona została w tym postępowaniu prawidłowo pouczona o skutkach wypływających z niedopełnienia obowiązku w nim normowanego (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt. III SA/Wr 813/22). Okoliczność wcześniejszego prowadzenia wobec skarżącego innego odrębnego postępowania administracyjnego nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, że miał on obowiązek zawiadomienia organu o zmianie miejsca pobytu. Taki obowiązek istnieje bowiem, zgodnie z art. 41 § 1 k.p.a., jedynie w czasie trwania postępowania administracyjnego, dotyczącego konkretnego przedmiotu (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 stycznia 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 900/18).
Niewątpliwe postępowanie zakończone decyzją z dnia 12 czerwca 2023 r. nr 647.2023 było postępowaniem odrębnym od postępowania zakończonego decyzją z dnia 15 czerwca 2022 r. nr 838.2022. Tym samym za nietrafne uznać należy stanowisko organu I instancji, a zaakceptowane przez Kolegium, jakoby korespondencja kierowana w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 12 czerwca 2023 r. nr 647.2023 na ten sam adres co w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 15 czerwca 2022 r. nr 838.2022 jako "jedyny jaki strona ujawniła również przed innymi organami" i "adres zameldowania na pobyt stały" była faktycznie kierowana na prawidłowy adres. Podkreślić należy, iż skarżącego w niniejszej sprawie, dotyczącej ustalenia opłaty zastępczo wniesionej przez gminę za pobyt [...] w DPS, nie może obciążać brak poinformowania organu administracji o aktualnym adresie zamieszkania, gdyż zgodnie z art. 41 k.p.a. obowiązek zawiadamiania organu administracji publicznej istnieje w toku postępowania. Brak jest normatywnego uzasadnienia do przypisywania skarżącemu generalnego obowiązku informowania wszelkich organów, przed którymi nie toczy się w konkretnej sprawie postępowanie, o zmianie danych adresowych, o ile obowiązek taki nie wynikał wprost z przepisów szczególnych. Takich zaś przepisów organy administracji nie wskazują.
Niezależnie od powyższego Sąd wskazuje, iż organom obu instancji umknęła kluczowa dla rozpatrywanej sprawy kwestia, bowiem jak wskazano na wstępie postępowanie wznowieniowe może się toczyć jedynie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. W tym zakresie w decyzji z 19 stycznia 2024 r. nr 176.2024 organ I instancji akcentując tytuł wniosku o wznowienie postępowania oraz eksponując instytucję "doręczenia zastępczego" przyjmował, iż wnioskodawca "nie podważa ostateczności decyzji wydanej" i w ogóle tej kwestii dalej nie analizował. Natomiast Kolegium w rozstrzygnięciu kończącym postępowania odwoławcze stwierdziło w podsumowaniu swoich rozważań, iż skarżący praktycznie obalił fikcję doręczenia decyzji z 12 czerwca 2023 r. za pośrednictwem poczty przez wykazanie, że nie mieszkał pod wskazanym adresem. Tego typu ustalenie powinno było skutkować pogłębionymi rozważaniami organu, czy objęta wnioskiem decyzja jest ostateczna oraz czy i w jaki sposób weszła do obrotu prawnego. Dopiero bowiem wykazanie, że decyzja weszła do obrotu i stała się ostateczna może implikować wszczęcie postępowania wznowieniowego.
W toku dalszego postępowania organ powinien uzupełnić materiał dowodowy zgromadzony w aktach oraz rozważyć w kontekście wyżej poczynionej uwagi znaczenie pism składanych przez skarżącego i jego pełnomocnika – może się bowiem okazać, że należy im nadać walor pism w postępowaniu odwoławczym, nie zaś nadzwyczajnym.
W tym stanie rzeczy Sąd, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje organów administracyjnych obu instancji.
Orzeczenie o kosztach postępowania zostało wydane w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Zasądzone od organu koszty postępowania, obejmują wynagrodzenie pełnomocnika ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.) w kwocie 480 zł oraz opłatę od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
Przywołane w uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych dostępne są w na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło