II SA/Sz 906/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.),, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 października 2016 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. na postanowienie Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego stwierdził niedopuszczalność odwołania Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w [...] od decyzji Starosty [...] o nr [...] z dnia [...] r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę inwestycji: Farma Wiatrowa [...]. Zespół Elektrowni Wiatrowych [...]. Etap 1.1 - budowa linii kablowych WN wraz z liniami sterowania energetycznego relacji [...]: działki nr [...], obręb W., działki nr [...] obręb K., działki nr [...] obręb B., działki nr [...] obręb K., działki nr [...] obręb L. gmina B. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji przez organ I instancji, stroną był inwestor oraz właściciele nieruchomości, na których przewidziano realizację inwestycji. Wojewoda [...] cytując wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OSK 2336/13 podał, że w sytuacji, gdy do organu wpływa odwołanie podmiotu, któremu nie doręczono decyzji organu pierwszej instancji, obowiązkiem organu odwoławczego jest ustalenie daty, w której doręczono decyzję innym stronom postępowania, a w konsekwencji daty, w której decyzja stała się ostateczna. Tylko złożenie odwołania przed upływem 14-dniowego terminu licząc od dnia najpóźniej dokonanego doręczenia może skutkować merytorycznym rozpoznaniem odwołania pochodzącego od podmiotu, któremu nie doręczono decyzji. Organ powołując się na analizę akt sprawy wskazał, że w przedmiotowej sprawie najpóźniejszy termin, w jakim doręczono decyzję stronom postępowania przypadał na dzień [...] r. (dowód: zwrotne potwierdzenia odbioru - pozycja rozdzielnika [...] i [...]). W związku z powyższym, 14-dniowy termin na wniesienie odwołania od decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] r., liczony od najpóźniej dokonanego doręczenia, upływał w dniu [...] r. Żadna ze stron postępowania nie wniosła odwołania, co oznacza, że decyzja ta stała się ostateczna z dniem [...]r. Odwołanie Stowarzyszenia "[...]" zostało nadane w placówce pocztowej dopiero w dniu [...] r. Organ II instancji nadmienił, że Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...] odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym na prawach strony, a Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...] utrzymał postanowienie organu I instancji w mocy. Organ wyjaśnił, że na upływ terminu do wniesienia odwołania przez Stowarzyszenie "[...]" nie ma wpływu data doręczenia Stowarzyszeniu decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] r., gdyż decyzja ta została przekazana wyłącznie "do wiadomości" – informacyjnie. Stowarzyszenie "[...]" wniosło skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: - art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak działania ze strony organu zmierzającego do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego niezbędnego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, - art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na materiale niekompletnym, z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów i brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący. W ocenie skarżącego Stowarzyszenia, Wojewoda argumentując swoje rozstrzygnięcie wskazał dwie wykluczające się okoliczności, a mianowicie z jednej strony wskazał, że stosownie do treści art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od daty jej ogłoszenia stronie. Po upływie ww. terminu decyzja staje się ostateczna w administracyjnym toku instancji. Na tej podstawie organ wywiódł, że jeżeli do organu wpływa odwołanie podmiotu, któremu nie doręczono decyzji organu pierwszej instancji obowiązkiem organu odwoławczego jest ustalenie daty, w której doręczono decyzję innym stronom postępowania. Na gruncie niniejszej sprawy organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie termin w jakim doręczono decyzję stronom postępowania przypadał na dzień [...] r. i w związku z tym 14-dniowy termin na wniesienie odwołania od decyzji Starosty [...], liczony od najpóźniej dokonanego doręczenia, upłynął w dniu [...] r. Z drugiej jednak strony Wojewoda wskazał, że Stowarzyszenie otrzymało decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...]r., ale jedynie do wiadomości, gdyż Stowarzyszenie nie zostało uprawnione do uczestniczenia na prawach strony w tym postępowaniu. W ocenie Stowarzyszenia, miało ono prawo wnieść odwołanie w terminie 14-dniowym liczonym od dnia doręczenia mu decyzji, w której zawarto z pouczenie o prawie i trybie jej zaskarżenia. Ponadto, należy odróżnić moment wejścia do obrotu decyzji wydanej w postępowaniu z udziałem wielu uczestników, od otwarcia biegu do złożenia środka zaskarżenia, który - jako uzależniony od daty doręczenia decyzji - dla każdego z uczestników postępowania może być różny. Doręczenie decyzji Stowarzyszeniu nie może rodzić ujemnych dla niego skutków procesowych, w szczególności nie może pozbawić go możliwości wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) powoływanej jako "p.p.s.a.", sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Dokonana według wskazanego wyżej kryterium sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia wskazuje na bezzasadność skargi. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r., wydane na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postępowanie przed organem odwoławczym rozpoczyna się od badania przesłanek formalnych warunkujących dopuszczalność wniesienia odwołania. Na tym etapie postępowania wstępnego, organ odwoławczy obowiązany jest ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Podstawowe przyczyny niedopuszczalności odwołania natury przedmiotowej to: nieistnienie w sensie prawnym przedmiotu zaskarżenia, niezaskarżalność określonych rodzajów decyzji administracyjnych wydawanych w postępowaniu jednoinstancyjnym, ostateczny charakter decyzji organu odwoławczego (por. wyr. NSA z dnia 16 listopada 2000r., V SA 235/00, niepubl.). Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez jednostkę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia albo wniesienia odwołania przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnych. Brak legitymacji do wniesienia odwołania obejmuje przypadki, gdy odwołanie wniosła osoba trzecia albo podmiot na prawach strony, który nie brał udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji (vide: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2016 r. str. 601). Organizacje społeczne, w tym Stowarzyszenia, mogą uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym, po spełnieniu wymagań wynikających z art. 31 § 1 k.p.a. W myśl § 1 wskazanego przepisu, organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: 1) wszczęcia postępowania, 2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie (§ 2). Organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony (§ 3). Organizacja społeczna ma prawa strony, a zatem również prawo wniesienia odwołania, tylko wówczas gdy została dopuszczona do udziału w postępowaniu w I instancji (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski Warszawa 2011, s. 485). Stanowisko prezentowane w literaturze przedmiotu, podziela judykatura (por. wyrok WSA z 12 marca 2009 r., sygn. II SA/Bk 838/07, wyrok WSA z 20 listopada 2006 r., sygn. VI SA/Wa 1771/06, dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeżeli zatem organizacja nie brała udziału w postępowaniu w I instancji, to nie ma ona również legitymacji do złożenia odwołania. Nie może przy tym budzić wątpliwości, że organizacja społeczna korzysta z prawa strony w rozumieniu art. 10 k.p.a. od chwili wydania postanowienia o dopuszczeniu jej do udziału w postępowaniu na podstawie art. 31 § 2 k.p.a. (por., wyrok NSA z 20 stycznia 2005 r., sygn. OSK 1755/04). Z akt sprawy wynika, że Starosta [...] postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] po rozpoznaniu wniosku Stowarzyszenia "[...]" o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony w sprawie pozwolenia na budowę "Farmy Wiatrowej [...] (...) odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na prawach strony. Stowarzyszenie "[...]" składając odwołanie od decyzji z dnia [...]r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę inwestycji: Farma Wiatrowa [...] (...) nie posiadało legitymacji procesowej umożliwiającej skuteczne rozpoznanie tego środka zaskarżenia, gdyż nie zostało dopuszczone do udziału, w prowadzonym przez organ I instancji postępowaniu. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zbędne było odnoszenie się przez organ do kwestii daty doręczenia zaskarżonej decyzji pozostałym stronom postępowania, gdyż jest to argumentacja konieczna przy rozstrzygnięciu o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, podejmowanym również na podstawie art. 134 k.p.a. Jednakże mając na uwadze okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, a zwłaszcza, znany z urzędu Sądowi fakt, że wyrokiem z dnia 6 października 2016 r. sygn. akt II SA/Sz 780/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Stowarzyszenia "[...]" na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] r. o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału na prawach strony stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie, mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Stwierdzone uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy, bowiem wniesienie odwołania przez Stowarzyszenie było niedopuszczalne i słusznie skutkowało wydaniem przez organ odwoławczy postanowienia z art. 134 k.p.a. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, jako niezasadną.