II SA/Sz 818/11
WyrokWSA w Szczecinie2011-12-15
Skład orzekający: Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie likwidacji szkół została podjęta z naruszeniem prawa, w szczególności poprzez niezawiadomienie wszystkich rodziców uczniów o zamiarze likwidacji szkół co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Rada Gminy dopełniła obowiązku zawiadomienia rodziców o zamiarze likwidacji szkół, dwukrotnie wysyłając listy polecone i organizując spotkania informacyjne. Nawet jeśli nie wszyscy rodzice zostali indywidualnie powiadomieni, sąd uznał, że wystarczające jest, gdy informacja dotarła do jednego z rodziców sprawującego pieczę nad dzieckiem i utrzymującego kontakt ze szkołą, a ustalanie adresów rodziców nieznanych szkole lub gminie nie obciąża organu. Ponadto, sąd uznał, że reorganizacja sieci szkolnej, polegająca na likwidacji gimnazjum i zapewnieniu uczniom kontynuacji nauki w innych szkołach, nie narusza interesu prawnego ani uprawnień skarżącej, a warunki nauki mogą ulec poprawie.Stan faktyczny
Skarżąca U. P. wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy Świdwin w sprawie likwidacji szkół wchodzących w skład Zespołu Szkół w Oparznie. Zarzuciła naruszenie art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty poprzez niezawiadomienie wszystkich rodziców o zamiarze likwidacji oraz błędne ustalenie stanu faktycznego co do przesłanek likwidacji. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, twierdząc, że procedura likwidacji została przeprowadzona zgodnie z prawem, a przesłanki likwidacji (demograficzne, ekonomiczne, warunki nauczania) były uzasadnione.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi U. P. na uchwałę Rady Gminy Świdwin z dnia 29 kwietnia 2011 r., nr VI/69/2011 w przedmiocie likwidacji szkół wchodzących w skład Zespołu Szkół w Oparznie oddala skargę
U. P., reprezentowana przez adw. A. S., wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy [...] nr VI/69/2011 z dnia 29 kwietnia 2011 r.
w sprawie likwidacji szkół wchodzących w skład Zespołu Szkół w [...] . Zaznaczyła, iż wnosi ją także w imieniu R. K., G. N., E. K., K.P., M. T, A. C., I. B., A. S., D. W., W. S., T. D., J. J., K. L., I. B., I. P., B. P., A. Z., K. J., B. M. oraz H. W. których reprezentuje w oparciu o art. 101 ust. 2a ustawy o samorządzie gminnym.
Skarżonej uchwale zarzuciła :
1. obrazę art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty poprzez niezawiadomienie, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, wszystkich rodziców uczniów oraz wszystkich podmiotów wymienionych w tym przepisie w terminie do dnia [...],
2. błędne ustalenie stanu faktycznego, mające wpływ na treść wydanej uchwały, poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do likwidacji szkół.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o :
1. uchylenie zaskarżonej uchwały w całości,
2. wstrzymanie wykonania skarżonej uchwały,
3. zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa adwokackiego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż w dniu 29 kwietnia 2011 r. Rada Gminy [...] podjęła uchwałę w sprawie likwidacji szkół wchodzących w skład Zespołu Szkół w [...]. Podjęcie powyższej uchwały zostało poprzedzone wydaniem w dniu 28 lutego 2011 r. przez Radę Gminy [...] uchwały nr IV/59/2011 w sprawie zamiaru likwidacji szkół wchodzących w skład Zespołu Szkół w [...]. W myśl art. 59 ust. 1 zd. 2 ustawy o systemie oświaty organ prowadzący szkołę jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu.
Rada Gminy nie zawiadomiła jednak wszystkich rodziców, na dowód czego skarżąca przedkłada oświadczenia przez nich sporządzone. Z oświadczenia M. A. wynika, iż o zamiarze likwidacji Zespołu Szkół w [...] nie zostali zawiadomieni ojcowie jej dzieci, tj. A. W. oraz A. U. Podobna sytuacja miała miejsce w przypadku J. K. – [...] córki A. S. Nie zawiadomiono J. P. ([...] A. P.) oraz A. G. ([...] K. G.), choć ich adresy były organowi znane. Powyższa kwestia została podniesiona przez członków rady rodziców, którzy zwracali się z interwencją do Wojewody[...] Kuratorium Oświaty i Prokuratury. Otrzymali jednak odpowiedzi odmowne. Uznać zatem należy, iż nie został spełniony warunek określony w art. 59 ust. 1 zd. 2 ustawy z7września1991r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572). Poprzednia uchwała o zamiarze likwidacji szkół została także wydana z naruszeniem prawa, co zostało potwierdzone przez Radę Gminy [...] i Wojewodę [...]Intencją ustawodawcy jest, by adresaci zawiadomień, w tym rodzice uczniów, zostali zawiadomieni najpóźniej 6 miesięcy przed końcem roku szkolnego, czyli do końca lutego danego roku.
Zostało to potwierdzone w szeregu orzeczeń, m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2009 r. (sygn. akt I OSK 871/09) z którego wynika, iż "o zamiarze likwidacji szkoły powinien zostać zawiadomiony każdy rodzic i tej okoliczności nie można domniemywać. Dlatego informacja o zamiarze likwidacji szkoły powinna zostać imiennie skierowana do każdego z rodziców i musi do niego dotrzeć. Jeżeli więc materiał dowodowy dokumentujący doręczenie zastępcze zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły rodzicom dzieci jest niepełny /większość dowodów doręczenia ogranicza się do stwierdzenia "doręczono dorosłemu domownikowi", to już tylko z tego powodu sąd jest obowiązany skargę uwzględnić, ponieważ w oparciu o te dane nie jest w stanie ocenić, czy została spełniona przesłanka wskazana w art.59 ust. 1 zd. ostatnie cyt. ustawy".
Zawiadomienie o zamiarze likwidacji jest dokonane skutecznie, jeśli dotarło do wszystkich osób lub organów, które powinny być poinformowane o zamiarze likwidacji, najpóźniej w terminie, o którym mowa w art. 59 § 1 ustawy o systemie oświaty.
Żaden z podmiotów wymienionych w tym przepisie nie otrzymał powyższego zawiadomienia w terminie, ponieważ zostało ono wysłane w ostatnim dniu tego terminu.
Ponadto skarżąca zarzuca Radzie Gminy błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, iż istnieją uzasadnione przesłanki do likwidacji szkół. Przyczyny ekonomiczne nie mogą stanowić jedynej podstawy przy ważeniu tak istotnych kwestii jak istnienie szkoły. Zespół Szkół w [...] został gruntownie wyremontowany (dobudowano 3 sale lekcyjne), co w oczywisty sposób musiało prowadzić do wydatkowania znacznych kwot.
Ponadto likwidacja szkół jest nieuzasadniona z przyczyn demograficznych.
Z prognoz przygotowanych przez Urząd Gminy w [...]ie wynika, że od 2013 r. liczba dzieci w likwidowanych szkołach będzie rosnąć, a w 2014r. Zespół Szkół
w [...] będzie najliczniejszy w gminie. Zlikwidowanie szkół doprowadzi do sytuacji, w której znaczna część dzieci będzie zmuszona pokonywać codziennie po
30 kilometrów by dojechać do szkoły.
Odpowiadając na skargę Rada Gminy [...] wniosła o jej oddalenie, podnosząc, iż zarzuty skargi są niezgodne ze stanem faktycznym.
Rada Gminy wskazuje, iż w dniu 8 lutego 2011 r. podjęła uchwałę nr III/22/2011 w sprawie zamiaru likwidacji szkół wchodzących w skład Zespołu Szkół w [...]. Zgodnie z uzasadnieniem tejże uchwały podstawowymi przesłankami jej podjęcia były niż demograficzny, warunki nauki oraz aspekt finansowy.
Podjęcie powyższej uchwały poprzedzone było spotkaniami z rodzicami uczniów likwidowanych szkół, jak też nauczycielami jednostek, które miałyby ulec likwidacji, co dokumentuje lista obecności rodziców na spotkaniu w dniu [...] r.
Organ prowadzący zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, powiadomił
o wszczęciu procedury likwidacji Zespołu Szkół w [...] wszystkich rodziców, których dane zostały przekazane szkole bądź organowi prowadzącemu. Powiadomienie zostało dokonane listami poleconymi nadanymi w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego.Wynika to z książki pocztowej nadawczej, przesyłek nadanych w dniach [...] r.
W związku ze złożonym przez Radę Rodziców przy Zespole Szkół w [...] wezwaniem Rady Gminy w [...] do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na nie doręczeniu wszystkim radnym projektów uchwał w terminie zakreślonym statutem, Rada Gminy na sesji w dniu [...] r. uchwałą nr IV/43/2011 uchyliła swoją wcześniejszą uchwałę nr III/22/2011 oraz podjęła uchwałę nr IV/59/2011 w sprawie zamiaru likwidacji szkół wchodzących w skład Zespołu Szkół w [...], z uzasadnieniem identycznym jak w uchylonej uchwale nr III/22/2011.
Po podjęciu uchwały w sprawie zamiaru likwidacji szkół wchodzących w skład Zespołu Szkół w [...] nr IV/59/2011 w dniu [...] r. organ wykonawczy gminy za pośrednictwem polskiej placówki pocztowej operatora publicznego, dokonał ponownego zawiadomienia wszystkich rodziców uczniów likwidowanej placówki, których dane zostały ujawnione szkole bądź organowi, o zamiarze likwidacji Zespołu Szkół w [...], co potwierdza odpis książki pocztowej nadawczej z dnia [...]r. W dniu [...]r. do Przewodniczącego Rady Gminy [...] wpłynęło wezwanie Rady Rodziców przy Zespole Szkół w [...] do usunięcia naruszenia prawa przez podjęcie uchwały z 28 lutego 2011r.. Rada Gminy na sesji w dniu [...] r. uznała, że nie zachodzą przesłanki do uchylenia podjętej uchwały i że została ona uchwalona zgodnie z obowiązującym prawem, o czym poinformowano Radę Rodziców przy Zespole Szkół w [...] w dniu [...]r. Organ gminy wykonał również zobowiązania wynikające z przepisów prawa, powiadamiając [...] Kuratora Oświaty w [...], od którego uzyskał pozytywną opinię o zamiarze likwidacji, jak też powiadomił związki zawodowe funkcjonujące w likwidowanych jednostkach. Na sesji w dniu [...]r. Rada Gminy w [...], w oparciu o swoją uchwałę o zamiarze likwidacji Szkół wchodzących w skład Zespołu Szkół w [...] i pozytywną opinię [...] Kuratora Oświaty w [...], podjęła skarżoną uchwałę nr VI/69/2011 w sprawie likwidacji szkół wchodzących w skład Zespołu Szkół w [...]. W dniu [...] r. do Rady Gminy [...] wpłynęło wezwanie Rady Rodziców przy Zespole Szkół w [...] do usunięcia naruszenia prawa związanego z podjęciem w/w uchwały w dniu 29 kwietnia 2011 r. W odpowiedzi na to wezwanie Rada Gminy podjęła uchwałę nr VIII/84/2011, w której nie uwzględniła żądania, o czym poinformowano występujących w imieniu Rady Rodziców przy Zespole Szkół w [...]. Zdaniem organu procedura likwidacji szkół wchodzących w skład Zespołu Szkół w [...] została przeprowadzona zgodnie z obowiązującym prawem.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi odnoszących się do naruszenia art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 2001 r. poprzez niezawiadomienie co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji wszystkich rodziców uczniów oraz wszystkich podmiotów wymienionych w tym przepisie w terminie do dnia [...]r. oraz błędne ustalenia stanu faktycznego mającego wpływ na treść wydanej uchwały poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do likwidacji szkół, organ podnosi,
iż z zarzutem tym nie można się zgodzić, gdyż w dniach [...]roku
o zamiarze likwidacji szkół wchodzących w skład Zespołu Szkół w [...] powiadomiono listami poleconymi nadanymi w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego (pozycja w książce pocztowej, dzień wysłania oraz nr nadawczy) :
1) Z. I. (poz. 113, [...], nr [...]),
2) K. I. (poz. 112, [...], nr [...]),
3) A. S. (poz. 109, [...], nr [...]),
4) C. B. (poz. 96, [...], nr [...]),
5) A. W. (poz. 18, [...], nr [...]),
6) J.W. (poz. 17, [...], nr [...]),
7) M. A. (poz. 105,[...], nr [...])
8) A. U. (poz. 3, [...], nr [...])
Także po raz drugi organ zawiadomił rodziców wskazanych przez Skarżącą poprzez nadanie w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego listów poleconych w dniu [...]roku :
1) Z. I. (poz. 229,[...], nr [...]),
2) K. I. (poz. 228,[...]., nr [...]),
3) A. S. (poz. 241,[...], nr [...]),
4) C. B. (poz. 212,[...], nr [...]),
5) A. W. (poz. 186,[...], nr [...]),
6) J.W. (poz. 211,[...], nr [...]),
7) M. A. (poz. 203,[...], nr [...])
8) A.U. (poz. 202,[...], nr [...]).
Wynika to jednoznacznie z odpisu książki pocztowej nadawczej w dniach [...]r. oraz w dniu [...] r.
Wskazani w skardze rodzice, tj. A. W., J. K., J. P. nie zamieszkują i nie zamieszkiwali na terenie Gminy [...]. Wymienione osoby nie wskazały nigdy, ani w szkole, ani w organie prowadzącym, swoich adresów i miejsc pobytu dla prowadzenia z nimi korespondencji. Osoby te także nigdy nie uczestniczyły w żadnych spotkaniach rodziców na terenie szkoły bądź gminy i nie uczestniczyły w procesie wychowania swoich dzieci. Także matki tych dzieci nigdy nie wskazały adresów zamieszkania ojców. Oświadczenia złożone przez A. S. potwierdzają stanowisko organu i jest to pierwszy dokument, w którym wskazano adres zamieszkania [...] S. S. Organ wskazuje, iż S. S. nie podlega obowiązkowi szkolnemu z uwagi na wiek, a tym samym w tym zakresie organ nie był zobowiązany do zawiadamiania rodziców. Wskazują na to dowody zebrane w tej sprawie, tj. zaświadczenia o nie zameldowaniu J. K. na terenie Gminy [...] sygn. [...], zaświadczenie Urzędu Gminy [...] dotyczące S. S. W przypadku C. B. zawiadomienia skierowane zostały na jedyny znany adres [...], które zostało przyjęte przez I. B. która odmówiła przyjęcia korespondencji do C. B. oświadczając, że nie zamieszkuje on pod tym adresem. Adres C. B. nie jest znany do chwili obecnej, gdyż nawet w złożonym oświadczeniu nie wskazano jego adresu zamieszkania.
W przypadku oświadczenia złożonego przez M. A. organ wskazuje,
że zarówno ona jak i jej konkubent A. U. zostali powiadomieni o zamiarze likwidacji szkół wchodzących w skład Zespołu Szkół w [...] drogą listowną, natomiast wskazany w oświadczeniu ojciec jej kolejnego dziecka A. W. nie był i nie jest mieszkańcem gminy i nigdy nie wskazał ani w szkole ani w organie prowadzącym, swojego adresu do doręczeń. Nie uczyniła tego również M. A. Adresu tego nie wskazała także w złożonym oświadczeniu.
Nie można się także zgodzić z zarzutem nie powiadomienia A. G. [...] A. G. K. G. wychowywany jest przez [...] i jej [...] J. S. którzy sprawują faktyczną opiekę nad uczniem. A. G. nigdy nie uczestniczył w zebraniach rodziców, nie zasięgał żadnych informacji w szkole co do przebiegu nauki swojego dziecka. Zgodnie z ewidencją ludności jest on najemcą lokalu komunalnego w [...], jednakże tam nie przebywa od co najmniej roku, a jego faktyczne miejsce pobytu nie jest znane i nigdy nie zostało wskazane przez A. G. bądź jego [...] A. G.
Nie można zatem zgodzić się z zarzutem skarżącej dotyczącym uchybienia przez Radę Gminy terminowi wskazanemu w art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Organ bowiem dwukrotnie zawiadomił rodziców o zamiarze likwidacji szkoły, co wykazano powyżej. Wobec braku uregulowań w ustawie o systemie oświaty dotyczących doręczeń, należy stosować normy zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 kpa termin zostaje zachowany jeżeli pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Takie stanowisko potwierdzają orzeczenia : wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2007 roku sygn. akt I SA/Wa 1444/07 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2007 roku sygn. akt I SA/Wa 1436/07).Również zarzuty objęte pkt II skargi są chybione. Podjęte uchwały o zamiarze likwidacji szkół wchodzących w skład Zespołu Szkół w [...] w swych uzasadnieniach w sposób jednoznaczny wskazywały kilka przesłanek, którymi kierowała się Rada Gminy. Do przesłanek tych należą prognozy demograficzne, warunki nauczania w likwidowanym zespole szkół, a także względy ekonomiczne, co w pełni uzasadnia racjonalność podjętych decyzji. Wbrew twierdzeniom skarżącej droga do szkoły żadnego z dzieci uczęszczających dotychczas do Zespołu Szkół w [...] nie będzie wynosić 30 km, co również znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu uchwały o zamiarze likwidacji szkół wchodzących w skład Zespołu Szkół w [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001r. Nr 142 poz. 1591) dalej: "usg", każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Z powyższej regulacji wynika, iż skargę do sądu administracyjnego skutecznie może wnieść ten, kto wykaże naruszenie swego interesu prawnego bądź uprawnienia oraz wykaże, że uchwała, którą skarży, została podjęta z naruszeniem prawa, a skarga do sądu administracyjnego została poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa.
Kontrola zaskarżonej uchwały, dokonywana jest przez sąd administracyjny, obejmuje zatem zbadanie powyższych elementów, zgodnie z kompetencjami wynikającymi z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 1 i 3 § 1 i § 2 pkt 6
i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej "p.p.s.a".
Przedmiotem niniejszej skargi jest podjęta w oparciu o art. 59 ust. 1,2 i 3
w zw. z art. 5c pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 256 poz. 2572 z późn. zm. dalej: u.s.o.), art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h) ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) oraz art. 12 ust. 1 pkt 2 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157 poz. 1240 z późn. zm.) uchwała Nr VI/69/2011 Rady Gminy [...] z dnia 29 kwietnia 2011 r. stanowiąca m.in. iż z dniem 31 sierpnia 2011 r. likwiduje się szkoły – Szkołę Podstawową w [...] i Gimnazjum w [...], wchodzące w skład Zespołu Szkół w [...].
Uczniom zlikwidowanej szkoły zapewnia się kontynuowanie nauki w Zespole Szkół
w K.Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika, iż przyczyną jej podjęcia były następujące przesłanki :
1. Przeprowadzona analiza demograficzna wskazuje, że w kolejnych latach liczba
uczniów w Zespole Szkół w [...] będzie kształtowała się w granicach 90-110
osób.
2. Racjonalizacja sieci szkolnej - obwód zlikwidowanego Gimnazjum w całości przejęty zostanie przez Publiczne Gimnazjum w [...], natomiast obwód likwidowanej szkoły podstawowej przejmie nowo utworzona Publiczna Szkoła Podstawowa w[...] - Szkoła Filialna w [...]. Przewidywana organizacja szkoły po przeprowadzonych zmianach nie pogorszy warunków nauczania, ani nie ograniczy powszechnej dostępności do szkoły.
3. Polepszenie warunków w jakich uczniowie będą się uczyć po likwidacji Zespołu Szkół w [...] - warunki w Publicznej Szkole Podstawowej w [...] Szkoły Filialnej w [...] wchodzącej w skład Zespołu Szkół w [...] są dobre. Obiekt jest zadbany, sukcesywnie remontowany, posiada dobrze wyposażoną bazę dydaktyczną, salę gimnastyczną, pracownie komputerową z dostępem do Internetu. Liczba uczniów w poszczególnych klasach będzie wynosiła około 20-25 uczniów. Kadra pedagogiczna jest wykształcona z odpowiednimi kwalifikacjami.
4. Gmina zapewni bezpłatny dowóz wszystkich uczniów odbywających dotychczas naukę w Zespole Szkół w [...] do Publicznej Szkoły Podstawowej w [...] - Szkoły Filialnej w [...] oraz Publicznego Gimnazjum w [...], wchodzących w skład Zespołu Szkół w [...]. Najdłuższy odcinek dowozu będzie wynosił 15 km.
5. Odbyły się zebrania z rodzicami i nauczycielami na których przedstawiono uzasadnienie proponowanych zmian.
6. Czynnik ekonomiczny - wzrastają drastycznie koszty utrzymania wszystkich szkół
z terenu gminy [...], co wymusza konieczność racjonalizacji sieci szkolnej. Koszt utrzymania jednego ucznia w ZS w [...] jest prawie dwukrotnie wyższy od kosztów utrzymania uczniów w innych szkołach z terenu gminy.
Zmiany w organizacji sieci szkolnej wpłyną na zracjonalizowanie wydatków ponoszonych na oświatę i tym samym pozwolą na wydatkowanie zaoszczędzonych środków na polepszenie bazy dydaktycznej i oferty programowej pozostałych szkół.
Oceniając zaskarżoną uchwałę oraz podniesione w skardze zarzuty stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 59 ustawy o systemie oświaty szkoła publiczna może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców, uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwy do prowadzenia szkół danego typu. Szkoła publiczna powadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego może zostać zlikwidowana po zasięgnięciu opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny. Stosownie do powyższych wymogów, po podjęciu Uchwały Nr IV/59/2011Rady Gminy [...] z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie zamiaru likwidacji szkół wchodzących w skład Zespołu Szkół w [...], poinformowano o tym fakcie rodziców uczniów tej szkoły i [...] Kuratora Oświaty listami poleconymi ze zwrotnym poświadczeniem odbioru. Kurator Oświaty wyraził w piśmie z dnia [...] r. pozytywną opinię w sprawie likwidacji Zespołu Szkół w [...]. Możliwość kontynuowania nauki organ gminy ma zapewnić w nowo utworzonej Publicznej Szkole Podstawowej w [...] - Szkole Filialnej w [...] oraz w Publicznym Gimnazjum w [...], wchodzących w skład Zespołu Szkół w [...]. Jak wynika z akt sprawy skarżąca osobiście ani też żadna z osób, które wskazuje jako osoby w imieniu których wnosi skargę, nie wzywali Rady Gminy [...] do usunięcia naruszenia ich interesu prawnego lub uprawnienia. Wezwanie takie z dnia [...] r. wystosowała Rada Rodziców przy Zespole Szkół w [...].
Z uwagi jednak, iż na wezwaniu tym znajduje się podpis skarżącej – Sąd uznał, iż wskazany w art. 101 ust. 1 usg warunek wezwania organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego bądź uprawnienia został w niniejszej sprawie spełniony. Należy jednak mieć na uwadze, iż nie dotyczy to wszystkich osób, wskazanych przez skarżącą jako te, w imieniu których wnosi skargę. Dotyczy to jedynie – oprócz skarżącej U.i P., B. P., a także K. L. oraz I. B. Wskazane w wezwaniu naruszenie prawa polega na nie powiadomieniu rodziców uczniów o zamiarze likwidacji szkoły przed [...]r. Należało zatem zbadać i ocenić, czy zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem prawa i czy jej treść narusza interes prawny lub uprawnienia skarżącej. Jedynie spełnienie obu tych przesłanek mogłoby stanowić podstawę do uwzględnienia skargi.
Choć nie wynika to expresis verbis z treści skargi, skarżąca naruszenie interesu prawnego bądź uprawnienia upatruje w fakcie, iż jej dziecko które jest uczniem likwidowanego Zespołu Szkół w [...], w wyniku likwidacji Zespołu zmuszone będzie do dojeżdżania do szkoły w Zespole Szkół w [...].
W przypadkach niektórych uczniów – jak wynika to z uzasadnienia zaskarżonej uchwały – ów organizowany przez gminę dojazd (odległość szkoła – dom) wynosić będzie ok. 15 km).
Skarżąca nie wskazuje, iż przypadek ten dotyczyć będzie jej dziecka bądź którejś z osób, w imieniu których wnosi skargę. Z uchwały jednak wynika, iż dojazd ten, który dotyczyć może tylko uczniów gimnazjum (13 – 16 lat) organizuje gmina. Czas takiego dojazdu w jedną stronę wynosić może ok. 20 – 30 min., co nie stanowi uciążliwości, którą można ocenić jako naruszającą prawo lub uprawnienia. Byłoby, gdyby uciążliwość ta uniemożliwiała lub w istotny sposób utrudniała dzieciom kontynuację nauki.
W ocenie Sądu tak nie jest. Przeciwnie, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej uchwały – warunki nauki, zarówno w publicznej Szkole Podstawowej
w [...] Filia w [...], jak i w Publicznym Gimnazjum w [...], stanowiącym razem Zespół Szkół w [...], mają być dużo lepsze. Jest to stanowisko racjonalne
i przekonywujące. Po likwidacji Zespołu Szkół w budynku tym pozostaje szkoła podstawowa będącą filią Szkoły Podstawowej w [...], która umożliwi naukę najmłodszym uczniom na miejscu, a jednocześnie zlikwidowane zostaną klasy łączone, co siłą rzeczy poprawi warunki i poziom nauki.
Okoliczności te nie wskazują zatem w żaden sposób na naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącej.
Za nietrafne uznać należy argumenty skargi odwołujące się do zarzutu naruszenia art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, przez niepowiadomienie wszystkich rodziców uczniów uczęszczających do Zespołu Szkół w [...]
o zamiarze likwidacji Zespołu w terminie wskazanym w tym przepisie.
Należy zauważyć, że wspomniany przepis nie określa ściśle formy tego zawiadomienia. Materialnym jego wyrazem jest podjęcie uchwały o zamiarze likwidacji szkoły, co w niniejszej sprawie nastąpiło w dniu [...]r. W tym samym dniu urząd gminy wysłał do rodziców uczniów, których dane osobowe i adresy były mu znane, zawiadomienie o podjęciu w/w uchwały intencyjnej.
Uczyniono to po raz drugi. Po raz pierwszy bowiem uczyniono to po podjęciu takiej uchwały w dniu 8 lutego 2011r. Uchwała ta została ze względów proceduralnych uchylona uchwałą z dnia 28 lutego 2011r. Nie oznacza to jednak, iż pisma do rodziców wysłane po podjęciu uchwały z dnia 8 lutego 2011r. nie spełniają warunku zawiadomienia rodziców o zamiarze likwidacji szkoły (Zespołu Szkół). Poza tym, zdaniem Sądu, władze gminy dokonały starań, by informacja ta doszła do wszystkich zainteresowanych rodziców. W tej sprawie odbywały się w Zespole Szkół w [...] zebrania informacyjne z rodzicami dzieci, nauczycielami i pracownikami szkoły, na których przedstawiono przesłanki przemawiające za likwidacją Zespołu oraz przewidywane rozwiązania, związane z zapewnieniem uczniom możliwości nauki.
Przyjęte rozwiązania w pełni zaakceptował Kurator Oświaty w [...].
Powyższe należy uzupełnić stwierdzeniem, iż sprawy dotyczące edukacji publicznej należą do zadań własnych gminy, stanowiąc realizację jednej z zasadniczych potrzeb wspólnoty samorządowej (art. 7 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 1 ust.1u.s.g.). W ramach tego zadania gmina tworzy i prowadzi jednostki organizacyjne realizujące określone zadania. Zakres realizacji zadań edukacyjnych określają przepisy ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty, jednakże gmina uprawniona jest do tworzenia systemu organizacyjnego szkół, biorąc pod uwagę zarówno potrzeby wspólnoty samorządowej jak i swe możliwości organizacyjne oraz finansowe. Nie wszystkie bowiem koszty realizacji zadań edukacyjnych pochodzą z subwencji na ten cel.
W związku z tym ustawodawca wyposażył gminy w prawo tworzenia i likwidacji jednostek organizacyjnych, przy pomocy których gmina realizuje swe zadania, w tym zadania w zakresie edukacji publicznej, przy uwzględnieniu przepisów prawa regulujących funkcjonowanie danego systemu realizacji zadań publicznych (art. 18 ust.2 pkt 9 lit. h. u.s.g. w związku z art. 59 u.s.o.).
Organizacja sieci szkół gminnych jest zatem funkcją z jednej strony potrzeb wspólnoty samorządowej i obowiązków nakazanych gminie prawem, a z drugiej strony jej możliwości finansowych, organizacyjnych, logistycznych itp.
W ramach powyższych uprawnień gminy oraz uwarunkowań, w których ona funkcjonuje, mieści się również racjonalizacja sieci szkół w danej gminie, w tym tworzenie lub likwidacja istniejących szkół – w zależności od potrzeb
i wyników przeprowadzonych w tym zakresie analiz.
Wymaga to wyważenia interesu społecznego, reprezentowanego przez organ stanowiący gminy (rada gminy reprezentuje ogół jej mieszkańców stanowiących wspólnotę samorządową) i interesu indywidualnego rodziców dzieci, który najczęściej też nie jest jednolity. Jedni z nich preferować mogą bowiem poziom i warunki kształcenia, inni bliskość szkoły i domu. Organ stanowiący gminy musi zatem zdecydować, które z tych wartości należy preferować, biorąc pod uwagę wszystkie uwarunkowania, w tym w szczególności swe możliwości finansowe i organizacyjne.
W demokratycznym państwie prawnym kwestie te winny być rozstrzygane według określonych prawem mechanizmów i procedur.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że przedmiotem zaskarżonej uchwały w istocie nie jest całkowita likwidacja szkoły, lecz reorganizacja gminnego systemu szkolnego polegająca na likwidacji gimnazjum, będącego częścią Zespołu Szkół w [...], którego uczniowie kontynuować będą naukę w Zespole Szkół w [...]. Uczniowie szkoły podstawowej pozostają natomiast na miejscu, dysponując dzięki tej reorganizacji lepszymi warunkami nauki, co może im zapewnić lepsze rezultaty i perspektywy edukacyjne. Reorganizacji takiej nie można w żadnym wypadku uznać za naruszającą czyjekolwiek uprawnienie lub interes prawny. Należy to odnieść także do gimnazjum, którego uczniowie również mogą znaleźć lepsze warunki nauki (wyposażenie szkoły, system organizacyjny), co jest istotniejsze niż bliskość szkoły i domu.
Nie nastąpiło również - zdaniem Sądu – naruszenie prawa przez organ gminy przez niezawiadomienie wszystkich rodziców uczniów o zamiarze likwidacji ich szkoły w terminie i trybie wskazanym w art. 59 u.s.o. Oprócz tego, co wskazano w tym zakresie wyżej odnośnie do formy i terminu zawiadomienia rodziców dodać należy, iż warunki określone w tym przepisie nie mogą być rozumiane jako obowiązek powiadomienia każdego z rodziców z osobna o podjętej uchwale intencyjnej w sprawie likwidacji szkoły. Zdaniem Sądu – warunek powiadomienia rodziców, o którym mowa w art. 59 ust.1 u.s.o. uznać należy za spełniony, jeśli informacja o zamiarze likwidacji szkoły dotarła w terminie, o którym mowa w tym przepisie, przynajmniej do jednego z rodziców, który sprawuje pieczę nad dzieckiem i utrzymuje kontakt ze szkołą. Zawiadomienie drugiego rodzica o otrzymanej informacji, dotyczącej zamiaru likwidacji szkoły, powinno obciążać rodzica, który informację otrzymał. Nieprzekazanie tej informacji nie może być okolicznością niweczącą podjęte przez gminę działania. Żadne przesłanki nie przemawiają za tym by żądać od gminy ustalania adresów rodziców, nie zgłoszonych szkole lub gminie.
Za spełnienie wymogu określonego w art. 59 ust.1 u.s.o. należy również uznać powiadomienie przesłane rodzicom, w związku z wcześniej podjętą uchwałą intencyjną, która ze względów formalnych została uchylona i została zastąpiona nową uchwałą o tożsamej treści, podjętą w terminie wskazanym w tym przepisie. Przepis ten mówi bowiem o konieczności powiadomienia rodziców dzieci o zamiarze likwidacji szkoły, a nie o treści podjętej w tym celu uchwały intencyjnej, która ma jedynie charakter formalny.
W tej sytuacji – zdaniem Sądu – brak jest podstaw do przyjęcia, iż zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem prawa, co przemawia za oddaleniem skargi zgodnie z dyspozycją art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło