II SA/Sz 947/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędzia NSA Elżbieta Makowska, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie Barbary Rzuchowskiej sprawy ze skargi Z. S. na czynność Starosty z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wydania prawa jazdy p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. Z. S., posiadający bezterminowe uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii B, stwierdzone dokumentem prawa jazdy nr [...], wydanym przez Starostę S., wnioskiem z dnia [...]r. wystąpił o wydanie wtórnika prawa jazdy w związku ze zmianą danych w spowodowanych zmianą miejsca zamieszkania. Starosta S. w dniu [...] r. wydał Z. S. prawo jazdy kat. B zawierające w rubryce oznaczonej nr 11 - ważne do dnia ,,27.05.28". W związku z powyższym Z. S. zwrócił się do Starosty S. z prośbą o wyjaśnienie podstawy prawnej stwierdzenia w wydanym mu nowym prawie jazdy, że uprawnienia do prowadzenia pojazdów kategorii B ważne są do dnia 27.05.2028 r. skoro dotychczas posiadał je bezterminowo. Nie uzyskawszy odpowiedzi w dniu [...] r. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które z dnia 27 czerwca 2013 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art.13 ust. 1 pkt 1 i ust. 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 ze zm.), wydało decyzję znak [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty S. z dnia [...]r. w sprawie wydania Z. S. prawa jazdy kat. [...], na druku nr [...]. Po rozpatrzeniu wniesionej przez Z. S. skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 23 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 897/13 stwierdził nieważność powyższej decyzji, wskazując, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. została podjęta z rażącym naruszeniem prawa, o którym stanowi art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., a konkretnie z rażącym naruszeniem przepisu art. 127 § 1 K.p.a., albowiem dopuściło się merytorycznego rozpoznania środka zaskarżenia od czynności faktycznej Starosty S. z dnia [...] r., która została mylnie uznana przez Kolegium za decyzję administracyjną. Dalej Sąd wskazał, iż od powyższej czynności faktycznej (materialno-technicznej) Starosty, podjętej w oparciu o przepis art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami (dalej: u.k.p.), nie przysługuje odwołanie do organu administracji wyższego stopnia, bowiem nie stanowi ona decyzji administracyjnej. Czynność ta może zostać poddana kontroli w ramach art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1995 r. o samorządzie powiatowym, zgodnie z którym przepisy art. 87 ustawy o samorządzie powiatowym, stosuje się odpowiednio, gdy organ powiatu nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. Natomiast zgodnie z art. 87 ustawy, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego (ust. 1). W sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (ust. 4). W sytuacji, w której starosta czynnością faktyczną podjętą w oparciu o art. 18 ust. 2 pkt 2 u.k.p., polegającą na wydaniu nowego dokumentu prawa jazdy z uwagi na zmianę ujętych w nim danych, narusza prawa osób trzecich, w tym w szczególności prawa osoby, której przysługuje uprawnienie do kierowania pojazdami stwierdzone tym dokumentem, osoba ta może, po bezskutecznym wezwaniu starosty do usunięcia naruszenia prawa, zaskarżyć tą czynność do sądu administracyjnego. W sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. Z uwagi na konieczność ochrony interesu prawnego skarżącego, który nie jest profesjonalistą w dziedzinie prawa, sąd wskazał, iż przepis art. 18 ust. 2 pkt 2 u.k.p. obejmuje swym zakresem wyłącznie zmianę danych, w tym zmianę adresu zamieszkania, ujętych w dokumencie prawa jazdy i nie może on służyć organom administracji praworządnego państwa, jako podstawa do ingerencji w treść uprawnień do kierowania pojazdami stwierdzonych tym dokumentem. Jakakolwiek zmiana przysługujących skarżącemu uprawnień, przy braku szczególnej ku temu podstawy prawnej, mogłaby nastąpić jedynie przy zastosowaniu nadzwyczajnych trybów postępowania przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego, zmierzających do podważenia lub zmiany decyzji administracyjnej przyznającej skarżącemu te uprawnienia. Kierując się treścią powyższego wyroku jak też wskazaniem zawartym w wydanym na jego podstawie postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. znak [...], stwierdzającym niedopuszczalność odwołania od wydania prawa jazdy Z. S. w dniu [...] r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na czynność materialno–techniczną Starosty S. z dnia [...] r., polegającą na wydaniu nowego dokumentu prawa jazdy zawierającego w pozycji oznaczonej nr 11 określenie "ważne do 27.05.2028 r. zamiast określenia "-" - jak było w poprzednim prawie każdy. Odpowiadając na skargę Starosta S. wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż w związku z wyrokiem Sądu z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 897/13 wystosowane zostało pismo do Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju, Departament Transportu Drogowego z prośbą o ustosunkowanie się do tego wyroku ze wskazaniem, możliwości rozwiązania technicznego w zakresie przywrócenia pierwotnych zapisów w blankiecie prawa jazdy bez terminu ważności uprawnień. W chwili obecnej aplikacja "Kierowca" uniemożliwia wykonanie takiego zamówienia. W odpowiedzi Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju, Departament Transportu Drogowego pismem z dnia [...]. o znaku [...] poinformowało, iż nie jest uprawnione do interpretowania przepisów prawa ani wyroków sądowych, a przedstawione informacje stanowią jedynie pogląd Departamentu w przedmiotowej sprawie. W podnoszonej kwestii Departament poinformował, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami nowy dokument prawa jazdy wydawany jest w sytuacji gdy następuje zmiana danych. Jedną ze zmian wdrożonych ustawą o kierujących pojazdami, wynikającą bezpośrednio z postanowień dyrektywy 2006/126/WE, jest ustanowienie administracyjnego terminu ważności dokumentu prawa jazdy. W związku z powyższym od dnia 19 stycznia 2013r. każdy nowo wydany dokument prawa jazdy zawiera administracyjny okres ważności. Jednolita praktyka stosowania przepisów dotyczących ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami powoduje, iż jest jednakowa procedura wymiany prawa jazdy na terenie całego kraju. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej, która przystąpiła do sprawy na podstawie art. 8 P.p.s.a., wniosła o odrzucenie skargi jako wniesionej z uchybieniem terminu do zaskarżenia czynności materialno–technicznej Starosty S., wynikającego z regulacji zawartej w art. 52 § 3 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Niniejsza skarga dotyczy czynności materialno-technicznej Starosty S., polegającej na wydaniu skarżącemu - w ramach wymiany z powodu zmiany adresu zamieszkania – dokumentu prawa jazdy. Jest to czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, poddana kontroli Sądu administracyjnego z mocy art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a. Jak w każdej innej sprawie skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego wymaga spełnienia warunków formalnych. Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi Prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu, w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu tej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie zaś z art. 53 § 2 w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W niniejszej sprawie powyższy warunek nie został spełniony. Wprawdzie wniesienie przez skarżącego odwołania do SKO, w dniu [...]r., o którym wyżej była mowa, można uznać za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a., to jednak wniesienie skargi w dniu 2 czerwca 2014 r., a więc niemal rok po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, wskazuje na niezachowanie ww. terminu. Wniesienie przez skarżącego do sądu administracyjnego skargi na decyzję SKO wydaną w wyniku rozpatrzenia ww. odwołania nie może być uznane za równoznaczną z wniesieniem skargi na przedmiotową czynność materialno-techniczną. Wprawdzie nie wynikło to z winy skarżącego lecz z błędu popełnionego przez organ polegającego na uznaniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa za odwołanie i związanego z tym błędnego pouczenia, lecz nie zmienia to faktu uchybienia powyższego terminu. Uchybienie to mogłoby zostać usunięte jedynie w drodze przywrócenia uchybionego terminu w trybie art. 86 P.p.s.a., jednakże skarżący takiego wniosku nie złożył. Zatem niniejsza skarga jako spóźniona, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.