II SA/Sz 834/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Stefan Kłosowski po rozpoznaniu w dniu 27 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. G. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze wywołane odwołaniem K. G. na decyzję organu I instancji z dnia [...] r. w przedmiocie zmiany decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego. Wskazana decyzja organu odwoławczego została doręczona adresatowi decyzji w dniu 10 czerwca 2019 r. (dowód doręczenia decyzji w aktach administracyjnych sprawy). W dniu 6 sierpnia 2019 r. K. G., reprezentowany przez pełnomocnika będącego doradcą podatkowym, wystąpił ze skargą na ww. decyzję organu odwoławczego z dnia [...] r. Jednocześnie skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Skarżący wyjaśnił we wniosku, że jego pełnomocnik, który był umocowany do napisania i złożenia skargi na wskazaną decyzję, ze względu na przedłużającą się chorobę przebywał na zwolnieniu lekarskim do dnia 5 sierpnia 2019 r. Złożenie skargi w terminie było niemożliwe. Do wniosku skarżący dołączył zaświadczenia lekarskie wystawione na okres niezdolności do pracy jego pełnomocnika trwającej od 28 czerwca 2019 r. do 16 lipca 2019 r. oraz od dnia 17 lipca 2019 r. do 5 sierpnia 2019 r. W związku z tym, iż sprawa przedmiotowo jest tego rodzaju, że skarżącego nie może reprezentować w niej doradca podatkowy, na wezwanie sądowe w zakreślonym terminie, skarżący nadesłał własnoręcznie podpisany odpis ww. skargi i wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o wydanie przez Sąd orzeczenia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W przypadku przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia skargi, organ wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym i o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Jak wynika z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). W realiach sprawy ustanie przyczyny uchybienia terminowi do złożenia skargi należy wiązać z faktem ustania choroby pełnomocnika, co miało miejsce 5 sierpnia 2019 r. (zgodnie z zaświadczeniem lekarskim), w którym to dniu pełnomocnik skarżącego nadał skargę pocztą wraz wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W takiej sytuacji Sąd zobowiązany jest przystąpić do merytorycznej oceny wniosku skarżącego. Przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest jedynie w sytuacji powstania przeszkody uniemożliwiającej zachowanie terminu przez stronę. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, nie ryzykując zdrowiem lub życiem własnym bądź innych, lub nie narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Pojęcie winy strony w uchybieniu terminowi w postępowaniu sądowym obejmuje swym zakresem także zachowania jej pełnomocników ustanowionych w sprawie, a zatem działania czy zaniechania pełnomocnika nie uwalniają strony w niedotrzymaniu terminu (por. postanowienia NSA: z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I FZ 394/14, opubl. w Lex nr 1517812; z dnia 18 listopada 2014 r., sygn. akt I GZ 498/14, opubl. w Lex nr 1624740). W ocenie Sądu, podnoszone przez skarżącego okoliczności nie pozwalają uznać, że wystąpiły tego rodzaju przesłanki świadczące o niezawinionym uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Skarżący jako przyczynę niezawinionego uchybienia terminu wskazał, że jego pełnomocnik umocowany do napisania i złożenia skargi na wskazaną decyzję, ze względu na przedłużającą się chorobę przebywał na zwolnieniu lekarskim od 28 czerwca 2019 r. do dnia 5 sierpnia 2019 r. Na dowód przedłożył zaświadczenia lekarskie wskazujące ww. okres niezdolności do pracy pełnomocnika. Sąd w związku z tym stwierdza, że zwolnienie lekarskie świadczące o chorobie pełnomocnika, nie jest potwierdzeniem braku winy strony w uchybieniu terminowi, bowiem niekoniecznie musi pozbawiać możliwości dokonania czynności procesowej przez samą stronę lub posłużenia się inną osobą. Należy przy tym uwzględnić, że sporządzenie i wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie jest objęte przymusem dokonania tej czynności przez profesjonalnego pełnomocnika. Nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Tylko nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. Takie stanowisko Sądu jest zbieżne z poglądem wyrażonym w postanowieniu NSA z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt II FZ 551/11 (opubl. w LEX nr 966189). Z przedstawionych Sądowi zaświadczeń lekarskich nie wynika, że choroba pełnomocnika w okresie do wniesienia skargi miała charakter nagły i niespodziewany uniemożliwiający podjęcia działań służących zapobieżeniu uchybieniu terminowi do wniesienia skargi. Choroba pełnomocnika rozpoczęła się w dniu 28 czerwca 2019 r., a zatem na 12 dni przed upływem terminu do wniesienia skargi (trzydziestodniowy termin liczony od daty doręczenia decyzji, tj. 10 czerwca 2019 r., upływał 10 lipca 2019 r.). Należy zauważyć, że na pełnomocniku ciąży obowiązek takiego zorganizowania prowadzonej działalności zawodowej, aby jego niedyspozycja, spowodowana nawet zdarzeniami losowymi (np. chorobą), nie tamowała terminowego wykonywania czynności związanych z powierzonymi mu sprawami. Pełnomocnik powinien wykonywać swe obowiązki z uwzględnieniem należytej staranności. Pełnomocnik nie wykazał, że takiej staranności w sprawie dopełnił. Takie zdarzenia jak choroba samego pełnomocnika nie wykluczają możliwości ustanowienia w sprawie substytuta. Należy jednocześnie podkreślić, że sprawa jest przedmiotowo tego rodzaju, że nie może w niej skarżącego reprezentować pełnomocnik będący doradcą podatkowym. Skarżący w takiej sytuacji ponosi ryzyko wyboru osoby, której powierzył dokonanie czynności procesowej. Z okoliczności sprawy nie wynika też, że nie istniała możliwość sporządzenia i wniesienia skargi przez samego skarżącego czy skorzystania z pomocy innych osób (np. innego zawodowego pełnomocnika). Podsumowując Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił w stopniu wystarczającym twierdzenia, że z uwagi na chorobę swojego pełnomocnika, nie był w stanie dokonać czynności wniesienia skargi bez swej winy. W takiej sytuacji, Sąd uznał, że wniosek skarżącego, jako niezasadny, nie zasługuje na uwzględnienie i działając na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.