II SA/Sz 890/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę K. K. w dniu [...] r. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Kierownik S. Centrum Świadczeń z upoważnienia Prezydenta Miasta S. decyzją dnia [...] r. Nr [...], na podstawie art. 104 ustawy z dnia 13 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 7 ust. 1 i 1a w związku z art. 3 ust. 1 i art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...]r. – odmówił K. K. przyznania dodatku mieszkaniowego. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji przytoczył treść art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych i wskazał, że z przedłożonych dokumentów wynika, iż średni miesięczny dochód wnioskodawczyni przypadający na jedną osobę w okresie [...] miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku wynosi [...] zł i jest wyższy o [...] zł od [...]% kwoty najniższej emerytury obowiązującej w dniu złożenia wniosku i wynoszącej [...] zł. Kwota nadwyżki przekracza kwotę dodatku, co wynika z obliczeń przedstawionych w wyliczeniu stanowiącego załącznik do decyzji. Z związku z powyższym organ I instancji odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego, gdyż kwota nadwyżki dochodu przekracza kwotę dodatku. K. K. w odwołaniu od tej decyzji podniosła, że jest to decyzja krzywdząca i "płaci" za to, że poprzednią sprawę wygrała w sądzie administracyjnym. Odwołująca się zakwestionowała wysokość Jej dochodu przyjętą do obliczenia dodatku mieszkaniowego. Wskazała, że otrzymuje [...] zł emerytury plus [...] zł dodatku z tytułu urodzenia w obozie niemieckim. Poprzednio otrzymywała [...] zł dodatku a ostatnio w kwocie [...] zł i nie rozumie skąd jest taka duża różnica. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071) w związku z art. 6 ust 8 oraz art. 5 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. K. – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji Kolegium w uzasadnieniu decyzji podniosło, że zgodnie z art. 6 kpa, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych – dodatek mieszkaniowy nie przysługuje, jeżeli powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu przekracza powierzchnię normatywną o więcej niż 30% albo 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Normatywna powierzchnia użytkowa lokalu w przeliczeniu na 1 osobę wynosi 35,00 m2. Kolegium podniosło, że z dowodów zebranych w sprawie wynika, iż powierzchnia pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu odwołującej się nie przekracza 60% powierzchni pokoi i kuchni, wynosi bowiem [...] m2, zaś cała powierzchnia lokalu wynosi [...] m2, to przekracza dopuszczalną granicę powierzchni wynoszącą [...] m2. W tych okolicznościach Kolegium uznało, że K. K. nie przysługuje dodatek mieszkaniowy. W dalszej części uzasadnienia Kolegium odniosło się do kwestii dodatkowej powierzchni przysługującej osobie niepełnosprawnej poruszającej się na wózku lub osobie niepełnosprawnej, jeżeli niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju (art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych). Organ wyjaśnił, że przepis art. 5 ust. 3 tej ustawy zezwala na powiększenie powierzchni mieszkalnej nie z tytułu samej niepełnosprawności osoby zamieszkującej w lokalu, ale z tylko wówczas, gdy osoba niepełnosprawna porusza się na wózku lub gdy niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Jeżeli w lokalu zamieszkuje rodzina, a wśród niej osoba niepełnosprawna, normatywna powierzchnia mieszkalna ulega zwiększeniu, jeśli jest spełniony któryś z wymienionych przypadków (poruszanie się na wózku lub konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju). Inna jest sytuacja, gdy osoba niepełnosprawna nie zamieszkuje z rodziną, ale mieszka sama. Jeżeli w lokalu ma zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju, wówczas nie można mówić o sytuacji przewidzianej w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 321/10. Kolegium podniosło, że odwołująca się mieszka sama w przedmiotowym lokalu, zatem brak jest podstaw prawnych do zwiększenia powierzchni mieszkalnej. Następnie Kolegium przytoczyło treść przepisów art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych i wskazało, że z dowodów zebranych w sprawie wynika, że wydatki na zajmowany lokal mieszkalny wynoszą [...] zł, a na normatywną powierzchnię [...] plus ryczałt za brak ciepłej wody [...] zł, łącznie [...] zł, zaś wydatki jakie powinno ponosić gospodarstwo domowe wynoszą [...] zł. Tak więc, w przypadku odwołującej się dodatek mieszkaniowy wyniósł [...] zł. Zgodnie jednak z art. 6 ust. 8 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego jest wyższy od określonego w art. 3 ust. 1, a kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek mieszkaniowy obniża się o tę kwotę. W przypadku odwołującej się, kwota nadwyżki wyniosła [...] zł, a więc jest wyższa od kwoty dodatku mieszkaniowego. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych, Kolegium uznało, że wnioskodawczyni dodatek mieszkaniowy nie przysługuje. Organ odwoławczy wskazał też, że odmowa lub przyznanie dodatku mieszkaniowego nie następuje w ramach uznania administracyjnego. Odnośnie wydatków na mieszkanie Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jeżeli osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu nie wchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, do wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się: 1) wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby ten lokal wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy; 2) opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie gminy, gdyby lokal wchodził w skład tego zasobu. Kolegium ustaliło, że K. K. zamieszkuje w lokalu przy ul. Z. w S. Lokal ten znajduje się w zasobach Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Z uwagi na ten fakt, organ I instancji przy wyliczeniu dodatku mieszkaniowego uwzględnił jedynie wydatki, które byłyby pokrywane w ramach czynszu, jaki obowiązywałby dla tego lokalu gdyby wchodził on w skład zasobu mieszkaniowego gminy. Dlatego, należało przyjąć kwotę czynszu za zajmowany lokal mieszkalny w wysokości [...] zł a nie [...] zł. Kolegium przytoczyło też przepis art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych zawierający definicję dochodu i wskazało, że w oparciu o tą definicję, dochód odwołującej się został obliczony prawidłowo. K. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. zarzuciła, że zaskarżona decyzja jest krzywdząca i czuje się ukarana przez organ odwoławczy. Podniosła, że Jej emerytura po waloryzacji wzrosła o [...] złote oraz do dochodu doliczony został dodatek w kwocie [...] zł z tytułu urodzenia w Niemczech. Nie rozumie, dlaczego do obliczenia dodatku przyjmuje się dochód brutto, nie odliczając składki na Narodowy Fundusz Zdrowia i kwoty podatku, a dolicza się dodatek w kwocie [...] zł. Skarżąca podkreśliła, że dotychczas nie rozdzielano mieszkań na komunalne, gminne, czy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Chętnie przyjmie mieszkanie komunalne, płacąc o 50% mniej czynszu. Wskazała, że przepracowała sumiennie [...] lat w służbie zdrowia, obecnie choruje, po opłaceniu czynszu, prądu, gazu i telefonu, nie ma środków na podstawowe potrzeby i lekarstwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. K. K. w piśmie procesowym z dnia [...]r. dodatkowo podniosła, że w miesiącu [...] r. będzie przyjęta na Oddział [...] Szpitala w Z. z powodu podejrzenia choroby [...]. Do pisma dołączyła skierowanie do szpitala z dnia [...]r. Skarżąca raz jeszcze podkreśla, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przeprowadzone pod tym kątem badanie zaskarżonej decyzji doprowadziło do stwierdzenia przez Sąd, że decyzja ta prawa nie narusza. Zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych określone zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały z dnia 20 maja 1996 r., sygn. akt OPK 12/96/ONSA 1997 r., z. 1 poz. 10) stwierdził, że "prawny charakter dodatku mieszkaniowego można najogólniej określić jako szczególne świadczenie pieniężne wypłacane przez gminę na rzecz wskazanych w ustawie osób o niskich lub żadnych dochodach, którym przysługuje tytuł prawny do lokalu w celu umożliwienia im zapłaty czynszu oraz pokrycia innych obciążających je wydatków za zajmowany lokal mieszkalny". Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, uzależnia przyznanie dodatku mieszkaniowego od kryterium podmiotowego, stanowiąc w art. 2 katalog osób, którym dodatek ten przysługuje, a także od kryterium dochodowego (art. 3) oraz od powierzchni lokalu zajmowanego przez osobę uprawnioną (art. 5). Najogólniej rzecz ujmując, aby otrzymać dodatek mieszkaniowy osoba ubiegająca się musi spełniać łącznie wymienione wyżej kryteria tj. być jednym z podmiotów wymienionych w art. 2, spełnić kryterium dochodowe określone w art. 3 oraz zajmowany lokal nie może przekraczać powierzchni normatywnej określonej w art. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Brak spełnienia jednej tylko z przesłanek uprawniających do przyznania dodatku mieszkaniowego powoduje odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trafnie podniosło, że organy administracji publicznej, zgodnie z art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, działają na podstawie przepisów prawa oraz, że decyzje w sprawach o dodatek mieszkaniowy nie są wydawane w ramach uznania administracyjnego. Dlatego, twierdzenie skarżącej, że organy orzekające odmawiając przyznania Jej dodatku mieszkaniowego kierowały się innymi pozaprawnymi względami, jest całkowicie nieuzasadnione. Organ I instancji jak wynika to z uzasadnienia decyzji – odmówił przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego z uwagi na ustalenie, że średni miesięczny dochód gospodarstwa strony przypadający na jedną osobę w okresie [...] miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku wynosi [...] zł i jest wyższy o [...] zł od [...] kwoty najniższej emerytury – obowiązującej w dniu złożenia wniosku i wynoszącej [...] zł. Tak więc, organ I instancji ustalił, że skarżąca nie spełnia przesłanki określonej w art. 3 ust. 1 tzn. kryterium dochodowego. Wbrew zarzutowi podniesionemu w skardze, dochód skarżącej do ustalenia prawa do dodatku mieszkaniowego został ustalony zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Przepis ten stanowi, że za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodów nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, pomocy w zakresie dożywienia, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w [...] r. Z przytoczonego przepisu wynika zatem, że dodatek otrzymywany przez skarżącą wlicza się do dochodu oraz, że nie pomniejsza się dochodu o płacony podatek. Zatem organ I instancji prawidłowo ustalił dochód skarżącej oraz prawidłowo uznał, że jego wysokość przekracza kryterium dochodowe uprawniające do przyznania dodatku mieszkaniowego. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, Kolegium – jako organ odwoławczy – obowiązane było ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę dodatku mieszkaniowego rozstrzygniętego decyzją organu I instancji z dnia [...] r. Organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę z wniosku skarżącej o przyznanie dodatku mieszkaniowego ustalił, że skarżąca nie tylko nie spełnia kryterium dochodowego, ale również – czego nie dostrzegł organ I instancji, że nie spełnia kolejnej przesłanki tj. normatywnej powierzchni określonej w art. 5 ust. 1 i ust. 5 ustawy o dodatku mieszkaniowym. Organ odwoławczy ustalił, że normatywna powierzchnia w przeliczeniu na jedną osobę wynosi 35 m2 (art. 5 ust. 5). W ocenie Sądu, Kolegium prawidłowo uznało, że nie ma podstaw do powiększenia powierzchni normatywnej o 15 m2 na podstawie art.5 ust. 3 o dodatkach mieszkaniowych. Przepis ten zezwala na powiększenie powierzchni mieszkalnej, gdy osoba niepełnosprawna porusza się na wózku lub gdy niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Niesporne jest w sprawie, że skarżąca sama zajmuje przedmiotowy lokal i, że w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] r., zaliczona jest do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności o charakterze stałym i posiada prawo do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Skoro jednak skarżąca nie dzieli mieszkania z innymi osobami, a mieszkanie jest [...], to nie ma podstaw do zwiększenia powierzchni normatywnej o 15 m2 na mocy art. 5 ust. 3 tej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 565/06, wyrok NSA z 14 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 321/10). Niesporne jest również w sprawie, że skarżąca zajmuje lokal niewchodzący w skład zasobu mieszkaniowego gminy. Lokal zajmowany przez stronę wchodzi do zasobu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. W takim przypadku – jak trafnie podniosło Kolegium - zgodnie z art. 6 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, uwzględnienia się wydatki na lokal, które byłyby pokrywane w ramach czynszu, dla lokalu wchodzącego do mieszkaniowego zasobu gminny. Reasumując, skoro skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania dodatku mieszkaniowego, brak było podstaw do uwzględnienia skargi. Okoliczności podniesione w skardze i w piśmie procesowym z dnia [...] r. a dotyczące bardzo trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej strony, pomimo pełnego ich zrozumienia przez Sąd, nie mogły mieć wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, gdyż nie są to przesłanki materialnoprawne określone w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 151, poz. 1270 ze zm.) Sąd skargę oddalił.