II SAB/Sz 138/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. na bezczynność Okręgowego Sądu Lekarskiego Okręgowej Izby Lekarskiej w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie sądowe, 2. stwierdzić, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądzić od Okręgowego Sądu Lekarskiego Okręgowej Izby Lekarskiej w S. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia A. kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 23 września 2015 r. Stowarzyszenie [...] wniosło skargę za pośrednictwem organu na bezczynność Okręgowego Sądu Lekarskiego Okręgowej Izby Lekarskiej w S. polegającą na nieudzieleniu odpowiedzi na jego wniosek z dnia 18 lutego 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie kserokopii lub skanów orzeczeń Okręgowego Sądu Lekarskiego Okręgowej Izby Lekarskiej w S. wydanych w latach 2011-2014. Stowarzyszenie wniosło o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Okręgowy Sąd Lekarski Okręgowej Izby Lekarskiej w S. wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazał, że po wpłynięciu wskazanego wniosku Stowarzyszenia, pismem z dnia 5 marca 2015 r. wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnego interesu publicznego uzasadniającego udostępnienie przetworzonej informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia otrzymania przedmiotowego pisma. Skarżące Stowarzyszenie nie udzieliło odpowiedzi na powyższe pismo. Organ wskazał, że w dniu 26 października 2015 r. podjął uchwałę, na mocy której odmówił Stowarzyszeniu udostępnienia informacji publicznej wskazując, iż żądana informacja stanowi informację przetworzoną, a co za tym idzie w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie d informacji publicznej, jej uzyskanie jest możliwe w zakresie w jakim jest to szczególnie uzasadnione ze względu na interes publiczny. Do akt sprawy organ załączył wskazaną uchwałę wraz z dowodem jej nadania dla strony skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność Okręgowego Sądu Lekarskiego Okręgowej Izby Lekarskiej w S. polegająca na nieudostępnieniu skarżącemu Stowarzyszeniu informacji publicznej w formie kserokopii lub skanów orzeczeń tego Sądu wydanych w latach 2011 – 2014. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej powoływana jako: u.d.i.p.), będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej zawartego w art. 61 Konstytucji RP, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych oraz wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i z jakich przyczyn żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Jak wynika z art. 4 ust 1 pkt 2 u.d.i.p. obowiązane do udzielania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym organy samorządów gospodarczych i zawodowych. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie jest oczywiste, iż żądana wnioskiem z dnia 18 lutego 2015 r. informacja, stanowi informację publiczną, co wynika wprost z treści art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p., zaś Okręgowy Sąd Lekarski należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępniania żądanej informacji publicznej, zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy i nadto Okręgowy Sąd Lekarski jest podmiotem tę informację posiadającym. Stosownie do ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (Dz.U. z 2015 r. poz. 651) lekarze i dentyści zorganizowani są na zasadach samorządu zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów (dalej: "samorząd"). Zgodnie z art. 2 ust. 2 ww. ustawy, samorząd reprezentuje osoby wykonujące zawody zaufania publicznego - lekarza i lekarza dentysty oraz sprawuje pieczę nad należytym wykonywaniem obowiązków zawodowych w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Jednostkami organizacyjnymi samorządu są między innymi okręgowe izby lekarskie, które działają przez swoje organy określone w ustawie (art. 3). Zgodnie z art. 21 ustawy o izbach lekarskich, organem okręgowej izby lekarskiej jest m.in. okręgowy sąd lekarski, który rozpatruje sprawy z zakresu odpowiedzialności zawodowej lekarzy (art. 30 ustawy o izbach lekarskich). Okręgowy sąd lekarski jest zatem jednym z organów okręgowej izby lekarskiej, przy pomocy którego samorząd zawodu lekarskiego wykonuje zadania publiczne z zakresu ochrony interesu publicznego, wobec czego, na mocy art. 4 u.d.i.p. zobowiązany jest do udzielenia informacji publicznej. Informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Udostępnieniu podlega każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ustawy), w szczególności dotycząca treści aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy). Z żądaniem udostępnienia dokumentu urzędowego mamy zatem do czynienia również w przypadku podejmowania przez samorząd zawodowy rozstrzygnięć dotyczących postępowań dyscyplinarnych, przy czym udostępnienie wydanych w ramach tych postępowań orzeczeń gwarantować musi ochronę dóbr zagwarantowanych w innych ustawach, np. danych osobowych. Rozstrzygnięcia sądów dyscyplinarnych samorządów zawodowych odnoszą się do spraw publicznych, gdyż służą realizacji zadań publicznych, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji i w ustawach regulujących działanie samorządu zawodowego. Stanowisko, że orzeczenia sądów dyscyplinarnych różnych grup zawodowych stanowią informację publiczną jest akceptowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. nadto wyroki NSA z dnia 2 czerwca 2015 r. sygn. I OSK 2/057/14, WSA w Warszawie z dnia 3 grudnia 2014r. sygn. II SAB/Wa 570/14 dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, załatwienie sprawy w przedmiocie udzielenia informacji publicznej przybiera następujące formy: 1) czynności materialno - technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej; 2) pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nie jest to informacja publiczna, nie dysponuje informacją albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać; 3) pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji. Ustawa przewiduje również przypadki, które wymagają załatwienia sprawy w drodze decyzji administracyjnej, o czym mowa w art. 16 ust. 1 ustawy. Przepis ten stanowi, że odmowa udostępnienia informacji oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w jej art. 14 ust. 2, następują w tej właśnie formie. W piśmiennictwie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął w sprawie żadnych czynności, albo wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania stosownym aktem administracyjnym lub nie podjął wymaganej czynności (por. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 97). Z akt sprawy wynika, że Okręgowy Sąd Lekarski Okręgowej Izby Lekarskiej w S. uchwałą z dnia [...] odmówił udostępnienia Stowarzyszeniu informacji publicznej wnioskowanej w piśmie z dnia 18 lutego 2015r., którą to uchwałę doręczono adresatowi dnia 3 listopada 2015r. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a.) Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu. Jeżeli ustawa nie przewiduje wydania wyroku, sąd wydaje orzeczenie w formie postanowienia na rozprawie lub posiedzeniu niejawnym (art. 160 w związku z art. 163 § 1 P.p.s.a.) Podkreślić należy, że bezprzedmiotowość postępowania zachodzi między innymi wówczas, gdy po złożeniu skargi na bezczynność organu, organ ten wyda w sprawie decyzję, bądź podejmie inne rozstrzygnięcie wstrzymujące bieg postępowania w sprawie, co wyłącza możliwość uwzględnienia tej skargi nawet wówczas, gdy decyzja ta lub inne rozstrzygnięcie zostało podjęte z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania (por. uchwała NSA z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1431/12,). Powyższe oznacza, że w chwili rozpoznania skargi Stowarzyszenia organ nie pozostawał już w bezczynności w niniejszej sprawie, albowiem w całości rozpatrzył wniosek skarżącego z dnia 18 lutego 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej i prawnie przewidzianej formie załatwił przedmiotowy wniosek wydając uchwałę w dniu 26 października 2015r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie należało zatem umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., gdyż stało się ono bezprzedmiotowe. Udostępnienie wnioskowanej informacji Skarżącemu po wniesieniu skargi nie zwalnia jednak Sądu z obowiązku rozstrzygnięcia czy bezczynność organu, jaka trwała od dnia doręczenia wniosku organowi do dnia w którym organ załatwił sprawę, miała charakter rażącego naruszenia prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). Z akt sprawy wynika bezspornie, że mimo otrzymania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w dniu 18 lutego 2015 r. organ zareagował z przekroczeniem 14 dniowego terminu gdyż załatwił sprawę w prawem przewidzianej formie, dopiero dnia 26 października 2015 r., a wiec dopiero po ośmiu miesiącach. Uznać więc należy, że przekroczenie przez organ terminu załatwienia wniosku było znaczne, dlatego też miało charakter rażącego naruszenia prawa. W przedmiocie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205§ 2 P.p.s.a.