II SA/Sz 800/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.),, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Ciesielska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 marca 2016 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczeń pieniężnych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia [...] r. Nr [...], II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. na rzecz skarżącego M. M. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia 21 maja 2015 r., Komendant Wojewódzki Policji w S. utrzymał w mocy decyzję Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia 13 kwietnia 2015 r., wydaną na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 115 ust. 1 - 3 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), którą odmówił st. asp. w stanie spoczynku M.M. prawa do przyznania uprawnień do świadczeń pieniężnych określonych w art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) za okres służby od 2 kwietnia 2008r. do 3 stycznia 2015 r. Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym: M.M. pełnił służbę w Policji w okresie od 20 maja 1998 r. do 30 września 2006 r. oraz od 2 kwietnia 2008 r. do 3 stycznia 2015 r. W 2006 r. zwalnianemu policjantowi wypłacono odprawę wynikającą z przepracowania w zaokrągleniu 8 lat nieprzerwanej służby w wysokości 3,6 uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym. Drugi okres służby wyniósł w zaokrągleniu 7 lat. Organ powołując sią na treść art. 114 ustawy o Policji oraz orzecznictwo sądowe wyrok NSA z 27 czerwca 1999r. II SA 1634/98 uznał, że osobie wcześniej zwolnionej ze służby, która z tego tytułu odebrała odprawę i ponownie podjęła służbę, może przysługiwać odprawa uzupełniająca, jeżeli w dacie kolejnego zwolnienia ze służby posiada ona staż uprawniający do odprawy w wyższej wysokości, albowiem będzie to nadal jedna odprawa skorygowana o wysokość wynikającą ze stażu służby, a nie dwie odprawy z tego samego tytułu. Zdaniem organu policjantowi, który otrzymał odprawę w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji, a następnie ponownie został przyjęty do służby w Policji, w przypadku ponownego zwolnienia ze służby przysługuje jedynie odprawa uzupełniająca, jeżeli w dacie ponownego zwolnienia posiada on staż uprawniający do odprawy w wyższej wysokości. W przypadku M.M. kolejny staż jego służby był krótszy od poprzedniego, a w związku z tym odprawa uzupełniająca mu nie przysługuje. M.M. wniósł odwołanie, w którym podkreślił, że nie żąda drugiej odprawy, ale świadczenia wyrównawczego za czas ponownego pełnienia służby, Nadto zwrócił uwagę, że art. 114 ustawy o Policji nie ma zapisu, z którego organ wywiódł wniosek, że w przypadku ponownego zwolnienia ze służby przysługuje jedynie odprawa uzupełniająca, jeżeli w dacie ponownego zwolnienia posiada on staż uprawniający do odprawy w wyższej wysokości. Po rozpoznaniu odwołania opisaną na wstępie decyzją z dnia 21 maja 2015 r. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Po ponownie ustalonym stanie faktycznym co do okresów pełnienia służby przez M.M. i wypłaty odprawy za pierwszy okres służby oraz powołaniu treści art. 114 ust. 1 pkt 1 i art. 115 ust. 1 ustawy o Policji, organ odwoławczy uznał, że prawo do wypłaty odprawy za kolejny okres służby nie przysługuje. Organ II instancji powołując sią na orzecznictwo sądowoadministracyjne, że odprawa przysługująca policjantowi z tytułu zwolnienia ze służby ma charakter jednorazowy, uznał, że nie ma podstaw do wypłaty odprawy w pełnej wysokości osobie pełniącej służbę, której raz już wypłacono odprawę, a następnie ponownie zaczęła ona pełnić służbę w tej samej lub innej służbie mundurowej. Świadczenia związane ze zwolnieniem ze służby mają charakter jednorazowy i nie mogą być kilkakrotnie wypłacane tej samej osobie (por. wyroki NSA: z dnia 1 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 451/09, z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt I OSK 569/10). Przyjęcie innego stanowiska oznaczałoby, że to świadczenie jest w całości oderwane od swojego celu, czyli umożliwienia osobie pełniącej służbę zagospodarowanie się w nowej sytuacji zawodowej i życiowej. Odprawa taka stałaby się swego rodzaju nieuzasadnioną "premią" dla tych osób, które raz opuściły szeregi służby, a następnie do niej powróciły. Stawiałoby to w gorszej sytuacji faktycznej i prawnej tych funkcjonariuszy, którzy pełnili służbę w sposób nieprzerwany. Wielokrotne przyznanie odprawy oraz innych świadczeń związanych z odejściem ze służby w pełnej wysokości, byłoby zatem nieuzasadnionym i niesprawiedliwym przywilejem, a więc takie świadczenia powinny być wypłacone tylko raz. W sytuacji, gdy już raz wypłacono dane świadczenie w związku ze zwolnieniem ze służby, w przypadku ponownego zwolnienia, wypłaca się tylko świadczenie wyrównawcze za czas ponownego pełnienia służby (por. wyroki NSA: z dnia 1 czerwca 2005 r., sygn. akt OSK 1714/04, z dnia 11 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 757/09). W materii tej Sąd Najwyższy wielokrotnie prezentował już stanowisko, że pracownik, który otrzymał odprawę w związku z przejściem na rentę (emeryturę), a następnie podjął zatrudnienie, które ustało w związku z "ponownym" przejściem na emeryturę (rentę), kolejnej odprawy nie otrzyma (por. wyrok SN z 25 czerwca 1993 r., sygn. akt I PR 5/93, niepubl., uchwała SN z 2 marca 1994 r. I PZP 4/94, OSNAPiUS 1994, nr 2 poz. 2). Podsumowując organ odwoławczy uznał, że w sytuacji, gdy już raz wypłacono dane świadczenie w związku ze zwolnieniem ze służby, w przypadku ponownego zwolnienia wypłaca się tylko świadczenie wyrównawcze za czas ponownego pełnienia służby, o ile okres ten jest dłuższy od poprzedniego. Z powyższą decyzją nie zgodził się M.M. i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając: 1. naruszenie art. 6 K.p.a. poprzez dokonanie oceny i podjęcie rozstrzygnięcia w oparciu o błędną interpretację obowiązujących przepisów w dniu wydania decyzji. 2. naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy i dążenia do prawdy obiektywnej. 3. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 114 ust. 1 pkt 1 i art. 115 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 o Policji przez przyjęcie, że mimo spełnienia warunków tam określonych odprawa nie przysługuje. Na tej podstawie wniósł o: 1. uchylenie decyzji organu I i II instancji w całości, 2. przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji i zobowiązania do wydania orzeczenia uwzględniającego aktualny stan prawny bezzwłocznie, 3. zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego na dzień 3 stycznia 2015 r. wysługa służby skarżącego wynosiła 15 lat 1 miesiąc 14 dni, w dwóch czasokresach tj. 20 maja 1998 r. - 30 września 2006 r. oraz 2 kwietnia 2008 r. - 3 stycznia 2015 r. Rozkazem Komendanta Powiatowego Policji w G. nr [...] z dnia 21 września 2006 r. skarżący otrzymał odprawę za 8 lat służby w wysokości 3,6 miesięcznego uposażenia wraz z dodatkami o charakterze stałym. Do daty zwolnienia ze służby w Policji z dniem 3 stycznia 2015 r. po ponownym przyjęciu do niej i przepracowaniu w zaokrągleniu 7 lat skarżący spełnił warunek wymagany z tytułu wysługi służby dla otrzymania odprawy w wyższej wysokości, zgodnie z art. 115 ust. 1 ustawy o Policji. Zgodnie z art. 115 ust. 1 zdanie drugie, po 15 latach wysługi służby przysługiwałaby skarżącemu odprawa w wysokości 5 miesięcznego uposażenia wraz z dodatkami o charakterze stałym. Wobec otrzymania już przez niego odprawy w wysokości 3,6 miesięcznego uposażenia wraz z dodatkami o charakterze stałym za pierwszy czasokres służby, po przepracowaniu wymaganego okresu i ponownym odejściu ze służby przysługuje mu obecnie odprawa uzupełniająca w wysokości 1,4 miesięcznego uposażenia wraz z dodatkami o charakterze stałym. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: W niniejszej sprawie jako niesporne należy uznać stanowisko, że wpłata odprawy w pełnej wysokości osobie pełniącej służbę, której raz już wypłacono odprawę, a następnie ponownie ona zaczęła pełnić służbę ma charakter jednorazowy. W sytuacji, gdy już raz wypłacono dane świadczenie w związku ze zwolnieniem ze służby, w przypadku ponownego zwolnienia, wypłaca się tylko świadczenie wyrównawcze za czas ponownego pełnienia służby. Przedmiotem sporu jest interpretacja dotycząca wypłaty świadczenia wyrównawczego za czas ponownego pełnienia służby. W myśl art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, Policjant zwalniany ze służby otrzymuje, z zastrzeżeniem ust. 2 - 4 odprawę natomiast art. 115 ustawy określa sposób obliczenia wysokości odprawy. Kwestie podnoszone w tych przepisach nie budzą wątpliwości w odniesieniu do wypłaty odprawy po raz pierwszy w związku ze zwolnieniem ze służby. Interpretacji prawnej wymagało już zasadność przyznania odprawy w przypadku ponownego zwolnienia funkcjonariusza ze służby po ponownym podjęciu przez niego służby. Jak na wstępie Sąd wskazał w świetle poglądów doktryny i orzecznictwa utrwalił się pogląd, iż wielokrotnie przyznawanie odpraw oraz innych świadczeń związanych z odejściem ze służby w pełnej wysokości, byłoby nieuzasadnionym i niesprawiedliwym przywilejem, a więc takie świadczenia powinny być wypłacane tylko raz. Świadczenia wyrównawcze wypłaca się funkcjonariuszom w przypadku zwolnienia za czas ponownego pełnienia służby. Zdaniem Sądu, wysokość świadczenia wyrównawczego nie może być obliczana w oderwaniu od poprzedniego okresu pełnienia służby. Długość okresu (sumy okresów) pełnienia służby ma znaczenie dla obliczania całego stażu zatrudnienia funkcjonariusza, a co za tym idzie ma wpływ na wysokość odprawy. W ocenie Sądu, różnicowanie stażu służby funkcjonariuszy, którzy pełnią ją w sposób nieprzerwany przez jeden okres np. 15 lat z tymi, którzy pełnili ją przez ten sam okres (przykładowy 15 lat), ale w rozbiciu na dwa okres 8 i 7 lat byłoby nierównym traktowaniem podmiotów. Treść art. 115 ustawy przewiduje odprawę dla policjanta w służbie stałej w najniższej trzymiesięcznej wysokości oraz najwyższej sześciomiesięcznej. Dokonując obliczeń wysługi lat wg powołanego przepisu należy stwierdzić, że odprawa w maksymalnej wysokości może zostać przyznana funkcjonariuszowi po 20 latach służby. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 października 1990 r. sygn. akt I PR 285/90 wskazał, że w ramach wykładni przedmiotowego uregulowania należy dążyć do uzgodnienia przedstawionych wyżej wymagań dotyczących z jednej strony objęcia uprawnieniami do odprawy emerytalnej także emerytów ponownie zatrudnionych z właściwym - z drugiej strony - dla tej sytuacji wyjaśnieniem zakresu jednorazowego charakteru odprawy emerytalnej. Jeżeli bowiem pracownik - emeryt ma być konsekwentnie traktowany nie gorzej niż inni pracownicy to z kolei nie byłoby uzasadnione, gdyby otrzymywał więcej niż "jednorazowo" odprawę emerytalną. Postulat uzgodnienia obu tych założeń wydaje się możliwy w ramach zróżnicowanej wysokości jednorazowej odprawy emerytalnej w zależności od okresu zatrudnienia. Jeżeli np. pracownikowi chwili przechodzenia na emeryturę przysługiwała jednorazowa odprawa w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia odpowiadająca piętnastoletniemu okresowi pracy oraz jeżeli ten sam pracownik w chwili "ponownego przejścia na emeryturę" wykazywał się już dwudziestoletnim okresem pracy za który odprawa przysługuje w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia to przyznanie mu odprawy odpowiadającej różnicy między sześciomiesięcznym a trzymiesięcznym wynagrodzeniem stanowi uzupełnienie tylko odprawy poprzedniej ze względu na spełnienie warunku wymaganego dla otrzymania odprawy w wyższej wysokości. Takie rozwiązanie nie byłoby sprzeczne z jednorazowym charakterem świadczenia oraz uwzględniałoby - jak się wydaje - interesy obu stron (pracownika i zakładu pracy). Na powyższy wyrok powoływał się również organ odwoławczy jednakże w ocenie Sądu został on niewłaściwie zinterpretowany. W odniesieniu do niniejszej sprawy należy uznać, iż należy uwzględnić funkcjonariuszowi cały staż pracy (dwa okresy łącznie) i obliczyć jaka przysługiwałaby mu odprawa za cały okres służby i od tego odjąć otrzymaną już odprawę w wysokości 3,6. Różnica stanowiłaby świadczenie wyrównawcze, przysługujące skarżącemu za kolejny przepracowany okres służby. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględnił powyższe rozważania. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1pkt 1 lit. a P.p.s.a. należało orzec jak w wyroku.