II SA/Sz 85/13
WyrokWSA w Szczecinie2013-04-18
Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Barbara Gebel, Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać usunięcie nieprawidłowości w budynku gospodarczym, który znajduje się na dwóch sąsiadujących działkach, stanowiących odrębną własność, a elementy konstrukcyjne dachu są wspólne dla obu budynków?Ratio decidendi
W przypadku, gdy budynek gospodarczy znajduje się na dwóch odrębnych działkach, a jego elementy konstrukcyjne (np. więźba dachowa) są wspólne dla obu nieruchomości, decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości na podstawie art. 66 Prawa budowlanego powinna być skierowana do wszystkich współwłaścicieli obu działek. Jednakże, nawet jeśli organ błędnie uznał sąsiada za stronę postępowania, sąd nie może uchylić decyzji na jego niekorzyść, jeśli nie stwierdzi nieważności aktu.Stan faktyczny
Właściciele budynku gospodarczego zostali zobowiązani do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w jego stanie technicznym. Decyzja ta została zaskarżona przez sąsiadkę, która zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym niewłaściwe ustalenie stanu technicznego budynku i brak uwzględnienia jej wniosków dowodowych. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, częściowo zmieniając jedynie termin wykonania obowiązku. Sąsiadka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podtrzymując swoje zarzuty.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi A. S. – W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [... r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej "PINB", decyzją z dnia [...], znak: [...], nakazał H i E. J. usunięcie, w terminie do dnia [...], stwierdzonych nieprawidłowości związanych z nieodpowiednim stanem technicznym budynku gospodarczego, mogącego spowodować zagrożenie życia lub mienia, użytkowanego przez H. i E. J., położonego na działce nr [...] przy ul. [...] w [...], poprzez:
" 1. wymianę pokrycia dachowego z dachówki zakładkowej cementowej na pokrycie materiałem o lekkiej konstrukcji (płyta DEFA lub blacha trapezowa) - w segmencie budynku usytuowanego w ostrej granicy z działką nr [...];
2. wyprofilowanie istniejącej więźby dachowej (skręcone i ugięte belki), z konserwacją drewnianych elementów konstrukcyjnych dachu środkiem ogniochronnym i grzybobójczym - w segmencie budynku usytuowanego w ostrej granicy z działką nr [...];
3. wymianę uszkodzonych i spróchniałych desek podłogowych poddasza segmentu budynku usytuowanego w ostrej granicy z działką nr [...];
4. wymianę uszkodzonych szyb w otworach okiennych w segmencie budynku usytuowanego w ostrej granicy z działką nr [...];
5. wykonanie tynku cokołowego cementowego do wysokości 30 cm ponad poziom terenu od strony elewacji frontowej, tylnej i szczytowej segmentu budynku usytuowanego równolegle do ulicy [...];
6. przedstawienie protokołu ochrony p. porażeniowej",
dodając, że przy wykonywaniu robót należy ustanowić kierownika robót, posiadającego wymagane przepisami uprawnienia budowlane do ich nadzorowania.
Od decyzji tej odwołała się A.S. właścicielka budynku i działki bezpośrednio sąsiadujących z budynkiem i działką należącą do H i E. J., tj. działki nr [...], zarzucając jej:
" 1. naruszenie art. 7 K.p.a., poprzez niewłaściwe przeprowadzenie kontroli budynku gospodarczego;
2. naruszenie art. 12 K.p.a., poprzez niewłaściwe ustalenie stanu technicznego budynku;
3. naruszenie art. 35 § 2 i 3 K.p.a., poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania wyjaśniającego;
4. naruszenie art. 36 § 1 K.p.a., poprzez niezawiadomienie stron o przyczynie zwłoki niezałatwienia sprawy w terminie;
5. naruszenie art. 75 § 1 K.p.a., poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego;
6. naruszenie art. 77 K.p.a., poprzez zebranie materiału dowodowego w sposób niewystarczający;
7. naruszenie art. 78 K.p.a., poprzez nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego;
8. naruszenie art. 149 K.p.a., poprzez niewydanie w sprawie postanowienia o odmowie lub wznowieniu postępowania;
9. naruszenie art. 5 Prawa budowlanego, poprzez ograniczenie kontroli do spełnienia wymagań bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego;
10. naruszenie art. 66 Prawa budowlanego, poprzez nakazanie właścicielom wykonania oceny technicznej budynku w sytuacji wystąpienia zagrożenia wymienionego w art. 66 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego, opisanego po raz pierwszy w protokole z kontroli z dnia [...]"
W uzasadnieniu odwołania A. S. wskazała na opieszałość organu I instancji oraz na nieuznanie skarżącej za stronę postępowania. W dalszej części wskazała na rażące naruszenie przepisów techniczno-budowlanych przez PINB, z uwagi na niezajęcie przez organ stanowiska w sprawie lokalizacji otworów okiennych w segmencie budynku gospodarczego usytuowanego w ostrej granicy z działką nr [...] i ograniczenie się jedynie do nakazania wymiany szyb w tych otworach. Jednocześnie zarzuciła organowi oraz osobie sporządzającej ocenę techniczną, iż nigdy nie dokonano oględzin budynku od strony działki nr [...], która jest ostrą granicą z działką nr [...] i która jest także jej własnością, co, w jej ocenie, stanowi poważne naruszenie art. 12 K.p.a. Ponadto, według odwołującej się, sformułowanie organu, iż "z uwagi na to, że obiekt został wybudowany w okresie przedwojennym, bez wymaganego obecnymi przepisami prawa budowlanego orynnowania, nie odnoszono się do tej kwestii uznając, że nie ma podstaw do interwencji organu w tej sprawie", stoi w sprzeczności z § 126 ust. 1 obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nie rozumie też, dlaczego ten budynek w przedmiocie instalacji rynien opadowych jest objęty inną nieznaną regulacją prawną, której organ w zaskarżonej decyzji nie wskazał. W związku z powyższym A. S. wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w celu wyeliminowania naruszenia prawa dotyczącego wymiany szyb i instalacji orynnowania.
Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej "ZWINB", decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", art. 66 ust. 1 pkt 3 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), zwanej dalej "Prawo budowlane", po rozpatrzeniu odwołania A.S., uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i orzekł o nowym terminie wykonania obowiązku - do dnia [...], w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy ustalił, że w dniu [...] W.W. (małżonek skarżącej), wniósł pismo do PINB, o przeprowadzenie kontroli, między innymi, budynku gospodarczego posadowionego przy ul. [...] w m. [...], na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...].
W wyniku prowadzonego postępowania wyjaśniającego, w tym kontroli ww. budynku gospodarczego, przeprowadzonej w dniu [...] PINB ustalił, że przedmiotowy budynek znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, a właściciel obiektu nie poddawał go kontroli okresowej, o której mowa w art. 62 Prawa budowlanego.
Zawiadomieniem z dnia [...], organ I instancji wszczął postępowanie z urzędu, w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku gospodarczego usytuowanego na działce o nr ew. [...] - przy ul. [...], w m. [...]. Z akt sprawy wynika, iż przedmiotowy budynek znajduje się we współwłasności H. J. i E. J., i stanowi zabudowę w kształcie litery L. Część ww. budynku (część prostopadła do drogi), znajduje się w zwartej zabudowie z budynkiem mieszkalno-gospodarczym usytuowanym na działce o nr ew. [...], stanowiącej własność A.S. Cały obiekt wybudowany został w okresie przedwojennym ubiegłego wieku ( wieku XIX – pomyłka organu), tj. ok. [...]r. (fakty znane organowi z urzędu).
Decyzją z dnia [...], znak: [...], wydaną na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, PINB nakazał właścicielom obiektu – H. i E. J., w określonym terminie, przeprowadzenie okresowej kontroli budynku gospodarczego, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznej sprawności i przydatności do użytkowania, a także przedstawienie oceny stanu technicznego tego obiektu.
W związku z wykonaniem przez zobowiązanych nakazu wynikającego z ww. decyzji, PINB, zaskarżoną decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego, nakazał H. i E. J. - współwłaścicielom działki o nr ewid. [...], zlokalizowanej przy ul. [...], w [...], usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, związanych z nieodpowiednim stanem technicznym budynku gospodarczego, mogących spowodować zagrożenie życia lub mienia, usytuowanego na tej działce.
W ocenie ZWINB, ze znajdujących się w aktach sprawy protokołów z kontroli ww. budynku, przeprowadzonych przez PINB w dniu [...] oraz w dniu [...] wynika, że przedmiotowy obiekt, znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym:
- w części prostopadłej do drogi (będącej w zwartej zabudowie z budynkiem mieszkalno-gospodarczym usytuowanym na działce o nr ew. [...], stanowiącej własność A.S.) - połać dachowa nie stanowi jednolitej płaszczyzny i jest pofałdowana, a w drewnianym stropie poddasza występują ubytki;
- w części równoległej do drogi - w narożniku budynku występują rysy na ścianach, a przy ścianie szczytowej dachówki są odspojone i występuje ich ubytek - w tej części obiektu organ powiatowy zalecił, w terminie odwrotnym, uzupełnienie ubytków, właściwe osadzenie odspojonych dachówek oraz w miejscu występowania rys założenie szkiełek kontrolnych (szklanych plomb).
Poza tym, z protokołu z dnia [...] wynika, iż: ściana oddzielająca obiekty w granicy działek [...] jest ścianą murowaną do wysokości stropu, a powyżej wykonana jest z desek; belki oczepowe i płatwie są wspólne dla obu części budynku, łaty ucięte są na wysokości krokwi umiejscowionej w granicy działki; w drewnianej podłodze poddasza występuje ponadnormatywne zużycie desek; w konstrukcji dachu: (w części poddasza od podwórza, przy styku z budynkiem usytuowanym na działce [...]) - pozioma belka kolankowa jest skręcona, a belka płatwiowa jest ugięta, zaś w drugiej części (tj. części od strony działki nr [...]) - belka na poziomie ścianki kolankowej oczepowej oraz znajdująca się nad nią płatew są ugięte; pozostała część konstrukcji wykazuje normatywne zużycie w stosunku do okresu eksploatacji, a elementy konstrukcji dachu nie zostały zdemontowane w żadnym miejscu. Ww. protokoły, jak i wykonana w trakcie oględzin dokumentacja fotograficzna, zostały załączone do akt sprawy.
Z uwagi na belki oczepowe i płatwie, które są wspólne dla obu części budynku, PINB uznał A.S. za stronę prowadzonego postępowania.
W ocenie technicznej budynku gospodarczego posadowionego na działce nr [...], sporządzonej w [...], przez arch.- konstr. [...] (posiadającego uprawnienia budowlane nr [...], legitymującego się zaświadczeniem o przynależności do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, z terminem ważności aktualnym dla wykonania oceny), autor oceny stwierdził,:
1) w części budynku, będącego w zwartej zabudowie z budynkiem skarżącej, oznaczonego w ocenie technicznej nr 1:
• zniszczone i spróchniałe deski podłogowe, stanowiące pokrycie konstrukcji stropu - będącego w dobrym stanie technicznym;
• dostateczny stan techniczny: dachu pokrytego cementową dachówką zakładkową oraz krokwi, kleszczy, zastrzałów i kleszczy pośrednich;
• widoczne ugięcia elementów więźby dachowej, głównie płatwi pośrednich;
W związku z ugięciem płatwi pośrednich, oceniający stwierdził, iż należałoby dokonać, przede wszystkim, wymiany pokrycia dachowego z dachówki cementowej zakładkowej na lżejsze pokryci np. płyta DEFAL lub blachę trapezową T-18 wraz
z profilowaniem krokwi dachowych, gdyż zmniejszy to obciążenie pokrycia dachowego.
2) w pozostałej części budynku, oznaczonego w ocenie technicznej nr 2:
• brak widocznych odkształceń i spękań konstrukcji stropu, będącej w dobrym stanie technicznym; brak widocznych odkształceń i spękań konstrukcji dachu będącej w dobrym stanie technicznym - inwestor dokonał przełożenia części pokrycia dachowego (uzupełnienie dachówek i likwidacja luźnych dachówek - dobry stan techniczny usuniętych nieprawidłowości).
We wnioskach i zaleceniach autor oceny wskazał, iż stan techniczny zasadniczych elementów konstrukcyjnych budynku jak: dach, więźba dachowa, ściany - jest dostateczny i zalecił wymianę pokrycia dachowego z dachówki zakładkowej cementowej z wyprofilowaniem istniejącej więźby dachowej nad ww. częścią bud. wskazaną w poz. 1, zalecając: płytę DEFAL lub blachę trapezową T-18, konserwację środkiem oraz wymianę podłogi drewnianej na stropie drewnianym i wykonanie tynku cokołowego tynkiem cementowym do wys. 30 cm od poziomu terenu. Natomiast, w ww. części budynku wskazanego w poz. 2 zalecił, wzmocnienie części ścian przyziemia ze względu na łuszczącą się strukturę elewacyjną cegły licówki - od strony elewacji frontowej, tylnej i szczytowej, przedstawienie protokołu ochrony p. porażeniowej oraz prowadzenie na bieżąco konserwacji elementów konstrukcyjnych obiektu.
Dodatkowo, oceniający stwierdził, iż narożnik budynku gospodarczego naprawiono zgodnie ze sztuką budowlaną i warunkami technicznymi. Natomiast założone szklane plomby nie zostały naruszone. Ponadto, autor oceny nie stwierdził, aby przedmiotowy budynek gospodarczy był użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku.
Wobec powyższego, bezspornym jest fakt, iż przedmiotowy budynek gospodarczy znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, co wynika zarówno z ww. oględzin przeprowadzonych przez PINB w dniach: [...] oraz [...], jak i z ww. oceny technicznej, sporządzonej przez arch.-konstr. [...].
ZWINB stwierdził, że zgodnie z art. 66 Prawa budowlanego:
1. W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, albo
2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia
- właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
2. W decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie.
Zdaniem ZWINB, przepis art. 66 ust. 1 pkt.1 - 4 ww. ustawy określa przypadki, w których organ nadzoru budowlanego powinien nakazać doprowadzenie użytkowanego obiektu do odpowiedniego stanu technicznego. Decyzje wydane w oparciu o ten przepis mają charakter związany, co oznacza, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek, określonych w treści ww. przepisu, to organ nadzoru budowlanego jest obowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
W myśl art. 61 pkt 1 powyższej ustawy, obowiązek użytkowania obiektu budowlanego w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania w należytym stanie technicznym i estetycznym spoczywa na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego.
Mając na uwadze, iż decyzja wydana na podstawie art. 66 ust.1 ma na celu zapewnienie właściwego stanu technicznego i estetycznego przedmiotowego obiektu oraz stanu jego bezpieczeństwa, organ odwoławczy stwierdził, że zasadnie PINB nakazał zobowiązanym, tj. H. i E. J., wykonanie czynności wskazanych w zaskarżonej decyzji, w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Ustosunkowując się do argumentów skarżącej, ZWINB wyjaśnił, że kwestie naruszenia art. 35 § 2 i 3 K.p.a., art. 36 § 1 K.p.a. oraz art. 149 K.p.a. - zostały wyjaśnione w toku postępowania skargowego prowadzonego przez ZWINB oraz WSA.
Natomiast kwestia naruszenia art. 66 Prawa budowlanego, poprzez nakazanie właścicielom wykonania oceny technicznej budynku w sytuacji wystąpienia zagrożenia wymienionego w art. 66 ust. 1 pkt 1, opisanego po raz pierwszy w protokole z kontroli z dnia [...], nie znajduje odzwierciedlenia w przepisach Prawa budowlanego. Powyższy nakaz, na który powołuje się skarżąca, dotyczy ostatecznej decyzji PINB z dnia [...], wydanej na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, nie będącej rozstrzygnięciem merytorycznym sprawy, lecz stanowi m.in. element prowadzonego postępowania dowodowego, w oparciu o które organ wydaje, bądź nie, decyzje wynikające z art. 66 Prawa budowlanego - zatem nie może być przedmiotem niniejszego postępowania odwoławczego, które ma na celu sprawdzenie zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego.
Inne argumenty skarżącej, w szczególności zarzut rażącego naruszenie przepisów techniczno-budowlanych przez PINB, z uwagi na niezajęcie przez organ stanowiska w sprawie orynnowania obiektu oraz lokalizacji otworów okiennych
w segmencie budynku gospodarczego usytuowanego w ostrej granicy z działką
nr [...] i uznanie przez organ, że nie ma podstaw do interwencji organu w tej sprawie oraz ograniczenie się jedynie do nakazania wymiany szyb w otworach - również nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących przepisach prawa. Zdaniem ZWINB, zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym, nieodpowiedni stan techniczny budynku, o jakim mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3, dotyczy jego stanu technicznego w sensie ścisłym. Normowana w przepisie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane sankcja, jaką organy nadzoru budowlanego mogą nakładać na właścicieli i zarządców budynków, związana jest ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w zakresie utrzymania budynków pod względem ich zużycia, tak w normalnym procesie eksploatacji, jak i związanego z sytuacjami nadzwyczajnymi, takimi jak uszkodzenia budynków na skutek działania przyrody (burze, powodzie) czy innych nagłych zdarzeń (pożar, osunięcie się ziemi itp.). Przemawia za tym m.in. jego umiejscowienie w rozdziale 6 ustawy, zatytułowanym "utrzymanie obiektów budowlanych". Tym samym niedopuszczalny jest pogląd, by art. 66 ust. 1 pkt 3 służył organom nadzoru budowlanego, do przymuszania właścicieli i zarządców budynków by ci dostosowywali parametry tych budynków do aktualnie obowiązujących norm wynikających z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z zapisem § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2 - co nie ma miejsca w rozpatrywanym przypadku. Nie ma w ww. przepisie mowy, by stosować przepisy rozporządzenia do oceny eksploatacji, czy też utrzymania lub użytkowania budynków już wybudowanych.
ZWINB uznał, że niezrozumiały jest zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 12 K.p.a., poprzez niewłaściwe ustalenie stanu technicznego budynku, a w szczególności brak dokonania oględzin budynku od strony działki nr [...]- będącej własnością skarżącej. Organ odwoławczy zauważa, iż ciężar dowodu nie polega na tym, że organ prowadzący postępowanie ma ocenić stan techniczny budynku z "fotograficzną" dokładnością. Art. 12 K.p.a. modyfikuje zasadę prawdy materialnej zawartej w artykule 7 i 77 K.p.a., zezwalając organowi na wyjaśnienie tylko tych faktów, które są konieczne dla wydania decyzji. Dodatkowe oględziny oraz przekazana przez zobowiązanych ocena techniczna - uzasadniały wdanie przez organ powiatowy decyzji zmierzającej do zakończenia sprawy.
Zarzut naruszenia "art. 5 ustawy Prawo budowlane, poprzez ograniczenie kontroli do spełnienia wymagań bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego" - nie może zostać rozpatrzony. W ocenie organu II instancji, zarzut jest zbyt ogólnikowy, bowiem skarżąca nie wskazała w jakim zakresie artykuł 5 Prawa budowlanego został naruszony. Natomiast przywołanie przez skarżącą art. 77 K.p.a., poprzez wskazanie jego treści, bez wskazania faktów zasługujących na uwzględnienie nie może być przedmiotem rozważań organu II instancji, gdyż jest zbyt ogólnikowy.
Ponadto, stosownie do art. 75 § 1 K.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Z uwagi na fakt zatrudnienia w organach nadzoru osób posiadających uprawnienia budowlane, co najmniej w ograniczonym zakresie, oraz na fakt, iż osoba sporządzająca ocenę techniczną legitymuje się właściwymi uprawnieniami budowlanymi oraz przynależnością do właściwej izby samorządu zawodowego, brak jest podstaw do zakwestionowania poprawności sporządzonej oceny technicznej oraz dokonanych przez organ oględzin. W ocenie ZWINB, stan techniczny przedmiotowego budynku został określony, w niezbędnym stopniu do wydania zaskarżonej decyzji. Zasadnie zatem PINB, w oparciu o art. 78 § 1 K.p.a., zgodnie z którym żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy uznał, iż żądanie strony zostało stwierdzone w posiadanych przez organ dokumentach i odmówił skarżącej przeprowadzenia dowodu z biegłego. Skarżąca nie przedstawiła żadnej kontroceny, sporządzonej przez osobę uprawnioną jw., która byłaby podstawą do przeprowadzenia takiego dowodu z biegłego, bowiem zgodnie z art. 84 § 1 K.p.a., gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. W ocenie organu, niezgadzanie się skarżącej z oceną techniczną, nie jest podstawą do żądania przeprowadzenia dowodu w sprawie, o którym mowa w art. 78 K.p.a.
Powyższa decyzja została zaskarżona przez A.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, a także zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Decyzji tej A. S. zarzuciła naruszenie przepisów:
- ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności:
1. art.6, poprzez wydanie decyzji z naruszeniem przepisów - Prawa budowlanego,
2. art. 7, poprzez rozbieżne, niedokładne ustalenie faktycznego stanu technicznego budynku,
3. art.10 i 81, przez niezapewnienie stronie udziału w prowadzonym postępowaniu dowodowym i uniemożliwienie jej wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów przed wydaniem decyzji,
4. art. 35 poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania odwoławczego,
5. art.75 § 1 przez nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego,
6. art. 77 przez zaniechanie ustalenia stanu faktycznego co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
7. art. 140 przez wydanie decyzji z naruszeniem podstawowych zasad dotyczących postępowania przed organem pierwszej instancji;
- ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, w szczególności:
1. art. 61 pkt 1 poprzez pominięcie w decyzji złego stanu otworów okiennych, braku rynien odprowadzających wodę opadową z dachu budynku gospodarczego,
2. art. 70 przez przesunięcie terminu usunięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia do 30 kwietnia 2013 r.
3. art. 71a przez nieuwzględnienie w prowadzonym postępowaniu zmiany sposobu użytkowania obiektu, bez wymaganego prawem zgłoszenia, poprzez wyburzenie ścian nośnych budynków gospodarczych, zamurowania i wykucia w innych miejscach otworów okiennych i drzwiowych,
4. art. 81c ust. 4 poprzez wydanie decyzji na podstawie nierzetelnie wykonanej oceny technicznej budynku gospodarczego.
Zdaniem skarżącej, stosownie do dyspozycji art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego "obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust 1 pkt 1-7". Wymagania wymienione w art. 5 ust. 1 pkt 1-7 to:
1) spełnienie wymagań podstawowych dotyczących:
a) bezpieczeństwa konstrukcji,
b) bezpieczeństwa pożarowego,
c) bezpieczeństwa użytkowania,
d) odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska,
e) ochrony przed hałasem i drganiami,
f) odpowiedniej charakterystyki energetycznej budynku oraz racjonalizacji użytkowania energii;
2) warunki użytkowe zgodne z przeznaczeniem obiektu, w szczególności w zakresie:
a) zaopatrzenia w wodę i energię elektryczną oraz, odpowiednio do potrzeb, w energię cieplną i paliwa, przy założeniu efektywnego wykorzystania tych czynników,
b) usuwania ścieków, wody opadowej i odpadów:
2a) możliwość dostępu do usług telekomunikacyjnych, w szczególności w zakresie szerokopasmowego dostępu do Internetu;
3) możliwość utrzymania właściwego stanu technicznego;
4) niezbędne warunki do korzystania z obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich;
5) warunki bezpieczeństwa i higieny pracy;
6) ochronę ludności, zgodnie z wymaganiami obrony cywilnej;
7) ochronę obiektów wpisanych do rejestru zabytków oraz obiektów objętych ochroną konserwatorską
W ocenie skarżącej, ZWINB słusznie zauważył, iż art. 66 ust 1 pkt 1 i 3 umiejscowiony został w rozdziale zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". Treść art. 61 pkt 1 i 2 który umieszczony został na samym początku rozdziału, nakazuje właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego:
1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2;
2) zapewnić, dochowując należytej staranności bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem ZWINB, iż stan techniczny obiektu budowlanego, będący przedmiotem postępowania, nie musi odpowiadać sprawności technicznej, wskazanej w art. 5 ust 2 Prawa budowlanego, ponieważ zasady zawarte w tym przepisie odnoszą się do utrzymania obiektów budowlanych. Oznacza to, że organ powinien w decyzji uwzględnić, zły stan otworów okiennych, jak i brak rynien odprowadzających wodę opadową, w przeciwnym razie organ narusza ww. przepisy.
Skarżąca wskazała, iż ocena techniczna przedłożona przez właścicieli budynku gospodarczego wykonana została w sposób, nierzetelnie odzwierciedlający faktyczny stan techniczny budynku, ponadto znacznie odbiegała od opinii PINB zawartej w protokołach kontroli. W ocenie technicznej nie uwzględniono wyburzenia ścian nośnych, zdewastowanych otworów okiennych, zamurowania i wykucia w innych miejscach otworów okiennych i drzwiowych. W ocenie skarżącej, zarówno osoba dokonująca oceny technicznej, jak i PINB, ograniczyli kontrolę budynku tylko do części budynku od strony działki [...], dlatego też w dokumentacji brak jest zapisów dot. zdewastowanego stanu otworów okiennych, jak i złego stanu pokrycia dachu wykonanego z dachówki, która jest luźna i spadając powoduje zagrożenie dla życia i zdrowia skarżącej i jej rodziny.
Stosownie do art. 7 K.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Oba organy naruszyły ww. przepis przez zaniechanie w prowadzonym postępowaniu, odniesienia się do stanu technicznego całego budynku. Również błędnie ustalono, iż całość wybudowana została w 1886 r., ponieważ organ I instancji miał z urzędu wiedzę o rym, iż budynek ten uległ w latach 70. spaleniu i był niemalże w całości odbudowywany.
O lekceważącym podejściu do sprawy stanowi również to, iż oba organy podają, iż w złym stanie technicznym jest cześć dachu prostopadła do drogi. Jest to oczywista nieprawda, bo w najgorszym stanie, stanowiącym zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia jest część prostopadła do nieruchomości [...], szczególnie na odcinku prostopadłym do działki [...]. Oba organy pozostawiły również bez rozpoznania naruszenie art. 71 Prawa budowlanego, poprzez wyburzenie ścian nośnych budynków gospodarczych, zamurowania i wykucia w innych miejscach otworów okiennych i drzwiowych, bez wymaganego prawem zgłoszenia
Ponadto organ II instancji naruszył prawo skarżącej do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji zaniechał zawiadomienia jej o prawie zapoznania się z aktami sprawy, czym uniemożliwił jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. Stosownie do art. 81 K.p.a. "okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2.
W ocenie skarżącej, termin wykonania obowiązku wyznaczony do dnia [...] narusza art. 70 Prawa budowlanego. Odwlekanie usunięcia stwierdzonych zużyć technicznych w szczególności dachu budynku, doprowadzić może bowiem do katastrofy budowlanej. Dach od strony działki [...] jest znacznie ugięty, a jego powierzchnia jest mocno pofałdowana. Dach może nie wytrzymać naporu śniegu i może dojść do jego zawalenia, w związku z tym wniosła o uchylenie w całości decyzji organu II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu administracyjnym.
W odpowiedzi na skargę ZWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując sanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji
W piśmie procesowym z dnia [...], uczestnicy postępowania H. J. i E. J., wnieśli o oddalenie skargi A.S. z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw prawnych. Zdaniem uczestników postępowania, zarzuty skargi są bezpodstawne i stanowią polemikę z organami specjalistycznymi w zakresie oceny stanu faktycznego. Nie bez znaczenia jest fakt, iż ocenę tą wykonał biegły z zakresu budownictwa. Przywoływane twierdzenia skarżącej, poza ogólnymi sformułowaniami, nie zawierają konkretów pozwalających, aby uznać opinię biegłego za nie odpowiadającą prawu. Skarżąca przecież nie jest specjalistą z zakresu budownictwa i nie posiada wykształcenia w tej dziedzinie.
W ocenie uczestników postępowania, wyrażane w skardze opinie w zakresie stanu technicznego budynku są opiniami nieobiektywnymi, nieprawdziwymi i nieodzwierciedlającymi stanu faktycznego budynku.
Uczestnicy postępowania oświadczyli, że przystępują do wykonania obowiązków wynikających z indywidualnego aktu administracyjnego zaskarżonego przez A.S.. Według nich skarżąca jest autorem wielu wniosków utrudniających im korzystanie z własności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.).
Podstawę materialnoprawną wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowił przepis art. 66 ust.1 ustawy z nia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz.1623 ze zm.), zgodnie z którym :
"W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia
- właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku."
Nakazy, o jakich mowa w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego mogą być kierowane do właściciela lub zarządcy obiektu. Jeżeli właścicieli jest więcej niż jeden, a nie został wyznaczony zarządca, to nakaz taki musi być skierowany do wszystkich współwłaścicieli.
Obowiązkiem zatem organu prowadzącego postępowanie w oparciu o ten przepis jest ustalenie jedynie, czy istnieje któraś z przesłanek w nim wymienionych, uzasadniających interwencję organu nadzoru budowlanego. Wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że ma on zastosowanie do przypadków szczególnego zaniedbania obowiązków ze strony właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego w odniesieniu do jego stanu technicznego. Bez znaczenia przy tym pozostaje okoliczność, czy obiekt ten został zrealizowany w oparciu o pozwolenie na budowę (zgłoszenie) i zgodnie z jego postanowieniami, czy też w warunkach samowoli budowlanej. Może wszak zaistnieć sytuacja, gdy w stosunku do tego samego obiektu budowlanego będą toczyły się dwa postępowania w ramach nadzoru budowlanego – jedno w oparciu o przepisy Rozdziału 6 Prawa budowlanego, drugie zaś w oparciu o przepisy Rozdziału 5.
W orzecznictwie przyjmuje się, iż adresatem nakazu wydanego na podstawie art.66 ust.1 Prawa budowlanego jest właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, bowiem zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego (Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: 1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2; 2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska), tylko te osoby odpowiadają za stan techniczny obiektu (por. wyroki NSA sygn.akt II OSK 999/06, II OSK 286/11, WSA sygn.akt VII SA/Wa 2487/10, II SA/Ol 553/11 dostępne w Internecie). Przepis art. 66 Prawa budowlanego nie tworzy dla nich nowego obowiązku lecz precyzuje ustawowy obowiązek wynikający z art. 61 Prawa budowlanego. Nie budzi zatem wątpliwości, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym obiektu budowlanego powinien zawsze brać udział właściciel nieruchomości lub zarządca nieruchomości legitymujący się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 K.p.a. Inny podmiot zainteresowany funkcjonowaniem obiektu posiada wyłącznie interes faktyczny w kwestionowaniu decyzji podjętych w tym trybie, albowiem nie ma normy prawa materialnego, która w takim zakresie pozwalałaby przyznać mu status strony. Po wejściu w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) i zmianie brzmienia art. 5 i art. 61 ustawy Prawo budowane, w postępowaniu w przedmiocie utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego odpadła przesłanka nakazująca uwzględnianie uzasadnionych interesów osób trzecich, a więc w obecnym stanie prawnym właściciele nieruchomości sąsiednich nie mają uprawnień strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 66 Prawa budowanego. Skład sądu orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela przedstawione wyżej stanowisko.
W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją nietypową. Budynek w kształcie litery "L" położony jest na dwóch działkach stanowiących odrębne przedmioty własności – działka [...] jest własnością H.J. i E.J., zaś działka [...] jest własnością A.S.. Przed laty budynek został podzielony, w granicy działek [...], ścianą murowaną do wysokości stropu, a powyżej ścianą z desek. Z załączonych do akt sprawy dokumentów wynika, że niektóre elementy dachu budynku łączą obydwie nieruchomości, można więc uznać, że jeżeli do ich wymiany konieczne jest współdziałanie wszystkich współwłaścicieli, są wspólne( np. ściana dzieląca nieruchomości, krokwie podłużne dachu).
O ile więc decyzja wydana w oparciu o art.66 ust.1 Prawa budowlanego, w stosunku do budynku położonego na działce [...], powinna być skierowana wyłącznie do współwłaścicieli tej nieruchomości, tj. H.J. i E.J., o tyle decyzja wydana na tej podstawie w odniesieniu do elementów konstrukcji dachu wspólnych dla obu budynków, winna dotyczyć wszystkich współwłaścicieli, tj. H.J. i E.J. oraz A.S..
Należy podkreślić, iż choć zdaniem sądu, organy administracji w rozpoznawanej sprawie błędnie uznały A.S. za stronę postępowania administracyjnego, to okoliczność ta nie mogła stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z art.134 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego (zakaz reformationis in peius), chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności wydanych decyzji, a uchylenie zaskarżonej decyzji mogłoby doprowadzić do pogorszenia sytuacji procesowej skarżącej.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło