II SA/Sz 972/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia NSA Grzegorz Jankowski po rozpoznaniu w dniu 28 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. G. na pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 22 stycznia 2015 r. w przedmiocie informacji o zabezpieczeniu broni w depozycie do czasu zakończenia śledztwa p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi Postanowieniem z dnia [...] r. sygn. II SA/Sz 1400/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę K. G. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie zwrotu przechowywanej broni. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że pismem z [...] r. K. G. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji z wnioskiem o zwrot znajdującej się w depozycie Komendy Policji [...] W odpowiedzi na powyższy wniosek, Komendant Wojewódzki Policji w piśmie z dnia [...] r. odmówił wnioskodawcy zwrotu żądanej broni palnej [...]. Z akt sprawy wynika, że skarżącemu odebrano [...] w toku śledztwa ([...] ) oraz że Prokurator Prokuratury Okręgowej w dniu 4 grudnia 2014 r. wydał postanowienie o wydaniu odebranych K. G. dowodów rzeczowych w postaci [...] . Zdaniem Sądu I instancji, pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 15 września 2015 r. odmawiające zwrotu skarżącemu broni palnej [...] dotyczy jego uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa i podlega kognicji sądu administracyjnego. Jednakże, aby czynność taka mogła być skutecznie zaskarżona do sądu administracyjnego, jak wyjaśnił Sąd I instancji, powinna była być poprzedzona wyczerpaniem złożenia w ustawowym terminie środków zaskarżenia do właściwego organu administracji publicznej. Skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stosownie do art. 52 § 3, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. K. G. zaskarżył pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r., w odpowiedzi na zobowiązanie Sądu oświadczając, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożył do Komendy Wojewódzkiej Policji pismem z dnia [...] r., Sąd I instancji uznał jednakże, że pismo to nie mogło stanowić wezwania do usunięcia naruszenia prawa, gdyż stanowiło ono akt inicjujący postępowanie w sprawie. W tych okolicznościach Sąd uznał, że skarga nie została skutecznie wniesiona, co skutkować musiało jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 i § 3 p.p.s.a. Skargę kasacyjną od tego postanowienia złożył K. G. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 1184/16 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Sądu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd II instancji wskazał, że wadliwością było określenie przedmiotu zaskarżenia łączonego przez Sąd z "czynnością Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie zwrotu przechowywanej broni". W rozpoznawanej sprawie odmowy zwrotu przechowywanej broni i amunicji nie można wiązać z nieokreśloną "czynnością" podjętą przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, ile z jego sformalizowaną postacią tj. pismem organu odmawiającym skarżącemu zwrotu broni i amunicji, uzasadnionym przez organ odwołaniem się do dyspozycji art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji. Przyjmując, że wskazane w powołanym przepisie uprawnienie polegające na "odebraniu za pokwitowaniem broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzające legalność posiadania broni" może przybrać również tę szczególną formę, jaka ma związek z odmową zwrotu broni i amunicji, jeżeli te nie mogła zostać odebrana, albowiem znajdowała się już w posiadaniu organu Policji w dacie zastosowania art. 19 ust. 1a cyt. ustawy, nie może ulegać wątpliwości, że przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego powinien być w takim przypadku ten akt administracyjny, który stanowił władcze oświadczenie woli organu o zastosowaniu w stosunku do zainteresowanego ww. przepisu administracyjnego prawa materialnego. Sąd II instancji stwierdził ponadto, że ww. pismo skarżącego z 26 sierpnia 2015 r. nazwane "wnioskiem o wydanie przedmiotu z depozytu" powinno było być w sprawie kwalifikowane przez Sąd I instancji jako wezwanie stanowiące wywiązanie się przez stronę z wymogu przewidzianego w art. 52 § 3 p.p.s.a., a nie jako "akt inicjujący postępowanie w sprawie". W ocenie Sądu, pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. w rzeczywistości stanowiło o uprawnieniach skarżącego, co nakazywało uznać, że powinien być on również traktowany za faktyczny przedmiot skargi z dnia 26 października 2015 r. Powyższe, zdaniem Sądu, nie przesądza natomiast, czy złożona przez skarżącego skarga może doprowadzić do przeprowadzenia skutecznej kontroli legalności odmowy zwrotu przez Komendanta Wojewódzkiego Policji broni i amunicji, albowiem art. 52 § 3 p.p.s.a. wymaga, by wezwanie na piśmie właściwego organu nastąpiło w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu kwestionowanego aktu. Nie budzi wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie termin ten nie został dochowany, albowiem po doręczeniu skarżącemu pisma z dnia 22 stycznia 2015 r. (zostało doręczone w dniu 27 stycznia 2015 r.) zwrócił się on do Komendanta Wojewódzkiego Policji z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa dopiero po siedmiu miesiącach (26 sierpnia 2015 r.). Stosownie do art. 52 § 3 in fine p.p.s.a., sąd może jednak uznać, że uchybienie powyższego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę, stąd przy ponownej ocenie dopuszczalności skargi Sąd I instancji powinien rozstrzygnąć, z jakich powodów skarżący odstąpił od terminowanego wezwania organu do zgodnego z prawem działania i czy powody te mogą zostać uznane za usprawiedliwione. Powyższa okoliczność nie była przedmiotem oceny Sądu I instancji i jej przesądzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym postępowaniu nie jest dopuszczalne. W zaznaczonym zakresie pogłębionej oceny wymaga to, czy pomiędzy doręczeniem skarżącemu pisma z dnia 22 stycznia 2015 r. a wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa w dniu 26 sierpnia 2015 r., czy też w okresie wcześniejszym, skarżący kierował do Komendanta Wojewódzkiego Policji jeszcze inne pisma dotyczące zwrotu przetrzymywanej broni i amunicji. Z treści pisma skarżącego z dnia 1 lutego 2016 r. wynika, że po wydaniu postanowienia Prokuratora Prokuratury Okręgowej z dnia [...] r. miał on, jak wskazuje, "kilka razy" zwracać się z prośbą o wydanie broni i otrzymywać odpowiedzi odmowne. Przekazane przez organ akta sprawy tych wniosków nie zawierają, co powinno zostać wyjaśnione jako że dotyczy okoliczności mogącej mieć wpływ na wynik sprawy, w szczególności kierunek rozstrzygnięcia o skierowaniu do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa w terminie. Zarządzeniem z dnia 31 sierpnia 2016 r. Sąd I instancji – mając na uwadze zalecenia zawarte w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - wezwał skarżącego do nadesłania w terminie 7 dni wszystkich wniosków dotyczących zwrotu przetrzymywanej broni i amunicji, skierowanych do Komendanta Wojewódzkiego Policji po dniu 4 grudnia 2014 r. (tj. po wydaniu przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej postanowienia w przedmiocie dowodów rzeczowych - sygn. akt [...]), o których mowa w piśmie skarżącego do Sądu z dnia 1 lutego 2016 r. wraz z dowodami ich doręczenia do organu oraz odpowiedziami organu na ww. wnioski, pod rygorem rozstrzygnięcia sprawy na podstawie dokumentów zawartych w aktach niniejszej sprawy. W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał pismo z dnia [...] r. (wraz z załącznikami), w którym wskazał, że po otrzymaniu pisma z dnia 22 stycznia 2015 r. oczekiwał na zakończenie śledztwa [...] i zwrot należącej do niego broni, amunicji oraz pozwolenia na broń. Jednak, mimo zakończenia przedmiotowego śledztwa, skarżący nie otrzymał od organu żadnego pisma w sprawie i nie zostały mu zwrócone ww. przedmioty ani pozwolenie na broń, w związku z czym, kilkakrotnie kontaktował się telefonicznie z organem, który po dłuższym czasie go poinformował, że broń została zabezpieczona i nie zostanie mu zwrócona. W związku z powyższym, pismem z dnia 26 sierpnia 2015 r. skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, a następnie wniósł skargę do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarżone pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. informujące o zabezpieczeniu broni w depozycie do czasu zakończenia śledztwa, podlega kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 — dalej w treści p.p.s.a.). Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargi na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Z kolei w myśl art. 53 § 2 p.p.s.a. w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Mając powyższe na uwadze, wskazać należy, że skarżący – mając zamiar kwestionować legalność ww. pisma Komendanta Wojewódzkiego Policji - winien był wezwać go do usunięcia naruszenia prawa w terminie 14 dni od dnia, w którym dowiedział się, lub mógł się dowiedzieć o wydaniu ww. aktu. Jak wynika z dokumentów zgormadzonych w aktach niniejszej sprawy, skarżący dowiedział się o wydaniu ww. aktu w dniu [...] r., kiedy zostało mu ono doręczone. Tymczasem, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa ww. aktem (pismo z dnia 26 sierpnia 2015 r.) zostało wniesione do organu w dniu 27 sierpnia 2015 r., a więc z naruszeniem przewidzianego w art. 52 § 3 p.p.s.a. 14-dniowego terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, co czyni złożoną w jego następstwie skargę niedopuszczalną (vide: postanowienie NSA z dnia 19 sierpnia 2014 r., II GSK 1805/14). Jednocześnie, Sąd – związany, na mocy art. 153 p.p.s.a., oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w postanowieniu NSA z dnia 14 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 1184/16 – podjął czynności mające na celu ustalenie, czy uchybienie przez skarżącego ww. terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa nastąpiło bez jego winy, poprzez wezwanie skarżącego do przedłożenia wniosków dotyczących zwrotu przetrzymywanej [...] skierowanych do Komendanta Wojewódzkiego Policji po dniu 4 grudnia 2014 r. (tj. po wydaniu przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej postanowienia w przedmiocie dowodów rzeczowych - sygn. akt [...] o których mowa w piśmie skarżącego do Sądu z dnia 1 lutego 2016 r. wraz z dowodami ich doręczenia do organu oraz odpowiedziami organu na ww. wnioski. Jednak, analiza przedłożonych przez skarżącego w odpowiedzi na ww. wezwanie Sądu dokumentów i wyjaśnień doprowadziła Sąd do wniosku, że brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego. Skarżący nie przedłożył bowiem żadnych "nowych" dokumentów (pism, wniosków), które nie byłyby znane Sądowi, a które dotyczyłyby zwrotu przetrzymywanej[...] , i wskazywałyby na to, że skarżący już wcześniej zwracał się, na piśmie, do organu o podjęcie działań zmierzających do zwrotu ww. przedmiotów. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a Sąd odrzuca skargę, jeżeli z przyczyn innych niż wymienione w pkt od 1 do 5a, wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji. Rozstrzygając o zwrocie skarżącemu uiszczonego wpisu od skargi (pkt 2 sentencji orzeczenia), postanowiono zgodnie z przepisem art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 ww. ustawy.