II SAB/Sz 153/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J. P. na bezczynność Dyrektora Ośrodka Kultury w K. w przedmiocie udostępnieni informacji publicznej I. oddala skargę w zakresie udostępnienia kopii opłaty za mszę w intencji Gminy K. II. umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie, III. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Ośrodka Kultury w K. w zakresie objętym pkt II wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa IV. zasądza od Dyrektora Ośrodka Kultury w K. na rzecz skarżącej J. P. kwotę [...] ([...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania J. P. wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na bezczynność Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w K. w związku z jej wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Skarżąca wskazała, iż w dniu 20 lipca 2015 r. zwróciła się drogą elektroniczną do Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w K. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie: 1) kopii dokumentu opłaty w wysokości [...] zł za mszę w intencji Gminy K., zamówionej przez Wójta Gminy K.; 2) rozliczenia imprezy pod nazwą "[...]." zorganizowanej w dniu [...] r., wraz z kopiami faktur i rachunków za poniesione wydatki. Dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w K. w dniu 3 sierpnia 2015 r., za pomocą poczty elektronicznej, przekazał skarżącej informację iż nie posiada dokumentu dotyczącej "opłaty za mszę w intencji Gminy K.". Podał też całkowite koszty imprezy zorganizowanej w dniu [...] r. w formie tabeli zawierającej 19 pozycji. J. P. w dniu 3 sierpnia 2015 r. ponowiła swój wniosek o udostępnienie wyżej wskazanej informacji publicznej. W odpowiedzi na powyższe, Dyrektor GOK w K. w dniu 11 września 2015 r. ponownie poinformował wnioskodawczynię, że nie posiada dokumentu "opłata za mszę w intencji Gminy K.". Odpowiadając na pytanie z pkt 2 wniosku wyjaśnił, że przedstawił już wnioskodawczyni szczegółowe, poniesione wydatki dotyczące imprezy "Dni K.". Do odpowiedzi załączył ustawę o finansach publicznych. W skardze do Sądu, którą J. P. złożyła za pośrednictwem Burmistrza G. w dniu [...] r., skarżąca wniosła o: 1) stwierdzenie niezałatwienia sprawy udostępnienia informacji publicznej przez Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w K. 2) zobowiązanie wskazanego organu do wydania odpowiednich dokumentów i wyznaczenia terminu wydania tych dokumentów, 3) dokonanie kontroli przewlekłości postępowania, którego dotyczy skarga, 4) w przypadku uwzględnienia skargi orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa lub że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania dokumentów, jeśli takie zostaną wydane przez organ po wniesieniu skargi do sądu, 5) wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, 6) zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi J. P. wskazała, że w dniu 3 sierpnia 2015 r. otrzymała odpowiedź od organu na wniosek z dnia 20 lipca 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej, w której organ stwierdził, że nie posiada dokumentu "opłaty za mszę", oraz że organ załączył tabelę z rozliczeniem imprezy zorganizowanej w dniu [...] r. - "Dni K.". Skarżąca uważa, że odpowiedź organu nie była zgodna z jej wnioskiem. Zdaniem skarżącej, informacja o nieposiadaniu dowodu opłaty za mszę jest nieprawdziwa, ponieważ jednostka organizacyjna gminy, jaką jest gminny ośrodek kultury, ma obowiązek dokumentować każdy wydatek. Natomiast w zakresie rozliczenia imprezy "Dni K." skarżąca oświadczyła, że nie otrzymała żądanych kopii rachunków za imprezę, a jedynie tabelkę z wydatkami, która nie jest dokumentem księgowym. Pomimo ponowienia żądania udostępnienia informacji publicznej w dniu 3 sierpnia 2015 r., skarżąca nie otrzymała odpowiedzi w terminie przewidzianym ustawą, nie została również poinformowana o ewentualnych przyczynach opóźnienia w udzieleniu informacji. Wykazała zrozumienie dla faktu, że Dyrektor GOK w K. w okresie letnim jest zajęty organizacją wielu imprez, pewien czas przebywał też na urlopie. Korzystając z osobistego spotkania w dniu 6 września 2015 r., poprosiła Dyrektora o zrealizowanie jej wniosku z dnia 20 lipca 2015 r. W dniu 11 września 2015 r., otrzymała odpowiedź drogą poczty elektronicznej, lecz zamiast żądanych dokumentów organ powtórzył to co napisał wcześniej. Podczas spotkania w dniu 8 października 2015 r., nie otrzymała również żadnych dokumentów. Dyrektor GOK stwierdził, że nie otrzymał od Wójta zadania w postaci mszy, lecz polecono mu zorganizowanie spotkania noworocznego. W związku z tym organ nie posiada dowodu poniesienia wydatku w wysokości [...] zł za mszę. Skarżąca dodała, że mimo złożenia zażalenia (kierowanego do SKO w S.), Dyrektor GOK w K. nie podjął czynności, co oznacza, że od momentu złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej do dziś, nie został on odpowiednio rozpatrzony i skarga jest uzasadniona. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w K. wniósł o umorzenie postępowania sądowego, ewentualnie oddalenie skargi w całości. Stwierdził, że w niniejszej sprawie udostępnienie żądanej informacji nastąpiło częściowo przed, a częściowo po wniesieniu skargi na bezczynność, co powoduje, że zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku stało się bezprzedmiotowe, a postępowanie sądowe należy umorzyć. Wskazał na aspekty organizacyjne i kadrowe funkcjonowania jednostki, która zasadniczo w bieżącej działalności nie wykonuje czynności administracyjnoprawnych. W nawiązaniu do punktu drugiego wniosku o udostępnienie informacji publicznej poinformował, że udzielił skarżącej odpowiedzi w dniu 3 sierpnia 2015 r. oraz w dniu 25 września 2015 r. Dodatkowo wskazał, że w dniu 3 grudnia 2015 r. przesłał skarżącej "skany" żądanych rachunków do umów zleceń i umów o dzieło. W związku z powyższym stwierdził, że udzielił w pełni odpowiedzi na wniosek skarżącej z dnia 20 lipca 2015 r. Ponadto oświadczył, że żądanej faktury za "mszę" nie było, dlatego nie jest możliwe udzielenie informacji publicznej w tym zakresie, skoro podmiot jej nie posiada. Dodał, że w przedmiotowej sprawie nie sposób dopatrzeć się z jego strony lekceważenia skarżącej czy też celowego przedłużania postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Kontrola dotycząca bezczynności podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej przeprowadzona w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji albo dokonania czynności, zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, a ponadto stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Jak wynika z art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy zobowiązany organ nie podejmuje czynności nakazanej prawem w przewidzianym terminie. Skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność wskazująca na powody, dla których określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności czy bezczynność została spowodowana "zawinioną lub też niezawinioną opieszałością podmiotu", czy też wiąże się z przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana. Przedmiotowa skarga dotyczy bezczynności Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w K. w zakresie udostępnienia informacji odnoszących się do wydatkowania środków związanych z funkcjonowaniem tego podmiotu. Gminny ośrodek kultury jako jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego realizuje zadania w dziedzinie wychowania, edukacji kulturalnej, upowszechniania kultury. Wykonuje on zadania publiczne i finansowany jest ze środków publicznych, tym samym mieści się w zakresie podmiotowym art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm., zwana dalej "u.d.i.p."). Dyrektor tej jednostki, jako organ ją reprezentujący zobowiązany jest na gruncie u.d.i.p., do udostępnienia informacji mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu. Zaliczają się do tej informacji dane o wysokości kosztów ponoszonych przez gminny ośrodek kultury (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Zgodnie z przepisami u.d.i.p. podmiot, do którego został skierowany wniosek o udzielenie informacji, może dokonać następujących działań: 1) udzielić informacji publicznej – jest to czynność materialno-techniczna, 2) udzielić w formie pisma (zawiadomienia) odpowiedzi, że wniosek nie znajduje podstawy w przepisach prawa, gdyż żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ nie jest w posiadaniu danej informacji lub obowiązuje inny tryb udostępniania informacji, 3) odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie administracyjne w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie zaś do art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Z akt sprawy wynika, iż podmiot w odpowiedzi na pkt 1 wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej, tj. udostępnienia kopii dokumentu (faktury) opłaty za mszę w intencji Gminy K. zamówionej w styczniu 2015 r., poinformował wnioskodawczynię w dniu 3 sierpnia 2015 r., że przedmiotowego dokumentu nie posiada. Stanowisko to zobowiązany powtórzył w piśmie z dnia 11 września 2015r. W dniu 8 października 2015 r. poinformował skarżącą o okolicznościach zorganizowania spotkania noworocznego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor powtórzył twierdzenie o braku posiadania przedmiotowej informacji. Wyjaśnił, że otrzymał zlecenie od Wójta Gminy K., aby zorganizował spotkanie noworoczne mieszkańców, które zostało zrealizowane poprzez umowę o dzieło w wysokości [...] zł i odbyło się w dniu [...] r. na terenie kościoła w K. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych w sytuacji, gdy wnioskodawca domaga się od organu udostępnienia informacji niebędących w posiadaniu adresata wniosku w dniu jego złożenia, realizacja żądania udostępnienia informacji publicznej nie jest możliwa. Zatem w sytuacji gdy żądanej informacji nie posiada i poinformuje o tym fakcie pismem wnoszącego o udostępnienie informacji nie można zarzucić organowi bezczynności (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3109/12, opubl. w Lex nr 1368964; wyroki WSA w Warszawie: z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt II SAB/Wa 24/14, opubl. w Lex nr 1447649 z dnia 4 kwietnia 2014 r.,sygn.akt II SAB/Wa 715/13 opubl. w Lex nr 1465652). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, Sąd uznał, że niezasadny jest zarzut skargi o bezczynności podmiotu co do udzielenia odpowiedzi na pkt 1 przedmiotowego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, skoro przed wniesieniem skargi poinformował skarżącą, że żądanej informacji nie posiada oraz w dniu 8 października 2015 r. wyjaśnił przyczyny braku posiadania tej informacji. W tym zakresie skarga podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku. Przechodząc do zbadania zasadności zarzutu skargi na bezczynność w pozostałym zakresie udzielenia żądanej informacji publicznej, Sąd podkreśla, że ocenia skargę na moment jej wniesienia, niemniej zobowiązany jest uwzględnić również wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia do chwili orzekania. W pkt 2 wniosku o udostępnienie informacji publicznej, skarżąca żądała od podmiotu udostępnienia informacji na temat kosztów zorganizowania imprezy pod nazwą "Dni K." wraz z przedstawieniem kopii faktur i rachunków. Z okoliczności sprawy wynika bezspornie, że żądanej informacji podmiot zobowiązany nie udzielił w pełnym zakresie do momentu wniesienia skargi. W dniu 3 sierpnia 2015 r. Dyrektor GOK w K. przesłał skarżącej tylko zestawienie kosztów zorganizowania imprezy w formie tabeli, lecz nie udostępnił żądanych wnioskiem kopii rachunków i faktur. Należy w sprawie uwzględnić, że po wniesieniu przedmiotowej skargi na bezczynność, Dyrektor GOK w K. w dniu 3 grudnia 2015 r. udzielił odpowiedzi na pkt 2 wniosku skarżącej z dnia 3 sierpnia 2015 r., przesyłając pocztą elektroniczną (w formie pliku) rachunki do umów zorganizowania imprezy "Dni K.". W tej sytuacji postępowanie sądowe w części dotyczącej skargi na bezczynność Dyrektor GOK w K. wynikającą z niepełnej odpowiedzi na pkt 2 wniosku o udostępnienie informacji publicznej, stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi, jeżeli po wniesieniu skargi zaistnieją okoliczności powodujące niedopuszczalność merytorycznego rozpoznania sprawy. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, uznać należy, iż nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi na jego bezczynność. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte. W takich przypadkach, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, które z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe Z tych też względów Sąd, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt II wyroku. Jednocześnie Sąd stosownie do art. 149 § 1a ww. ustawy stwierdził (pkt III wyroku), że bezczynność podmiotu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Do konstatacji takiej prowadzi ocena okoliczności niniejszej sprawy. Zachowaniu podmiotu nie sposób przypisać cech lekceważącego traktowania strony skarżącej i obowiązków nałożonych ustawą, skoro podmiot ten pozostawał w przekonaniu, że udzielił odpowiedzi zgodnie z wnioskiem strony, a po drugie reagował na pisma strony. Sąd wziął także pod uwagę niekwestionowaną okoliczność, że podmiot uczynił zadość żądaniu skarżącej. Wprawdzie przekroczył termin 14-dniowy przewidziany w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., ale przekroczenia terminu w niniejszej sprawie nie można oceniać jako rażącego naruszenia prawa w sytuacji, gdy przekroczenie to nie ma charakteru permanentnego lecz incydentalny, co winno zmusić jednak skarżony podmiot do refleksji w tym zakresie. Mając na uwadze uznaniowy charakter środka w postaci wymierzenia podmiotowi skarżonemu grzywny, a ponadto uznając, że nie znajduje potwierdzenia w tej sprawie stan kwalifikowanego naruszenia prawa wynikający z bezczynności, Sąd odstąpił od stosowania wobec skarżonego podmiotu środka prawnego, o którym mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. O kosztach postępowania zasądzonych w wysokości połowy poniesionych przez skarżącą kosztów sądowych (pkt IV wyroku), Sąd orzekł w oparciu o art. 201 w zw. z art. 205 § 1 i art. 206 P.p.s.a., mając na względzie, że tylko część zarzutów skargi została uwzględniona.