II SA/Sz 822/25

WyrokWSA w Szczecinie2026-02-12

Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Marzena Iwankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej może zostać wydana na podstawie orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej, nawet jeśli związek przyczynowo-skutkowy między warunkami pracy a chorobą można stwierdzić jedynie z wysokim prawdopodobieństwem?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargi spółek, uznając, że decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej może być wydana na podstawie orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej, nawet jeśli związek przyczynowo-skutkowy można stwierdzić jedynie z wysokim prawdopodobieństwem. Organy administracji są związane merytoryczną treścią orzeczenia lekarskiego, o ile jest ono formalnie poprawne i wyczerpujące, a w przypadku chorób immunologicznych, takich jak alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, nie stosuje się normatywów higienicznych ani nie bierze pod uwagę czasu narażenia.
Stan faktyczny
Spółki wniosły skargi na decyzję Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję o stwierdzeniu u pracownicy choroby zawodowej – zewnątrzpochodnego alergicznego zapalenia pęcherzyków płucnych. Spółki zarzucały naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując ustalenie związku przyczynowo-skutkowego między pracą a chorobą, zwłaszcza w kontekście wykonywania części obowiązków poza obszarem narażenia na pył drzewny oraz braku zgłaszania objawów przez pracownicę przez 35 lat. Sąd administracyjny oddalił skargi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 lutego 2026 r. sprawy ze skarg B. S.A. w K. i B. Inwestycje Sp. z o.o. w B. na decyzję Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia 11 września 2025 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargi. Decyzją z dnia 17 marca 2025 r., wydaną na podstawie art. 5 pkt 4 a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 416, dalej: "u.p.i.s."), w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a."), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w M., stwierdził u M. G., dalej jako: "pracownica", chorobę zawodową: zewnątrzpochodne alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, wymienioną w pozycji 7 pkt 2 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2022 r. poz.1836 ze zm., dalej: "rozporządzenie"). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przytoczył przepisy prawa, które stanowiły podstawę wydania decyzji, obszernie zrelacjonował stan faktyczny, ustalony w toku postępowania, a także dokonał oceny zebranych dowodów, w szczególności orzeczenia wydanego przez wyspecjalizowaną jednostkę orzeczniczą. Od decyzji tej odwołania tożsamej treści wniosły: B. Spółka z o.o. z siedzibą w B. oraz B. S.A. z siedzibą w K., reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Zachodniopomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Szczecinie, decyzją z dnia 11 września 2025 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 2351 i art. 2352 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 roku Kodeksu Pracy (Dz.U. z 2023r. poz. 1465, dalej jako "k.p.") orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania. Wyjaśnił, że organ I instancji po otrzymaniu w dniu 20 maja 2024 r. zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Z. Centrum Leczenia i Profilaktyki w S. (dalej: WOMP w S.), wszczął postępowanie administracyjne w sprawie. Pracownica została przebadana w WOMP w S., który w dniu 3 lutego 2025 r. wydał orzeczenie lekarskie nr 05/2025 o rozpoznaniu choroby zawodowej - zewnątrzpochodne alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych: postać przewlekła, wymienionej w poz. 7 pkt 2 wykazu chorób zawodowych określonego w załączniku do rozporządzenia. W związku z rozbieżnościami dostrzeżonymi w materiale dowodowym organ I instancji zwrócił się do jednostki orzeczniczej z prośbą o jednoznaczne wskazanie miejsca zatrudnienia i okresu narażenia zawodowego pracownicy. W odpowiedzi WOMP w S. pismem z dnia 4 lutego 2025 r. przesłał sporządzoną w dniu 25 lutego 2025 r. korektę orzeczenia lekarskiego nr 05/2025, w której wskazał: - jako miejsce zatrudnienia i wykonywania pracy przez pracownicę w narażeniu zawodowym: B. Przedsiębiorstwo Przemysłu Drzewnego w B., którego sukcesorem jest B. S.A. z siedzibą w K. oraz B. Spółka z o.o. z siedzibą w B.; - jako czynnik narażenia zawodowego stanowiący przyczynę choroby zawodowej: pył drzewny; - okres narażenia zawodowego od 1 czerwca 1988 r. do 21 kwietnia 2023 r.. W uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego oraz jego korekty WOMP w S. wskazał, iż w ciągu całego okresu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Przemysłu Drzewnego na wszystkich stanowiskach pracy, pracownica narażona była na wdychanie pyłu drzewnego. Czas ekspozycji na pył drzewny na wszystkich stanowiskach wynosił 7,5 godziny w ciągu zmiany roboczej, przez 35 lat zatrudnienia. Nadto jednostka orzecznicza zwróciła uwagę, że pracodawca potwierdził pracę pracownicy w warunkach szkodliwych, zaś w karcie oceny narażenia zawodowego szczegółowo określono narażenie na pył drewna. W podsumowaniu WOMP w S. podkreślił, iż przy formułowaniu orzeczenia lekarskiego wzięto pod uwagę kartę narażenia zawodowego, wywiad chorobowy oraz wyniki badań pomocniczych. Stwierdzone na podstawie badań radiologicznych i alergologicznych zmiany w obrębie miąższu płucnego w połączeniu z wieloletnim narażeniem pracownicy na pył drewna, upoważniają do rozpoznania choroby zawodowej: zewnątrzpochodne alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych - postać przewlekła wymienionej w poz. 7 pkt 2 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do Rozporządzenia. W dalszej części uzasadnienia organ II instancji podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, wydając decyzję w sprawie choroby zawodowej związany jest orzeczeniami lekarskimi wydanymi przez jednostki orzecznicze medycyny pracy. Orzeczenia te, mające walor opinii biegłego, podlegają bowiem ocenie organu z punktu widzenia wymogów formalnych dla tego środka dowodowego i jeżeli w ocenie organu są one jasne, wyjaśniają w sposób przekonywujący w oparciu o wyniki przeprowadzonych badań i warunki pracy badanego, to nie można znaleźć podstaw do tego, by organ zobowiązany był do dalszych poszukiwań celem potwierdzenia stanowiska prezentowanego przez stronę. Podkreślono przy tym, że organ administracji jest związany opinią lekarską w zakresie wiedzy medycznej. Takiej wiedzy nie posiadają ani organy, ani sądy. Tym samym w przypadku, gdy orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpującego uzasadnienia i jest zgodne z prawem organ administracyjny jest takim orzeczeniem związany. Oceniając wartość dowodową wydanego w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskiego, jego korekty oraz dodatkowych wyjaśnień jednostki orzeczniczej organ odwoławczy stwierdził, iż w sposób czytelny, przekonujący oraz niebudzący wątpliwości uzasadniono podstawy do rozpoznania u pracownicy choroby zawodowej. Odnosząc się do zarzutów strony, organ odwoławczy wskazał, że WOMP w S. w orzeczeniu lekarskim nr 05/2025 o rozpoznaniu choroby zawodowej oraz jego korekcie z dnia 25 lutego 2025 r. wskazał, iż przy formułowaniu orzeczenia lekarskiego wzięto pod uwagę kartę oceny narażenia zawodowego, wywiad chorobowy oraz wyniki badań pomocniczych. Stwierdzone na podstawie badań radiologicznych i alergologicznych zmiany w obrębie miąższu płucnego w połączeniu z wieloletnim narażeniem pracownicy na pył drewna upoważniają do rozpoznania choroby zawodowej. Dodatkowo WOMP w S. w piśmie z dnia 3 czerwca 2025 r. wyjaśnił, iż M. G. pracowała w narażeniu na pył drewna (pył organiczny), co zostało przedstawione w karcie oceny narażenia zawodowego na wszystkich stanowiskach przez cały okres pracy. Potwierdzono u niej dodatni odczyn precypitacji z "Thermoactinomyces Vulgaris" - promieniowce termoaktywne występujące w materiale roślinnym, ściółce leśnej, w kompoście, w drewnie, opadłych liściach, glebie, piasku, wodzie i "Pantoea agglomerans (Erwinia Herbicola)" - bakteria występująca powszechnie w roślinach. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wyjaśnił, że dopuszczalność stwierdzenia choroby zawodowej występuje, nie tylko w przypadku, gdy bezspornie można przyjąć, że chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo sposób wykonywania pracy, ale również wtedy, gdy taki związek przyczynowy można stwierdzić z wysokim prawdopodobieństwem. Odnośnie wyrażonego w odwołaniu zarzutu dotyczącego niezgłaszania przez pracownicę alergii w trakcie 35 letniej pracy przy obróbce drewna organ powołując się na pismo jednostki orzeczniczej z dnia 3 czerwca 2025 r. wskazał, że postać przewlekła zewnątrzpochodnego alergicznego zapalenia pęcherzyków płucnych rozwija się na skutek ciągłej mało intensywnej ekspozycji na antygen. Objawy są mniej nasilone i przez długi czas mogą być niezauważone przez chorego. Odnosząc się do podnoszonych w odwołaniu kwestii dotyczących braku przekroczeń dopuszczalnych stężeń pyłu drzewnego na stanowiskach pracy M. G., jak również braku uwzględnienia zakresu prac wykonywanych przez ww. oraz czasu ich wykonywania w czasie zmiany takich jak pomiary, wydruki etykiet, oklejanie palet, wypełnianie książki kontroli, które to czynności odbywają się poza strefą, gdzie może pojawić się pył drzewny organ w odwołaniu do wyjaśnień jednostki orzeczniczej wyjaśnił, że zewnątrzpochodne alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych należy do grupy śródmiąższowych chorób płuc o podłożu zapalnym będących wynikiem reakcji nadwrażliwości immunologicznej na powtarzalną inhalacje grup antygenów pochodzących z materiałów organicznych lub innych źródeł. W przypadku chorób o podłożu immunologicznym narażenia na alergeny nie rozpatruje się w kontekście dawki, nie bierze się pod uwagę dopuszczalnych normatywów higienicznych, wystarczy sam fakt istnienia czynników chorobotwórczych. Nie ma też znaczenia czas narażenia na zmianie roboczej ani czas jaki upłynął od początku pracy w narażeniu do powstania pierwszych objawów chorobowych. Choroba ta może wystąpić w każdym okresie narażenia. Nadto zwrócono uwagę, że pracownica poza środowiskiem pracy czuła się dobrze. W nawiązaniu do zarzutu o braku wykazania sposobu wyliczenia czasu narażenia pracownicy na pył drzewny organ podkreślił, że to przedstawiciel pracodawcy B. Spółka z o.o. w karcie oceny narażenia zawodowego sporządzonej w dniu 24 lipca 2024 r., która została podpisana przez pełnomocnika ww. spółki wskazał, że pracownica była narażona na pyły drewna przez 7,5 godziny w ciągu zmiany roboczej. Końcowo organ podkreślił, że żaden przepis nie nakłada na orzecznicze jednostki medyczne lub organy orzekające w sprawie chorób zawodowych wskazania, co konkretnie było przyczyną danego schorzenia. Jednostka orzecznicza, czy organ, ustalają jedynie, czy schorzenie aktualnie istnieje oraz czy powstało w związku z warunkami pracy. Organ nie podzielił również zarzutów naruszenia przepisów postępowania wskazując, że w jego ocenie postępowanie zostało przeprowadzone rzetelnie, a organ I instancji należycie rozważył zgromadzony materiał dowodowy. Skargi od decyzji z dnia 11 września 2025 r. złożyły spółki: B. S.A z siedzibą w K. oraz B. Spółka z o.o. w B., reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, jednocześnie podniosły tożsame zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez obrazę art. 2351 i 2352 Kodeksu pracy w związku z § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, poprzez stwierdzenie choroby zawodowej pomimo braku ustalenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem spowodowana działaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy rozumianym jako konkretne miejsce wykonywania obowiązków na stanowisku pracy zajmowanym przez pracownicę. Zdaniem skarżących spółek wykazanie co najmniej "wysokiego prawdopodobieństwa" wymaga szczególnie starannego ustalenia wpływu warunków pracy, w miejscu gdzie konkretnie pracownica wykonywała obowiązki. Organ przyjął zaś za udowodnione, że w wydziale w którym następowała obróbka drewna - cała hala wydziału stanowi obszar narażenia. W sytuacji gdy część prac i obowiązków pracownica wykonywała poza obszarem narażenia na pyły drewna. W dalszej części skargi podniesiono zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie tj: 1) art. 7 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i brak ustalenia prawidłowego stanu faktycznego w zakresie nie wykazania związku przyczynowo skutkowego, który co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem pozwoli stwierdzić, ze orzeczona choroba jest skutkiem czynników szkodliwych oddziałujących na pracownicę w środowisku pracy poprzez pominięcie przy ustalaniu "wysokiego prawdopodobieństwa" konkretnego zakresu czynności wykonywanych przez pracownicę w ramach swojego stanowiska pracy (w tym umiejscowienia miejsca pracy), tj. czynności wykonywanych w obszarach, w których narażenie na pył drzewny nie występuje, a w konsekwencji nie wykazania prawidłowego czasookresu narażenia. 2) art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyrażające się w stwierdzeniu, że praca w narażeniu w skarżących spółkach przyczyniła się do powstania choroby zawodowej oraz braku wykazania istnienia związku pomiędzy stwierdzonym schorzeniem, a warunkami pracy istniejącymi przy konkretnych czynnościach wykonywanych przez pracownicę. Podczas gdy pracownica przez 35 lat nie komunikowała złego wpływu środowiska w miejscu wykonywania pracy na swój stan zdrowia i nie korzystała z długotrwałych i powtarzających się absencji chorobowych. 3) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w wyniku nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący całokształtu materiału dowodowego, poprzez: - niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia pracownika oraz przyczyn wystąpienia u niego choroby, to jest: nie uwzględnienie dokumentacji kadrowej w zakresie braku licznych i powtarzających się absencji chorobowych pracownicy, w szczególności brak absencji chorobowej w okresie roku poprzedzającego ustalenie choroby u pracownicy (2022 rok), - braku uwzględnienia kwestii oświadczenia lekarza medycyny pracy (badanie kontrolne) z dnia 22 października 2024., które potwierdzało, że pracownica jest "zdolna" do wykonywania pracy. Przy wydaniu orzeczenia lekarz uwzględnił m.in narażenie na pyły drewna. Chorobę zdiagnozowano u pracownicy już w 2023 roku. 4) art. 7a k.p.a. i art. 6 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości prawnych w zakresie związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy wykonywaną przez pracownicę pracą a chorobą na niekorzyść skarżących, podczas gdy związek przyczynowo -skutkowy jest wątpliwy z uwagi na: - ograniczenie narażenia na kontakt z czynnikiem powodującym chorobę zawodową poprzez zakres wykonywanych czynności i odpowiednie umiejscowienie stanowiska pracy w hali produkcyjnej, - brak jakiejkolwiek informacji od pracownika do przełożonych i współpracowników o chorobie, złym wpływie środowiska pracy na zdrowie pracownicy. Wobec powyższego skarżące Spółki wniosły o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ utrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wniósł o jej oddalenie. Na mocy postanowienia z dnia 11 grudnia 2025 r. połączono sprawy ze skargi B. S.A z siedzibą w K. (zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Sz 822/25) oraz B. Spółka z o.o. w B. (zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Sz 823/25) do łącznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia ze wskazaniem, że sprawa będzie prowadzona pod sygn. akt II SA/Sz 822/25. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026r., poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchylenie decyzji administracyjnej następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu. Skarga okazała się niezasadna, bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium zgodności z prawem wykazała, że nie narusza ona prawa. Przedmiotem skargi w badanej sprawie jest decyzja Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S. , którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M., stwierdzającą u pracownicy chorobę zawodową – zewnątrzpochodne alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, wymienioną w pozycji 7 pkt 2 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia. Na wstępie rozważań należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 235 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1465 ze zm., dalej: "k.p.") za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Stosownie do art. 235 2 k.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Wykaz chorób zawodowych i sposób postępowania w przypadku podejrzenia choroby zawodowej określa przywołane wyżej rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych. Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (ust. 2). Podkreślenia wymaga, że ustawodawca w art. 2351 k.p. wprost wskazał na dopuszczalność stwierdzenia choroby zawodowej nie tylko w przypadku, gdy bezspornie można przyjąć, że chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo sposób wykonywania pracy, ale również wtedy, gdy taki związek przyczynowy można stwierdzić z "wysokim prawdopodobieństwem". Przesłanka stwierdzenia z "wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać przedmiotowe schorzenia, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby (por. wyroki NSA z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2492/16 i z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 748/12, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W badanej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone z zachowaniem reguł, o których mowa w rozporządzeniu. W toku postępowania uzyskano orzeczenie WOMP w S. z dnia 3 lutego 2025 r. nr 05/2025 o rozpoznaniu u pracownicy choroby zawodowej. Następnie w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji w związku z rozbieżnościami w zakresie miejsca zatrudnienia, w którym nastąpiło narażenie zawodowe jednostka orzecznicza sporządziła w dniu 25 lutego 2025 r. korektę wydanego orzeczenia lekarskiego nr 05/2025, w której wskazała jako miejsce zatrudnienia i wykonywania przez M. G. pracy w narażeniu zawodowym: B. Przedsiębiorstwo Przemysłu Drzewnego, którego sukcesorem zostały B. S.A. w K. oraz B. sp. z o.o. w B.. Jako czynnik narażenia zawodowego stanowiący przyczynę choroby zawodowej wskazano pył drzewny. Powtórzenia wymaga, że zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się w szczególności w oparciu o dane zawarte w orzeczeniu lekarskim. W tym miejscu wskazać należy, że orzeczenia jednostek właściwych do rozpoznania choroby zawodowej mają charakter opinii biegłego, są dowodem w sprawie i podlegają ocenie jak każdy inny dowód. Z racji tego, że orzeczenie jest dowodem specyficznym, bowiem do jego sporządzenia wymagane są wiadomości specjalne, nie ulega – zdaniem Sądu, wątpliwości, że organ dokonując oceny takiego dowodu nie może wkraczać w jego merytoryczną zawartość w tym sensie, że nie może kwestionować stanowiska wyrażonego przez biegłego z punktu widzenia jego poprawności. W tym znaczeniu organ jest stanowiskiem wyrażonym w opinii związany. Nie oznacza to jednak, że organ zmuszony jest do bezkrytycznego przyjęcia tej opinii w sytuacji, gdy pozostaje ona w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym, bądź gdy opinia nie wyjaśnia wszystkich wątpliwości. Sytuacja taka jednak w badanej sprawie nie zachodzi. Analiza akt postępowania prowadzi bowiem do wniosku, że organ zadośćuczynił obowiązkowi krytycznej i wszechstronnej oceny materiału dowodowego, z uwzględnieniem opinii sporządzonej przez uprawniony podmiot. Zdaniem Sądu, sporządzone w sprawie orzeczenie lekarskie, zawiera elementy merytoryczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, wskazuje, że z medycznego punktu widzenia, z uwzględnieniem charakteru i sposobu wykonywania pracy, stwierdzić można z wysokim prawdopodobieństwem, że rozpoznana u pracownicy choroba - wbrew przekonaniu skarżących Spółek - pozostaje w związku ze sposobem wykonywania pracy stosownie do art. 2351 k.p. Nadto wydane orzeczenie spełnia wymogi proceduralne, nie zawiera nieścisłości, uzasadnia w sposób zrozumiały poczynione rozpoznanie i jest wyczerpujące. Zostało wydane w oparciu o wyniki dodatkowych badań (radiologicznych i alergologicznych) oraz formularza oceny narażenia zawodowego pracownicy. Podsumowując tę część rozważań należy stwierdzić, że wobec ziszczenia się przewidzianej w art. 2351 k.p. przesłanki wysokiego prawdopodobieństwa spowodowania u pracownicy choroby zawodowej wskutek działania czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy organ obowiązany był wydać decyzję o rozpoznaniu choroby zawodowej zgodnie z treścią tego orzeczenia i rozpoznaniem lekarskim, co oznacza brak podstaw do skutecznego postawienia organowi zarzutu naruszenia art. 2351 oraz art. 2352 k.p. w związku z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych. Wbrew wywodom skarżących Spółek jednostka orzecznicza I stopnia rozpoznając u pracownicy chorobę zawodowa uwzględniła konkretne miejsce jej zatrudnienia, zajmowane przez nią stanowisko oraz rodzaj wykonywanej pracy. W uzasadnieniu orzeczenia nr 05/2025 podkreślono, że w ciągu całego okresu zatrudnienia w P. na wszystkich stanowiskach pracownica narażona była na wdychanie pyłu drzewnego. Nadto w wydanym orzeczeniu lekarskim stwierdzono u pracownicy w oparciu o wyniki badań radiologicznych i alergologicznych, zmiany w obrębie miąższu płucnego, które w połączeniu z wieloletnim narażeniem na pył drewna potwierdziły istnienie związku przyczynowo – skutkowego między narażeniem na czynniki występujące w środowisku pracy, a powstałym schorzeniem, co doprowadziło do rozpoznania przez jednostkę orzeczniczą I stopnia choroby zawodowej. W świetle zebranych dowodów nie mają znaczenia dla sprawy podniesione w skargach zarzuty odnoszące się do zakresu czynności, wykonywanych przez pracownicę w ramach swojego stanowiska pracy, w obszarach, w których narażenie na pył drzewny nie występował, w sytuacji gdy z uwzględnionej w orzeczeniu lekarskim karty oceny narażenia zawodowego sporządzonej w dniu 24 lipca 2024 r. wynika, że pracownica pracowała w narażeniu na pył drewna przez 7,5 godziny w ciągu zmiany roboczej, na wszystkich stanowiskach przez cały okres pracy, co niewątpliwie miało związek ze stwierdzeniem u niej choroby zawodowej. Jednocześnie stwierdzić należy, że w toku postępowania została wyjaśniona podnoszona przez skarżące Spółki kwestia wykonywania przez M. G. pracy również na stanowisku mieszczącym się w hali wydziału, oddalonym od linii produkcyjnej oraz od źródeł pyłu drzewnego, w której to hali stężenie pyłu drzewnego było zgodne z dopuszczalnymi normami higienicznymi. W piśmie z dnia 14 lipca 2025 r. jednostka orzecznicza odnosząc się do powyższych wątpliwości wyjaśniła, że w przypadku chorób z grupy alergicznych nie bierze się pod uwagę normatywów higienicznych, nie ma też znaczenia czas narażenia. Mechanizmy immunologiczne mogą występować niezależnie od czasu narażenia oraz niezależnie od dawki czynnika szkodliwego. Wbrew zarzutom skarżących nie zostały naruszone w sprawie przepisy proceduralne. Analiza akt postępowania prowadzi bowiem do wniosku, że organ zadośćuczynił obowiązkowi krytycznej i wszechstronnej oceny materiału dowodowego. Organ w toku postępowania, po zgłoszeniu zarzutów przez strony zwracał się do uprawnionego podmiotu celem uzyskania odpowiedzi. W ramach wyjaśnienia faktu, że pracownica przez 35 lat pracy przy obróbce drewna nie zgłaszała objawów alergii i nie korzystała ze zwolnień od pracy z powodu choroby jednostka orzecznicza w piśmie z dnia 3 czerwca 2025 r. wskazała, że zewnątrzpochodne alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych może mieć charakter ostry, podostry i przewlekły. Postać przewlekła choroby rozwija się na skutek ciągłej mało intensywnej ekspozycji na antygen. Objawy są mniej nasilone i przez długi czas mogą być niezauważone przez chorego. Nie ma przy tym znaczenia jaki czas upłynął od początku pracy w narażeniu do powstania pierwszych objawów chorobowych. Zewnątrzpochodne alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych może wystąpić w każdym okresie narażenia. Pracownica zaś po wystąpieniu objawów chorobowych nie była zdolna do pracy i przebywała na zwolnieniu lekarskim przez 180 dni. Nie mają racji strony skarżące zarzucające brak uwzględnienia oświadczenia lekarza medycyny pracy z dnia 22 października 2024 r., w którym wskazano, że pracownica zdolna jest do wykonywania pracy. Rozróżnić bowiem należy orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej od orzeczenia stwierdzającego zdolność do pracy, które może być wydane nawet po przebytej chorobie, bądź po ustąpieniu objawów chorobowych. Podkreślenia wymaga, że orzeczenie lekarskie potwierdzające zdolność M. G. do pracy wydane zostało w dniu 22 października 2024 r., zaś rozpoznanie choroby zawodowej nastąpiło no mocy orzeczenia z dnia 3 lutego 2025 r., które następnie uległo korekcie w dniu 25 lutego 2025 r. odnośnie danych zakładów pracy, w których wystąpiło narażenie. Co oznacza, że zdolność do pracy została ustalona przez lekarza orzecznika jeszcze przed wydaniem orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej. Zdaniem sądu, dowody zgromadzone w sprawie organ ocenił bez naruszenia prawa, wyprowadzając logiczne i znajdujące oparcie w dokumentacji wnioski. Nie doszło zatem, jak zarzucają strony skarżące, do naruszenia przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 k.p.a. Jeszcze raz podkreślenia wymaga, że skoro w orzeczeniu lekarskim przyjęto, iż schorzenie pracownicy zostało spowodowane sposobem wykonywania pracy, to organy nie mogły orzec o nieistnieniu choroby zawodowej. Podzielić należy również stanowisko organu, odwołującego się do poglądu wyrażonego w orzecznictwie, że w sytuacji gdy w jego ocenie orzeczenie lekarskie wydane przez jednostkę orzeczniczą medycyny pracy jest jasne i przekonywujące, to brak jest podstaw do tego, aby organ zobowiązany był do dalszych poszukiwań celem potwierdzenia stanowiska prezentowanego przez strony. Podsumowując, organ w ramach posiadanych kompetencji i zebranego materiału dowodowego, w szczególności najistotniejszego w tym zakresie orzeczenia lekarskiego miał podstawy do stwierdzenia u pracownicy istnienia choroby zawodowej, co wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji spełniającym wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a. Sąd badając sprawę również poza granicami skargi (art. 134 p.p.s.a), nie dostrzegł takich naruszeń prawa, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło