II SA/Sz 911/11

WyrokWSA w Szczecinie2011-11-16

Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Barbara Gebel, Elżbieta Makowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na budowę, nie ustalając, kiedy strona dowiedziała się o decyzji, która miała stanowić podstawę wznowienia?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wznawiając postępowanie administracyjne, ma obowiązek zbadać, czy podanie o wznowienie zostało złożone w ustawowym terminie. Brak takiego ustalenia, w szczególności daty, od której biegnie miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku stwierdzenia uchybienia terminowi, organ powinien wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę stacji bazowej, twierdząc, że znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji, uznając Spółdzielnię za stronę postępowania. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, uznając Spółdzielnię za stronę. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność wyjaśnienia kwestii zachowania terminu do wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody Z. i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S., stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowa uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta S. postanowieniem z dnia [...] r.,Nr [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn zm.), wznowił, na żądanie Spółdzielni A., postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją z dnia [...]r., Nr [...], w przedmiocie udzielenia Spółce A. pozwolenia na budowę stacji Spółce A.. nr [...] S. na dachu budynku przy ul. [...] w S.. Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] organ pierwszej instancji na podstawie art. 151 § 1 Kpa, odmówił uchylenia opisanej powyżej decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że po ponownej analizie obszaru oddziaływania inwestycji stwierdził, iż przedmiotowa stacja bazowa nie wprowadza ograniczenia w zagospodarowaniu terenów sąsiednich nieruchomości, wobec czego zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, stroną postępowania jest jedynie inwestor i właściciel nieruchomości której inwestycja dotyczy. W związku z tym brak jest podstaw do uchylenia decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Spółdzielnia A. złożyła odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody Z. wskazując, że budynki Spółdzielni usytuowane są na działkach sąsiadujących z działką, na której wybudowano stację bazową [...]. Z uwagi na wytwarzane przez nadajniki pole elektromagnetyczne, budynki Spółdzielni znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. Nadto podniosła, że usytuowanie anteny na dachu budynku handlowego powoduje, że oś głównej wiązki promieniowania anteny, wzdłuż której wyznacza się odległość miejsc dostępnych dla ludności znajduje się na wysokości około 10 m i skierowana jest wprost na ściany budynków mieszkalnych w tym z otworami okiennymi. Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Wojewoda Z., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 151 § 1 pkt 1 oraz art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, między innymi na art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym stronami postępowania o pozwoleniu na budowę są wyłącznie inwestorzy oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie z wymogami art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, sprawdzona została zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji Nr [...] z dnia [...] r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji bazowej [...] na dachu budynku o funkcji handlowej przy ul. [...] w S., a także wymaganiami ochrony środowiska. Stwierdzono, że brak jest podstaw do zakwalifikowania zamierzonej inwestycji do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia. Organ wskazał na przedstawione przez inwestora opracowanie "Kwalifikacja przedsięwzięcia", z którego wynika, że w osi wiązek promieniowania anten sektorowych, w odległościach wskazanych w rozporządzeniu (do 70, do 100, do 150m) od środka elektrycznego, nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności, przy czym zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elekromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883), za miejsca dostępne dla ludności uznaje się przestrzenie do wysokości 2m nad powierzchnią ziemi albo nad innymi miejscami w których mogą przebywać ludzie. Ze względu na powyższe, organ podał, że brak jest podstawy do stwierdzenia, że nieruchomości należące do Spółdzielni (w tym położone w sąsiedztwie terenu inwestycji działki nr [...] znajdują się w obszarze oddziaływania przedmiotowej stacji bazowej, brak zatem podstaw do uznania Spółdzielni za stronę postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę przedmiotowej stacji bazowej. W sytuacji, gdy w wyniku postępowania wyjaśniającego prowadzonego na skutek wznowienia postępowania, organ stwierdził, że podmiot wnoszący o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa nie był stroną w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, obowiązany był na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej, z uwagi na stwierdzenie braku podstawy z art.145 p 1 pkt 4 Kpa. Spółdzielnia A. zaskarżyła decyzję Wojewody Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wnosząc o uchylenie tej decyzji. Podobnie jak w odwołaniu, skarżąca podniosła, że budynki Spółdzielni usytuowane są na działkach, sąsiadujących z działką, na której wybudowano stację bazową [...]. Z uwagi na wytwarzane przez nadajniki pole elekromagnetyczne, budynki te znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. Nadto Spółdzielnia podniosła, że oś głównej wiązki promieniowania anteny, wzdłuż której wyznacza się odległość miejsc dostępnych dla ludności znajduje się na wysokości około 10 m i skierowana jest wprost na ściany budynków mieszkalnych z otworami okiennymi. Wojewoda Z. w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 27 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 1238/09 uwzględnił skargę i uchylił decyzję Wojewody Za. z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego i procesowego. Sąd uznał, że prawidłowo postąpił Prezydent Miasta S. wznawiając postępowanie administracyjne po wpłynięciu wniosku Spółdzielni A. i następnie przeprowadził postępowanie co do przyczyn wznowienia postępowania administracyjnego, tj. ustalił, czy wnioskodawca był stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę stacji bazowej [...]. Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie obszar oddziaływania obiektu został wyznaczony na podstawie przepisów § 2 ust.1 pkt 7 lit. b oraz § 3 ust.1 pkt 8 lit. d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz.2573 ze zm.). Zgodnie z tymi przepisami sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają następujące rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwości od 0,03 MHz do 300.000 MHz, w których równoważna moc promieniowania izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż 150m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Sąd wskazał również, że sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko mogą również wymagać przedsięwzięcia nie wymienione w § 2 ust.1 pkt 7 powołanego rozporządzenia, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwości od 0,03 MHz do 300.000 MHz, w których równoważna moc promieniowania izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż 1.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Dalej Sąd pierwszej instancji stwierdził, że z powyższych przepisów wynika, iż w odległości od 70 m do 150 m wzdłuż osi głównej wiązki od środka elektrycznego przedmiotowej stacji bazowej [...] nie mogą znajdować się miejsca dostępne dla ludności. W takiej sytuacji należy przyjąć, że odległości te wyznaczają obszar oddziaływania przedmiotowej stacji bazowej [...]. Z powyższego wynika, że nieruchomość skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej stacji bazowej [...]. Nadto Sąd wskazał na treść art. 140 Kc, art. 143 Kc. Zgodnie z tym ostatnim w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią, a skoro tak to wyłącznie właściciel nieruchomości gruntowej jest uprawniony do korzystania z przestrzeni powietrznej nad jego gruntem. To zaś oznacza, że inwestor przez realizację zamierzeń inwestycyjnych na własnej nieruchomości nie może ograniczać lub pozbawiać właścicieli nieruchomości sąsiednich możliwości korzystania z przysługującej im własności gruntu. Dotyczy to tak dotychczasowego korzystania jak i przyszłego korzystania z gruntu. W konkluzji Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro nieruchomość należąca do Spółdzielni A. znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji zrealizowanej przez Spółkę A., to zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem wyżej wymienionych przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a także przepis art. 151 § 1 pkt 1 Kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosła Spółka A.. W skardze kasacyjnej podniesiono następujące zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego. I. zarzut naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (art.174 pkt 1 P.p.s.a. ), tj.: - art. 143 Kodeksu cywilnego, w związku z art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez przyjęcie, że nieruchomość skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania stacji bazowej [...]; - rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) w szczególności § 2 ust.1 pkt 7 i p 3 ust.1 pkt 8 poprzez przyjęcie, że przepisy te uzasadniają twierdzenie o położeniu nieruchomości skarżącej w obszarze oddziaływania stacji bazowej [...], z pominięciem rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elekromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz.1883); II. zarzut naruszenia przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art.174 pkt 2 P.p.s.a.) tj.: - art.145 § 1 pkt 1 lit.c P.p.s.a. w związku z art.145 § 1 pkt 4 kpa oraz art. 28 ust.2 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że skarżąca winna być stroną postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dotyczącego budowy stacji bazowej [...]; - art. 145 § 1 pkt 1 lit.c P.p.s.a w związku z art.148 § 2 Kpa poprzez brak ustaleń, kiedy skarżąca dowiedziała się o decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...]r.; - art.145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z z art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie, że nieruchomość skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania stacji bazowej [...], mimo że z akt sprawy wynikają odmienne fakty; - art.141 § 4 P.p.s.a. poprzez nie wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, tj. brak sprecyzowania granic przestrzennych nieruchomości skarżącej w sposób uzasadniający przyjęcie, że nieruchomość ta znajduje się w obszarze oddziaływania stacji bazowej [...]. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, m.in. że Sąd pierwszej instancji przyjmując, iż nieruchomość skarżącej Spółdzielni jest położona w obszarze oddziaływania stacji bazowej [...] pominął istotne elementy definicji zawartej w art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, w świetle tego przepisu wyznaczenie terenu winno nastąpić na podstawie przepisów odrębnych. Za takie przepisy odrębne należy uznać rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elekromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów. Odnosząc się do art. 143 Kodeksu cywilnego wskazano, że Sąd pierwszej instancji pominął wskazane w tym przepisie kryterium społeczno-gospodarczego przeznaczenia gruntu. Nadto, w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, podniesiono okoliczność wynikającą z akt postępowania administracyjnego, z których wynika, że pismem z dnia [...]r. Urząd Miasta S. skierował wyjaśnienia do skarżącej Spółdzielni w sprawie przedmiotowej stacji bazowej. Podanie o wznowienie postępowania zostało jednak złożone dopiero w dniu [...] r. (data pisma Spółdzielni [...] r.). Uzasadnia to w ocenie skarżącej ustalenie, czy wnosząc podanie w sprawie Spółdzielnia nie uchybiła terminowi określonemu w art.148 § 2 Kpa. Zaskarżone orzeczenie nie zawiera w tym zakresie żadnych ustaleń. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1146/10, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Sąd drugiej instancji uznał bowiem, że skarga kasacyjna zawierała uzasadnione podstawy. Podstawowy zarzut skargi kasacyjnej oparty był na naruszeniu przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit.c P.p.s.a w zw. z art.148 § 2 Kpa, poprzez brak ustaleń, kiedy skarżąca dowiedziała się o decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. Sąd drugiej instancji zauważył, że z akt postępowania administracyjnego wynika, iż pismem z dnia [...] r. Urząd Miasta S. skierował wyjaśnienia do skarżącej Spółdzielni w sprawie przedmiotowej stacji bazowej, a podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w dniu [...] r. (data pisma Spółdzielni [...] r.). Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zasadny jest zarzut skargi kasacyjnej odnośnie naruszenia art. 148 § 1 Kpa. Zgodnie z tym przepisem podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Sąd drugiej instancji dostrzegł, że w rozpoznawanej sprawie Prezydent Miasta S. postanowieniem z dnia [...] r., uwzględniając wniosek Spółdzielni A. złożony w dniu [...] r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] r., nie wyjaśniając i nie odnosząc się do zachowania wymogu formalnego wznowienia postępowania, jakim jest zachowanie terminu miesięcznego od dnia dowiedzenia się o wydaniu decyzji. Powyższe okoliczności – jak zauważył Sąd drugiej instancji - dotyczące zachowania terminu, a więc formalnych wymogów wznowienia postępowania, powinny być wyjaśnione na etapie wznowienia postępowania. Mając na uwadze, że od postanowienia o wznowieniu postępowania nie przysługuje zażalenie, możliwość kontroli przez organ II instancji zasadności wznowienia postępowania następuje wraz z rozpoznaniem odwołania od decyzji wydanej w wznowionym postępowaniu na podstawie art.151 Kpa. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał dalej, że w niniejszej sprawie Wojewoda Z. w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. podał, że postępowanie zainicjowane zostało wnioskiem Spółdzielni A. z dnia [...] r. (złożonym w uzupełnieniu wystąpienia z dnia [...] r.). Wnioskująca Spółdzielnia, uznając za niewystarczającą odpowiedź na wystąpienie z dnia [...] r., udzieloną przez Urząd Miasta S. pismem z dnia [...] r., wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego, wskazując jako podstawę wznowienia przepis art.145 § 1 pkt 4 Kpa. Uzasadnienie decyzji Wojewody wskazuje, że również ten organ nie dokonał kontroli prawidłowości wznowienia postępowania przez organ I instancji. W uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji – jak zauważył NSA –odwołano się do treści przepisu art. 148 Kpa. Sąd pierwszej instancji podał, że prowadząc postępowanie o wznowienie postępowania administracyjnego organ ma ustawowy obowiązek w pierwszej kolejności zbadać dopuszczalność wznowienia postępowania, a więc istnienie przyczyn przedmiotowych i podmiotowych żądania oraz to, czy strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania w terminie określonym w art. 148 § 1 i § 2 Kpa. Jednak mimo prawidłowego wskazania zasad regulujących dopuszczalność wznowienia postępowania, Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził kontroli co do prawidłowości wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie, a konkretnie, czy zachowany został termin jednego miesiąca do złożenia podania o wznowienie określony w art.148 § 1 Kpa, którego bieg rozpoczyna się zgodnie z art. 148 § 2 Kpa, od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji. Wskazane naruszenie przepisów postępowania jest, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uchybieniem, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o którym mowa w art.174 pkt 2 P.p.s.a. Dlatego też kwestia zachowania terminu do złożenia podania przez Spółdzielnię A. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., Nr [...] wymaga szczegółowego wyjaśnienia i ustalenia. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił na końcu, że mając na uwadze wskazane wyżej naruszenie przepisów postępowania na etapie wznowienia postępowania, za przedwczesne Sąd drugiej instancji uznał odnoszenie się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia prawa materialnego. Zarzuty te mogą być rozpoznane tylko w tym przypadku gdy zostaną wyjaśnione wątpliwości dotyczące zachowania terminu do wznowienia postępowania, a tym samym wyjaśniona zostanie kwestia prawidłowości wznowienia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej określonej jako P.p.s.a.) sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie uwzględnienie skargi przejawiające się w uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nastąpiło z przyczyn proceduralnych, które w skardze nie zostały podniesione. Wynika to z naruszeń przepisów prawa procesowego, którymi dotknięte są decyzje organów orzekających obu instancji, a które dostrzeżone zostały dopiero w postępowaniu kasacyjnym i wyłożone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 1146/10 uchylającym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 1238/09 i przekazującym sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Tak więc, z mocy powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sprawa wróciła na etap rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie skargi Spółdzielni A. na decyzję ostateczną Wojewody Z. z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. odmawiającą, na podstawie art. 151 § 1 Kpa, uchylenia, po wznowieniu postępowania ostatecznej decyzji z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę. Jak z powyższego wynika, sprawa administracyjna będąca przedmiotem obecnie rozpatrywanej skargi toczyła się w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego jakim jest wznowienie postępowania uregulowane w art. 145 – 153 Kpa. Wobec tego przypomnieć wypada że w określonej z art. 16 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego zasady trwałości administracyjnej decyzji ostatecznej wynika między innymi konieczność ścisłego przestrzegania i interpretowania w toku postępowania przepisów dotyczących możliwości weryfikacji decyzji ostatecznej. Wskazana zasada jest bowiem związana z konstytucyjną zasadą ochrony praw słusznie nabytych, stanowiącą element konstrukcji demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Oznacza to w dalszej kolejności obowiązek ścisłego przestrzegania przez organy administracji publicznej, a także przez sądy administracyjne kontrolujące legalność decyzji tych organów, przepisów określających reguły postępowań prowadzonych w nadzwyczajnych trybach postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne wszczęte w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną jest dwuetapowe. W pierwszym etapie rzeczą organu jest ustalenie, czy podanie w sprawach o wznowienie postępowania (w sprawach wszczętych na wniosek) wniosła zgodnie z art. 147 Kpa strona (podmiot, któremu przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa) oraz czy podanie to zostało wniesione w terminie wskazanym w art. 145 § 1 lub § 2 Kpa (w zależności od wskazanej podstawy wznowienia). Dopiero pozytywne przesądzenie powyższych dwóch okoliczności stanowi podstawę do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 Kpa), które otwiera drogę do drugiego etapu postępowania w sprawie, tj. do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art.149 § 2 Kpa), co prowadzi finalnie do wydania jednej z decyzji, o których mowa w art. 151 § 1 i 2 Kpa. W razie zaś stwierdzenia, że podanie nie pochodzi od strony lub że zostało wniesione z uchybieniem terminu organ powinien wydać - zgodnie z art. 149 § 3 Kpa akt o odmowie wznowienia postępowania. W aktualnym stanie prawnym byłoby to postanowienie, na które zgodnie z art. 149 § 4 Kpa służy zażalenie. W stanie prawnym obowiązującym przed 11 kwietnia 2011 r., a więc w dacie zaskarżonej decyzji odmowa wznowienia postępowania następowała w drodze decyzji. Postanowienie wydane na podstawie art. 149 § 1 Kpa o wznowieniu postępowania jest niezaskarżalne, a zatem w układzie procesowym jaki wystąpił w niniejszej sprawie, skoro organ I instancji w toku prowadzenia drugiego etapu postępowania (co do przyczyn wznowienia i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy) sam nie doszedł do wniosku, że nie wystąpiły przesłanki formalne wznowienia, to kontrola prawidłowości postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania możliwa jest na etapie rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, o ile wniesione zostanie odwołanie. Zwrócił na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyżej wyroku z dnia 30 czerwca 2011r. stwierdzając, że "Uzasadnienie decyzji Wojewody wskazuje, że również ten organ nie dokonał kontroli prawidłowości wznowienia postępowania przez organ I instancji" i wytknął sądowi I instancji, że nie przeprowadził kontroli co do prawidłowości wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie, a konkretnie czy zachowany został termin jednego miesiąca do złożenia podania o wznowienie określony w art. 148 § 1 Kpa, którego bieg rozpoczyna się zgodnie z art. 148 §2 Kpa, od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W związku z powyższym należy wskazać, że w zaskarżonej decyzji, jak i w decyzji ją poprzedzającej brak jest wyraźnego wskazania jaką datę przyjęły organy orzekające za dzień, w którym strona, powołująca się na podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, dowiedziała się o decyzji. Organ I instancji ograniczył się wyłączenie do stwierdzenia, że w dniu [...] r. Spółdzielnia A. wniosła o wznowienie postępowania. Wojewoda natomiast wskazał daty poszczególnych pism – składanych przez Spółdzielnię A. oraz daty udzielanych Spółdzielni pisemnych odpowiedzi przez organ I instancji, ale nie dokonał analizy tych akt. Tymczasem, skoro Wojewoda przyjął, że postępowanie o wznowieniu w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę stacji bazowej [...] na dachu budynku przy ul [...] w S. zainicjowane zostało wnioskiem Spółdzielni A. z dnia [...] r. złożonym w uzupełnieniu wystąpienia z dnia [...] r., na które Spółdzielnia otrzymała odpowiedź Urzędu Miasta S. pismem z dnia [...] r., to proste zestawienie tych dat w powiązaniu z treścią pism nimi opatrzonych nasuwa poważne wątpliwości co do zachowania przez Spółdzielnię określonego w art. 148 § 1 Kpa terminu miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W tych warunkach uchylenie się przez organ I instancji, a następnie przez Wojewodę Z. od analizy materiału dowodowego i dokonania ustalenia kiedy wnosząca podanie o wznowienie Spółdzielnia dowiedziała się o decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylić zaskarżoną decyzję raz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S.. Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji oparte zostało o przepis art. 152 P.p.s.a., a w przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej samej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło