II SA/Sz 952/12

WyrokWSA w Szczecinie2012-12-05

Skład orzekający: Mirosława Włodarczak-Siuda, Barbara Gebel, Marzena Iwankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorcy prowadzącemu parking strzeżony, który przyjął pojazd usunięty z drogi w okresie, gdy nie był formalnie wyznaczony przez starostę do pełnienia tej funkcji, przysługuje wynagrodzenie i zwrot kosztów za dozór pojazdu w trybie administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedsiębiorcy, który przyjął pojazd usunięty z drogi w okresie, gdy nie był formalnie wyznaczony przez starostę, ale faktycznie wykonywał zadania związane z dozorem pojazdów, a jego działalność była akceptowana przez organy administracji, przysługuje wynagrodzenie i zwrot kosztów. Sąd oparł się na zasadzie zaufania obywateli do organów władzy publicznej oraz na faktycznym wykonywaniu zadań publicznych, nawet przy braku formalnego wyznaczenia.
Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo A. wniosło o przyznanie wynagrodzenia i zwrot wydatków za dozór pojazdu usuniętego z drogi i umieszczonego na jego parkingu. Organ I instancji odmówił, wskazując, że przedsiębiorstwo nie było formalnie wyznaczone przez starostę do prowadzenia parkingu w okresie przyjęcia pojazdu. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Przedsiębiorstwo wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Prawa o ruchu drogowym i zasady dochodzenia prawdy obiektywnej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 listopada 2012 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wynagrodzenia za dozór pojazdu I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej Przedsiębiorstwa A. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...]Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego działając na podstawie art. 102 § 1, § 2 i § 4, art. 174 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), art. 130a ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 18, poz. 908), odmówił Przedsiębiorstwu Motoryzacyjnemu przyznania wynagrodzenia za dozór i zwrot wydatków związanych z wykonywaniem dozoru pojazdu, o numerze rejestracyjnym [...], za okres od dnia 6 stycznia 2007 r. do dnia 6 lipca 2007 r. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż Przedsiębiorstwo Motoryzacyjne pismem z dnia [...]. zwróciła się do organu o zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór w odniesieniu pojazdu o numerze rejestracyjnym [...], za okres od dnia [...]r. Organ podał, że pojazd o nr. rej. [...], na wniosek funkcjonariusza Policji usunięto z drogi na podstawie przepisów Prawa o ruchu drogowym i przekazano na parking wnioskodawcy w dniu 6 stycznia 2007 r. Spółka przechowywała pojazd w okresie od dnia 6 stycznia 2007 r. do dnia jego przejścia na rzecz Skarbu Państwa, a później do dnia odbioru pojazdu z parkingu, to jest do dnia 6 listopada 2007 r. Pojazd przechowywany był na parkingu strzeżonym wnioskodawcy położonym [...]. Organ wskazał, że z tytułu przechowywania pojazdu, na podstawie wystawionych faktur za parkowanie pojazdu, Spółka uzyskała zapłatę w oczekiwanej przez siebie wysokości za okres od dnia 7 lipca 2007 r. do 7 listopada 2007 r., w związku z czym cofnęła wniosek w powyższym zakresie, co skutkowało umorzeniem postępowania na mocy odrębnie wydanego postanowienia. Wniosek o przyznanie wynagrodzenia za dozór oraz zwrot wydatków związanych z dozorem za pozostały okres tj. od dnia przyjęcia pojazdu na parking w dniu 6 stycznia 2007 r. Spółka uzasadniła tym, że została wyznaczona przez Prezydenta Miasta w zarządzeniach [...]r. jako podmiot właściwy do przechowywania pojazdów usuniętych z dróg. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego wyjaśnił, że w dniu 6 stycznia 2007 r., tj. w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi i jego umieszczenia na parkingu przy ul. [...]prowadzonym przez Przedsiębiorstwo Motoryzacyjne ustawa Prawo o ruchu drogowym nakazywała umieszczenie pojazdu na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez starostę. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika jednak, że zarządzeniem Prezydenta Miasta nr [...]r. Przedsiębiorstwo Motoryzacyjne wyznaczone zostało jako właściwe do przechowywania pojazdów usuniętych z dróg począwszy od 23 stycznia 2007 r. (§ 5 zarządzenia). Wyznaczenie Spółki dokonane na podstawie poprzedniego zarządzenia Prezydenta Miasta nr [...]., wygasło z dniem 30 czerwca 2006 r. W wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, obejmującego zapytania skierowane do Policji, Prezydenta Miasta oraz pełnomocnika wnioskodawcy, organ nie uzyskał dowodów uzasadniających twierdzenie, że Przedsiębiorstwo Motoryzacyjne wyznaczone zostało przez Prezydenta Miasta jako podmiot upoważniony do przechowywania pojazdów usuniętych z dróg w okresach innych, niż wynikające z wydanych zarządzeń. Powołując się na orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie (między innymi w sprawach o sygn. akt II SA/Sz 869/10 z dnia 29 grudnia 2010 r., II SA/Sz 841/11 z dnia 7 grudnia 2011 r.) oraz uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt III CZP 47/07 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2009 r., sygn. akt V CSK 332/08 organ wskazał, że stosunek prawny, którego przedmiotem jest parkowanie usuniętego z drogi pojazdu, jest typowym stosunkiem administracyjnym powstałym na skutek władczych działań organów administracji. Usuwanie pojazdów z drogi i dalsze postępowanie z nimi jest zadaniem publicznym o charakterze administracyjnoprawnym, które jest wykonywane przez organy administracji publicznej, ale w części także przy pomocy podmiotów spoza administracji publicznej, którymi są jednostki wyznaczone do usuwania pojazdów z drogi lub prowadzenia parkingów dla takich pojazdów. Z żądaniem przyznania zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może więc wystąpić podmiot prowadzący parking wyznaczony przez starostę na mocy obowiązującego w danym okresie przepisu prawa, a także podmiot umowy o współdziałaniu w zakresie parkowania pojazdów, o której stanowił § 10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 14 stycznia 2000 r. w sprawie usuwania pojazdów i blokowania ich kół, przy założeniu istnienia stosunku administracyjnoprawnego wynikającego z obowiązywania takiej umowy i jej realizowania. W dalszej części rozstrzygnięcia organ odwołał się do orzeczeń Sądu Apelacyjnego, Sądu Najwyższego (II CSK 284/08) i Trybunału Konstytucyjnego (SK 54/08) oraz przytoczył treść przepisów art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Następnie Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego stwierdził, że skoro w dniu usunięcia przedmiotowego pojazdu z drogi i umieszczenia go na parkingu skarżącej Spółki, Spółka nie była podmiotem wyznaczonym przez Prezydenta Miasta do parkowania pojazdów usuniętych z dróg, nie była zobowiązana do przyjęcia pojazdu na prowadzony przez siebie parking. Zatem dokonane przez Spółkę czynności związane z przyjęciem i parkowaniem pojazdu nie stanowiły realizacji zadań publicznych charakterze administracyjnoprawnym. Na powyższe postanowienie Przedsiębiorstwo Motoryzacyjne wniosła zażalenie, w którym podniosła, iż wbrew stanowisku organu I instancji, z materiału dowodowego przedłożonego przez Spółkę wynika, że w okresie objętym wnioskiem Prezydent Miasta wskazywał również Spółkę jako podmiot prowadzący parking, na który mają być kierowane pojazdy usuwane z dróg publicznych. Poza okresami wymienionymi w zarządzeniach Prezydenta Miasta, przedstawionymi w piśmie Urzędu Miasta z dnia 5 sierpnia 2011 r., Spółka była również wskazywana przez Prezydenta Miasta (otrzymywała w tej sprawie informacje pisemne i telefoniczne) jako podmiot, do którego należy kierować dyspozycje usunięcia pojazdu z drogi i przyjęcia na parking. Ponadto strona podniosła, że w okresach nie objętych zarządzeniami Prezydenta Miasta, Policja kierowała do Spółki dyspozycję usunięcia pojazdu z drogi i jego przyjęcia na parking, a Spółka tę dyspozycję przyjmowała. Zatem powstał stosunek prawny, którego przedmiotem było parkowanie usuniętego z drogi pojazdu, także w okresie poprzedzającym przejście pojazdu z mocy prawa na własność Skarbu Państwa, tj. stosunek administracyjny powstały na skutek władczych działań organów administracyjnych. Poza tym, skoro Policja kierowała dyspozycje do Spółki, to musiała posiadać od Prezydenta Miasta informacje o tym, że wnioskodawca jest podmiotem wyznaczonym do przyjmowania pojazdów usuwanych z drogi. Należy także zwrócić uwagę, że w przepisach ustawy Prawo o ruchu drogowym, obowiązujących w dacie przyjęcia ww. pojazdu na parking, nie został określony szczególny tryb czy też forma wyznaczenia podmiotu do przyjmowania pojazdów na parking. W ocenie Spółki, istotny w przedmiotowej sprawie jest fakt, iż poza okresami wymienionymi w zarządzeniach Prezydenta Miasta żaden inny podmiot nie został wyznaczony przez ten organ do przyjmowania pojazdów na parking. Spółka na dowód tego, że otrzymywała z Gminy Miasto pisma z informacjami o kontynuacji współpracy w zakresie przyjmowania na parking pojazdów usuwanych z dróg, również w okresach nie wskazanych w zarządzeniach Prezydenta Miasta złożyła do akt sprawy pismo Zastępcy Prezydenta Miasta A. G. z dnia 8 czerwca 2005 r. będące odpowiedzią na pismo Spółki z dnia 17 maja 2005 r., oraz pismo Spółki z dnia 23 czerwca 2006 r. i pismo Zastępcy Prezydenta Miasta z dnia 7 listopada 2006 r. Spółka wskazała, iż w sprawie przyjmowania pojazdów na parking w okresach nie objętych zarządzeniami Prezydenta Miasta, kontaktowali się ze nią telefonicznie pracownicy Urzędu Miasta. Spółka wniosła o przesłuchanie na powyższą okoliczność swoich pracowników tj. L. K. oraz M. G., których organ I instancji nie przesłuchał w charakterze świadków. Na poparcie swoich twierdzeń Spółka odwołała się do treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 1/2010. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu zażalenia, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 123 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 18 i art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), w związku z § 4 ust. 1 pkt 3 i § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 247), postanowieniem z dnia [...]utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że stosownie do art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym (w brzmieniu obowiązującym w dniu usunięcia pojazdu z drogi), pojazdy usunięte z drogi i nieodebrane przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznawało się za porzucone z zamiarem wyzbycia się. Pojazd taki przechodził na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Zgodnie z art. 130a ust. 5 i ust. 6 ustawy, w przypadkach określonych w ust. 1 i 2 pojazd był usuwany z drogi przez jednostkę wyznaczoną przez starostę. Usunięty pojazd umieszczano na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Wyznaczenie to powinno mieć formę zarządzenia. W rozpoznawanej sprawie, w dniu wydawania dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi publicznej i jego przemieszczenia, tj. w dniu 6 stycznia 2007 r., nie następowało to na parking strzeżony wyznaczony przez Prezydenta Miasta. Spółka prowadziła parking strzeżony od dnia 16 listopada 2005 r. do dnia 30 czerwca 2006 r. zgodnie z zarządzeniem Prezydenta Miasta nr [...]., a następnie od dnia 23 stycznia 2007 r., zgodnie z zarządzeniem Prezydenta Miasta nr [...]r. Organ wyjaśnił, że powołana przez Spółkę uchwała NSA z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 1/10, nie obejmowała przedmiotem swych rozważań charakteru stosunku prawnego występującego w trakcie realizacji usługi umieszczenia i parkowania pojazdu, w sytuacji nie wyznaczenia przez starostę podmiotu do prowadzenia parkingu strzeżonego. Istota regulacji dotyczącej usuwania pojazdów z drogi i dalszego postępowania z tymi pojazdami wynika z tego, że jest to wykonywanie zadania publicznego o charakterze administracyjnoprawnym, które jest wykonywane przez organy administracji publicznej, ale w części także przy pomocy (z udziałem) podmiotów spoza administracji publicznej, którymi są jednostki wyznaczone do usunięcia pojazdów z dróg lub prowadzenia parkingów dla takich pojazdów. Zatem skoro w momencie usunięcia pojazdu z drogi nie była wyznaczona przez Prezydenta Miasta, nie mogła być podmiotem wyznaczonym do realizacji zadania publicznego w powyższym znaczeniu. Dyrektor Izby Skarbowej, powołując się na wyrok WSA w Szczecinie z dnia 1 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 748/11 stwierdził, że nawet wyznaczenie przez starostę w okresie późniejszym parkingu, na którym dotychczas znajdował się pojazd, jako parkingu strzeżonego do przechowywania pojazdów usuniętych z drogi w trybie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie powoduje powstania stosunku administracyjnego jakim jest dozór. Stosunek taki powstaje bowiem jedynie w chwili usunięcia pojazdu z drogi i umieszczenia go na parkingu wyznaczonym przez starostę. Organ zauważył, że stosunek administracyjny musi wynikać z konkretnej normy prawa administracyjnego. W niniejszej sprawie Prezydent Miasta, mimo obowiązku wynikającego z obowiązującego wówczas przepisu art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie wydał aktu prawnego (zarządzenia), którym wyznaczyłby parking strzeżony. Zatem wobec braku takiego zarządzenia, sama czynność faktyczna - umieszczenie pojazdu na parkingu strzeżonym, nie mogła spowodować powstania stosunku administracyjnego. W ocenie organu podmiot, który nie był wyznaczony zarządzeniem starosty do prowadzenia parkingu strzeżonego, przyjmując pojazd do parkowania, czynił to we własnym imieniu i na własne ryzyko, co do otrzymania zwrotu wydatków i wynagrodzenia za parkowanie tego pojazdu w trybie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odnosząc się do pism Spółki wskazanych w zażaleniu, Dyrektor Izby Skarbowej podał, iż w jego ocenie pisma te nie świadczą o tym, że Spółka w dacie usunięcia przedmiotowego pojazdu była wyznaczona do prowadzenia parkingu strzeżonego dla pojazdów usuwanych w trybie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organ nie podzielił twierdzenia strony, że wyznaczenie mogło mieć formę ustną, np. przez rozmowę telefoniczną między pracownikami Spółki a pracownikami Urzędu Miasta. Dlatego też, z uwagi na konieczność zachowania formy pisemnej zarządzenia, organ za zbędne uznał przeprowadzanie dowodu z zeznań wskazanych w zażaleniu świadków. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej Przedsiębiorstwo Motoryzacyjne, wniosła o jego uchylenie oraz o uchylenie postanowienia organu I instancji. W skardze zarzuciła wydanie postanowienia z naruszeniem: - art. 130a ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym w dacie usunięcia pojazdu o numerze rejestracyjnym [...]z drogi publicznej i umieszczenia na parkingu prowadzonym przez skarżącą Spółkę, poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, że z przepisu tego wynika konieczność zachowania właściwej formy do wyznaczenia przez starostę parkingu strzeżonego, na którym umieszczane są pojazdy usunięte z drogi i że tą formą jest pisemne zarządzenie starosty, w przedmiotowej sprawie zarządzenie Prezydenta Miasta, w sytuacji gdy z przepisu tego wynika jedynie to, że starosta "wyznacza" parking strzeżony, na którym umieszczane są pojazdy, nie ma w nim w ogóle mowy o tym, w jaki sposób i w jakiej formie to wyznaczenie ma nastąpić, a zatem należy przyjąć, iż każda forma "wyznaczenia" jest dopuszczalna; - art. 7 K.p.a. naruszenie zasady dochodzenia prawdy obiektywnej, poprzez nie wyjaśnienie istotnych w sprawie okoliczności polegających na ustaleniu na jakiej podstawie Policja wydała dyspozycję usunięcia i przekazania pojazdu o nr rej. [...]na parking strzeżony prowadzony przez stronę skarżącą, skoro Policja mogła skierować pojazd usunięty z drogi jedynie na parking wyznaczony przez starostę, co oznacza, że musiała posiadać informację, iż parking strzeżony prowadzony przez skarżącą jest parkingiem wyznaczonym w przedmiotowej sprawie przez Prezydenta Miasta; - pominięcie istotnej w sprawie okoliczności, a mianowicie tego, że w okresie kiedy pojazd o nr rej. [...]został usunięty z drogi i zgodnie z dyspozycją Policji umieszczony na parkingu prowadzonym przez skarżącą, Prezydent Miasta nie wyznaczył żadnego innego parkingu strzeżonego na którym miały być umieszczane pojazdy usuwane z dróg publicznych, a zatem parking prowadzony przez skarżącą, na który Policja kierowała pojazdy usuwane z dróg publicznych, musiał być parkingiem wyznaczonym przez Prezydenta Miasta; - pominięcie i nie przeprowadzenie zgłoszonych dowodów w postaci zeznań świadków L. K. oraz M. G., pracowników Spółki, z którymi kontaktowali się przedstawiciele Gminy Miasta w sprawie wyznaczenia parkingu skarżącej do przyjmowania pojazdów usuwanych z dróg publicznych. Wymienieni powyżej świadkowie zostali zgłoszeni już w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, który również nie przeprowadził tych dowodów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Odpowiadając na zarzuty skargi organ wyjaśnił, że z pisma Komendy Miejskiej Policji z dnia [...]. wynika, że w organie tym nie ujawniono dokumentów potwierdzających prowadzenie korespondencji z Urzędem Miasta na okoliczność konieczności wyznaczenia parkingu, jak również jakie w tym zakresie zapadły decyzje. Organ dodał też, że bez znaczenia dla niniejszej sprawy jest fakt, że poza okresami wymienionymi w zarządzeniach Prezydenta Miasta, żaden inny podmiot nie został wyznaczony do przyjmowania pojazdów na parking. To bowiem, że właściwy organ nie dopełnił nałożonego na niego ustawowego obowiązku wskazania parkingu, nie może oznaczać, że właściwym do przyjmowania pojazdów pozostać miał parking poprzednio, a także następnie wyznaczony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz.270). Przedmiotem skargi było postanowienie dotyczące odmowy przyznania Przedsiębiorstwu Motoryzacyjnemu wynagrodzenia i zwrotu koniecznych wydatków związanych ze sprawowaniem dozoru nad pojazdem samochodowym. Nie jest w sprawie sporny stan prawny oraz okoliczności związane z przekazaniem pojazdu na parking strzeżony. Samochód, o nr rej. [...], został przywieziony na parking prowadzony przez skarżące Przedsiębiorstwo Motoryzacyjne w dniu 06.01.2007 r., w ramach realizacji dyspozycji usunięcia pojazdu [...], wydanej przez funkcjonariusza Komendy Miejskiej Policji. Według obowiązujących w tym okresie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. Nr 108, poz. 908), decyzję o usunięciu pojazdu z drogi podejmował policjant (art. 130a ust. 4 pkt 1). Usunięcie takiego pojazdu winno być dokonane przez jednostkę wyznaczoną przez starostę (art. 130a ust. 5a). Art. 130a ust. 5c ww. ustawy miał natomiast następującą treść "Pojazd usunięty z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 i 2, umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie". Przyczyną odmowy przyznania Przedsiębiorstwu Motoryzacyjnemu wynagrodzenia oraz zwrotu koniecznych wydatków związanych ze sprawowaniem dozoru nad pojazdem stało się uznanie przez organy, że skarżące Przedsiębiorstwo nie jest podmiotem uprawnionym do zgłoszenia takiego żądania w trybie administracyjnym, bowiem nie było stroną stosunku administracyjnego. Podstawą takiego stwierdzenia było ustalenie przez organ, że w dniu przyjęcia na parking prowadzony przez Przedsiębiorstwo Motoryzacyjne samochodu, o nr rej. [...], parking ten nie był parkingiem strzeżonym wyznaczonym przez starostę w trybie art. 130a ust. 5e ustawy Prawo o ruchu drogowym. Nie budzi wątpliwości sądu, że o tym, czy dany parking został wyznaczony do realizacji zadań wspomagających działania organów stojących na straży porządku i bezpieczeństwa w ruchu drogowym, decydować mógł jedynie właściwy starosta. Jak wynika z niekwestionowanych ustaleń organu, do realizacji takich działań został wyznaczony parking przy ul. [...]prowadzony przez Przedsiębiorstwo Motoryzacyjne, na podstawie zarządzenia Prezydenta Miasta: - z dnia [...], w okresie od 26 sierpnia 2003 r. do 27 lipca 2005 r.; - z dnia [...]w okresie od 16 listopada 2005 r. do 30 czerwca 2006 r.; - z dnia [...]w okresie od 23 stycznia 2007 r. do 24 stycznia 2010 r. Umieszczenie samochodu, o nr rej. [...]na parkingu prowadzonym przez Przedsiębiorstwo Motoryzacyjne nastąpiło zatem w okresie pomiędzy obowiązywaniem ww. zarządzeń, a więc, jak słusznie zauważył Dyrektor Izby Skarbowej, w czasie, w którym parking przy ul. [...]nie był parkingiem wyznaczonym na podstawie art. 130a ust. 5e ustawy Prawo o ruchu drogowym. Dla uznania istnienia stosunku administracyjnego łączącego przedsiębiorcę prowadzącego parking strzeżony z organami administracji publicznej, opierającego się na założeniu, że przedsiębiorca otrzyma wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych nań obowiązków, muszą być spełnione dwie przesłanki: nawiązanie takiego stosunku, poprzez władcze działania organów władzy publicznej, polegające na usunięciu z drogi pojazdu w trybie przepisów art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz umieszczenie go na parkingu wyznaczonym do tego celu przez właściwego starostę. Związanie danego podmiotu prowadzącego parking strzeżony stosunkiem administracyjnym wynikało zatem nie tylko z wyznaczenia go przez starostę mocą obowiązującego zarządzenia, ale również z rzeczywistego realizowania zadań wynikających m.in. z § 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 134, poz. 1133 ze zm.). Przepis ten w ust. 1 zobowiązywał jednostkę prowadzącą parking strzeżony do powiadomienia o fakcie nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w art. 50a ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu tego terminu, właściwy miejscowo organ gminy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu. Natomiast § 7 ust. 2 ww. rozporządzenia stanowił, że w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu, w terminie określonym w art. 130a ust. 10 ustawy, jednostka prowadząca parking strzeżony miała obowiązek powiadomienia o tym, nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu tego terminu, właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu. Jak już wskazano wyżej, umieszczenia samochodu, o nr rej. [...] na parkingu prowadzonym przez Przedsiębiorstwo Motoryzacyjne dokonano w wykonaniu dyspozycji funkcjonariusza Komendy Miejskiej Policji w dniu [...]r. Nie budzi wątpliwości, że usunięcie pojazdu z ulicy [...]i przekazanie go na parking strzeżony przy ul.[...] nastąpiło na podstawie art. 130a ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przyczyną usunięcia pojazdu było nie okazanie przez kierującego wymaganych dokumentów. Zastrzeżeń co do takiego trybu usunięcia z drogi pojazdu i umieszczenia go na parkingu prowadzonym przez Przedsiębiorstwo Motoryzacyjne nie miały działające w sprawie organy: Policja oraz organy skarbowe realizujące czynności związane z przejęciem pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, a następnie jego sprzedażą. Zauważyć również należy, że także częściowe rozliczenie za okres dozorowania ww. pojazdu zostało dokonane przez Komendę Wojewódzką Policji, Drugi Urząd Skarbowy oraz Trzeci Urząd Skarbowy z Przedsiębiorstwem Motoryzacyjnym według stawek wynikających ze stosownych uchwał Rady Miasta Szczecin (z dnia 27.09.2005 r. nr XLIII/845/05, z dnia 5.03.2007 r. nr VI/141/07). Ponadto, samo Przedsiębiorstwo Motoryzacyjne uznając się, po wejściu w życie zarządzenia Prezydenta Miasta z dnia 23 stycznia 2007 r., za zobowiązane do wykonywania obowiązków wynikających z postanowień § 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów, zadania takie wykonywało. Świadczy o tym np. fakt przesłania do Trzeciego Urzędu Skarbowego oraz m.in. do Komendanta Miejskiego Policji wykazu samochodów przyjętych w styczniu 2007 r., które nie zostały odebrane w ciągu 6 miesięcy (dowód: pismo z dnia 24.06.2007 r. - karta 4 akt adm.). Pismo to jednoznacznie wskazuje, że było ono sporządzone w ramach spełnienia obowiązku wynikającego z § 7 ust. 2 ww. rozporządzenia. Fakt wykonywania przez Przedsiębiorstwo Motoryzacyjne zadań wynikających z ww. przepisów, jak i z zarządzenia Prezydenta Miasta nr [...]nie był nigdy przez organy państwa podważany. Ani Policja, ani organy skarbowe, nie kwestionowały istnienia stosunku administracyjnego łączącego je z Przedsiębiorstwem Motoryzacyjnym, działaniami swymi potwierdzając i aprobując jego istnienie. Zdaniem sądu, w państwie prawa, nie jest do zaakceptowania takie zachowanie się organów władzy publicznej, które przez szereg lat nie negują trybu jak i sposobu wykonywania przez przedsiębiorcę prowadzącego parking strzeżony obowiązków będących realizacją działań wspomagających te organy w ramach stosunku administracyjnego i nie informują podmiotu, że takowe obowiązki na nim nie ciążą, a następnie, w wyniku wniosku o wypłacenie należności związanych z wykonanym dozorem pojazdu, odmawiają mu zrekompensowania na drodze administracyjnej kosztów i wydatków z tym związanych. Działanie takie jest nie tylko nie do pogodzenia z punktu widzenia zasad funkcjonowania organów władzy w państwie prawa, ale i z zasadą zaufania obywateli do organów władzy publicznej. Organy administracji publicznej są obowiązane, w ramach wykładni prawa zgodnej z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, dokonywanej w konkretnym stanie faktycznym sprawy, uwzględniać to, że zasada zaufania jest zasadniczym elementem zasady demokratycznego państwa prawa, mającą swoje umocowanie i źródło w art. 2 Konstytucji RP. Mając na uwadze przedstawione wyżej stanowisko Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy należało uznać, że od momentu wejścia w życie zarządzenia Prezydenta Miasta nr [...]z dnia 23 stycznia 2007 r., wskazującego parking prowadzony przez Przedsiębiorstwo Motoryzacyjne jako właściwy dla usuniętych pojazdów w trybie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, stronie skarżącej przysługuje prawo żądania wypłacenia wynagrodzenia za dozór i zwrotu wydatków związanych z wykonywanym dozorem nad pojazdem, o nr rej. [...]. W tym zakresie sąd nie podzielił poglądu wyrażonego w wyroku z dnia 1 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 748/11. W związku z powołanymi przez organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia pozostałymi orzeczeniami tut. sądu należy wyjaśnić, że zaprezentowane w niniejszym wyroku stanowisko nie jest z nimi sprzeczne. Przywołane orzeczenia zostały wydane w innych realiach sprawy, na gruncie odmiennych stanów faktycznych i dotyczyły, przede wszystkim, oceny możliwości przejścia stosunku administracyjnego na kolejny podmiot prowadzący parking, nie wyznaczony przez właściwego starostę. Co do okresu poprzedzającego wejście w życie zarządzenia Prezydenta Miasta nr [...], sąd stwierdził, że w tym czasie przyjmując pojazdy na parking skarżące Przedsiębiorstwo Motoryzacyjne, nie będąc wyznaczone do realizacji zadań związanych z usuwaniem z drogi pojazdów, czyniło to nie w ramach wykonywania obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów prawa, ale na zasadzie prowadzenia "zwykłego" parkingu. Spółka nie miała podstaw prawnych aby zakładać, że zostanie uznana, i to z datą wsteczną, za podmiot o którym mowa w art. 130a ust. 5e ustawy Prawo o ruchu drogowym. Dlatego też, nie było możliwe przyjęcie, że łączył wówczas skarżące Przedsiębiorstwo z organami administracji publicznej stosunek administracyjny związany z wykonywaniem dozoru w trybie ww. przepisu. Z tego względu, w ocenie sądu, żądanie przyznania wynagrodzenia za okres poprzedzający wejście w życie zarządzenia nr [...], na drodze procedury administracyjnej, jest nieuprawnione. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 135, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji. Rolą organu będzie ponowne rozpoznanie wniosku strony skarżącej z uwzględnieniem wykładni przepisów przedstawionej w niniejszym orzeczeniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło