II SA/Sz 913/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel po rozpoznaniu w dniu 3 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...], D. P., S. P., J. Z., D. Z., E. S., A. H., S. Ś., M. P. na uchwałę Rady Miejskiej w Międzyzdrojach z dnia 20 grudnia 2012 r. nr XXXIV/308/2012 w przedmiocie ustalenia wysokości stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawek opłaty za pojemnik o określonej pojemności postanawia: odrzucić skargi Rada Miejska w Międzyzdrojach w dniu 20 grudnia 2012 r. podjęła uchwałę nr XXXIV/308/2012 w sprawie ustalenia wysokości stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawek opłaty za pojemnik o określonej pojemności. W dniu [...] Stowarzyszenie [...] złożyło w organie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa polegającego na przyjęciu przedmiotowej uchwały. Wezwanie podpisał Przewodniczący Stowarzyszenia [...]. Pismem z dnia [...] Rada Miejska w Międzyzdrojach poinformowała Stowarzyszenie [...], że na XLII sesji Rady Miejskiej w dniu [...] odrzuciła wezwanie. Stowarzyszenie [...], za pośrednictwem organu, pismem z dnia [...], wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na uchwałę nr XXXIV/308/2012 Rady Miejskiej w Międzyzdrojach z dnia 20 grudnia 2012 r. Skargę podpisał przewodniczący zarządu S.Ś. i członek zarządu H.M. Do skargi załączono pełnomocnictwa członków stowarzyszenia z dnia [...] upoważniające Stowarzyszenie [...] do reprezentowania ich przed Radą Miejską w Międzyzdrojach oraz przed Sądem Administracyjnym, w sprawie zaskarżonej uchwały. Pełnomocnictwa udzielili: D.P., S.P., J.Z., D.Z., E.S., A.H., S.Ś., M.P. Zarządzeniem z dnia [...] sąd zobowiązał skarżące stowarzyszenie do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie aktualnego odpisu z rejestru stowarzyszeń Krajowego Rejestru Sądowego i statutu. Jednocześnie sąd zobowiązał stowarzyszenie do jednoznacznego wskazania, czy w sprawie wnosi skargę i występuje we własnym imieniu jako jedyna strona skarżąca, czy też występuje jako pełnomocnik osób fizycznych (mieszkańców Gminy Międzyzdroje będących jednocześnie członkami stowarzyszenia), z uwagi na dołączone do skargi pełnomocnictwa procesowe, czy też występuje w dwojakiej roli jako strona skarżąca i jako pełnomocnik osób fizycznych, w terminie 7 dni pod rygorem przyjęcia, że wnosi skargę jako Stowarzyszenie [...], którego członkami są osoby wymienione w pełnomocnictwach. Sąd pouczył stowarzyszenie, że przed sądami administracyjnymi w roli pełnomocnika mogą występować tylko osoby wymienione w art. 35 P.p.s.a. W odpowiedzi na wezwanie sądu, Stowarzyszenie [...] w piśmie z dnia [...] wskazało, że wnosi skargę i występuje w dwojakiej roli: jako strona skarżąca i jako pełnomocnik osób fizycznych (mieszkańców Gminy Międzyzdroje będących jednocześnie członkami Stowarzyszenia). Stowarzyszenie nadesłało odpis z Krajowego Rejestru Sądowego, stan na dzień [...] oraz statut. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) -zwanej dalej "P.p.s.a.", stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia przysługujących skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 4 P.p.s.a.). Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.), zwana dalej "u.s.g.", przewiduje możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwał podjętych przez organy gminy. Zgodnie bowiem z przepisem art. 101 ust. 1 u.s.g., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Przy czym, z bezskutecznością wezwania będziemy mieli do czynienia zarówno wtedy, gdy organ gminy nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, jak i wówczas, gdy w doręczonej wnoszącemu odpowiedzi nie uwzględni jego wezwania. Z powyższego wynika, że skuteczność wniesienia skargi na uchwałę organugminy, podjętą w sprawach z zakresu administracji publicznej, zależy od uprzedniego wyczerpania trybu wezwania właściwego organu gminy do usunięcia naruszenia prawa. Podkreślić należy, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przewidziane w ustawie o samorządzie gminnym jest czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały lub zarządzenia i od której zależy skuteczność wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy do sądu. Oznacza to, że w przypadku, gdy podmiotem wzywającym do usunięcia naruszenia prawa, a następnie składającym skargę do sądu jest stowarzyszenie, to zarówno wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jak i skarga, winny zostać podpisane przez osoby wchodzące w skład organu uprawnionego do reprezentacji tego podmiotu. Zdaniem sądu, w przedmiotowej sprawie przesłanka ta nie została zachowana. Stowarzyszenie [...] funkcjonuje w obrocie prawnym na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001r. Nr 79 poz. 855 ze zm.) i działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie, stosownie do art. 10 tej ustawy. Z nadesłanych przez stowarzyszenie odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że podmiotem uprawnionym do jego reprezentacji jest dwóch członków zarządu działających łącznie, w tym: do zawierania umów, udzielania pełnomocnictw i składania innych oświadczeń woli, w szczególności w sprawach majątkowych (dział 2, rubryka 1, pkt 2). Wniesienie wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest złożeniem oświadczenia woli w sprawach innych niż majątkowe (oświadczenie woli podmiotu, to przejaw woli zmierzający do wywołania skutku prawnego), zatem konieczne jest złożenie na nim podpisu przez dwóch członków zarządu, jako organu reprezentującego stowarzyszenie na zewnątrz (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 687/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Sposób reprezentacji stowarzyszenia nie uległ zmianie od dnia sporządzenia statutu, tj. [...], tak więc w dniu wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa i nadal, jest to wymóg działania dwóch członków zarządu łącznie. W rozpoznawanej sprawie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, będące oświadczeniem woli wyrażonym w imieniu Stowarzyszenia [...], jak i D.P., S.P., J.Z., D.Z., E.S., A.H., S.Ś., M.P., zostało podpisane jedynie przez przewodniczącego Stowarzyszenia [...] S.Ś. W konsekwencji pismo z dnia [...], nie stanowi skutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g., gdyż nie zostało podpisane zgodnie z zasadami ujawnionymi w rejestrze. Pismo podpisane niezgodnie z zasadami i wymogami statutu danej jednostki organizacyjnej nie może być traktowane jak pismo pochodzące od tego podmiotu podmiotu. Podkreślić należy, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ma doniosłe znaczenie i skutek. W orzecznictwie przyjmuje się, że wezwanie to jest odpowiednikiem środka odwoławczego wszczynającego szczególnego rodzaju "postępowanie samorządowe", które ma kolejne etapy obwarowane terminami i innymi warunkami procesowymi. Uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest jedynie ten podmiot, który jej złożenie poprzedził prawidłowym wezwaniem organu do usunięcia naruszenia (por. postanowienie WSA w Gdańsku z 13 marca 2009 r. sygn. akt II SA/Gd 79/09 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec tego, że Stowarzyszenie [...] nie wezwało prawidłowo Rady Miejskiej w Międzyzdrojach do usunięcia naruszenia prawa, skarga wniesiona w jego imieniu oraz skargi osób fizycznych członków stowarzyszenia, reprezentowanych przez Stowarzyszenie [...], jako niedopuszczalne, podlegają odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 6, § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy dodać, że rozstrzygnięcie sądu, nie uniemożliwia skarżącym, ponownego zaskarżenia uchwały nr XXXIV/308/2012 Rady Miejskiej w Międzyzdrojach z dnia 20 grudnia 2012 r., pod warunkiem dochowania wymogu w postaci prawidłowego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa.