II SA/Sz 964/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w następującym składzie: Przewodniczący sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w dniu 11 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. M. na uchwałę Rady Miejskiej w Darłowie z dnia 24 maja 2018 r. Nr LIV/419/2018 w przedmiocie wyrażenia zgody na bezprzetargową dzierżawę gruntów komunalnych na okres dziewięciu lat p o s t a n a w i a: 1/ odrzucić skargę, 2/ zwrócić skarżącemu kwotę [...]([...]) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. W dniu 24 maja 2018 r. Rada Miejska w Darłowie, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2018 r., poz. 994) oraz art. 13 ust. 1 i art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami podjęła uchwałę nr LIV/419/2018 w sprawie wyrażenia zgody na bezprzetargową dzierżawę gruntów komunalnych na okres dziewięciu lat. P. M. opisaną uchwałę zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając jej naruszenie przepisu art. 2a i art. 4 ustawy o drogach publicznych poprzez fakt, że wskazana działka będąca przedmiotem uchwały położona w obr. ew. nr [...] Miasta D. oznaczona numerem [...], jest drogą, widniejącą w opisie planu zagospodarowania przestrzennego, a tym samym jest wyłączona z obrotu prawnego. W oparciu o powyższe oraz treść art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności rzeczonej uchwały. Nadto Skarżący wskazał, że w dniu [...] r. wezwał R. M. w D. do usunięcia naruszenia interesu prawnego zaskarżonej uchwały. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej odrzucenie. Pełnomocnik wywiódł, iż przywołane przez Skarżącego przepisy prawa nie dotyczą w żaden sposób przedmiotu uchwały oraz brak jest możliwości wywiedzenia z nich zindywidualizowanego interesu prawnego uzasadniającego wniesienie skargi z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Przepis art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu przestrzennym dotyczy naruszenia zasad sporządzania studium lub planu zagospodarowania przestrzennego i może dotyczyć tylko takich uchwał, a nie zaskarżonej uchwały, natomiast art. 2a ustawy o drogach publicznych określa kto jest właścicielem drogi publicznej a art. 4 jest słowniczkiem pojęć występujących w ustawie. Ponadto sporny grunt będący przedmiotem uchwały nie stanowi drogi publicznej a jego wydzierżawienie ma charakter terminowy i nie stanowi trwałego zagospodarowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 zwanej dalej: "P.p.s.a.") w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej przez badanie zgodności z prawem uchwał m.in. organów jednostek samorządu terytorialnego, stanowiących przepisy prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a.) oraz aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2018 r., poz. 994) dalej jako "u.s.g.", każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W kontekście przytoczonych przepisów, skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego jest uwarunkowane następującymi okolicznościami: po pierwsze - zaskarżony akt musi dotyczyć sfery administracji publicznej, po drugie - zaskarżony akt musi nie tylko dotyczyć interesu prawnego, ale również naruszać interes prawny lub uprawnienie skarżącego. Dopiero po spełnieniu powyższych przesłanek możliwe jest dokonanie oceny skargi pod kątem jej zasadności. Nie budzi wątpliwości w niniejszej sprawie, że z uwagi na materię uchwały, tj. wyrażenie zgody na bezprzetargową dzierżawę na okres 9 lat gruntów komunalnych o powierzchni do [...] m2 stanowiących część działki o nr [...] położonej w obrębie nr [...] m. D. na rzecz właścicieli nieruchomości przylegających bezpośrednio do tej działki dotyczy sprawy z zakresu administracji publicznej i z tego względu podlega kognicji sądu administracyjnego (wyrok WSA we Wrocławiu z 20.10.2015 r., sygn. akt II SA/Wr 516/15). Zatem Sąd był zobowiązany do zbadania, czy zaskarżony akt naruszył interes prawny lub uprawnienie Skarżącego, gdyż dopiero zaistnienie tego rodzaju naruszenia daje legitymację do wniesienia skargi na podstawie tego przepisu. W przeciwnym wypadku skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. Analizując okoliczności niniejszej sprawy Sąd uznał, że Skarżący nie zdołał wykazać, że postanowienia zaskarżonej uchwały naruszyły jego interes prawny lub uprawnienie. Istotą interesu prawnego jest związek z konkretną normą prawa, którą można wskazać jako jego podstawę i z której można wywodzić swoje uprawnienia. W judykaturze podkreśla się aktualność interesu prawnego, istniejącego obiektywnie w dniu wejścia w życie zaskarżonego aktu, bądź najpóźniej w chwili złożenia skargi. Interes prawny powinien być indywidualny, własny i skonkretyzowany, wynikający z określonego przepisu prawa materialnego oraz odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego zaskarżony akt. Interes prawny, którego istnienie umożliwia przyznanie legitymacji skargowej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., powinien bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu wnoszącego skargę (wyrok NSA z dnia 23 maja 2002 r., sygn.. akt IV SA/1486/01). Oznacza to, że stronie skarżącej powinno przysługiwać konkretne prawo podmiotowe o charakterze prywatnoprawnym, bądź publicznoprawnym, wynikające z przepisów prawa materialnego, a także przepisów prawa procesowego lub ustrojowego, stanowiące podstawę konkretnych uprawnień skarżącego, które najpóźniej w dniu wniesienia skargi zostało naruszone zaskarżonym aktem. Skarżący wnosząc skargę musi wykazać, że zaskarżona uchwała lub inny akt naruszając prawo jednocześnie negatywnie wpływa na jego sytuację prawną, np. pozbawia go pewnych uprawnień, czy też uniemożliwia ich realizację. Naruszenie tego interesu następuje zatem wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego wynikające z przepisów, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Istotne jest również, że interes prawny musi dotyczyć indywidualnej sytuacji prawnej danego podmiotu. Zaskarżona uchwała w przedmiocie wyrażenia zgody na bezprzetargową dzierżawę gruntów została wydana w oparciu o przepis art. 13 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym nieruchomości mogą być przedmiotem sprzedaży, zamiany i zrzeczenia się, oddania w użytkowanie wieczyste, w najem lub dzierżawę, użyczenia, oddania w trwały zarząd, a także mogą być obciążane ograniczonymi prawami rzeczowymi, wnoszone jako wkłady niepieniężne (aporty) do spółek, przekazywane jako wyposażenie tworzonych przedsiębiorstw państwowych oraz jako majątek tworzonych fundacji oraz art. 37 ust. 4 u.g.n. w myśl którego zawarcie umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony następuje w drodze przetargu. Wojewoda albo odpowiednia rada lub sejmik mogą wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia tych umów. Konfrontując treść uchwały z zarzutami Skarżącego, Sąd stwierdził, że nie wykazał On, aby zaskarżona uchwała wpłynęła na jego własną, indywidualną sytuację prawną, doprowadziła do ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo spowodowała nałożenie na niego określonych obowiązków. Sąd podziela pogląd, wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 października 2007r., zgodnie z którym od woli gminy, wyrażonej w stosownej formie zależy, czy i na czyją rzecz nastąpi zbycie należącej do niej nieruchomości. Zarządzenie zezwalające na zbycie nieruchomości gminnej na rzecz innej osoby nie narusza interesu prawnego właściciela nieruchomości sąsiedniej, nie wpływa ono bowiem na sferę prawną właściciela nieruchomości sąsiedniej, o ile nie jest ona chroniona przepisem prawa materialnego (sygn. akt I OSK 1338/07). To samo należy, w ocenie sądu, odnieść do sytuacji, w której gmina dysponuje własną nieruchomością w drodze oddania jej w dzierżawę. W konsekwencji, Sąd uznał, że wskazane przez Skarżącego okoliczności nie legitymowały Go do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Sąd nie był zatem uprawniony do badania zasadności zarzutów skargi kwestionujących zgodność z prawem zaskarżonej uchwały. Dopiero bowiem pozytywne ustalenie istnienia legitymacji skarżącej otwierałoby drogę do kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Wobec ziszczenia się hipotezy powyższego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 58 § 1 ust. 5a P.p.s.a. odrzucił skargę. O zwrocie uiszczonego wpisu w kwocie [...]zł Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.