II SA/Sz 989/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-11-09
Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Marzena Iwankiewicz, Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy numer księgi wieczystej stanowi dane, które powinny być ujawniane w Rejestrze Cen i Wartości Nieruchomości (RCiWN) na podstawie § 74 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków?Ratio decidendi
Sąd uznał, że numer księgi wieczystej nie stanowi danych, które powinny być ujawniane w Rejestrze Cen i Wartości Nieruchomości (RCiWN). Ani przepisy rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, ani schematy baz danych nie przewidują zamieszczania numerów ksiąg wieczystych w RCiWN. Brak numeru księgi wieczystej w RCiWN jest celowym zabiegiem prawodawcy, a dane te znajdują się w ewidencji gruntów i budynków, z której można uzyskać ich wypis, jeśli wnioskodawca wykaże interes prawny.Stan faktyczny
Spółka A zwróciła się do Starosty M. o udostępnienie danych z rejestru cen i wartości nieruchomości (RCiWN) z określonego okresu. Po otrzymaniu danych, Spółka zażądała ich uzupełnienia o numery ksiąg wieczystych. Starosta odmówił, wskazując, że program nie rejestruje takich danych, co potwierdził autor programu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 listopada 2017 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w S. z dnia [...] r. nr [....] w przedmiocie uzupełnienia udostępnionych danych z rejestru cen i wartości nieruchomości oddala skargę.
W dniu 2 listopada 2016 r. Spółka A wystąpiła do Starosty M. z wnioskiem o udostępnienie materiałów z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w zakresie rejestru cen i wartości nieruchomości z Powiatu M. z okresu od 1 lutego 2016 r. do 2 listopada 2016 r.
Po otrzymaniu należnej opłaty wygenerowane dane z rejestru cen i wartości nieruchomości zostały wysłane wnioskodawcy na adres mailowy, który został wskazany we wniosku o udostępnienie danych.
1 grudnia 2016 r. Spółka A (dalej: "Spółka") zwróciła się
o uzupełnienie udostępnionych danych o numery ksiąg wieczystych. W odpowiedzi Starosta M. pismem z 31 stycznia 2017 r. wyjaśnił, że nie ma możliwości uzupełnienia rejestru takimi danymi, ponieważ przy wprowadzaniu rejestru cen do operatu ewidencji gruntów i budynków program nie wybiera numeru księgi wieczystej. W dniu 14 lutego 2017 r. Spółka powołując się na zasadę wyrażoną w art. 104 K.p.a., zwróciła się do Starosty M. o wydanie decyzji administracyjnej w tym zakresie.
Pismem z dnia 29 marca 2017 r. Starosta M. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie uzupełnienia udostępnionych danych z rejestru cen
i wartości nieruchomości o numery ksiąg wieczystych. W dniu 3 kwietnia 2017 r. zwrócił się do autora programu – Spółki B o zajęcie stanowiska, czy w rejestrze cen i wartości nieruchomości powinien znajdować się numer księgi wieczystej. W odpowiedzi na ww. pismo Spółki B poinformowała, że "brak w RCIWN danych o numerach KW wynika wprost z zapisów rozporządzenia EIGB (...). Schemat bazy danych nie zawiera w żadnym z obiektów RCIWN informacji o numerze Księgi Wieczystej związanej z działką, budynkiem, lokalem czy nieruchomością
Decyzją z dnia [...]. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2016.23 tj.) dalej: K.p.a., art. 23 ust. 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (Dz.U.2016.1629 tj.) oraz § 74 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U.2016.1034 tj.), Starosta M. odmówił Spółce uzupełnienia udostępnionych danych z rejestru cen i wartości nieruchomości o numery ksiąg wieczystych.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz schemat bazy danych obiektów RCIWN nie zawiera informacji o numerze księgi wieczystej związanej z działką, budynkiem i lokalem, co zostało potwierdzone przez autora programu.
Spółka A pismem z dnia 30 maja 2017 r. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając jej naruszenie przez organ I instancji § 74 ust. 2 pkt. 6 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na nieuzasadnionym zastosowaniu wykładni zwężającej
w odniesieniu do zakresu danych dotyczących nieruchomości, podlegających ujawnieniu w ramach rejestru cen i wartości nieruchomości.
Podnosząc powyższy zarzut Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji
i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy uwzględniającego wniosek Spółki.
Po rozpatrzeniu odwołania Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 6a ust. 1 pkt 2 lit. b i art. 40f ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629.), dalej: "PGiK", a także § 74 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zwanego dalej "rozporządzeniem", utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał,
iż zgodnie z art. 7b ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 6a ust. 1 pkt 2 lit. b Prawa geodezyjnego
i kartograficznego, Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego jest organem wyższego stopnia w stosunku do organu administracji geodezyjnej i kartograficznej jakim jest Starosta M. wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej polegające m.in. na prowadzeniu powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym rejestru cen i wartości nieruchomości.
W przedmiotowej sprawie doszło do sporu o zakres udostępnianych danych, czego wyrazem była korespondencja pomiędzy Spółką i Starostą M. dotycząca uzupełnienia udostępnionych danych o numery ksiąg wieczystych
i ostatecznie wniosek Spółki o wydanie rozstrzygnięcia w postaci decyzji administracyjnej, w trybie art. 104 K.p.a.
Zgodnie z art. 40f ust. 1 PGiK w przypadku sporu dotyczącego zakresu udostępnianych materiałów zasobu lub wysokości należnej opłaty, właściwy organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej wydaje decyzję administracyjną.
Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ I instancji przywołał art. 23 ust. 7 PGiK. Przepis ten zobowiązuje starostę do wprowadzania określonych danych do ewidencji gruntów i budynków oraz do rejestru cen i wartości nieruchomości ale nie upoważnia do wydawania decyzji administracyjnych. Organ I instancji zatem wydał zaskarżoną decyzję bez wskazania właściwej podstawy prawnej. Powinien był bowiem przywołać przepis art. 40f PGiK.
Jednakże błędne powołanie podstawy prawnej w sytuacji, gdy istnieje ona
w rzeczywistości nie stanowi istotnego naruszenia prawa. Decyzja, która nie zawiera podstawy prawnej, bądź określa ją ogólnikowo czy błędnie, nie jest decyzją wydaną bez podstawy prawnej. Pogląd taki utrwalony został w orzecznictwie sądowo administracyjnym (wyrok NSA sygn. akt I SA 1294/82, wyrok NSA sygn.
I OSK 1769/10, wyrok WSA w Gliwicach sygn. akt IV SA/GL 562/04, 1002/14, wyrok WSA w Łodzi sygn. akt III SA/Łd 706/16, wyrok WSA w Opolu sygn. akt
II SA/Op 499/16).
Tym samym uznać należy, że organ I instancji nie naruszył przepisów art. 6 i 7 K.p.a.
Przechodząc do rozstrzygnięcia sprawy organ odwoławczy stwierdził, że rejestr cen i wartości nieruchomości jest rejestrem publicznym prowadzonym przez starostów i stanowi część państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Rejestr zawiera ceny określone w aktach notarialnych i wartości określone przez rzeczoznawców majątkowych w operatach szacunkowych. Rejestr zawiera też inne dane wskazane w § 74 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Rejestr cen i wartości nieruchomości jest odrębnym rejestrem w odniesieniu do ewidencji gruntów i budynków, co wynika wprost z art. 4 ust. 1 pkt 2 i 7 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, a także z odrębnych załączników do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, które określają schematy aplikacyjne poszczególnych rejestrów ─ załączniki nr 1a, nr 7 i nr 8. Przy czym w art. 20 ust. 2 pkt 5 PGiK wskazuje się wartość nieruchomości jako element tej ewidencji.
Zasady regulujące udzielanie informacji z operatu ewidencyjnego określone zostały
w art. 24 ust. 2 i ust. 3 PGiK i są uzależnione od rodzaju żądanych informacji,
a konkretnie od tego, czy mają one charakter podmiotowy, czy też charakter przedmiotowy. W pierwszym wypadku udzielenie informacji podlega ograniczeniom przewidzianym w art. 24 ust. 4 ustawy, w drugim przypadku ─ jak wynika z art. 24 ust. 2 ustawy ─ udostępnienie informacji jest niczym nieograniczone.
W przepisach brak jest wyraźnie określonych zasad, jakimi muszą kierować się dysponenci rejestru przy udostępnianiu danych z rejestru cen i wartości. W sposób precyzyjny określono natomiast zakres danych zawartych w rejestrze. Zgodnie z § 74 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków w rejestrze cen i wartości nieruchomości zamieszcza się:
1) adres położenia nieruchomości;
2) numery działek ewidencyjnych wchodzących w skład nieruchomości;
3) rodzaj nieruchomości, z wyróżnieniem:
a) niezabudowanych nieruchomości rolnych składających się z jednego użytku gruntowego,
b) niezabudowanych nieruchomości rolnych składających się z więcej niż jednego użytku gruntowego,
c) niezabudowanych nieruchomości leśnych,
d) zabudowanych nieruchomości rolnych,
e) niezabudowanych nieruchomości przeznaczonych pod zabudowę inną niż zagrodowa,
f) nieruchomości zabudowanych budynkiem lub budynkami mieszkalnymi,
g) nieruchomości zabudowanych budynkiem lub budynkami pełniącymi inne funkcje niż zagrodowa i mieszkaniowa,
h) nieruchomości budynkowych,
i) nieruchomości lokalowych,
j) zabudowanych nieruchomości leśnych,
k) innych nieruchomości niż wymienione w lit. a-j;
4) pole powierzchni nieruchomości gruntowej;
5) data zawarcia aktu notarialnego lub określenia wartości;
6) inne dostępne dane o nieruchomościach i ich częściach składowych.
Skarżąca powołując się na dyspozycję z § 74 ust. 2 pkt 6 domagała się uzupełnienia udostępnionych danych o numery ksiąg wieczystych. Żądanie to jednak organ uznał
za bezzasadne, przyznając rację organowi I instancji, że rozporządzenie
w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie wskazuje na konieczność zamieszczania w rejestrze cen i wartości nieruchomości numerów ksiąg wieczystych.
Również schemat bazy danych obiektów RCIWN, stanowiący załącznik nr 8
do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a także specyfikacja modelowa stanowiąca załącznik nr 7 nie przewidują zamieszczania numerów księgi wieczystej. Organ nie ma swobody w ujawnianiu danych w rejestrze cen i wartości nieruchomości. W tym zakresie związany jest przepisami rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków i załącznikami nr 7 i 8 do rozporządzenia.
Przyjęcie przez firmę Spółkę A stanowiska, że numer księgi wieczystej stanowi "inne dostępne dane o nieruchomościach lub ich częściach składowych"
w rozumieniu § 74 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków należy uznać za błędne.
Wbrew twierdzeniom Skarżącej organ I instancji nie zastosował wykładni zwężającej w odniesieniu do § 74 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a jedynie wykładnię językową, to znaczy odtworzył literalne brzmienie przepisu. Wykładnia zwężającą polega na przypisaniu normie węższego zakresu niż wynikający wprost z dosłownego brzmienia normy. Przy czym
należy zwrócić uwagę, że wykładnia tego zapisu musi być przeprowadzona także
mając na uwadze załączniki nr 7 i 8 rozporządzenia, które stanowią integralną część przepisu. Jeżeli zatem obowiązek umieszczenia numeru księgi wieczystej w rejestrze cen i wartości nieruchomości nie wynika wprost z przepisów to zastosowanie wykładni zwężającej jest wręcz niemożliwe do zastosowania. Przez pojęcie innych dostępnych danych o nieruchomościach, o których stanowi § 74 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków należy rozumieć np. przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, uzbrojenie terenu ─ istniejące lub uzbrojenie możliwe do podłączenia.
Rozważenia wymaga natomiast ewentualna możliwość udostępnienia numeru księgi wieczystej, w przypadku gdyby obowiązek jego umieszczenia w rejestrze cen
i wartości nieruchomości wynikał wprost z przepisów prawa. W orzecznictwie sądowo administracyjnym przyjmuje się, że numer księgi wieczystej ma charakter podmiotowo-przedmiotowy i w związku z tym podlega ochronie.
Numer księgi wieczystej pozwala ustalić nie tylko dane nieruchomości, ale również dane dotyczące właściciela nieruchomości. Główny Inspektor Ochrony Danych Osobowych uważa wprost, że numery ksiąg wieczystych stanowią dane osobowe, w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. Pogląd ten znajduje odzwierciedlenie w licznych stanowiskach Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, np. decyzja z dnia [...] r. sygn. [...], decyzja z dnia [...] r. sygn. [...], a także w zestawieniu wyników kontroli zgodności przetwarzania danych z przepisami o ochronie danych osobowych przeprowadzonych w starostwach powiatowych, w związku z udostępnianiem danych osobowych z ewidencji gruntów i budynków ─ Warszawa 2017.
Ponieważ numer księgi wieczystej podlega ochronie w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie danych osobowych, rejestr cen i wartości nieruchomości musiałby również podlegać tym przepisom, co winno mieć swoje odzwierciedlenie w regulacjach dotyczących tego rejestru.
Uznać zatem należy, że numer księgi wieczystej nie stanowi danych
w rozumieniu § 74 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Nie sposób więc przyznać racji Spółce, że organ ma obowiązek ujawniania wszystkich danych dotyczących nieruchomości wynikających z aktów notarialnych i operatów szacunkowych, w tym numerów ksiąg wieczystych, skoro numer księgi wieczystej nie jest daną rejestru cen i wartości.
Numer księgi wieczystej jest jedną z informacji gromadzonych w ewidencji gruntów i budynków, co wynika wprost z art. 20 ust. 1 pkt 1 Prawa geodezyjnego
i kartograficznego. W ocenie organu II instancji Skarżąca chcąc uzyskać numer księgi wieczystej może wystąpić do Starosty M. o wydanie wypisów z ewidencji gruntów i budynków. W tym celu powinna posiadać interes prawny, o którym mowa w art. 24 ust. 5 pkt 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego.
Powyższą decyzję ostateczną Spółka A zaskarżyła skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
1. § 74 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa
z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na nieuzasadnionym zastosowaniu wykładni zwężającej w odniesieniu do zakresu danych dotyczących nieruchomości, podlegających ujawnieniu w ramach Rejestru Cen i Wartości Nieruchomości,
2. art. 40a ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez bezprawne ograniczenie Skarżącej prawa do dostępu do danych objętych Rejestrem Cen i Wartości Nieruchomości.
Podnosząc powyższe zarzuty Spółka wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty M. z dnia [...] roku;
2. zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Spółka wywiodła, iż podstawą nieuwzględnienia
w RCiWN nr KW była treść § 74 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego
i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
(t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1034, dalej: rozporządzenie). Przepis ten, w ust. 1 stanowi, że starosta prowadzi rejestr cen nieruchomości, określonych w aktach notarialnych, oraz wartości nieruchomości, określonych przez rzeczoznawców majątkowych
w operatach szacunkowych, których wyciągi przekazywane są do ewidencji gruntów
i budynków na mocy odrębnych przepisów. Przepis ust. 2 stanowi natomiast,
że rejestracji podlegają ceny oraz wartości, o których mowa w ust. 1, a także dane wskazane w punktach, do których należą: adres położenia nieruchomości, numery działek ewidencyjnych wchodzących w skład nieruchomości, rodzaj nieruchomości, pole powierzchni nieruchomości gruntowej, data zawarcia aktu notarialnego lub określenia wartości oraz, zgodnie z pkt. 6, inne dostępne dane o nieruchomościach i ich częściach składowych.
Powyższy katalog nie ogranicza danych ujawnianych w RCiWN do tych, które ustawodawca wprost nazwał w omawianym przepisie. Rozstrzyga o tym § 74 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia, wyraźnie stanowiąc, że rejestracji podlegają także inne dane
o nieruchomościach i ich częściach. Przez "inne" należy rozumieć niewymienione
w poprzedzających punktach w ust. 2. Zdaniem skarżącej, nie ulega wątpliwości,
że w ramach innych danych podlegających rejestracji, znajdują się numery Ksiąg Wieczystych.
W ocenie Spółki, interpretując akt prawny należy analizować go całościowo, normę prawną rekonstruując ze wszystkich wchodzących w grę przepisów.
W szczególności, nie można przyjąć wyizolowanego odczytania przepisów, znajdujących się w jednej jednostce redakcyjnej, w tym przypadku w § 74. Jest bowiem oczywiste, że § 74 tworzy pewną całość, mając za cel unormowanie kwestii treści zawartej w RCiWN. Nie jest dopuszczalne oparcie się na ust. 2 pkt. 1-5 z pominięciem pkt. 6, zacytowanego powyżej.
Nie jest również dopuszczalna wykładnia § 74 ust. 2, zwłaszcza pkt. 6,
w oderwaniu od § 74 ust. 1. Przepis § 74 ust. 1 wskazuje na dwa podstawowe źródła danych ujawnianych w RCiWN: akty notarialne (źródło informacji o cenach nieruchomości) i operaty szacunkowe (źródło informacji o wartości nieruchomości). Zgodnie z powołanym przepisem, chodzi o dane zawarte w aktach notarialnych
i operatach szacunkowych, z których wyciągi przekazywane są do ewidencji gruntów
i budynków na mocy odrębnych przepisów. Dane, które z mocy prawa są przekazywane do RCiWN pochodzą zatem z aktów notarialnych i operatów szacunkowych i w tej perspektywie należy odczytać przepis § 74 ust. 2 pkt. 6. Organ ma obowiązek uwzględniać w RCiWN wszystkie dane dotyczące nieruchomości wynikające z tych dokumentów, nie zaś wybrane przez siebie informacje. Organ nie ma prawa ograniczyć się do danych wymienionych w § 74 ust. 2 pkt 1-5. Brzmienie § 74 ust. 2 pkt 6 nie pozostawia tu wątpliwości. Rejestracji podlegają inne dostępne dane. Dostępne, tj. przede wszystkim pochodzące ze źródeł określonych w § 74 ust. 1. Organ nie ma możliwości nieuwzględnienia części danych zawartych we wskazanych dokumentach, ponieważ przepis nie pozostawia mu żadnego marginesu swobody w doborze danych ani podstawy do ich oceny i ewentualnego pominięcia. Przepis § 74 ust. 2 pkt 6 ma brzmienie kategoryczne i mówi o innych (niż wymienione w pkt 1 - 5) dostępnych danych, bez żadnych wyłączeń. Oznacza to wszystkie dostępne dane ujawnione w dokumentach wskazanych w § 74 ust. 1. Innymi słowy, dane wynikające z tych dokumentów są dostępnymi danymi w rozumieniu komentowanej regulacji. Niewątpliwie z dokumentów tych wynika nr KW.
Powiązanie treści § 74 ust. 1 i § 74 ust. 2 potwierdza także brzmienie § 74 ust. 2 pkt 5, który nakazuje rejestrację w RCiWN daty zawarcia aktu notarialnego lub określenia wartości. W przypadku określenia wartości jest to odesłanie do operatu szacunkowego, a zatem chodzi o datę jego sporządzenia. Wskazanie daty dokumentów wymienionych w § 74 ust. 1 wśród danych zbieranych w ramach RCiWN, zgodnie z § 74 ust. 2, potwierdza, że podstawowym źródłem tych danych są wymienione dokumenty. Z nich wynikają dane, o którym mowa w § 74 ust. 2 pkt. 1 - 5. Do ich treści odsyła zatem § 74 ust. 2 pkt 6, w zakresie innych dostępnych danych.
Nie ulega wątpliwości, że zarówno akty notarialne, jak i operaty szacunkowe,
w każdym niemal przypadku identyfikują nieruchomość poprzez nr KW (jeżeli nieruchomość posiada taki numer). Można więc zaryzykować twierdzenie, że jest to najbardziej podstawowe oznaczenie nieruchomości.
Jak wynika z powyższego, na podstawie § 74 ust. 2 pkt 6 w zw. z § 74 ust. 1 rozporządzenia, dane objęte aktami notarialnymi i operatami szacunkowymi,
w szczególności nr KW, podlegają rejestracji w RCiWN. Organ nie ma prawa pominięcia tych danych. Nr KW, jako dane standardowo zawarte w aktach notarialnych i operatach szacunkowych, stanowią inne dostępne dane, o których mowa w § 74 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia. Jeżeli tylko są zawarte w tych dokumentach, to są dostępne w rozumieniu tego przepisu i stanowią treść RCiWN normowaną rozporządzeniem. Brak dostępności tych danych, który uzasadnia brak ich uwzględnienia w RCiWN, będzie sytuacją wyjątkową, np. dotyczącą przypadków, w których nieruchomość nie ma nr KW albo gdy poprzez błąd w operacie szacunkowym lub akcie notarialnym nie podano nr KW (dokument może np. być nieczytelny lub niekompletny).
Zaprezentowana powyżej, wykładnia logiczno-językowa, która ma pierwszeństwo i wiąże organ, zgodnie z zasadą legalizmu, jest wsparta wykładnią celowościową. Powstaje bowiem pytanie o znaczenie nr KW, pośród danych identyfikujących nieruchomość. Nr KW jest daną szczególnie powiązaną z pojęciem nieruchomości. Można powiedzieć, że bez tego oznaczenia, nieruchomość staje się niemożliwa do zidentyfikowania. Skoro tak, to wśród innych dostępnych danych, o których mowa w § 74 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia, nie może zabraknąć nr KW. Trudno przypuszczać, żeby prawodawca wskazując dane o mniejszym znaczeniu dla nieruchomości, w szczególności dane niekonieczne do identyfikacji nieruchomości (jak rozróżnienie w § 74 ust. 2 pkt 3 a i b rodzajów nieruchomości rolnych ze względu na ilość użytków gruntowych), pomijał nr KW, jako informację kluczową dla stwierdzenia, z jaką nieruchomością mamy do czynienia. Należy zatem uznać, że nr KW jest niezbędny dla identyfikacji nieruchomości, stąd znajduje się w aktach notarialnych i operatach szacunkowych. Z tej samej przyczyny, nr KW musi być podstawową daną, do której odsyła § 74 ust. 2 pkt 6. Trudno pomyśleć o innej danej, ważniejszej dla oznaczenia nieruchomości, niż jej nr KW.
Powołując się dalej na treść art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, zgodnie z którym księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości, Skarżąca wskazuje, iż przepis art. 1 ust. 2 powołanej ustawy stanowi, że księgi wieczyste zakłada i prowadzi się dla nieruchomości. Nr KW jest podstawowym elementem przedmiotowego opisu nieruchomości gruntowej, wskazując jednocześnie jaki zakres gruntu się w niej mieści. Inne dane, jak np. powierzchnia i numery działek nie pozwalają jednoznacznie na określenie gruntu składającego się na nieruchomość, ponieważ może ona się składać z jednej albo z większej ilości działek, a działki np. mogą z niej zostać wydzielone lub niektóre z nich mogą zostać podzielone. Nieruchomość jest pojęciem odnoszącym się do zakresu prawa własności. Nie można tego pojęcia zredukować do opisu cech gruntu (terenu) poprzez jego powierzchnię czy numery działek. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem, że RCiWN nie obejmuje nr KW nieruchomości. Powołanie się na § 74 rozporządzenia nie tylko nie uzasadnia takiego poglądu, ale pozwala stwierdzić jego niezgodność z prawem. Dane, jakie stanowią nr KW niewątpliwie są objęte treścią RCiWN, co wynika z § 74 ust. 2 pkt 6 w zw. z § 74 ust. 1 rozporządzenia. Dane dotyczące nr KW nieruchomości są innymi danymi w rozumieniu przepisu § 74 ust. 2 pkt 6.
Księgi wieczyste są jawne i jest do nich zapewniony powszechny dostęp poprzez narzędzia informatyczne (dostępność w Internecie). Nr KW należy do danych jawnych i publicznie dostępnych. Nie ma powodu, żeby udostępnianie danych Z RCiWN miało odbywać się z pominięciem nr KW.
Prawo do żądania udostępnienia danych z RCiWN stanowi, w świetle powołanych regulacji, publiczne prawo podmiotowe, którego realizacja jest chroniona przez porządek prawny. Ograniczenie tego prawa musi się opierać o wyraźne podstawy prawne. Twierdzenie, że określony rodzaj danych nie jest udostępniany wymaga oparcia się na prawidłowej interpretacji § 74 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia i wyklucza ograniczenie zakresu danych, które gromadzi i jednocześnie udostępnia organ, na podstawie technicznych postanowień załącznika, które mają charakter służebny wobec regulacji rozstrzygającej o zawartości RCiWN. Należy zauważyć, że powołane prawo podmiotowe do pozyskania danych z RCiWN pozostaje w ścisłym związku z obowiązkami organu dotyczącymi zakresu gromadzonych danych.
Ograniczeń praw podmiotowych nie wolno domniemywać,. W tym kontekście warto powołać obowiązujący w czasie wydania decyzji przez organ II instancji przepis art. 7a § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ.
Obowiązek udostępniania danych RCIWN każdemu podmiotowi, który złoży wniosek i uiści opłatę (art. 40a ust. 1 PGiK) obejmuje niewątpliwie dane, które z mocy prawa składają się na zawartość RCiWN. Warto zauważyć, że organ analizował
w sprawie treść przepisów w tym zakresie, zabrakło jednak odniesienia się do stanu faktycznego - czy organ rzeczywiście jest czy też nie jest w posiadaniu nr KW w ramach RCiWN. Jeżeli bowiem wbrew swojemu stanowisku gromadzi te dane jako część RCiWN, to niewątpliwie występuje sprzeczność pomiędzy sposobem załatwienia przedmiotowej sprawy i praktyką organu. W takim przypadku gromadzone dane powinny być tym bardziej udostępnione.
Ustosunkowując się natomiast do argumentacji koncentrującej się wokół numerów KW jako danej osobowej, skarżąca podnosi, iż jest ona o tyle nietrafiona,
że konflikt pomiędzy udostępnieniem informacji a ochroną danych osobowych został rozwiązany przez ustawodawcę, który przyjął jako zasadę rządzącą udostępnianiem treści ksiąg wieczystych, zasadę jawności wyrażoną wprost w art. 2 Ustawy z dnia
6 lipca 1982 o księgach wieczystych i hipotece (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia
28 kwietnia 2015 roku, sygn. akt: III SA/Lu 1147/14). Powyższe oznacza zatem również możliwość pozyskania wiedzy o osobie właściciela nieruchomości. Dodatkowego podkreślenia w ocenie Spółki wymaga również fakt, iż charakter danych objętych treścią pisma Spółki, nie ma charakteru podmiotowego, na co wyraźnie wskazuje orzecznictwo sądowe. Zgodnie bowiem z tezą wyroku NSA z dnia 19 listopada 2014 roku (sygn. akt I OSK 802/13): "wbrew ocenie organów administracji (...) numer księgi wieczystej stanowi przedmiotowy element opisu nieruchomości zawarty w ewidencji gruntów i budynków, podlegający ujawnieniu na wniosek w trybie art. 24 ust. 2 ustawy - bez potrzeby wykazywania przez wnioskodawcę interesu prawnego. Wskazuje na to samo brzmienie art. 20 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym numer księgi wieczystej stanowi jedną
z informacji dotyczących gruntu.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi, powodujące eliminację zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
W świetle ww. kryteriów skarga okazała się niezasadna.
Na wstępie zauważyć należy, iż wszczęte w tej sprawie postępowanie i wydana w jego efekcie decyzja wywołane zostały wnioskiem skarżącej Spółki o udostępnienie jej materiałów z państwowego zasobu geodezyjnego w zakresie rejestru cen i wartości nieruchomości z Powiatu M. (dalej: "rejestr" lub "RCIWN") Złożony przez skarżącą Spółkę wniosek określał jednoznacznie przedmiot postępowania, jakim było uzyskanie danych zawartych w przedmiotowym rejestrze.
Jest niesporne, że dane z tego rejestru zostały wnioskodawcy udostępnione. Przedmiotem skargi jest żądanie uzupełnienia tych danych o numery ksiąg wieczystych wyszczególnionych w rejestrze nieruchomości. Żądanie to – zdaniem Sądu – uznać należy za bezzasadne.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji obszernie wnikliwie i trafnie przedstawił prawne aspekty niniejszej sprawy i podstawy wydanego rozstrzygnięcia.
Zarzuty skargi w żadnym zakresie ich nie dyskwalifikują. W szczególności stwierdzić należy, iż bezzasadny jest podnoszony w skardze zarzut naruszenia § 74 ust. 2 pkt. 6 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Należy przypomnieć, że RCIWN jest odrębnym rejestrem w odniesieniu do ewidencji gruntów i budynków, co wynika wprost z art. 4 ust. 1 pkt 2 i 7 Prawa geodezyjnego
i kartograficznego, a także z odrębnych załączników do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, które określają schematy aplikacyjne poszczególnych rejestrów - załączniki nr 1a, nr 7 i nr 8. Żaden przepis rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, w tym przepis § 74 ust. 2 ww. rozporządzenia oraz schemat bazy danych obiektów RCIWN, stanowiący załącznik nr 8 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a także specyfikacja modelowa stanowiąca załącznik nr 7 nie przewidują zamieszczania numerów księgi wieczystej w RCIWN. Gdyby w rejestrze cen i wartości nieruchomości miał znajdować się numer księgi wieczystej, zostałoby to z uwagi na wagę tej danej wprost wyartykułowane w przepisach rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Również niezasadny jest zarzut dotyczący naruszenia art. 40a ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, poprzez bezprawne ograniczenie prawa dostępu do danych objętych RCIWN.
Potwierdza to treść § 60 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów
i budynków, który wskazuje, że danymi ewidencyjnymi działki, które gromadzone są
w ewidencji gruntów i budynków są numery ksiąg wieczystych. Odwołując się do zasady racjonalności ustawodawcy przyjąć należy, że brak numeru księgi wieczystej
w rejestrze cen i wartości nieruchomości jest celowym zabiegiem prawodawcy,
co znajduje też potwierdzenie w katalogu gromadzonych danych wymienionych w § 74 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Zgodnie z art. 40a ust. 1 PGiK organy prowadzące państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny udostępniają materiały odpłatnie. Jak słusznie zauważyła Skarżąca, niewskazanie przez ustawodawcę konkretnego podmiotu, któremu mogą być udostępniane materiały zasobu oznacza, że z wnioskiem o udostępnienia materiałów może zwrócić się każdy podmiot. Nie oznacza to jednak, że udostępnianie danych odbywa się bez ograniczeń. Ograniczenia w dostępie do materiałów zasobu wynikają po pierwsze z zakresu udostępnianych danych, a po drugie z tego, czy materiał lub dane znajdują się w zasobie.
Przytoczona zarówno przez organ I instancji jak i organ II instancji argumentacja w sposób jednoznaczny wskazują, że zgodnie z obowiązującym w tym zakresie przepisami w RCiWN nie gromadzi się numerów ksiąg wieczystych, wobec czego żądanie skarżącej w tym zakresie również pozbawione było podstawy prawnej.
Nie można udostępnić danych, które nie są zgromadzone w rejestrze (RCiWN).
Nie jest zatem trafny zarzut skarżącej, iż organy dopuściły się zawężającej wykładni § 74 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, odmawiając uzupełnienia przekazanych skarżącej danych z RCiWN o numery ksiąg wieczystych poszczególnych nieruchomości ujętych w rejestrze. To skarżąca w treści skargi dokonuje wykładni rozszerzającej, do czego w niniejszej sprawie brak było podstaw.
Z tych względów skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło