II SA/Sz 965/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Alicja Poznańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Starosta [...] na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 102 ust. 1c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978 ze zm.) i art. 7 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2015 r. poz. 541), po rozpatrzeniu sprawy M. P., orzekł o zatrzymaniu na okres trzech miesięcy od dnia 20 maja 2018 r. do dnia 20 sierpnia 2018 r. dokumentu prawa jazdy uprawniającego do kierowania pojazdami kategorii B, nr [...], wydanego przez Starostę [...] w dniu [...] r. na druku [...], nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 22 maja 2018 r. do Starostwa Powiatowego w K. wpłynęło zawiadomienie Komendanta Powiatowego Policji w Ś. wraz ze Świadectwem Legalizacji Ponownej przyrządu pomiarowego z dnia [...] r. o tym, że dnia 20 maja 2018 r. M. P. kierujący samochodem osobowym marki [...] o nr rejestracyjnym [...], na obszarze zabudowanym w miejscowości B. przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h. Do zawiadomienia załączono zatrzymany dokument prawa jazdy. W związku z zaistniałą sytuacją wszczęto postępowanie administracyjne w celu wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy. Zgodnie bowiem z obowiązującymi przepisami decyzja wydana na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ma charakter obligatoryjny, o treści rozstrzygnięcia jak i procedurze jej wydania przesądza jedynie spełnienie ustawowych przesłanek tj. otrzymanie stosownej informacji od organów policji. Od powyższej decyzji M. P. odwołał się, zarzucając Staroście naruszenie przepisów procedury administracyjnej w zakresie postępowania dowodowego i błędną wykładnię przepisów ustawy o kierujących pojazdami poprzez przyjęcie, że organ każdorazowo jest zobowiązany do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku otrzymania stosownej informacji od Policji i decyzja ta nie jest zależna od rozstrzygnięcia sądu powszechnego. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 102 ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. Kolegium stwierdziło, że art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami zobowiązuje Starostę do wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy w przypadku uzyskania informacji o przekroczeniu w obszarze zabudowanym dopuszczalnej prędkości o więcej, niż 50 km/h. Z uwagi na obligatoryjny charakter tego przepisu organ nie był uprawniony do badania zasadności wniosku Policji, co sugeruje odwołujący. Zdaniem organu odwoławczego, wszelkie zastrzeżenia zawarte w odwołaniu mogą być rozpatrywane przed sądem powszechnym, a ponieważ jak wynika z wymienionej notatki Policji M. P. mandatu nie przyjął takie postępowanie będzie się toczyć. Kolegium uznało również za bezzasadny zarzut odwołującego o przekazaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania na adres gdzie faktycznie już nie przebywa, ponieważ o każdej zmianie miejsca zamieszkania zobowiązany jest powiadomić i fakt ten nie ma w sprawie znaczenia. Powyższą decyzję M. P. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając naruszenie: 1. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. polegające na jedynie pozornym ustosunkowaniu się przez organ odwoławczy do zarzutów skarżącego wskazanych w zarzutach odwołania i ograniczenie się do powtórzenia argumentacji organu administracji I instancji, a tym samym uniemożliwienie kontroli instancyjnej wydanego orzeczenia, 2. art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 102 ust. 1da w zw. z art. 3 ustawy z dnia 12 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy o kierujących pojazdami polegające na błędnym przyjęciu, iż przesłanką zatrzymania prawa jazdy jest uzyskanie informacji o przekroczeniu w obszarze zabudowanym prędkości o 50 km/h, podczas gdy w hipotezie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. brak jest takiego sformułowania, zaś art. 102 ust. 1da u.k.p. nie obowiązywał w chwili wydania decyzji przez Starostę [...] oraz z uwagi na zakończenie postępowania nie mógł mieć zastosowania w chwili rozpoznania odwołania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze 3. art. 7 i art. 10 k.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu dowodów zawnioskowanych w odwołaniu, czym organ uniemożliwił stronie działanie we własnej sprawie oraz niewłaściwie ustalił stan faktyczny sprawy, 4. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 2 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. polegające na niewydaniu postanowienia w sprawie uwzględnienia bądź nieuwzględnienia wniosków dowodowych zgłoszonych przez odwołującego, w konsekwencji prowadzące do uniemożliwienia stronie działania w sprawie, nieustalenia istotnych okoliczności sprawy oraz błędnego ustalenia stanu faktycznego powodującego wydanie decyzji o wadliwej treści, 5. art. 138 § 1 pkt 1-3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. polegające na błędnym nieuchyleniu decyzji Starosty [...] pomimo naruszenia przez ten organ: a. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 2 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. polegające na niewydaniu postanowienia w sprawie uwzględnienia bądź nieuwzględnienia wniosków dowodowych zgłoszonych przez odwołującego, w konsekwencji prowadzące do uniemożliwienia stronie działania w sprawie, nieustalenia istotnych okoliczności sprawy oraz błędnego ustalenia stanu faktycznego powodującego wydanie decyzji o wadliwej treści, b. art. 7 w zw. z art. 76 § 1 i 3 k.p.a. polegające na bezkrytycznym przyjęciu niepodważalnej wartości dowodowej dokumentu urzędowego i uniemożliwieniu odwołującemu przeprowadzenia dowodów przeciwko treści dokumentów stanowiących podstawę wydanej przez Starostę [...] decyzji, c. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. polegające na błędnej wykładni przepisu dokonanej przez organ, że organ administracji jest każdorazowo zobowiązany do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku "otrzymania stosownej informacji od organów policji", podczas gdy z treści przepisu wynika, iż zatrzymania prawa jazdy dokonuje się "gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym", tj. organ ma obowiązek zatrzymania dokumentów w sytuacji obiektywnego i popartego dowodami stwierdzenia, że doszło do popełnienia w/w czynu, d. art. 102 ust. 3 u.k.p. polegające na jego błędnej wykładni i stwierdzeniu, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy nie jest zależna od końcowego rozstrzygnięcia sądu, podczas gdy przepis ten nie stanowi o uzależnieniu wydania decyzji od wyniku postępowania sądowego, ale o obligatoryjności zwrotu prawa jazdy w przypadku gdyby okres zatrzymania prawa jazdy minął w trakcie toczenia się takiego postępowania, e. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 40 § 1 k.p.a., art. 42 § 1 k.p.a. i art. 43 k.p.a. polegające na nieprawidłowym doręczeniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego, albowiem w chwili zatrzymania dokumentu organom Policji wskazany został inny adres do korespondencji, nadto korespondencja została odebrana przez osobę niewymienioną w katalogu z art. 43, f. art. 105 § 1 k.p.a., względnie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., polegające na błędnym nieumorzeniu bądź niezawieszeniu postępowania w sprawie do czasu wydania prawomocnego wyroku przez Sąd w sprawie rzekomego popełnienia wykroczenia, g. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. polegające na jedynie pozornym uzasadnieniu wydanej decyzji, uniemożliwiającym kontrolę instancyjną wydanej decyzji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania procedury. Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, bowiem podniesione w niej zarzuty naruszenia prawa materialnego oraz procesowego okazały się nieuzasadnione. Materialnoprawne przesłanki wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy reguluje art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978 ze zm.), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Według zaś treści art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 541 ze zm.), zmienionej art. 4 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 22 maja 2018 r.) z dniem 4 czerwca 2018 r., do dnia wskazanego w komunikacie, który minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa rozdziale 15 ustawy zmienianej w art. 5 : 1) podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4 lub wydał prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie, niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem; 2) podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 1d i art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w art. 5, jest informacja, o której mowa odpowiednio w pkt 1 lub 3; podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 1d i art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w art. 5, jest informacja, o której mowa odpowiednio w pkt 1 lub 3. Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, że od dnia poprzedniej zmiany tj. od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 4 czerwca 2018 r. ww. przepis określał, że do dnia 3 czerwca 2018 r. podstawą zatrzymania prawa jazdy jest informacja, o której mowa odpowiednio w pkt 1 lub 3 (wg pkt 1 podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a p.r.d. lub wydał prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie, niezwłocznie zawiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem). Art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi zaś, że policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem m.in. w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Zdaniem Sądu, przepis art. 7 ustawy zmieniającej jednoznacznie wskazuje organ właściwy, procesową formę, charakter oraz przesłanki wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Jedyną i wyłączną okolicznością, która obliguje organ do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, jest informacja właściwego podmiotu. Natomiast literalne brzmienie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami (użyto w nim sformułowania: "starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy") dowodzi, że przedmiotowe orzeczenie ma charakter związany. Ani rozstrzygnięcie, ani jego zakres nie zostały pozostawione swobodnemu uznaniu organu administracyjnego. Oznacza to, że starosta po uzyskaniu informacji od właściwego podmiotu o zdarzeniu kierowania pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym (tu od Policji) ma obowiązek wydać wobec kierowcy decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy na okres trzech miesięcy, bez uprzedniego postępowania wyjaśniającego czy do wykroczenia drogowego w ogóle doszło i czy ukaranie obwinionego było zasadne. Organ ten nie jest uprawniony do weryfikowania przypisanego kierowcy wykroczenia pod względem merytorycznym. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt I OSK 490/17). Zatrzymanie prawa jazdy nie wymaga uprzedniego prawomocnego rozstrzygnięcia sądu co do zarzucanego wykroczenia, w tym spornej kwestii dotyczącej rzetelności pomiaru prędkości. Bez znaczenia dla wyniku tej sprawy pozostaje zatem fakt, że skarżący zakwestionował wykonany przez patrol Policji pomiar prędkości. W konsekwencji powyższego należy uznać, że organ I instancji nie miał obowiązku uwzględnić wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania administracyjnego w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu rozstrzygnięcia powyższych kwestii przez sąd powszechny, co oznacza, że zarzuty podniesione w tym zakresie są bezpodstawne. Bezzasadne są również zarzuty naruszenia art. 7, 77 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. art. 76 § 1 i § 3 i 78 § 1 k.p.a. w zakresie nieuwzględnienia przez organy orzekające w sprawie wniosków dowodowych skarżącego zgłoszonych w piśmie z dnia 29 maja 2018 r., jak i w odwołaniu (m.in. żądania oględzin miejsca zdarzenia, przesłuchania funkcjonariuszy, opinii biegłego) na okoliczność legalności i prawidłowości dokonanego przez funkcjonariuszy Policji pomiaru prędkości. Trafnie wskazało Kolegium, że organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu przekroczenia prędkości, jak i zasadności wniosku Policji – jest to bowiem domena postępowania przed właściwym sądem powszechnym. W szczególności nie mamy tu do czynienia z ustalaniem winy w postępowaniu administracyjnym. Z woli ustawodawcy organ opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, która ma charakter dokumentu urzędowego (art. 76 § 1 k.p.a.), stanowiąc dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Organy administracji publicznej nie są bowiem uprawnione do badania w jakich okolicznościach doszło do popełnienia wykroczenia, ani okoliczności dotyczących sposobu pomiaru prędkości, rodzaju urządzeń do tego służących i innych okoliczności towarzyszących zdarzeniu, w tym uprawnień kontrolujących funkcjonariuszy Policji. Tym samym organ prowadzący postępowanie o zatrzymanie prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami nie może powoływać – ani z urzędu, ani na wniosek strony – dowodów na okoliczność potwierdzenia, czy też weryfikacji treści zawartych w informacji, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. Należy też podkreślić, że art. 102 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami stanowi, że jeżeli sprawa o naruszenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, została skierowana do rozpoznania przez sąd lub organ orzekający w sprawie w postępowaniu dyscyplinarnym i nie zakończyła się prawomocnym rozstrzygnięciem w okresie 3 miesięcy od dnia zatrzymania dokumentu, a w przypadku, o którym mowa w ust. 1d –w okresie 6 miesięcy, podlega on zwrotowi. Treść tego przepisu potwierdza, w ocenie Sądu, iż fakt prowadzenia postępowania w przedmiocie wykroczenia drogowego przed sądem powszechnym pozostaje bez wpływu na możliwość wydania decyzji przez starostę o zatrzymaniu dokumentu. Upływ wskazanych wyżej terminów, bez względu na wynik postępowania przed sądem, stanowi przesłankę zwrotu zatrzymanego przez organ, w drodze decyzji, dokumentu. Mając powyższe na uwadze Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania, w tym zasad procedury, jak i przepisów prawa materialnego, o których mowa w skardze. Organy obu instancji dokonały właściwej wykładni art. 102 ust. 1 pkt 4 i art. 102 ust. 1 c ustawy o kierujących pojazdami w związku z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej i prawidłowo wydały w oparciu o te normy swoje rozstrzygnięcia. Przepis art. 102 ust. 1 da ustawy o kierujących pojazdami, o którym wspomina skarżący w zarzutach skargi nie jest wymieniony w podstawie prawnej kwestionowanych decyzji. Zgodzić się też należy z organem odwoławczym, że nie doszło do naruszenia w sprawie art. 10 § 1 k.p.a., ponieważ jak wynika z akt administracyjnych skarżący w istocie otrzymał zawiadomienie o wszczęciu przedmiotowego postępowania i brał czynny udział w sprawie składając w organie, w odpowiedzi na to zawiadomienie, pismo z dnia 29 maja 2018 r. wraz z wnioskami dowodowymi i uzasadnieniem swojego stanowiska. Przy czym nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącego nie oznacza naruszanie zasady czynnego udziału strony w jej sprawie. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.