II SAB/Sz 103/18
WyrokWSA w Szczecinie2018-10-04
Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Jolanta Kwiecińska, Elżbieta Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, który udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania wnioskodawcy, nawet jeśli niektóre z nich nie dotyczyły informacji publicznej lub organ nie posiadał wymaganych informacji, może być uznany za bezczynny w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest bezczynny, jeśli udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania zawarte we wniosku o udostępnienie informacji publicznej, nawet jeśli niektóre z pytań nie dotyczyły informacji publicznej lub organ nie posiadał wymaganych informacji. W takim przypadku organ wywiązuje się ze swojego ustawowego obowiązku, a skarga na bezczynność podlega oddaleniu.Stan faktyczny
Skarżący wniósł o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz organizacji programu szczepień. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny udzielił odpowiedzi na większość pytań, wskazując, że na niektóre nie posiada informacji lub że nie stanowią one informacji publicznej. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając mu nieudzielenie pełnej informacji. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ nie pozostawał bezczynny, ponieważ odpowiedział na wszystkie pytania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.),, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, , po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 października 2018 r. sprawy ze skargi D. C. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Pismem z dnia 25 czerwca 2018 r. Roksana i D. C. wnieśli
do Inspektor Sanitarny (dalej: PPIS)
na podstawie art. 2 w zw. z art. 14 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie
do informacji publicznej (Dz.U.2018.1330 j.t. ze zm.; dalej: "u.d.i.p.") o udzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem określonym w pytaniach:
1. Ile zostało odnotowanych niepożądanych odczynów poszczepiennych dotyczących szczepień przeciwko: błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus Influenzę, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince i różyczce?
2. Ile zostało odnotowanych niepożądanych odczynów poszczepiennych
po podaniu pozostałych szczepionek obowiązkowych i zalecanych w rozbiciu
na dzieci i dorosłych?
3. Jaki charakter miały odnotowane niepożądane odczyny poszczepienne? (proszę o odpowiedź z podziałem na ilość i rodzaje — w zakresie pytania 1 oraz 2);
4. Czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne?
5. W jaki sposób i przez kogo jest ustalana aktualna sytuacja epidemiologiczna
na terytorium Polski, w oparciu o którą jest opracowywany Program Szczepień Ochronnych na dany rok?
6. Z jakich względów nie zostało wydane rozporządzenie właściwego ministra
do spraw zdrowia przewidziane w art. 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi?
7. Czy w Polsce przeprowadza się badania nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia czy dziecko narodziło się z wrodzoną obniżoną odpornością? (Stwierdzenie wrodzonego lub nabytego niedoboru odporności stanowi przeciwwskazanie do szczepienia określone przez producenta szczepionki BCG);
8. Czy rejestr Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych prowadzony przez Państwa instytucję podlega kontroli sądowej? Jeśli tak to jaki sąd jest władny, jeśli nie, to proszę o wyjaśnienie z jakiego powodu nie podlega kontroli?
9. Czy stwierdzenie ciężkiego NOP powoduje skutki prawne (np. konieczność wycofania partii szczepionki)?
10. Z jakiej statystyki wynikają dane, którymi Państwo dysponują?
11. Od którego roku dane te są gromadzone?
12. Czy w innych krajach Unii Europejskiej szczepienia, do których Państwo wzywacie mają charakter obowiązkowy?
13. Czy w związku z przystąpieniem Polski do UE w roku 2004 i obowiązującą
w ramach UE zasadą swobody przepływu osób odnotowaliście Państwo epidemie chorób, co do których w krajach UE szczepienia są dobrowolne?
14. Według Światowej Organizacji Zdrowia wszczepialność na [...]
nie przekracza 50 %, zaś od 11 czerwca 2017 r. obywatele [...] poruszają
się swobodnie w ramach strefy Schengen (bez wiz) i obecnie przebywa
ich na terytorium naszego państwa blisko 1 milion - Czy w związku z powyższym odnotowaliście Państwo epidemie chorób, których przymus dotyczy wśród tych obywateli lub obywateli naszego kraju?
15. Czy wystosowując pismo przymuszające do szczepienia jesteście Państwo świadomi ilości powikłań poszczepiennych nieodnotowanych, a który to problem z odnotowywaniem zauważa prof. A. Z. (strona [...]), prof. J. W., dr H. C. (Neurologia i Neurochirurgia Polska 2004; 38, 1 (supl. 1): S17—S 24) oraz dr P. G. (wywiad z dnia 5 grudnia 2016 r., telewizja WP, program Tu i teraz);
16. Czy jest Państwu znane orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kwestii obowiązku szczepień wskazujące, że przymus stanowi naruszenie
art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
w sytuacji przymusu szczepień i braku systemu odszkodowawczego?
17. Czy jest Państwu wiadomo, czy w związku z działalnością Państwa urzędu została skierowana już skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka?
18. Czy prawdą jest, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny dystrybuuje, dystrybuował, sprzedawał, sprzedaje szczepionki?
19. Jaki zysk Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny uzyskał z dystrybucji, sprzedaży szczepionek z uwzględnieniem podziału na poszczególne lata kalendarzowe jak i sumaryczny?
20. Czy nie jest sprzeczne z zasadami demokratycznego Państwa Prawa
w szczególności z zasadą państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP), zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników (art. 8 k.p.a. - zasada pogłębiania zaufania do prawd') przymuszanie do szczepień przez ten sam organ, który prowadzi rejestr NOP mający świadczyć o bezpieczeństwie szczepień, jak i dystrybuujący, sprzedający szczepionki do których szczepienia przymusza?
21. Czy szczepionki, które mają być podane były przechowywane w prawidłowy sposób?
22. Czy kontrolowali Państwo przychodnię, która wykonuje szczepienia,
w szczególności czy posiada ona agregat zabezpieczający przerwanie dostaw energii elektrycznej oraz elektroniczny, całodobowy monitoring temperatury przechowywania szczepionek?
23. Czy w kwestii przechowywania szczepionek, które mają być podane został zachowany ciąg chłodniczy podczas transportu i przechowywania pomiędzy Ministerstwem Zdrowia, hurtownią, apteką, przychodnią oraz właściwą państwową powiatową stacją sanitarną?
We wniosku wskazano, że dane te są niezbędne w związku z treścią pisma organu (mającego na celu przymuszenie do szczepień), aby podjąć odpowiedzialną decyzję, co do szczepień.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny odpowiedział na wniosek pismami
z dnia 28 czerwca 2018 r. skierowanymi oddzielnie do każdego z małżonków.
W odpowiedzi organ odniósł się kolejno do wszystkich 23 pytań z wniosku.
Organ udzielił następujących informacji:
1. Liczba odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych dotyczących szczepień przeciwko: błonicy, tężcowi, krztuścowi: 5 przypadków (2 NOP poważne, 3 NOP łagodne) błonicy, tężcowi, krztuścowi poliomyelitis
+ haemophilus typ b: 2 przypadki (2 NOP poważne) błonicy, tężcowi, krztuścowi, wzw typu B, haemophilus typ b: 1 przypadek (1 NOP poważny) odrze, śwince, różyczce:1 przypadek (1 NOP łagodny) błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis: 2 przypadki (NOP łagodny);
2. Liczba odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych po podaniu pozostałych szczepionek obowiązkowych i zalecanych - 0
Wskazano, że zgodnie z załącznikiem Nr 1 Rozporządzenia Ministra Zdrowia
z dnia 21 grudnia 201 Or. (Dz.U.2010.254.1711) w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych Rodzaje i kryteria rozpoznawania niepożądanych odczynów poszczepiennych na potrzeby nadzoru epidemiologicznego
Dział I. Ogólne rodzaje i kryteria rozpoznawania niepożądanych odczynów poszczepiennych na potrzeby nadzoru epidemiologicznego
Rozdz. 1. Jako ciężki niepożądany odczyn poszczepienny kwalifikuje
się niepożądany odczyn poszczepienny, który zagraża życiu i może:
1) wymagać hospitalizacji w celu ratowania zdrowia;
2) prowadzić do trwałego ubytku sprawności fizycznej lub umysłowej;
3) kończyć się śmiercią;
Rozdz. 2 Jako poważny niepożądany odczyn poszczepienny kwalifikuje
się niepożądany odczyn poszczepienny, który charakteryzuje się dużym nasileniem objawów w postaci znacznego obrzęku kończyny, silnego
jej zaczerwienienia, wysokiej gorączki, ale:
1) nie wymaga zwykle hospitalizacji w celu ratowania zdrowia;
2) nie prowadzi do trwałego uszczerbku dla zdrowia;
3) nie stanowi zagrożenia życia.
Rozdz. 3 Jako łagodny niepożądany odczyn poszczepienny kwalifikuje
się niepożądany odczyn poszczepienny, który nie ma szczególnie dużego nasilenia, a charakteryzuje się występowaniem:
1) miejscowego obrzęku kończyny;
2) silnego miejscowego zaczerwienienia;
3) gorączki.
3. Odpowiedź w punktach 1 i 2.
4. Na terenie działalności Powiatowej Stacji Sanitarne Epidemiologicznej
w C. nie zostały odnotowane przypadki śmiertelne w związku
ze szczepieniem jakimkolwiek preparatem szczepionkowym.
5. Główny Inspektor Sanitarny zgodnie z art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
(t.j. Dz.U.2018.151.) ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 oraz art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie
do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu.
6. Nie posiadamy informacji na ten temat.
7. Nie posiadamy informacji na ten temat.
8. Rejestr Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych nie stanowi żadnej
z czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z tym przepisy
nie poddają go kontroli sądowej.
9. Zgodnie z § 7 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r.
w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów
ich rozpoznawania ust. 1 w przypadku wystąpienia ciężkiego lub poważnego niepożądanego odczynu poszczepiennego właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny, nie później niż po upływie godziny po powzięciu wiadomości, udostępnia informacje o fakcie wystąpienia takiego odczynu właściwemu państwowemu wojewódzkiemu inspektorowi sanitarnemu oraz ust. 2 Państwowy wojewódzki inspektor sanitarny, nie później niż po upływie godziny od powzięcia wiadomości, o której mowa w ust. 1, niezwłocznie udostępnia tę informację Głównemu Inspektorowi Sanitarnemu, wskazanej przez niego specjalistycznej jednostce i wojewódzkiemu inspektorowi farmaceutycznemu.
10. Dane zgromadzone w rejestrze niepożądanych odczynów poszczepiennych pochodzą z oryginałów formularzy zgłoszeń, które spływają do PSSE
w C..
11. Rejestr zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych państwowy powiatowy inspektor sanitarny prowadzi zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz.U.2010.254.1711).
12. Nie posiadamy takich informacji.
13. Nie posiadamy informacji na ten temat.
14. Nie odnotowaliśmy takiej epidemii.
15. Pytanie to dotyczy oceny sytuacji a nie informacji zawartych w dokumentach posiadanych przez PPSE w C. w związku z tym nie stanowi informacji publicznej.
16. Znamy treść tego orzeczenia.
17. Nie mamy wiedzy na ten temat.
18. Inspektor Sanitarny nie prowadzi dystrybucji i sprzedaży szczepionek.
19. Inspektor Sanitarny nie prowadzi dystrybucji i sprzedaży szczepionek i nie osiąga zysków z tego tytułu.
20. Pytanie to dotyczy oceny sytuacji a nie informacji zawartych w dokumentach posiadanych przez PPSE w C. w związku z tym nie stanowi informacji publicznej.
21. Szczepionki stosowane do realizacji szczepień obowiązkowych
są przechowywane w prawidłowych warunkach chłodniczych zgodnie
z zaleceniami producenta w temp.2-8 C.
22. Świadczeniodawca podlega stałej kontroli państwowej inspekcji sanitarnej
w C.. Przychodnia posiada całodobowy monitoring temperatury, brak agregatu prądotwórczego.
23. Łańcuch chłodniczy jest stale zachowany zarówno przez okres transportu
oraz przechowywania preparatów szczepionkowych we wszystkich magazynach oraz przychodni.
Wskazano także, że więcej informacji na nurtujące pytania można uzyskać
na stronie internetowej: szczepienia.pzh.gov.pl
Organ poinformował także o treści art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2, art. 17 ust. 1
i ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń
i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U.2018.151) oraz na przepisy wykonawcze do tej ustawy (tj. rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych Dz.U2018.753), a także wskazał, że organem egzekucyjnym w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych jest wojewoda zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji (Dz.U.2017.1201 ze zm.).
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w S. na bezczynność PPIS w zakresie udostępnienia informacji D. C. (dalej: "Skarżący") zarzucił naruszenie art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2017.1257 j.t. ze zm.; dalej: K.p.a."),
art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 u.d.i.p. przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem i wniósł o:
1) zobowiązanie Inspektor Sanitarny do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi;
2) orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
3) wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 j.t.; dalej: "P.p.s.a.") w maksymalnej wysokości określonej
w art. 154 § 6 P.p.s.a.
W uzasadnieniu wskazano, że organ nie udostępnił pełnej żądanej informacji, więc nie można stwierdzić, że prawidłowo rozpoznał wniosek i udzielił odpowiedzi
na postanowione pytania stanowiące informacje publiczną. Podkreślono,
że w orzecznictwie na równi z bezczynnością traktuje się udzielenie informacji niepełnej i nieadekwatnej do treści wniosku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie lub o jej oddalenie.
W uzasadnieniu wskazał, że Skarżący przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego nie wniósł ponaglenia ani do powiatowego ani do wojewódzkiego inspektora sanitarnego, stąd skarga jest niedopuszczalna.
Organ argumentował dalej, że pismem z dnia 25 czerwca 2018 r., Skarżący zwrócił się z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, w którym zawarł dwadzieścia trzy pytania. Na wszystkie pytania Skarżącego, na które organ posiadał informacje, udzielono w terminie odpowiedzi. Wskazano, że w zakresie pytania nr 7 dotyczącego badań nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia wrodzonej obniżonej odporności, organ udzielił odpowiedzi, że nie posiada takich informacji. Wskazano,
że organ zna treść orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2018 r., II SAB/Po 159/17, na które powołuje
się Skarżący. Pytanie Skarżącego dotyczy ogólnej wiedzy na temat badań nad wrodzoną obniżoną odpornością dzieci nowonarodzonych w Polsce a nie informacji zawartej w powiatowym rejestrze niepożądanych odczynów poszczepiennych prowadzonym przez PPIS w C.. PPIS w C. nie posiadał takich informacji, co wskazał w sposób jednoznaczny w odpowiedzi na wniosek Skarżącego. Ponadto w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, prowadzonym przez PPIS w C., brak wpisów o badaniach dotyczących odporności nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia wrodzonej obniżonej odporności. Końcowo wskazał, że zgodnie z zasadą ustanowioną w art. 4 ust. 3 u.d.i.p.
do udzielania informacji publicznej zobowiązane są podmioty będące w ich posiadaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg
na bezczynność. W takich przypadkach kontroli poddany jest brak aktu lub czynności
w sytuacji, gdy organ administracji, względnie inny podmiot zobowiązany
do określonego działania, miał obowiązek podjąć działanie w danej formie
w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność
nie mają znaczenia powody, przez które akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność spowodowana została zawinioną
lub niezawinioną opieszałością organu.
Stan bezczynności organu administracji publicznej występuje wówczas,
gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie
lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku
- nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu
lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2003 r., IV SAB/Wa 109/07).
Przystępując do rozpoznania niniejszej sprawy na wstępie należy się odnieść
do wniosku organu o odrzucenie skargi z powodu jej niedopuszczalności z uwagi
na brak wniesienia ponaglenia do organu wyższego stopnia.
Sąd wskazuje, że dnia 1 czerwca 2017 r. weszła w życie nowelizacja P.p.s.a. oraz K.p.a. dokonana ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2017.935 ze zm.).
Wskazać należy, iż nowelizacja K.p.a. i P.p.s.a. zmienia tryb wnoszenia skargi
na bezczynność organu administracji publicznej. Artykuł 53 § 2 b P.p.s.a. wyraźnie wskazuje, iż skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W obecnym brzmieniu art. 37 K.p.a. dotyczący ponaglenia stanowi, iż: § 1. Stronie służy prawo
do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym
w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie
z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest
to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
W ocenie Sądu, skoro ponaglenie zastąpiło zażalenie do organu wyższego stopnia oraz wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z art. 37 K.p.a., których
to wniesienie w przypadku skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie było wymagane zgodnie z ugruntowanym od lat orzecznictwem, nie jest wymagane obecnie wniesienie ponaglenia, gdyż nadal brak jest podstaw do stosowania przepisów K.p.a. w przedmiotowym zakresie.
Uznając, że niniejsza skarga jest dopuszczalna stwierdzić należy,
że jej przedmiotem jest bezczynność PPIS w zakresie udostępnienia Skarżącemu zawartych we wniosku z dnia 25 czerwca 2018 r. informacji.
Zatem koniecznym do rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy jest kwestia
czy żądane informacje są informacją publiczną oraz czy Powiatowy Inspektor Sanitarny jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. W niniejszej sprawie należy również ustalić czy działania organu nastąpiły w formie zgodnej z treścią wniosku o udzielenie informacji publicznej, a jeżeli nie, to czy działanie takie znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym sprawy.
Zauważyć w tym miejscu należy, iż złożenie wniosku przez osobę wykonującą prawo do informacji nie nakłada na podmiot zobowiązany obowiązku automatycznego udostępnienia informacji, gdyż w pierwszej kolejności powinien on stwierdzić,
czy przepisy komentowanej ustawy znajdują zastosowanie w danej sytuacji,
a następnie w przypadku pozytywnej odpowiedzi powinien ocenić, czy nie zachodzą przesłanki ograniczające dostępność informacji, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.
Tak więc, mając na uwadze ograniczenie badania merytorycznego sprawy jakim podlega skarga na bezczynność organu, należało przede wszystkim wyjaśnić
czy informacja, o której udostępnienie wystąpił Skarżący stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy, a podmiot do którego o udzielenie informacji się zwrócił
jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.
W pierwszej kolejności Sąd postanowił się odnieść do aspektu podmiotowego sprawy tzn. czy PPIS jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Katalog podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznych określony został w art. 4 u.d.i.p.
Zgodnie z art. 4. ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne,
w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych
i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że PPIS w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., mieści się jako organ w zakresie podmiotowym stosowania tej ustawy,
w związku z czym zobowiązany jest do udostępniania posiadanych informacji, mających charakter informacji publicznych (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).
Oceniając natomiast aspekt przedmiotowy tzn. czy żądana informacja stanowi informację publiczną wskazać należy, że pojęcie informacji publicznej określone
jest w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6
tej ustawy.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że prawo dostępu do informacji publicznej wywodzi się wprost z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), która w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo
do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych
w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji). Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób
i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa
lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji).
Tryb udzielania informacji, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji, określają ustawy (art. 61 ust. 4 ab initio Konstytucji). Podstawowym aktem prawnym regulującym tę problematykę jest u.d.i.p., która normuje podstawowe zasady oraz tryby udostępniania tego rodzaju informacji. Jednocześnie ustawa ta wprowadziła definicję legalną "informacji publicznej", przez którą, zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych". Art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu. Znalazły się w nim m.in. informacje o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego
(art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c) u.d.i.p.). W doktrynie zasadnie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych,
a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp
do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28–29).
Wobec powyższego wskazać należy, iż w ww. wniosku Skarżący domagał
się informacji publicznej w zakresie opisanym we wstępnej części uzasadnienia (obejmującym 23 pytania).
Należy jednak wskazać, że nie wszystkie żądane informacje podlegały udostępnieniu w trybie u.d.i.p., a co za tym idzie organ nie był zobowiązany
do udostępnienia wszystkich informacji.
Sąd wskazuje, że pytania nr 6, 8, 9, 12, 13,15, 16, 20 nie dotyczyły informacji publicznej.
Nie dotyczą informacji publicznej pytania dotyczące udzielenia informacji
co do tego czy rejestr Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych podlega kontroli sądowej (pyt. 8), jak również czy stwierdzenie ciężkiego Niepożądanego Odczynu Poszczepiennego powoduje skutki prawne (pyt. 9), jak również pyt. 12 o to czy w innych krajach Unii Europejskiej wskazane szczepienia mają charakter obowiązkowy,
oraz pytania dotyczące świadomości organu co do ilości powikłań nieodnotowanych (pyt. 15) oraz znajomości organu w zakresie orzecznictwa Europejskiego Trybunału Spraw Człowieka (pyt. 16). Informacje dotyczące swobody przepływu osób, polityki szczepień ochronnych w innych krajach Unii Europejskiej oraz na [...] (pyt. 13, 14), a także świadomości organu co do ilości powikłań poszczepiennych nie odnotowanych, znajomości przez organ orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka
i świadomości wnoszenia skarg na jego działalność oraz oceny zgodności z Konstytucją RP zasad funkcjonowania organów inspekcji sanitarnej (pyt. nr 20) nie są uważane
za informację publiczną w rozumieniu ustawy, skutkiem czego organ nie jest zobowiązany do ich udzielenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Poznaniu z dnia 13 grudnia 2017 r., IV SAB/Po 72/17; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 sierpnia 2018 r., IV SA/Po 51/18).
Sąd wskazuje, że informacja o przepisach prawa nie podlega udostępnieniu
na podstawie u.d.i.p. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 12 marca 2015 r., II SAB/Wa 989/14; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 kwietnia 2018 r., IV SAB/Po 4/18).
Zwrócić należy uwagę, że wiedza organu w zakresie orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, literatury medycznej dotyczącej szczepień ochronnych
oraz prawa krajowego obowiązującym w innych niż Polska krajach Unii Europejskiej wykracza poza pojęcie informacji publicznej. Treść regulacji prawnych dotyczących obowiązku szczepień obowiązujących w innych krajach Unii Europejskiej w ramach
ich prawa krajowego nie została wytworzona przez polskie władze publiczne
i nie odnosi się do polskich władz publicznych, czy też wykonywania na terenie Polski zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Ponadto z przepisów u.d.i.p. nie wynika , iż w trybie i na zasadach przewidzianych w tej ustawie organ
jest obowiązany dokonywać ocen dotyczących zgodności prawa krajowego z prawem międzynarodowym, czy też racjonalności i celowości regulacji prawnych stanowiących podstawę działania tegoż organu. Innymi słowy, na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej nie można domagać się dokonywania przez organ oceny prawidłowości funkcjonowania tego, bądź innych organów władzy publicznej,
a do tego sprowadzały się pytania Skarżącego kwestionujące bezpieczeństwo szczepień obowiązkowych dla osób im podlegających oraz zgodność działań organów inspekcji sanitarnej w tym zakresie z prawem międzynarodowym. Podkreślenia wymaga, iż aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi
się ona odnosić do sfery faktów (czyli do istniejącego już stanu rzeczy oraz
do czynności dokonanych już przez organ władzy publicznej), a nie do sfery przypuszczeń, bądź podejrzeń podmiotu domagającego się udostępnienia informacji, względnie przekonań tegoż podmiotu co do potencjalnej szkodliwości szczepień
i niezgodności regulacji dotyczących szczepień obowiązkowych z innymi przepisami (por. wyrok WSA w Poznaniu z 14 września 2017 r., II SAB/Po 99/17).
W realiach rozpoznawanej sprawy przedmiotem sporu nie jest ustalenie charakteru żądanych przez Skarżącego informacji, czy też określenie statusu organu jako podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznych. Przedmiotem sporu jest zaś czy organ udzielił pełnej odpowiedzi i adekwatnej do treści wniosku
z dnia 25 czerwca 2018 r. Skarżący zarzucił bowiem, że organ nie udzielił odpowiedzi na wszystkie zadane pytania, a mianowicie nie odpowiedział na pytanie 7 dotyczące badania odporności nowonarodzonych dzieci.
Skarżący kwestionuje zatem prawidłowość odpowiedzi na pytanie 7 zawarte
w treści ww. wniosku.
W tych okolicznościach pozostaje ocena czy przedłożona przez organ odpowiedź zawarta w ww. piśmie z dnia 28 czerwca 2018 r. jest wystarczająca do uznania,
że organ wypełnił swój obowiązek udzielenia informacji publicznej.
W ocenie Sądu, wbrew stanowisku Skarżącego, organ wywiązał
się z ustawowego obowiązku udostępnienia informacji publicznej.
Zdaniem Sądu, organ w piśmie z dnia 28 czerwca 2018 r. udzielił odpowiedzi
na wszystkie pytania postawione przez Skarżącego we wniosku z dnia 25 czerwca
2018 r. wychodząc nawet poza zakres objęty pytaniami o informacje publiczną
(np. w zakresie pytania 8 odnośnie do kontroli sądowej rejestru Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych prowadzony przez organ oraz pytania 9 dotyczącego skutków prawnych stwierdzenia ciężkiego NOP) oraz poza zakres gromadzonych przez siebie z urzędu informacji. W tym zakresie organ poinformował także Skarżącego, gdzie może znaleźć interesujące Skarżącego informacje.
Organ odpowiedział na pytania o numerach 1-5, 8-11, 14 - 16, 18-19, 21-23, odnośnie zaś pytań o numerach 6, 7, 12, 13, 17 organ oświadczył, że nie posiada informacji lub wiedzy na te tematy, w kwestii pytań numer 15 i 20 uznał, że nie dotyczą informacji publicznej. Analiza treści pisma organu z dnia 28 czerwca 2018 r. dowodzi zatem bezspornie, że Skarżący otrzymała odpowiedzi na złożony wniosek
o udostępnienie informacji publicznej, w tym na pytanie numer 7.
Kwestię odrębną stanowi natomiast merytoryczna strona udzielonej odpowiedzi, którą Skarżący zdaje się kwestionować w skardze. Skarżący wskazuje bowiem,
że informacje na temat badań nowonarodzonych dzieci i w celu stwierdzenia wrodzonej obniżonej odporności stanowią informację publiczną oraz że informacje takie mogą wynikać z dokumentacji gromadzonej w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych. Tymczasem, jak słusznie wyjaśnił organ w odpowiedzi
na skargę (wskazując, że jest mu znany publiczny charakter takich informacji), pytanie zadane we wniosku dotyczyło informacji na temat badań przeprowadzonych w Polsce, a nie informacji zawartej w powiatowym rejestrze niepożądanych odczynów poszczepiennych prowadzonych przez PPIS w C.. Pytanie zawarte
w 7 punkcie wniosku brzmiało bowiem: "Czy w Polsce przeprowadza się badania nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia czy dziecko narodziło się z wrodzoną obniżoną odpornością?".
W świetle tak postawionego pytania, rację ma zatem organ, że skoro nie posiadał takich ogólnych informacji o badaniach w Polsce w ramach prowadzonego powiatowego rejestru to nie może udzielić w tym zakresie innej informacji niż udzielona w ww. piśmie z dnia 28 czerwca 2018 r.
Udzielone przez organ odpowiedzi na pytania postawione przez Skarżącego,
w tym pytanie numer 7, są zatem w przekonaniu Sądu, pełne i wyczerpujące.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że sądy administracyjne co do zasady
nie kontrolują prawdziwości i rzetelności udzielonej informacji. Zaznaczyć również należy, że organ nie mógł udostępnić Skarżącemu informacji, które nie są w jego posiadaniu i którymi nie dysponuje. Tak też należy ocenić ujęte w pkt 7 wniosku Skarżącego pytanie dotyczące nie żadnej konkretnej istniejącej i będącej w posiadaniu tego organu informacji publicznej, w rozumieniu art. 6 u.d.i.p., lecz stanowiące de facto pytanie dotyczące przeprowadzania w Polsce badań nowo narodzonych dzieci
w kierunku stwierdzenia wrodzonej obniżonej odporności. Nie wynika z akt sprawy,
z powszechnie obowiązujących przepisów prawa, ani nie wywodzi Skarżący,
iż Inspektor Sanitarny był organem dysponującym informacjami o charakterze informacji publicznej dotyczącymi ww. ogólnego pytania
w zakresie badań nowonarodzonych dzieci.
Reasumując, Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie organ nie pozostał bezczynny, gdyż udzielił odpowiedzi na postawione przez Skarżącego wszystkie pytania zawarte w ww. wniosku z dnia 25 czerwca 2018 r. w terminie ustawowym (odpowiedzi nadano na poczcie w dniu 29 czerwca 2018 r.) i udostępnił Skarżącemu posiadaną informację publiczną.
Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że skarga zasługuje na oddalenie, o czym orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a., na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z dyspozycją art. 119 pkt 4 P.p.s.a.
Wszystkie orzeczenia przywołane w przedmiotowym wyroku dostępne
są w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło