II SA/Sz 914/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. , D. P., S. P., J. Z., D. Z., E. S., A. H., S. Ś., M. P. na uchwałę Rady Miejskiej w Międzyzdrojach Nr XXXVIII/371/2013 z dnia 25 kwietnia 2013 r. w przedmiocie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi odrzucić skargi Rada Miejska w Międzyzdrojach w dniu 25 kwietnia 2013 r. podjęła uchwałę Nr XXXVIII/371/2013 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W dniu [...] r. Stowarzyszenie [...] złożyło w organie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa polegającego na przyjęciu przedmiotowej uchwały. Wezwanie to podpisał S.S., Przewodniczący zarządu Stowarzyszenia. Pismem z dnia [...] r. Rada Miejska poinformowała Stowarzyszenie, że Rada Miejska w dniu 9 lipca 2013 r. odrzuciła wezwanie. Pismem z dnia 30 lipca 2013 r., Stowarzyszenie, za pośrednictwem organu, wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na uchwałę nr Nr XXXVIII/371/2013 z dnia 25 kwietnia 2013 r. Skargę podpisał Przewodniczący zarządu Stowarzyszenia S.S. i członek zarządu H.M. Do skargi załączono pełnomocnictwa członków stowarzyszenia z dnia 22 czerwca 2013 r. upoważniające Stowarzyszenie do reprezentowania ich przed Radą Miejską oraz przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, w sprawie zaskarżonej uchwały. Pełnomocnictwa udzielili: D.P., S.P., J.Z., D.Z., E.S., A.H., S.S., M.P. Zarządzeniem z dnia 27 sierpnia 2013 r. Sąd zobowiązał skarżące Stowarzyszenie do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie aktualnego odpisu z rejestru stowarzyszeń Krajowego Rejestru Sądowego i statutu. Jednocześnie sąd zobowiązał Stowarzyszenie do jednoznacznego wskazania, czy w sprawie wnosi skargę i występuje we własnym imieniu jako jedyna strona skarżąca, czy też występuje jako pełnomocnik osób, z uwagi na dołączone do skargi pełnomocnictwa procesowe, czy też występuje w dwojakiej roli jako strona skarżąca i jako pełnomocnik osób fizycznych. W odpowiedzi na wezwanie Stowarzyszenie w piśmie z dnia 3 września 2013 r. wskazało, że wnosi skargę i występuje w dwojakiej roli, tj. jako strona skarżąca i jako pełnomocnik osób fizycznych (mieszkańców Gminy będących jednocześnie członkami Stowarzyszenia). Stowarzyszenie nadesłało odpis z Krajowego Rejestru Sądowego, stan na dzień 3 września 2013 r. oraz statut. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia przysługujących skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.), zwana dalej "u.s.g.", przewiduje możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwał podjętych przez organy gminy. Zgodnie bowiem z art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Przy czym, z bezskutecznością wezwania mamy do czynienia zarówno wtedy, gdy organ gminy nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, jak i wówczas, gdy w doręczonej wnoszącemu odpowiedzi nie uwzględni wezwania. Z powyższego wynika, że skuteczność wniesienia skargi na uchwałę organu gminy, podjętą w sprawach z zakresu administracji publicznej, zależy od uprzedniego wezwania właściwego organu gminy do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przewidziane ustawą o samorządzie gminnym jest czynnością, która przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały lub zarządzenia tylko jeden raz. W przypadku, gdy podmiotem wzywającym do usunięcia naruszenia prawa, a następnie składającym skargę do sądu jest stowarzyszenie, zarówno wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jak i skarga, winny zostać podpisane przez osoby wchodzące w skład organu uprawnionego do reprezentacji stowarzyszenia. W przedmiotowej sprawie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa podpisał tylko Przewodniczący zarządu Stowarzyszenia. Stowarzyszenie funkcjonuje w obrocie prawnym na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001r. Nr 79 poz. 855 ze zm.) i działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie, stosownie do art. 10 tej ustawy. Z nadesłanego przez Stowarzyszenie odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że podmiotem uprawnionym do jego reprezentacji jest zarząd, w imieniu którego działa dwóch członków zarządu łącznie. Wniesienie wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest złożeniem oświadczenia woli w sprawach innych niż majątkowe i dla swojej skuteczności wymaga podpisu dwóch członków zarządu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 687/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Sposób reprezentacji stowarzyszenia nie uległ zmianie od dnia sporządzenia statutu, tj. od 24 marca 2006 r., a więc w dniu wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa i nadal, wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu. W rozpoznawanej sprawie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w imieniu Stowarzyszenia, jak i D.P., S.P., J.Z., D.Z., E.S., A.H., S.S., M.P, zostało podpisane jedynie przez Przewodniczącego zarządu Stowarzyszenia S.S. W konsekwencji pismo z dnia 24 czerwca 2013 r., nie stanowiło skutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g., gdyż nie zostało sporządzone zgodnie z zasadami reprezentacji Stowarzyszenia ujawnionymi w KRS. Pismo podpisane niezgodnie z zasadami i wymogami statutu danej jednostki organizacyjnej nie może być traktowane jak pismo pochodzące od tego podmiotu. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ma doniosłe znaczenie i skutek. W orzecznictwie przyjmuje się, że wezwanie to jest odpowiednikiem środka odwoławczego wszczynającego szczególnego rodzaju "postępowanie samorządowe", które ma kolejne etapy obwarowane terminami i innymi warunkami procesowymi. Uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest jedynie ten podmiot, który jej złożenie poprzedzi prawidłowym wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa (por. postanowienie WSA w Gdańsku z 13 marca 2009 r. sygn. akt II SA/Gd 79/09 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec tego, że Stowarzyszenie nie wezwało skutecznie Rady Miejskiej do usunięcia naruszenia prawa, skarga wniesiona w jego imieniu oraz w imieniu osób fizycznych będących członkami stowarzyszenia, jako niedopuszczalna, podlegają odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy dodać, że odrzucenie skargi nie uniemożliwia skarżącym ponownego wniesienia skargi na przedmiotową uchwałę, pod warunkiem dochowania wymogu w postaci prawidłowego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa.