II SAB/Sz 108/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w przedmiocie rozpoznania skargi na działanie pracowników socjalnych postanawia: odrzucić skargę P. K., dalej jako "skarżący", wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, ze skargą na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie dalej jako "organ", w przedmiocie rozpoznania jego skargi na działanie pracowników socjalnych, polegające na "nielegalnym wejściu pracowników MOPR w dniu 5 lutego 2024 r." do mieszkania pod nieobecność jego i jego żony, w związku z anonimowym zgłoszeniem zagrożenia dla przebywających w mieszkaniu dzieci. Skarżący, w nadesłanym do organu pocztą elektroniczną, w dniu 3 kwietnia 2025 r. piśmie, domagał się od organu rozpatrzenia złożonych przez niego wcześniej skarg na działanie pracowników MOPR wskazując, że oczekuje rzetelnego wyjaśnienia i odpowiedzi na zarzuty dotyczące nieprawidłowości w ich postępowaniu. W dniu 16 kwietnia 2025 r., skarżący wystąpił (drogą elektroniczną) z ponagleniem do organu wskazując, że jego skarga nie została rozpoznana pomimo upływu ustawowego terminu na udzielenie odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o uznanie jej za bezzasadną wskazując, że pismem z 25 marca 2025 r., doręczonym skarżącemu 2 kwietnia 2025 r., ustosunkował się do skargi na działanie MOPR, zaś sama skarga została przekazana do Urzędu Miasta i - według wiedzy organu, została uznana za bezzasadną. Podkreślono przy tym, że skarżący brał udział w posiedzeniu komisji wyznaczonej do rozpatrzenia jego skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 t.j.), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Poddanie we wskazanym przepisie wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 p.p.s.a., który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli przez sądy administracyjne. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 615, z późn.zm), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). Mając zatem na względzie powyższe, zważyć należy, że nie każda działalność organów administracji publicznej podlega kontroli sądu administracyjnego. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje bowiem orzekanie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. Tym samym wniesienie skargi na bezczynność dopuszczalne jest jedynie w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na wydane w sprawie decyzje, postanowienia oraz na akty i inne czynności z zakresu administracji publicznej, które zostały wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w przedmiocie rozpoznania skargi złożonej w trybie przepisów art. 227 i nast. k.p.a. Zgodnie z treścią przywołanego przepisu, przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skarga wniesiona w tym trybie uruchamia jednoinstancyjne postępowanie, które kończy się zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi. Podkreślić jednak należy, że postępowanie w sprawie skarg i wniosków objętych działem VIII k.p.a. nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Skarga z art. 227 k.p.a. jest bowiem odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, niedającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego. Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w zakresie skarg i wniosków, normowanym przepisami działu VIII k.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w tym trybie nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Wnioskodawcy niezadowolonemu ze sposobu załatwienia wniosku służy prawo wniesienia skargi, o której mowa w art. 246 § 1 k.p.a. W razie nierozpatrzenia skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a. stronie nie służy skarga na bezczynność organu (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2013 r. sygn. akt II OSK 2783/13, wyrok NSA z dnia 24 lipca 2013 r. sygn. akt II OSK 960/13, wyrok NSA z dnia 12 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 318/13, wyrok NSA z 10 marca 2022 r., sygn. akt II OSK 2821/22, dostępny w CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji skargę wniesioną do tut. Sądu należało odrzucić, ponieważ jej przedmiot nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Sądy administracyjne nie sprawują bowiem kontroli nad sposobem załatwienia sprawy zainicjowanej skargą wniesioną na podstawie art. 227 k.p.a. W konsekwencji nie są również właściwe do rozpoznania skargi na bezczynność organu, do którego skargę na podstawie art. 227 k.p.a. wniesiono. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł o odrzuceniu skargi.